ข้อ ข้ มูล มู พื้น พื้ ฐานชุม ชุ ชน บ้า บ้ นปางค่า ค่
1 ค ำน ำ สำรบัญ หน้ำ 1. ประวัติศำสตร์ควำมเป็ นมำของชนเผ่ำ 1 2. ประวัติ ศำสตร์ ชุ มชน 5 • กำรอพยพและตั้งถิ่นฐำน 3. พิธีกรรมและควำมเชื่อ 6 • ประเพณีพธิีกรรมส ำคัญในชุมชน • วัฒนธรรมกำรแต่งกำย 4. ลักษณะทำงวัฒนธรรมและเศรษฐกิจ 10 • โครงสร้ำงทำงสังคม • กำรเมืองกำรปกครอง • ลกัษณะภูมิประเทศ • ลกัษณะภูมิอำกำศ • อำณำเขตติดต่อ • กำรคมนำคม • ประชำกร 5. สำธำรณู ปโภคและโครงสร้ ำง 12 6. แผนที่หมู่ บ้ ำน 14 7. วงจรกำรผลิตและประกอบพิธีกรรม 15 8. กำรพัฒนำจัดกำรทรัพยำกรป่ ำ 16 9. ท ำเนี ยบผู้ รู้ ผู้ เชี่ยวชำญ 17
2 1. ประวัติศำสตร์ชุมชน ที่มำชื่อหมู่บ้ำน ปางค่าใต้เป็นชุมชนเลก็ๆ ที่ต้งัอยบู่นพ้ืนที่สูง ท่ามกลางขนุเขานอ้ยใหญ่ของอุทยาน แห่งชาติดอยภูลังกา “ปางค่า” หมายถึง ที่อยู่ที่ไม่ถาวร ค าว่า “ปาง” เป็นที่พกัชวั่คราวของคน เดินทางขณะเดียวกนัก็สะทอ้นถึงสิ่งแวดลอม คือ ดงไม้มะค่าโมงที่มีอยู่ท่ามกลางป่ าเบญจพรรณ ้ ของ “ภูลังกา” ซ่ึงเป็นยอดที่สูงที่สุดของเทือกเขาผีปันน้า (ความสูงประมาณ 1,720 เมตร จาก ระดบัน้า ทะเล) ในอดีตบา้นใหม่ปางค่าเป็นหมู่บา้นใหญ่ที่อยรู่ ่วมกนัระหวา่งชาวมง้กบัชาวเมี่ยน ต่อมาทางการได้แบ่งแยกบ้านใหม่ปางค่าออกเป็ นบ้านปางค่าเหนือ หมู่ที่ 6 ซึ่งเป็ นกลุ่มชนเผ่าม้ง และบ้านปางค่าใต้ หมู่ที่1 ซึ่งเป็ นกลุ่มชนเผ่าเมี่ยน กำรอพยพและตั้งถิ่นฐำน เมื่อประมาณ 200 ปี ชนเผ่าอิ้วเมี่ยนและเผ่าม้งได้อพยพมาจากมณฑลกวางสี ประเทศจีน เข้าสู่ประเทศลาว จากน้ันขา้มแม่น้า โขงมาต้งัถิ่นฐาน ณ ดอยภูลงักา หนังสือผ่านทางของฮ่องเต้ (พาสปอร์ตยาวที่สุดในโลก) เป็นหลกัฐานอีกชิ้นหน่ึงที่แสดงถึงการอพยพของคนไทยอีกกลุ่มหน่ึง ชุมชนเมี่ยนบ้านใหม่ปางค่าใต้มีสายสัมพันธ์ผูกพันกับความเชื่อในต านานการก าเนิดชนเผ่า เมี่ยน และการพบหนังสือเดินทางข้ามเขตภูเขา (เกีย เซ็น ป๊ อง) ซึ่งเป็ นหนังสือโบราณของชนเผ่า จากการสัมภาษณ์ผู้น า ผู้รู้ในชุมชน กล่าวตรงกันว่าหนังสือเกีย เซ็น ป๊ อง น าเข้ามาเมื่ออพยพเข้า สู่เมืองไทยมีอยู่ด้วยกัน 3 ฉบับ ฉบบัที่หน่ึงพบที่บา้นขนุแหง จงัหวดัลา ปางชาวญี่ปุ่นซ้ือไป ฉบบที่สองพบที่บ้านใหม่ปาง ั ค่าใต้และฉบับที่สามพบที่บ้านใหม่ร่มเย็น จังหวัดพะเยา โดยฉบับที่สามเจ้าของเกิดความเกรงกลัว และถูกทางการสงสัยอาจเป็ นแนวร่วมพรรคคอมมิวนิสต์ เนื่องจากเป็ นเอกสารภาษาจีนจึงได้เผา ทา ลายส่วนฉบบัที่สองมีการสืบทอดมาตามสายสกุลโล่ตงั่(แซ่เติ๋น) หรือสกุลศรีสมบัติ ซึ่งเป็ นผู้น า ชุมชน และน าออกเซ่นไหว้ในช่วงปี ใหม่เมี่ยน หรือตรุษจีน (ประมาณต้นเดือนกุมภาพันธ์ของทุก ปี)โดยในกลุ่มลูกหลานนบัถือเป็นสิ่งศกัด์ิสิทธ์ิประจา ตระกูล ในชุมชนบ้านปางค่าใต้พบความเกี่ยวโยงกลุ่มสายตระกูลแซ่ท้ังหมด 8 ตระกูลซึ่งได้ อพยพเข้ามาอยู่อาศัยในต าบลผาช้างน้อย อ าเภอปง จังหวัดพะเยา มีบรรพบุรุษเดิมอาศัยอยู่ใน ประเทศจีน ต่อมาได้อพยพเข้าสู่ประเทศลาวประมาณปี พ.ศ. 2418 ต่อมานายเติ๋น จนัควรไดน้า ชาวเมี่ยนอพยพมาต้งับา้นเรือนอยใู่นเขตเมืองหลวงน้า ทา และ หลวงพระบาง นายเติ๋น จนควร ได้ช่วยเจ้าเมือน่านสู้รบกับพม่าและกองโจรจีนที่มาจากยูนานจน ั ชนะ เจ้าเมืองน่านจึงแต่งต้งัให้เป็นแม่ทพัคุมพ้ืนที่ดา้นทิศเหนือของลาว และเก็บส่วยส่งเจา้เมือง น่าน ต่อมาเจ้าเมืองน่านได้พระราชทานยศเป็นพญาอินทรต๊ะคีรีศรีสมบตัิดูแลพ้ืนที่ในเขต แดนระหว่างไทย-ลาวและไดข้อขยายพ้ืนที่ทา กินเขา้มาทางทิศเหนือของจงัหวดัน่าน บริเวณดอย
3 ภูว และขยายต่อออกไปทางทิศตะวันออกของจังหวัดบริเวณ ดอยวาว ดอยผาช้าง ดอยภูลังกา ดอยผาแดง ดอยต้มฮะอง เขตติดต่ออ าเภอเชียงค าและอ าเภอเชียงของ จังหวัดเชียงราย แล้วย้ายจาก ดอยภูวเข้าไปอยู่ดอยวาว ดอยผาชา้ง และยา้ยต่อไปอยบู่นดอยภูลงักาซ่ึงเป็นภูเขาที่สูงที่สุดในพ้ืนที่ พญาอินต๊ะคีรี ศรีสมบัติ ได้เสียชีวิตเมื่อปี 2468 บริเวณบ้านปางหมู ต าบลผาช้างน้อย อา เภอปง จงัหวดัพะเยา และพญาคา หลา้ (เวิ่นลิ่น) ศรีสมบตัิบุตรชายไดข้้ึนปกครองแทน ในปี 2475 ได้มีการเปลี่ยนการปกครองจากระบบบูรณาญาสิทธิราชเป็ นระบอบประชาธิปไตย ต าแหน่ง พญาได้ถูกยกเลิก แลว้แต่งต้งัเป็นกา นนัแทน ก านันคนแรกคือ นายเลาสู่ ศรีสมบัติ บุตรชายคนที่ 4 ของพญาท้าวหล้า พ.ศ. 2513 ทาง ราชการสั่งให้อพยพชนเผ่าเยา้จากภูลังกาลงมาบ้านใหม่ปางค่า เนื่องจากอยู่ในช่วงเหตุการณ์ บา้นเมืองไม่สงบสุข คือมีผกู้่อการร้ายคอมมิวนิสต์เข้ามาปลุกระดม เหตุการณ์ลุกลามใหญ่โตเกิด การสู้รบกนัระหว่างทหาร ตา รวจตระเวนชายแดนกบัผูก้่อการร้ายคอมมิวนิสต์ โรงเรียน ต ารวจตระเวนชายแดนเบต็ต้ีงดูเมนบา้นแมว้หมอ้ภูลงกาถูกเผาท าลาย ท าให้หมู่บ้านต่าง ๆ ในต าบล ั ผาช้างน้อยไม่มีความสงบสุขจึงอพยพไปอยู่ตามที่ต่าง ๆ ในเขตอ าเภอปงและอ าเภอเชียงค า จังหวัด พะเยา จนกระทงั่ถึงปี2518 นายฟูจัน(เลาสาร) ศรีสมบัติ ก านันคนที่สองจึงได้น าราษฏรกลับมา รวมตวักนัอีกคร้ังหน่ึงที่บา้นใหม่ปางค่า เมื่อนายฟูจันเสียชีวิต นายไพศาล ศรีสมบัติซึ่งเป็ นบุตรชาย ไดร้ับแต่งต้งัเป็นกา นันปกครองหมู่บา้น จนถึงปีพ.ศ. 2540 และมีก านันอุ่งโหล ศรีสมบัติเป็ นผู้ เป็นหลานสืบต่อตา แหน่งกา นนัต่อมาจนถึงปัจจุบนั โดยตระกูลแซ่เติ๋นเป็นกลุ่มที่มีปริมาณมากที่สุด ในชุมชน ปัจจุบันใช้นามสกุล “ศรีสมบัติ” 2.พิธีกรรมและควำมเชื่อ ชาวเมี่ยนบ้านปางค่าใต้ส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ มีศาสนาคริสต์เพียงสองครัวเรือน ชาว เมี่ยนนบัถือวิญญาณบรรพบุรุษและเทพเจา้มาต้งัแต่โบราณกาล ดา เนินชีวิตมีความผูกพนักบัผีเทพ เจ้า วิญญาณบรรพบุรุษ ผ่านอาจารย์ผู้น าในการประกอบพิธีกรรม “ซิบเม้ียนเมี่ยน” ซึ่งเป็ นผู้ที่ได้รับ ความนับถือมากเนื่องจากต้องผ่านพิธี “กว๋าตัง” หรือการบวชซึ่งนับว่าเป็ นคนที่มีบุญบารมีมากกว่า คนธรรมดา ในดา้นการนับถือผีชาวเมี่ยนเชื่อว่าสิ่งที่มีอิทธิพลเหนือธรรมชาติเช่น สิ่งศกัด์ิสิทธ์ภูตผี ปี ศาจและดวงวิญญาณต่าง ๆ จะมีอยทูุ่กที่ทุกแห่ง ที่จะบนัดาลทุกสิ่งใหเ้ป็นในทางที่ดีหรือทางร้าย ดวงวิญญาณของบรรพบุรุษในสกุลฝ่ ายบิดา ถือว่าเป็ นผีเรือน เป็ นผีที่ให้คุณเช่นเดียวกับผีฟ้า ผี เทวดาจะมีแท่นบูชาไวใ้นบา้น และเครื่องเซ่น สา หรับเชิญผีมาสถิตชวั่คราวในโอกาสต่าง ๆ การเซ่นเจ้า จะท าให้คนในครอบครัว เกิดความสุขสบาย เพื่อให้ผีปกปักรักษา ดูแลไม่ให้ เกิดการเจ็บป่วย หรือทา เพื่อขอขมาเมื่อเกิดการเจ็บป่วย นอกจากน้ียงัมีผีใหญ่ผีหลวงผีดิน ผีลม ผี
4 ป่าและผีไร่ที่ตอ้งทา พิธีเล้ียงผี โดยมีหมอผีเป็ นผู้ประกอบพิธีกรรม หมอผีจึงเป็ นผู้น าที่มีอิทธิพล และชาวบ้านให้ความเคารพนับถือ ปัจจุบันการประกอบพิธีกรรมของชาวอิ้วเมี่ยนบ้านปางค่าใต้ ได้เปลี่ยนแปลงไปจากอดีต เช่น ประเพณีแต่งงานใช้เวลาถึง 3 วัน ได้ลดระยะเวลาในการประกอบพิธีกรรมลงเหลือเพียง 1 วัน เพื่อให้สอดคล้องกับบริบทของชุมชนที่เปลี่ยนแปลงไป เพราะชาวบ้านต้องใช้เวลาในการดูแลสวน ลิ้นจี่มากข้ึน หรือพิธีเล้ียงผีเจา้ที่ซ่ึงจะตอ้งปิดหมู่บ้านไม่ให้คนนอกเข้ามา เพราะถ้ามีใครผ่านเข้ามา จะตอ้งเริ่มพิธีกรรมใหม่หมด และเสียผี(หมูหรือไก่) ให้แก่หมู่บา้น แต่ในขณะที่บา้นปางค่าใตท้ ี่ ยา้ยหมู่บา้นลงมาพ้ืนราบ สภาพของชุมชนติดกับถนนสายหลักที่จะไปจังหวัดน่าน จึงไม่สามารถที่ จะปิดหมู่บา้นได้หมอผีจึงไดบ้อกใหแ้ก่เทพเจา้และผีใหท้ราบถึงเหตุผลดงักล่าว ประเพณีและพธิีกรรมส ำคัญในชุมชนมีดังนี้ 1. ประเพณีปี ใหม่ จะตรงกับวันตรุษจีนในเดือนมกราคม หรือกุมภาพันธ์ แต่พิธีมีต้งัแต่1 สัปดาห์ เรียกว่า งานเจียงเหียง ชาวอิ้วเมี่ยนไดถ้ือขนบธรรมเนียมปีใหม่อย่างจีน ซ่ึงเรียกพิธีน้ีวา่กิน เจี๋ยง สืบเนื่องจากชาวอิ้วเมี่ยน ถิ่นเดิมอยู่แถบมณฑลยูนนาน ฮุนหน า กวางสีกวางเจาและทาง ตะวนัออกและตอนใตข้องประเทศจีน ต้งับา้นเรือนอยู่สูงกว่าระดับน้ าทะเลกว่า 1,000 เมตร อยู่ รวมกันเป็ นปึ กแผ่น แต่เนื่องจากเป็ นชนกลุ่มน้อยและมีเรื่องรบกับจีนปราบปราม จนกระจัดกระจาย หนีร่นลงไปทางใต้ และไม่สามารถรวมกลุ่มได้ ชาวอิ้วเมี่ยนจะมีการบูชาผีบรรพบุรุษเรียกหิ้วผี ส าหรับพระเจ้าแผ่นดิน เรียกว่า ฮูงเมี่ยน ซึ่งเป็ นหิ้งกษตัริยช์าวอิ้วเมี่ยนเชื่อว่า เป็ นที่สิงสถิตของ บรรพบุรุษของกษัตริย์ พิธีฉลองปี ใหม่ของอิ้วเมี่ยนจะจัดเป็นประจา ทุก ๆ ปีหลังจากปีเก่าได้ผ่านพ้นไปแล้ว เช่นเดียวกับชนเผ่ากลุ่มอื่น แต่เนื่องจากเผ่าอิ้วเมี่ยนใชว้ิธีนบัวนัเดือน ปีแบบจีน ดงัน้นัวนัฉลองปี ใหม่จึงเริ่มพร้อมกนักบัชาวจีน คือวนัตรุษจีน ภาษาอิ้วเมี่ยนเรียกวา่เจี๋ยฮยงั๋ก่อนที่จะถึงพิธีเจี๋ยงฮยงั๋ น้ีชาวบ้านและครัวเรือน จะต้องเตรียมสิ่งของเครื่องใช้จา เป็นท้ังของใช้ส่วนตัวและของใช้ใน ครัวเรือนให้เรียบร้อยก่อน เพราะเมื่อถึงวนัข้ึนปีใหม่จะมีกฎขอ้ห้ามหลายอย่างที่เผ่าอิ้วเมี่ยน ยึดถือ และปฏิบัติต่อ ๆ กันมา สิ่งที่ต้องเตรียมก่อนวันปี ใหม่ คือ 1. อำหำรสัตว์เช่น หยวกกลว้ย หญา้สา หรับเล้ียงหมูเล้ียงววัและอื่น ๆ เพราะเมี่ยนเชื่อวา่ถา้ไปหา อาหารสัตวใ์นวนัข้ึนปีใหม่เมื่อถึงเวลาทา ไร่จะมีวชัพืชข้ึนมาก ทา ใหผ้ลผลิตไม่ดี 2. ฟื น สา หรับหูงตม้เมี่อเชื่อวา่ถา้ไปตดัฟืนในวนัข้ึนปีใหม่จะทา ใหบ้า้นมีแมลงบุง้มาก
5 3. ขนม (ฌ้วั) ใชส้า หรับไหวบ้รรพบุรุษ และใชก้ินในวนัข้ึนปีใหม่ขนมที่ทา มีขา้วปุ๊ก(ฌ้วัจง) ขา้วตม้มดัดา (ฌ้วัเจี๊ยะ, ฌ้วัจฉิว) 4. เนื้อสัตว์ส่วนมากจะฆ่ากันวันที่ 30 ซ่ึงเป็นวนัสุดทา้ยของปีเก่า มีท้งัหมูและไก่เพราะเมื่อถึงวนั ข้ึนปีใหม่เมี่ยนจะไม่ฆ่าสัตว์มีความเชื่อวา่ถา้ฆ่าสัตวใ์นวนัข้ึนปีใหม่จะทา ใหก้ารเล้ียงสัตวไ์ม่ดี และท าให้เกิดโรคต่าง ๆ 5. เตรียมไข่ เพื่อจะมาย้อมเป็ นสีแดง ส าหรับย้อมให้เด็กและญาติพ้ีนอ้งที่มาเที่ยวในวนัข้ึนปีใหม่ ซ่ึงถือวา่เป็นสิริมงคลและเป็นสิ่งที่ดีงาม 6. ของใช้ส่วนตัวเช่น เส้ือผา้เครื่องประดบัและอื่น ๆ จะตอ้งเตรียมใหพ้ร้อมก่อนวนัข้ึนปีใหม่ เพราะในวนัข้ึนปีใหม่เมี่ยนหา้มใชเ้งิน ถา้ใชเ้งินในวนัน้ีเชื่อวา่เวลามีเงินแลว้จะไม่สามารถเก็บได้ ต้องจับจ่ายออกไป จะยากจน และไม่สามารถหาเงินทองได้ 7. ประทัด ใชจุ้ดเพื่อเป็นสิริมงคลแก่ตนเองและครอบครัวเป็นการแสดงความยนิดีที่ปีเก่าไดผ้า่น ไปด้วยดีและต้อนรับปี ใหม่ที่ก าลังจะมาถึง
6 วนัข้ึนปีใหม่น้ีญาติพี่นอ้งแต่ละครอบครัว ซ่ึงแต่งงานแยกครอบครัวออกไปอยู่ที่อื่นจะพา กันกลับมาเยี่ยมพ่อแม่ และญาติพี่น้องของตนเอง ซึ่งเป็ นการพบปะสังสรรค์ และท าพิธีบวงสรวง บรรพบุรุษร่วมกนั (เสียงเม้ียน) พิธีน้ีจะเริ่มวนัที่ 30 ซ่ึงถือวา่เป็นวนัส่งทา้ยปีเก่าและตอ้นรับปีใหม่ เป็นการแสดงความขอบคุณแก่วิญญาณบรรพบุรุษที่ได้คุ้มครองดูแลเรา ในรอบปี ที่ผ่านมาด้วยหรือ บางครอบครัวที่มีการบนบานเอาไวก้็จะมาทา พิธีแกบ้นและเซ่นไหวก้นั ในวนัน้ี วัฒนธรรมกำรแต่งกำย จากต านานที่บันทึกไว้ในหนังสือเดินทางลงจากภูเขา “เกีย เซ็น ป๊ อง”ที่ชาวเมี่ยนได้คัดลอก ต่อ ๆ กันมาจนถึงปัจจุบัน ระบุให้ลูกหลานเมี่ยนปกปิดร่างกายของผนัหูผใู้หก้า เนิดเมี่ยนโดยใชเ้ส้ือ ลายห้าสีคลุมร่าง เข็มขัดรัดเอว ผ้าเช็ดหน้าลายดอกไม้ผูกที่หน้าผาก กางเกงลายปิ ดก้น ผ้าลายสอง ผืนปิดที่ขา เชื่อกนัว่าจากตา นานน้ีเองทา ให้เยา้ใชเ้ส้ือผา้คาดเอวผา้โพกศรีษะและกางเกงทีปักดว้ย สีห้าสี ส่วนใหญ่เมี่ยน นิยมใช้สีปักลาย เพียง 5 สีเท่าน้น คือสีแดง สีเหลือง สีน้า เงิน สีเขียงและสี ขาว ชุดการแต่งกายหญิงอิ้วเมี่ยน ปัจจุบนัน้ีชาวเมี่ยนนิยมปักลายผา้เพิ่มมากข้ึนและใช้สีต่าง ๆเพิ่มมากข้ึน การปักลายและ การใชส้ีสันในการปักลายในแต่ละทอ้งถิ่นจะแตกต่างกนตามความนิยม ผ้าที่ชาวเมี่ยนน ามาปักลาย ั เป็ นผ้าทอมือ แต่เดิมมีการทอผ้าใช้เอง แต่เมื่ออพยพเข้ามาอยู่ในประเทศไทยพบว่าผ้าทอมือของไท ล้ือที่มีถิ่นฐานอยู่ในประเทศพม่าและประเทศไทยเหมาะแก่การปักลายจึงไดซ้้ือผา้ทอมือของไทล้ือ การแต่งกายชาย
7 มาย้อมและปักลายจนกลายเป็ นความนิยมของชาวเมี่ยนไป ชาวเมี่ยนมีลักษณะการแต่งกาย การใช้ สีสันจะแตกต่างกันเพียงเล็กน้อย เมื่อแต่งกายตามจารีตประเพณีก็พอจะทราบไดว้่ามีถิ่นฐานอยู่ในทอ้งที่ใด หรืออยู่ในกลุ่ม ใด แต่มีบางกลุ่มที่อาศัยอยู่ในบริเวณใกล้เคียงกัน จะมีการลอกเลียนแบบลวดลายซึ่งกันและกันบ้าง การปักลายจะจบัผา้และจบัเข็มแตกต่างกนักบัเผ่าอื่น โดยจะปักผา้จากดา้นหลงัผา้ข้ึนมายงั ดา้นหนา้ของผา้จึงตอ้งจบัผา้ใหด้า้นหนา้คว่า ลงการปักลายเส้ือผา้เพื่อใชเ้ป็นเครื่องแต่งกายและของ ใช้ตามจารีตประเพณี มีลายปักหลักใ แบบคือ การปักลายเส้น “กิ่วกิ่ว”การปักลายขัด “โฉ่ง เกียม” การปักลายแบบกากบาท “โฉ่ง ทิว” และการปักไขว้ “โฉ่ง ดับ ยับ”ลายที่ใช้ปักลงบนผ้าแต่ละลายจะ มีความหมายสื่อถึงวิถีชีวิต ความเชื่อ 3. ลักษณะทำงสังคมและเศรษฐกิจ โครงสร้ำงทำงสังคม ชุมชนของเมี่ยนในอดีตน้ันพ่ึงตนเองค่อนขา้งสูง ท้งัในดา้นการดา รงชีวิต และการจดการั ภายในชุมชน จะมีตา แหน่งฝ่ายต่าง ๆ ที่มีความสา คญัและเอ้ือต่อการจดัการในชุมชน ครอบครัวของ เมี่ยนเป็ นครอบครัวที่ขยาย มีสมาชิกในครอบครัวมากเพราะถือว่าเป็ นแรงงานส าคัญ หัวหน้า ครอบครัว คือ ผู้ชายอาวุโสสูงสุด อาจเป็ นปู่ หรือพ่อ โดยมีบุตรชายคนโตเป็ นผู้สืบทอดสกุลคน ต่อไป เมื่อมีการแต่งงานฝ่ ายชาย จะเป็ นฝ่ ายเสียค่าสินสอด และค่าใช้จ่าย ผู้หญิงเมี่ยนจะออกจาก ตระกูลเดิมของตน โดยเลิกใช้แซ่เดิม เปลี่ยนมานับถือผี ใช้แซ่ของสามี และไปอยู่บ้านสามีด้วย แต่มีข้อยกเว้น เช่น ผู้ชายไม่มีทรัพย์มากพอที่จะจ่ายค่าสินสอด รวมท้งัค่าเล้ียงแขกจึงยอมไปอยกู่บั ฝ่ ายหญิงแทนอาจเป็ นเวลา 15-20 ปี จึงจะน าภรรยาไปอยู่ด้วยได้ หรือในกรณีที่ฝ่ ายหญิงจะต้อง ดูแลพ่อแม่ฝ่ายหญิง จะตอ้งจ่ายค่าทรัพยเ์ป็นจา นวนมากแก่ฝ่ายชาย เพื่อที่ฝ่ายชายจะมาอยู่ร่วม ครัวเรือน เพราะถือว่าเป็นแรงงานส าคญัเพิ่มข้ึน และฝ่ายชายจะต้องใช้นามสกุลของฝ่ ายหญิง เมื่อ มีลูกชายจะตอ้งใชส้กุลของแม่จากน้นัจะกลบัสู่ระบบการสืบตระกูลของฝ่ายชายตามเดิม กำรเมืองกำรปกครอง ผู้ชายเมี่ยนน้ันมีศักด์ิเหนือกว่าสตรีและผู้เยาว์ในครอบครัว จะสังเกตได้จากเวลา รับประทานอาหาร จะจัดอาหารให้บรรดาผู้ชายก่อน จากน้นัสตรีและเด็กจึงจะรับประทานรวมกนั ทีหลัง ภรรยามีฐานะเป็ นรองสามี และจะต้องให้ความเคารพสามี เช่น “ตื่นก่อน นอนทีหลงั ” ชาวอิ้วเมี่ยนจะถือว่า ผูเ้ฒ่าผูแ้ก่คือ อาวุโส มีศกัด์ิพิเศษในฐานะที่ไดรู้้เห็นโลกมานานกว่า จึงถือ ว่าเป็ นอนุชนที่พึงเคารพ และเชื่อฟัง
8 การปกครองโดยรวมแลว้คือ เริ่มจากการปกครองโดยหวัหนา้ครอบครัว ไม่ว่าจะเป็นทุก เรื่อง หรือบางเรื่องอาจให้ภรรยาช่วยออกความคิดเห็น ชาวอิ้วมี่ยนเป็นเผ่าที่เห็นคุณค่า และให้ ความส าคัญกับแรงงานมาก จึงนิยมมีบุตร และอุปถัมภ์บุตรบุญธรรม เพื่อเพิ่มสมาชิกแก่ครอบครัว ชุมชนอิ้วเมี่ยนเป็นชุมชนที่พ่ึงพาตนเองค่อนขา้งสูง จะมีตา แหน่งหรือฝ่ายต่าง ๆ ที่มีความส าคญั และเอ้ือต่อการจดัการในชุมชน การจดัการของอิ้วเมี่ยนจะแบ่งยอ่ยตามฝ่ายออกมา คือ 1. ผู้ปกครองหรือหัวหน้าหมู่บ้าน 2. ผู้อาวุโส 3. ผู้ประกอบพิธีกรรม 4. ช่างตีเหล็ก 5. ช่างเงิน 6. หมอยาสมุนไพร (เดียไซ) จะควบคู่กบัการทา พิธีกรรม และรวมไปถึงเป็นท้งัหมอตา แยประจา หมู่บ้านด้วย ลกัษณะภูมิประเทศ บ้านปางค่าใต้หมู่ ลักษณะภูมิประเทศเป็ นเนินเขาและมีเทือกเขาผีปันน้า เป็นแนวเขต โดยมี ดอยภูลังกาเป็ นยอดเขาที่สูงที่สุด เป็ นที่ลุ่มโอบล้อมภูเขามีภูเขาประมาณร้อยละ 90 ของพ้ืนที่มี แม่น้า ที่สา คญั 2 สายคือ น้า คะ และ น้า เงิน มีที่ต้ังพิกัด E651089 , N2138300 สูงจากระดับน้ าทะเล 480 เมตร ระวางแผนที่ 5417 I พ้ืนที่ส่วนใหญ่เป็นภูเขาและเนินเขาสูงมีแม่น้า คะเป็นสายหลักของชุมชน โดยชุมชนอยู่ในเขตป่ า สงวนแห่งชาติป่าแม่น้า ยมฝั่งซ้าย เดิมเป็นป่าดิบ ต่อมาสภาพป่าถูกทา ลายเพื่อต้งัถิ่นฐานและขยาย พ้ืนที่ทา การเกษตร ปลูกขา้วไร่ขา้วโพด ขิงและลิ้นจี่เน้ือที่ท้งัหมด 2,550 ไร่ ลกัษณะภูมิอำกำศ อุณหภูมิสูงสุด 30.7 องศาเซลเซียสในช่วงเดือน เมษายน อุณหภูมิต ่าสุด 10องศาเซลเซียส ในฤดูหนาวจะหนาวกวา่พ้ืนที่ราบ ปริมาณน้า ฝน 1,243 มิลลิเมตร / ปีซ่ึงจะเริ่มตกต้งัแต่เดือน พฤษภาคม ถึงเดือนตุลาคม อำณำเขต ทิศเหนือ ติดต่อกับ ต าบลแม่ลาว อ าเภอเชียงค า จังหวัดพะเยา ทิศใต้ ติดต่อกับ ต าบลขุนควร อ าเภอปง จังหวัดพะเยา ทิศตะวันออก ติดต่อกับ ต าบลยอด อ าเภอสองแคว จังหวัดน่าน ทิศตะวันตก ติดต่อกับ ต าบลงิม อ าเภอปง จังหวัดพะเยา
9 กำรคมนำคม บา้นปางค่าใต้ต้งัอยทู่างทิศเหนือของอา เภอปง ห่างจากที่วา่การอา เภอปง ประมาณ 37 กิโลเมตรตามทางหลวงหมายเลข 1092 อยู่ห่างจากอ าเภอเมือง จังหวัดพะเยา ประมาณ 150 กิโลเมตร ใช้เวลาเดินทาง 2 ชวั่โมง เส้นทางจงัหวดัพะเยา –อ าเภอดอกท าใต้ อ าเภอจุน –อ าเภอ เชียงค า ระยะทางประมาณ 100 กิโลเมตร แล้วเดินทางต่อในทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 1148 ระยะทางประมาณ 50 กิโลเมตร ประชำกร ประชากรอิ้วเมี่ยน สมาชิกในชุมชน 138 ครอบครัว 137 ครัวเรือน จ านวนประชากร ท้งัหมด 799 คน เป็ นชาย 386 คน หญิง 413 คน 4. สำธำรณูปโภคและโครงสร้ำงพื้นฐำน 1. โรงเรียนในชุมชน 1 แห่ง คือ โรงเรียนบ้านใหม่ปางค่า (ภูลังกาอนุสรณ์)เปิ ดสอนระดับอนุบาล ถึงมัธยมศึกษาตอนต้น บ้านปางค่า มีโรงเรียนประจ าหมู่บ้านชื่อ โรงเรียนบ้านใหม่ปางค่า ( ภูลังกาอนุสรณ์ ) เป็ น โรงเรียนขยายโอกาส เปิดสอนต้งัแต่ระดบัช้นัอนุบาลถึงช้นัมธัยมศึกษาตอนตน้ โรงเรียนบ้านใหม่ปางค่าเป็ นโรงเรียนในสังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดพะเยา มีนาย แคะเว่น ศรีสมบัติ เป็ นผู้อ านวยการ
10 2. สถำนีอนำมัย 1 แห่ง 3. องค์การบริหารส่วนต าบลผาช้างน้อย 4. ประปาหมู่บา้นมีระบบประปาภูเขาใช้โดยต่อระบบน้า จากฝายก้นัน้า ถาวร ซ่ึงสา นกังาน ชลประทานจังหวัดพะเยา จัดสร้างให้ 5. แหล่งน้า ธรรมชาติคือ หว้ยผีป่าแม่น้า คะและแม่น้า งิม 6. อาศรมพระธรรมจาริก 1 แห่ง
11 5. แผนที่บ้ำนปำงค่ำ ( แผนที่รอบนอก )
12 5.1 แผนที่รอบใน บ้านปางค่าใต้ หมู่ 1 อบต. N ไป อ.เชียงค ำ ไป จ.น่ำน บ้ำนปำงค่ำเหนือ หมู่ 6 วัด โรงเรียน ศูนย์วัฒนธรรม สะพำน แม่น ้ำ
13 6. ตำรำงแสดงวงจรกำรผลิตและกำรประกอบพิธีกรรมในรอบปี เดือน วิถีชีวิต ประเพณีและพิธีกรรม มกรำคม ส่วนใหญ่จะอยู่ในช่วงรอยต่อระหว่างปลายปี จะ เข้าปี ใหม่ คือ วันตรุษจีน วิถีชีวิตจะอยู่ในช่วง พักผ่อนจากงานไร่นา เพื่อต้อนรับเข้าสู่ปี ใหม่ โดยจะหาฟื นหาของป่ ามาเก็บไว้เพื่อตุนไว้ ในช่วงปี ใหม่ตรุษจีน ประกอบพิธีเล้ียงผีต่าง ๆ ที่ได้ ดูแลครอบครัวรวมถึงไร่นา ตลอดท้งัปีเช่น พิธีเล้ียงผีปู่ยา่ ตายาย เล้ียงผีป่า ผีเขา เป็นตน้ กุมภำพนัธ์ ต้นเดือนกุมภาพันธ์ คือ วันตรุษจีนวันปี ใหม่ จะพักผ่อน และสังสรรค์กันในช่วงปี ใหม่ พิธีเป้ียดฟ้าด พิธีน้ีจะประกอบ ในช่วง วันส าคัญ เช่น วัน ตรุษจีนหรือช่วงพิธีกรรมท าพิธี ใหญ่เท่าน้นั มีนำคม ช่วงฤดูของก๋งจะเก็บก๋งมาขายหรือท าไม้กวาด และจะเตรียมอุปกรณ์ที่จะถางไร่ เช่น มีด ขวานและอื่น ๆ พิธีคอยเก้ม เป็ นพิธีกรรมของเจ้า ที่ขอพ้ืนที่เพื่อทา การถางไร่ เมษำยน ถางไร่เผาไร่เพื่อเตรียมพ้ืนที่สา หรับการ เพาะปลูก และท าแนวกันไฟ รอบ ๆ พิธีซิบตะปูงเม้ียน (เป็นพิธีที่ทา กนัท้งัหมู่บา้น) หรือเรียกอีกอย่าง หนึ่งว่า (เล้ียงผีประจา หมู่บา้น) ให้คุ้มครอง พฤษภำคม เริ่มการเพาะปลูก ซ่ึงส่วนใหญ่จะปลูกขา้ว ข้าวโพด ผักและอื่น ๆ จะน าเมล็ดลงดินทุกชนิด เพราะเริ่มเขา้สู่ฤดูฝน พิธีบนบานถา้เกิดขา้วเริ่มมีอาการ ไม่ดีหรืออยู่ๆ ก็เริ่มแหง้ตาย ก็ จะท าพิธีให้ผีป่ าช่วยดูแลหรือมี การบนบานให้ผีป่ าช่วยดูแล ถ้า เกิดเก็บเกี่ยวเสร็จจะทา การเล้ียง โดยฆ่าหมูหรืออะไรและแต่จะ บนบาน มิถุนำยน ขา้วเริ่มงอกและหญา้ก็เริ่มข้ึน กรกฏำคม หาของป่ าซึ่งอยู่ในช่วงของป่ าจะงอกงาม เช่น หน่อไม้ เห็ด และอื่น ๆ อยู่ในช่วงปี ใหม่ของเหล่าผีจะท า พิธีเจียน เจิบเฝย สิงหำคม อยู่ในช่วงฤดูฝน ข้าวออกรวงจะดูแลข้าวอย่าง ใกล้ชิดคอยถอนหญ้า คอยดูแลไร่ นา และ พืชผักต่าง ๆ ที่ปลูกไว้ เช่น ผัก แตงกวา และ พิธีซิบตะปูงเม้ียน เป็นพิธี ประจ าหมู่บ้าน จะท าพิธีปี ละ 4 คร้ัง คือเดือนหน่ึง เดือนสาม
14 อื่น ๆ ที่จะเก็บเกี่ยวในช่วงน้ีพิธีเล้ียงผีปู่ยา่ตายาย กันยำยน หาหนอนไม้ไผ่ ดักแด้หรืออื่น ๆ มาเป็ นอาหาร และ จากขา้วที่เป็นน้า นมเริ่มกลายมาเป็นเมลด็ ข้าวและพร้อมส าหรับการเก็บเกี่ยว ตุลำคม เก็บเกี่ยวพืชผลจากไร่นา เช่น ข้าว ข้าวโพด และอื่น ๆ กินข้าวใหม่ พฤศจิกำยน เก็บเกี่ยวหญ้าคาเตรียมสร้างบ้าน ธันวำคม สร้างบ้าน ซ่อมแซมบ้าน ส าหรับผู้หญิงจะปัก ผา้และตดัเยบ็เส้ือผา้เพื่อ ใส่ในวนัข้ึนปีใหม่ คู่บ่าวสาวที่คอยมองหาคู่กัน ในช่วงน้ีจะเป็นช่วงที่นิยมจดัพิธี แต่งงานกัน 7. กำรพัฒนำจัดกำรทรัพยำกรป่ ำ 1. สภาพทวั่ ไปของทรัพยากรป่ า ชุมชนบา้นปางค่าใตเ้ป็นชุมชนที่ต้งัอยู่ระหวา่งเทือกเขา มีลกัษณะภูมิประเทศเป็นเนินเขา ประมาณร้อยละ 90 ของพ้ืนที่มีเทือกเขาผีปันน้า เป็นแนวเขต มีดอยภูลงัเป็นยอดเขาที่สูงที่สุดมี แม่น้า คะเป็นสายหลกัชุมชนต้งัอยใู่นเขตป่าสงวนแห่งชาติป่าแม่ยมฝั่งซา้ย เดิมเป็ นป่ าดิบเขา ต่อมาสภาพป่าถูกทา ลายเพื่อต้งัถิ่นฐานและขยายพ้ืนที่ทา การเกษตร ชุมชนไดจ้ดัต้งัคณะกรรมการภายในหมู่บา้นข้ึนมาดูแลรักษาทรัพยากรธรรมชาติท้งัป่าและ น้า คณะกรรมการประกอบดว้ย 1. นายอุ่งโหล ศรีสมบัติ ประธาน 2. นายศิริชัย ประสานสกุลเหมาะ รองประธาน 3. นายณรงคศักดิ์ ช้างน้อยอ าไพ กรรมการและเลขานุการ 4. นายสมจิตร ผดุงศิริอานันท์ กรรมการฝ่ ายการเงินและบัญชี 5. นายพิศาล วารีวิโรจน์ กรรมการ 6. นายมานพ เจนอาชากิจ กรรมการ 7. นายทวีศักดิ์ ศรีสมบัติ กรรมการ 8. นายอมร เอกปิ ยะบารมี กรรมการ 9. นางเหมยฮิน ศรีสมบัติ กรรมการ 10. นายศิริชัย ปาลา ที่ปรึกษา 11. นายสิรินทร์ รัตนจันทร์ ที่ปรึกษา
15 8. ท ำเนียบผู้รู้ผู้เชี่ยวชำญ ๑. ด้ำนกำรร้องเพลง 1. นางหมวงฟ่ง แซ่เติ๋น (ชื่อชนเผ่า) นางเหมยฟ่ง แซ่เติ๋น (ชื่อทางการ) เพศ หญิง อายุ 60 ปี เกิดเมื่อ วันที่ 6 เดือนกันยายน 2491 สถำนที่เกิด สวนยาหลวง หมู่ 1 บ้านใหม่ปางค่า ต.ผาช้าง น้อย อ.ปง จ.พะเยา รหัสไปรษณีย์ 56140 ชื่อสกุลบิดำมำรดำ บิดำ นายแซ่งฟ่ง แซ่เติ๋น มำรดำ นาง ม้นัล่วง แซ่เติ๋น จ ำนวนพี่น้องร่วมสำยโลหิต 5 คน ผู้รู้เป็นบุคคลที่ 1 ที่อยู่ตำมภูมิลำ เนำ เลขที่ 41 หมู่ 1 บ้านใหม่ปางค่า ต.ผาช้างน้อย อ.ปง จ.พะเยา รหัสไปรษณีย์ 56140 โทรศัพท์ 086 – 1794411 ที่อยู่ที่ติดต่อสะดวกที่สุด เลขที่ 41 หมู่1 ต.ผาช้างน้อย อ.ปง จ.พะเยา อำชีพหลัก เกษตรกรรม อำชีพรอง ปักผ้า งำนอดิเรก มีความเชี่ยวชาญดา้นการขบัร้องเพลงอิ้วมี่เยน ประวัติผลงำน ร้องเพลงโต้ตอบเป็ นตัวแทนฝ่ ายเจ้าบ่าว เจ้าสาวในงานแต่งงานต่าง ๆ ข้อคิดที่มีต่อองค์ควำมรู้ การร้องเพลงอิ้วเมี่ยนเป็นการร้องที่ยาก และหายากฟังยากมากในปัจจุบัน จึง อยากใหลู้กหลานไดฝ้ึกร้องและมีการอนุรักษไ์ว้เพื่อเป็นความภาคภูมิใจใหแ้ก่ลูกหลานใน อนาคต
16 2. ชื่อนางแคะเฟย ศรีสมบัติ เพศ หญิง เกิดเมื่อวันที่ 10 เดือน พฤษศภาคม พ.ศ. 2495 อำยุ 56 ปี สถำนที่เกิด สวนยาหลวง หมู่ 1 บ้านใหม่ปางค่า ต.ผาช้างน้อย อ.ปง จ.พะเยา 56140 ชื่อสกุลบิดำมำรดำ บิดา นายเยาเฟย แซ่พ่าน มารดา นางฟามเจียม แซ่พ่าน พี่น้องร่วมสำยโลหิต 9 คน ผู้รู้เป็ นบุคคลที่ 2 ที่อยู่ตำมภูมิลำ เนำ เลขที่ 78 หมู่ 1 บ้านใหม่ปางค่า ต.ผาช้างน้อย อ.ปง จ.พะเยา รหัสไปรษณีย์ 56140 โทรศัพท์ 086 – 1882237 ที่อยู่ที่ติดต่อสะดวกที่สุด เลขที่ 78 หมู่ 1 บ้านใหม่ปางค่า ต.ผาช้างน้อย อ.ปง จ.พะเยา รหัสไปรษณีย์ 56140 สถำนภำพปัจจุบัน (สมรส) ชื่อนายเล้ียวออน แซ่ต้ง ั จ านวนบุตร 4 คน ชาย 2 คน หญิง 2 คน อำชีพหลัก เกษตรกรรม อำชีพรอง ปักผ้า งำนอดิเรก ขับร้องเพลงเมี่ยน ประวัติผลงำน ร้องเพลงทวั่ ไปตามงานแต่งงาน โดยเป็นตวัแทนในการร้องเพลงโตต้อบ ของเจ้าบ่าว และเจ้าสาว ข้อคิดที่มีต่อองค์ควำมรู้ อยากให้เด็กและเยาวชนได้สืบทอดการขับร้องเพลงเมี่ยนและอนุรักษ์ไว้ ๒. ผู้รู้ด้ำนพธิีกรรม ๑. ชื่อ นายจนั่เกวิ่น แซ่ลี (ชื่อชนเผา่ ) นายฟุเซ็ง วงษ์เกษมไพร เพศ ชาย อำยุ 64 ปี เกิดเมื่อวันที่ 10 เดือน มกราคม พ.ศ.2488 สถำนที่เกิด ดอยภูลังกา หมู่ 1 บ้านใหม่ปางค่า ต.ผาช้างน้อย อ.ปง จ.พะเยา 56140 ชื่อสกุลบิดำมำรดำ บิดำ นายเหยาฮิน แซ่ลี มำรดำ นางฟามเฟย แซ่ลี
17 จ ำนวนพี่น้องร่วมสำยโลหิต 4 คน เป็ นบุตรคนที่ 2 ที่อยู่ตำมภูมิลำ เนำ เลขที่ 26 หมู่ 1 บ้านใหม่ปางค่า ต.ผาช้างน้อย อ.ปง จ.พะเยา รหัสไปรษณีย์ 56140 โทรศัพท์ 080 – 1315497 ที่อยู่ที่ติดต่อสะดวก เลขที่ 26 หมู่ 1 บ้านใหม่ปางค่า ต.ผาช้างน้อย อ.ปง จ.พะเยา รหัสไปรษณีย์ 56140 สถำนภำพปัจจุบัน (สมรส) ภรรยาชื่อ นางเหมยฮิน แซ่ลี จ ำนวนบุตร 10 คน ชาย 4 คน หญิง 6 คน อำชีพหลัก เกษตรกรรม อำชีพรอง ด้านพิธีกรรม ประวัติกำรศึกษำ โรงเรียนภูลังกา ประวัติผลงำน ท าพิธีกรรมในหมู่บ้านมาเป็ นระยะเวลา 45 ปี ข้อคิดเห็นต่อกำรถ่ำยทอดองค์ควำมรู้ เพื่อให้ลูกหลาน ชนรุ่นหลังได้สืบทอดและมีการอนุรักษ์ไว้ ๒. ผู้รู้ด้ำนพธิีกรรม ชื่อ นายสมจิตร ผดุงศิริอานันท์ เพศ ชาย อำยุ 39 ปี เกิดเมื่อ วันที่ 10 เดือน มีนาคม พ.ศ.2513 สถำนที่เกิด หมู่ 2 บ้านสวนยาหลวง จ.เชียงราย รหัสไปรษณีย์ - ชื่อสกุลบิดำมำรดำ บิดำ นายเย่าเฟื อย มำรดำ นางมัน จ ำนวนพี่น้องร่วมสำยโลหิต 7 คน เป็ นบุตรคนที่ 5 ที่อยู่ตำมภูมิลำ เนำ เลขที่ 28 หมู่ 1 บ้านใหม่ปางค่า ต.ผาช้างน้อย อ.ปง จ.พะเยา รหัสไปรษณีย์ 56140 โทรศัพท์ 081-9805516 ที่อยู่ที่ติดต่อสะดวก เลขที่ 28 หมู่ 1 บ้านใหม่ปางค่า ต.ผาช้างน้อย อ.ปง จ.พะเยา รหัสไปรษณีย์ 56140 สถำนภำพปัจจุบัน (สมรส) จ ำนวนบุตร -
18 อำชีพหลัก เกษตรกรรม อำชีพรอง ด้านพิธีกรรม ประวัติกำรศึกษำ ประถมปี ที่ 6 สถานศึกษาที่ส าเร็จ การศึกษานอกโรงเรียน จังหวัดระยอง 1. ประเภทองค์ความรู้ที่มี 1.1 พีธีเล้ียงเจา้ 1.2 พิธีสู่ขวญัและ พิธีกรรมทวั่ ไป 2. ผู้ที่สอน(ถ่ายทอด)ให้ความรู้ 2.1 นายเย่าสิน แซ่พ่าน 2.2 นายลูเซ็ง ต้งัสกุลเสริมศร ประวัติผลงำน ท าพิธีกรรมในหมู่บ้านมาเป็ นระยะเวลา 45 ปี ข้อคิดเห็นต่อกำรถ่ำยทอดองค์ควำมรู้ เพื่อให้ลูกหลาน ชนรุ่นหลังได้สืบทอดและมีการอนุรักษ์ไว้ ๓. ผู้รู้ด้ำนสมุนไพร 1. ชื่อ นางเหมยฮิน ศรีสมบัติ (ชื่อชนเผ่า) นางใหมฮิน ศรีสมบัติ (ชื่อทางการ) เพศ หญิง อำยุ 59 ปี สถำนที่เกิด ดอยภูลังกา หมู่ 1 บ้านปางค่า ต.ผาช้างน้อย อ.ปง จ.พะเยา รหัสไปรษณีย์ 56140 ชื่อสกุลบิดำมำรดำ บิดา นายฟุฮิน ศรีสมบัติ มารดา นางฟามเสี่ยว แซ่ฟุ้ง จ ำนวนพี่น้องร่วมสำยโลหิต 2 คน ผู้รู้เป็ นบุตรคนที่ 1 ที่อยู่ตำมภูมิลำ เนำ เลขที่ 96 หมู่ 1 บ้านปางค่า ต.ผาช้างน้อย อ.ปง จ.พะเยา รหัสไปรษณีย์ 56140 โทรศัพท์ 086 – 1847093 ที่อยู่ที่ติดต่อสะดวกที่สุด เลขที่ 96 หมู่ 1 บ้านปางค่า ต.ผาช้างน้อย อ.ปง จ.พะเยา รหัสไปรษณีย์ 56140 สถำนภำพปัจจุบัน จ านวนบุตร 3 คน ชาย 2 คน หญิง 1 คน อำชีพหลัก เกษตรกรรม
19 อำชีพรอง เก็บสมุนไพร กำรศึกษำ โรงเรียนภูลังกา ประวัติและผลงำน - - ท าการรักษาโรคด้วยสมุนไพรมาเป็ นระยะเวลา 45 ปี - สามารถรักษาโรคภายในได้โดยการต้มดื่ม - สามารถรักษาโรคภายนอกได้โดยการต้มสมุนไพรอาบหรือแช่ ๒. ชื่อ – สกุล คุณไหนก๋วย ต้งัโสภณพาณิชย์เพศ หญิง สถำนที่เกิด บ้านภูลังกา จ.พะเยา เกิดเมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม 2494 อายุ 54 ปี ชื่อ – สกุล บิดำมำรดำ บิดำ นายจ้านฟุ มำรดำ นางเป้ียนฟุ จ ำนวนพี่น้องร่วมสำยโลหิต 7 คน ผู้รู้เป็ นบุตรคนที่ 1 ที่อยู่ตำมภูมิลำ เนำ เลขที่ 80 หมู่ 1 บ้านปางค่าใต้ ต.ผาช้างน้อย อ.ปง จ.พะเยา รหัสไปรษณีย์ 56140 สถำนภำพปัจจุบัน สมรส (ผสู้มรส) นายซานก๋วย ต้งัโสภณพาณิชย์ จ ำนวนบุตร 5 คน ชาย 2 คน หญิง 3 คน อำชีพ หลัก เกษตรกรรม รอง ร้องเพลงเมี่ยน , สมุนไพร 1. ผู้รู้ด้ำนสมุนไพร ชื่อนางเจี๋ยวเซ็ง ศรีสมบัติ เพศ หญิง อำย ุ 73 ปี เกิดเมื่อวันที่ 13 เดือน พฤศจิกายน พ.ศ. 2478 สถำนที่เกิด บ้านปางมะโอ หมู่ที่ 4 บ้านปางมะโอ ต.ผาช้างน้อย อ.ปง จ.พะเยา 56140 ชื่อสกุลบิดำมำรดำ บิดา นายฟุเซ็ง แซ่เติ๋น มารดา นางเหมยเหยยี๋น แซ่เติ๋น จ ำนวนพี่น้องร่วมสำยโลหิต 2 คน ผู้รู้เป็ นบุตรคนที่ 1
20 ที่อยู่ตำมภูมิลำ เนำ เลขที่ 6 หมู่ 1 บ้านใหม่ปางค่า ต.ผาช้างน้อย อ.ปง จ.พะเยา รหัสไปรษณีย์ 56140 ที่อยู่ที่ติดต่อสะดวกที่สุด เลขที่ 6 หมู่ 1 บ้านใหม่ปางค่า ต.ผาช้างน้อย อ.ปง จ.พะเยา รหัสไปรษณีย์ 56140 สถำนภำพปัจจุบัน (สมรส) นายแคะจ้อย ศรีสมบัติ จ ำนวนบุตร 2 คน ชาย 1 คน หญิง 1 คน อำชีพหลัก เกษตรกรรม อำชีพรอง เก็บสมุนไพร ประวัติกำรด ำรงต ำแหน่ง เป็ นผู้รู้ด้านสมุนไพรในชุมชน ประวัติผลงำน ท าการรักษาโรคด้วยสมุนไพรเป็ นระยะเวลา 60 ปี ๔. ผู้รู้ด้ำนตีมีด ชื่อ – สกุล นายจ้านฟุ ช้างน้อยอ าไพ เพศ ชาย อำยุ 59 ปี เกิดเมื่อวันที่ - เดือน - พ.ศ. - สถำนที่เกิด บ้านปางค่า เลขที่ 86 หมู่ที่ 10 บ้านปางค่า ต.ผาช้างน้อย อ.ปง จ.พะเยา รหัสไปรษณีย์ 56140 ชื่อสกุลบิดำมำรดำ บิดา นายเจียมฟุมารดา นางเฉงวนั่ จ ำนวนพี่น้องร่วมสำยโลหิต 3 คน ผู้รู้เป็ นบุตรคนที่ 1 ที่อยู่ตำมภูมิลำ เนำ เลขที่ 86 หมู่ 10 บ้านใหม่ปางค่า ต.ผาช้างน้อย อ.ปง จ.พะเยา รหัสไปรษณีย์ 56140 ที่อยู่ที่ติดต่อสะดวกที่สุด เลขที่ 86 หมู่ 10 บ้านใหม่ปางค่า ต.ผาช้างน้อย อ.ปง จ.พะเยา รหัสไปรษณีย์ 56140 สถำนภำพปัจจุบัน (สมรส) จ ำนวนบุตร 2 คน ชาย 2 คน หญิง 2 คน อำชีพหลัก เกษตรกรรม อำชีพรอง ตีมีด ประวัติกำรด ำรงต ำแหน่ง - ประวัติผลงำน ทา อาชีพการตีมีดมาต้งัแต่อายุ 15 ปี
21 ๕. ผู้รู้ด้ำนกำรจักสำน ๑. ชื่อ – สกุล นายแซ่งก๊วง แซ่เติ๋น สถำนที่เกิด ประเทศลาว (หลวงพระบาง) ที่อยู่ตำมภูมิลำ เนำ 60 หมู่ 10 บ้านปางค่าใต้ ต.ผาช้างน้อย อ.ปง จ.พะเยา รหัสไปรษณีย์ 56140 สถำนภำพ สมรส จ ำนวนบุตร 4 คน อำชีพหลัก การจักสาน