สื่อประกอบการสอน_เรื่อง_ภาษาท่าทางนาฏศิลป์_(2)-02140658

รายวิชาศลิ ปะ (ดนตรี-นาฏศลิ ป)์

รหัสวชิ า ศ15101
ชน้ั ประถมศกึ ษาปีที่ 5

เรื่อง ภาษาท่าทางนาฏศิลป์ (๒)

ครูผูส้ อน ปิยะณฐั หนรู ัตน์
จริ าภรณ์ พยพั พฤกษ์



ภาษาท่าทางนาฏศลิ ป์ (๒)

จดุ ประสงค์การเรยี นรู้

๑. นักเรยี นสามารถอธบิ ายความหมายของ
ภาษาทา่ ทางนาฏศิลป์ได้

2. นกั เรียนฝึกปฏบิ ัติภาษาท่าทางนาฏศิลป์

3. นักเรยี นตระหนกั และเห็นคณุ คา่ ทางดนตรี - นาฏศลิ ป์

ทบทวนความร้เู ดมิ

ทา่ ตวั เรา ทา่ เธอ ท่าท่าน ท่าไป ทา่ มา ทา่ ปฏเิ สธ

ทา่ ตวั เรา

ทา่ ตวั เรา ทา่ เธอ ทา่ ทา่ น ทา่ ไป ทา่ มา ท่าปฏเิ สธ

ทา่ เธอ

ทา่ ตวั เรา ทา่ เธอ ทา่ ท่าน ทา่ ไป ทา่ มา ท่าปฏเิ สธ

ทา่ ไป

ทา่ ตวั เรา ทา่ เธอ ท่าท่าน ท่าไป ทา่ มา ทา่ ปฏิเสธ

ทา่ ปฏเิ สธ

ทา่ ตวั เรา ทา่ เธอ ทา่ ท่าน ทา่ ไป ทา่ มา ท่าปฏเิ สธ

ทา่ มา

ทา่ ตวั เรา ทา่ เธอ ทา่ ทา่ น ท่าไป ท่ามา ท่าปฏิเสธ

ทา่ ทา่ น

ทบทวนการปฏบิ ตั ิ

ภาษาทา่ ทางนาฏศลิ ป์

ภาษาท่าทางนาฏศลิ ป์ หมายถงึ

เป็นการนาทา่ ทางตา่ ง ๆ และสหี นา้ ท่ีมีอยูต่ ามธรรมชาติ เช่น คาพูด
กิริยาอาการ อารมณ์ ความร้สู กึ มาปฏบิ ตั ิเป็นทา่ ทางนาฏศลิ ป์ไทย
ท่มี คี วามหมายแทนคาพูด ให้สอดคลอ้ งกับจงั หวะเพลง และการขบั รอ้ ง

ทมี่ าของภาษาท่า ท่ีใชใ้ นการแสดงนาฏศิลป์
แบง่ ออกเป็น ๒ ประเภท

๑. ภาษาท่าทม่ี าจากธรรมชาติ
๒. ภาษาท่าที่มาจากการประดษิ ฐ์โดยตรง

ภาษาท่าสามารถแบง่ ได้เป็น ๓ ลักษณะ คือ

๑. ภาษาทา่ ท่ีใชแ้ ทนคาพดู
๒. ภาษาท่าที่ใช้แทนกิริยาอาการ
๓. ภาษาท่าทใ่ี ชแ้ สดงอารมณ์ ความร้สู กึ

ภาษาทา่ ทางนาฏศิลปท์ ่ีใช้
แทนอิริยาบถหรือกริ ยิ าอาการ

ภาษาท่าทางนาฏศลิ ปท์ ่ใี ช้
แทนอิรยิ าบถหรือกริ ยิ าอาการ

๑. ท่ายนื ๓. ท่านั่ง ๕. ท่ากราบ

๒. ทา่ เดนิ ๔. ทา่ นอน ๖. ท่าถวายบงั คม

ทา่ ยืน

ตัวพระ ใช้เทา้ ขวายืนรบั น้าหนกั สว่ นเท้าซ้ายวางเท้าเหล่อื ม
ปลายนว้ิ เทา้ ข้นึ มอื ขวาเท้าเอว มือซ้ายแบฝ่ามอื วางแนบไว้ทห่ี นา้ ขา
ศรี ษะเอียงไปทางขวา

ตัวนาง ยืนด้วยเท้าขวา เท้าซ้ายวางเหล่อื มไวเ้ ชดิ ปลายน้ิวเทา้ ข้ึน
มือขวาจบี หงายท่ีชายพก มือซ้ายแบมอื วางบนหน้าขาซ้าย ศีรษะเอยี งซา้ ย

ทา่ เดิน

ตัวพระ เริม่ ด้วยการก้าวเท้าซา้ ยมาขา้ งหน้า เท้าขวาเปิดส้นเท้า
มอื ทงั้ สองจบี คว่าระดบั เอวขา้ งลาตวั ท้งั สองขา้ ง แลว้ ปล่อยจีบเป็นมอื ขวา
ตัง้ วงลา่ งระดับเอว มือซา้ ยตั้งมือทอดแขนข้างลาตวั เอยี งขวา ตอ่ ไปก้าว
เทา้ ขวา สว่ นเท้าซ้ายเปดิ สน้ ดา้ นหลงั มอื ท้งั สองจบี ควา่ แล้วปลอ่ ยจีบ
เปน็ มอื ซา้ ยตั้งวงล่าง มอื ขวาตง้ั มอื ทอดแขนขา้ งลาตวั เอยี งทางซา้ ย
ทาสลบั กันไปเรื่อยๆ

ทา่ เดิน

ตัวนาง เรม่ิ ดว้ ยการก้าวเท้าซ้ายมาขา้ งหนา้ เทา้ ขวาเปดิ สน้ เทา้
มอื ทงั้ สองจบี ควา่ ระดบั เอวข้างลาตวั ทัง้ สองข้าง แลว้ ปลอ่ ยจบี เปน็ มือขวา
ตัง้ วงลา่ งระดับเอว มอื ซา้ ยต้ังมือทอดแขนข้างลาตวั เอยี งขวา ต่อไปก้าว
เทา้ ขวา สว่ นเท้าซา้ ยเปดิ ส้นดา้ นหลงั มอื ทง้ั สองจีบควา่ แลว้ ปลอ่ ยจีบ
เปน็ มอื ซา้ ยตั้งวงลา่ ง มือขวาตั้งมือทอดแขนขา้ งลาตัวเอยี งทางซ้าย
ทาสลบั กันไปเรื่อย ๆ ตัวนางไม่กันเขา่ และต้องกดไหล่

ท่านั่ง

ตัวพระ นั่งพบั เพยี บไปทางขวา แยกเขา่ ซา้ ยออก ให้เท้าซ้าย
วางหนา้ หวั เข่าขวา มอื ซา้ ยแบมือตงั้ บนเขา่ ซา้ ยมอื ขวางอแขน
แบมือต้ังบนขาขวา เอยี งศรี ษะทางดา้ ยขวา

ตวั นาง น่งั พับเพียบไปทางขวา เชดิ ปลายนิ้วเท้ามาดา้ นหนา้ เท้าขวาซอ้ น
บนเท้าซ้าย มอื ซา้ ยแบมอื วางบนขาขวาด้านนอก มอื ขวาแบมอื วางถดั มา
ทางดา้ นใน งอแขนขวา เอยี งขวา

ทา่ นอน

ตัวพระและตวั นาง นั่งในทา่ พระและทา่ นาง
วางแขนทง้ั 2 ข้างเฉยี งลาตวั แขนซา้ ยเหยยี ดตงึ
แขนขวางอเลก็ นอ้ ย และก้มใบหนา้
ลงเอียงซ้าย หลับตา

ทา่ กราบ

ตวั พระและตัวนาง มือซา้ ยวางลงที่พ้นื
โนม้ ตัวลงตามด้วยมือขวา ลักษณะการกราบ
ไม่แบมอื ปลายนิว้ เปิดออก ก้มหน้าเล็กน้อย

ท่าถวายบังคม

ตวั พระและตวั นาง นง่ั คกุ เขา่ บนสน้ เท้า
พนมมอื ท่รี ะดบั อกและเดินมอื ข้ึน นว้ิ โป้ง
จรดที่ไรผม เงยหน้าขึ้นเล็กน้อย จากนั้น
เดนิ มือลงกลับมาพนมมอื ระดบั อก

สาธติ การปฏบิ ตั ิ

ขัน้ ปฏิบัติ

คาชแี้ จง : กิจกรรมนักเรยี น คาช้แี จง : บทบาทครปู ลายทาง

ให้นักเรียนแบ่งกลมุ่ หรอื จบั คู่ ใหค้ รูปลายทางช่วยแนะนาการฝึก
ฝึกปฏิบัติภาษาท่าทางนาฏศิลป์
ปฏิบัติภาษาทา่ ทางนาฏศลิ ป์
ของนักเรียน

สรุป
การเรยี นรสู้ าหรับวนั น้ี

ภาษาท่าทางนาฏศลิ ป์ หมายถงึ

เป็นการนาท่าทางต่างๆ และสหี นา้ ท่มี ีอย่ตู ามธรรมชาติ เช่น คาพดู
กริ ิยาอาการ อารมณ์ ความรู้สึก มาปฏิบตั เิ ปน็ ทา่ ทางนาฏศลิ ปไ์ ทย
ทีม่ คี วามหมายแทนคาพูด ใหส้ อดคล้องกับจงั หวะเพลง และการขับร้อง

ภาษาท่าทางนาฏศิลปอ์ ิริยาบถหรอื กริ ิยาอาการ เชน่ ท่ายนื
ทา่ เดิน ท่าน่ัง ท่านอน ท่ากราบ ทา่ ถวายบังคม เปน็ ตน้

บทเรียนในคร้งั ต่อไป

เรื่อง ภาษาท่าทางนาฏศิลป์ (๓)