11
11 11
11
11 11 11 11
เอกสารชดุ น้จี ดั ทําขน้ึ เพือ่ การศึกษา
สงวนลิขสทิ ธเิ์ ชงิ พาณิชยทกุ รณี
3
ความสัมพนั ธ์ระหว่างรูปเรขาคณิตสองมติ แิ ละสามมติ ิ
1. รูปเรขาคณิตสองมิติและสามมติ ิ
รูปเรขาคณิตสองมติ แิ ตกตา่ งจากรูปเรขาคณิตสามมิตติ รงทีรูปเรขาคณิตสองมติ เิ ป็นรูปทีมีเฉพาะ
ด้านกว้างและด้านยาว สว่ นรูปเรขาคณิตสามมิตนิ นั จะมีด้านสงู หรือความหนาเพมิ มาด้วย
รูปเรขาคณิตสองมติ ิ
กิจกรรมที 1 ให้นกั เรียนวาดรูปเรขาคณิตสองมิตลิ งในกระดาษจดุ ข้างลา่ ง ให้ได้มากทีสดุ พร้อมบอก
ด้วยวา่ รูปทีวาดเรียกวา่ อะไร
รูปเรขาคณิตสองมติ ไิ ด้แก.่ .....................................................................................................................
คณิตศาสตรศาสตรพ้นื ฐาน ม.ตน 4
รูปเรขาคณิตสามมิติ
1. ปริซึม คือรูปเรขาคณิตสามมติ ทิ ีมีหน้าตดั เป็นรูปเหลียม ผวิ ข้างเป็นรูปสีเหลียม การเรียกชือจะเรียก
ตามลกั ษณะของหน้าตดั เชน่
ปริซึมสามเหลียม ปริซึมสเี หลียม ปริซึมห้าเหลยี ม
2. พรี ะมิด คือรูปเรขาคณิตสามมติ ทิ ีมีหน้าตดั เป็นรูปเหลียม มียอดเหลียม ผวิ ข้างเป็นรูปสามเหลียม
การเรียกชือจะเรียกตามลกั ษณะของหน้าตดั เชน่
พรี ะมดิ ฐานสามเหลียม พีระมิดฐานสีเหลยี ม
3. ทรงกระบอก คือ รูปเรขาคณิตสามมิตทิ ีมีฐานสองฐานเป็นรูปวงกลม ผิวข้างโค้งเรียบ ดงั รูป
4. กรวย คือ รูปเรขาคณิตสามมติ ทิ ีมีฐานหนงึ เป็นรูปวงกลม มียอดแหลม ผิวข้างโค้งเรียบ ดงั รูป
5. ทรงกลม คือรูปเรขาคณิตสามมติ ทิ ีมีรอยอนั เกิดจากการตดั ด้วยระนาบเป็นรูปวงกลม ดงั รูป
คณิตศาสตรศาสตรพ้นื ฐาน ม.ตน 5
กจิ กรรมที 2 ให้นกั เรียนแยกรูปเรขาคณิตสามมติ ใิ ห้เป็ นรูปเรขาคณิตสองมติ ิ
รูปเรขาคณิตสามมิติ แยกออกเป็ นรูปเรขาคณิตสองมิติ
ตวั อย่าง . . . . . . . . . . .
.............
.............
.............
.............
.............
.............
1. . . . . . . . . . . . .
.............
.............
.............
2. . . . . . . . . . . . .
.............
.............
.............
.............
3. . . . . . . . . . . . .
.............
.............
.............
.............
.............
.............
4. . . . . . . . . . . . .
.............
.............
.............
.............
.............
คณติ ศาสตรศาสตรพ้ืนฐาน ม.ตน 6
รูปเรขาคณิตสามมติ ิ แยกออกเป็ นรูปเรขาคณิตสองมิติ
5. . . . . . . . . . . .
.............
.............
.............
.............
.............
6. . . . . . . . . . . . .
.............
.............
.............
.............
.............
.............
7. . . . . . . . . . . . .
.............
.............
.............
.............
.............
.............
8. . . . . . . . . . . . .
.............
.............
.............
.............
9. . . . . . . . . . . . .
.............
.............
.............
.............
.............
คณติ ศาสตรศาสตรพื้นฐาน ม.ตน 7
กจิ กรรมที 3 ให้นกั เรียนประกอบรูปเรขาคณิตสองมติ ิให้เป็นรูปเรขาคณิตสามมติ ิ
รูปเรขาคณิตสองมติ ิ ประกอบเป็ นรูปเรขาคณิตสามมิติ
ตวั อย่าง
.............
.............
.............
.............
1. . . . . . . . . . . . .
.............
.............
.............
.............
2. . . . . . . . . . . . .
.............
.............
.............
.............
.............
.............
3. . . . . . . . . . . . .
.............
.............
.............
.............
.............
.............
4. . . . . . . . . . . . .
.............
.............
.............
.............
คณติ ศาสตรศาสตรพนื้ ฐาน ม.ตน 8
รูปเรขาคณิตสองมติ ิ ประกอบเป็ นรูปเรขาคณิตสามมติ ิ
5. . . . . . . . . . . . .
.............
.............
.............
.............
.............
.............
.............
6. . . . . . . . . . . . .
.............
.............
.............
.............
.............
.............
7. . . . . . . . . . . . .
.............
.............
.............
.............
.............
.............
8. . . . . . . . . . . . .
.............
.............
.............
.............
.............
.............
.............
.............
คณิตศาสตรศาสตรพื้นฐาน ม.ตน 9
รูปเรขาคณิตสองมิติ ประกอบเป็ นรูปเรขาคณิตสามมิติ
9. . . . . . . . . . . . .
.............
.............
.............
.............
.............
10. . . . . . . . . . . . .
.............
.............
.............
.............
.............
.............
.............
.............
11. . . . . . . . . . . . .
.............
.............
.............
.............
12. . . . . . . . . . . . .
.............
.............
.............
.............
.............
13. . . . . . . . . . . . .
.............
.............
.............
.............
คณติ ศาสตรศาสตรพ้นื ฐาน ม.ตน 10
2. ภาพสองมติ ิทไี ด้จากการมองทางด้านหน้า ด้านข้าง ด้านบนของรูปเรขาคณิตสามมิติ
กิจกรรมที 4 ให้นกั เรียนวาดรูปภาพสองมิตจิ ากรูปสามมิติทีกําหนดให้ด้วยมมุ มองตา่ งๆ ตอ่ ไปนี
รูปเรขาคณิตสามมติ ิ ภาพด้านหน้า ภาพด้านข้าง ภาพด้านบน
................
. บน . . . . . . . . . . . . . . . .
.................
.................
ห. น้า . . ข้าง . . . . . . . . . . . . . .
................
. บน. . . . . . . . . . . . . . . .
.................
. . .ข้าง . . . . . . . . . . . . . .
.................
. หน้า . . . . . . . . . . . . . . . .
................
.................
. . . . บน. . . . . . . . . . . . .
.................
.................
.................
. ข้าง . . . . . . . . . . . . . . . .
. . . . . หน้า . . . . . . . . . . . .
. . . . . บน. . . . . . . . . . . .
................
.................
.................
.................
.................
. . . . . . . ข้าง . . . . . . . . . .
. . หน้า . . . . . . . . . . . . . . .
คณติ ศาสตรศาสตรพ้นื ฐาน ม.ตน 11
รูปเรขาคณิตสามมติ ิ ภาพด้านหน้า ภาพด้านข้างขวา ภาพด้านบน
คณิตศาสตรศาสตรพืน้ ฐาน ม.ตน 12
รูปเรขาคณิตสามมติ ิ ภาพด้านหน้า ภาพด้านข้างซ้าย ภาพด้านบน
คณิตศาสตรศาสตรพืน้ ฐาน ม.ตน 13
รูปเรขาคณิตสามมติ ิ ภาพด้านหลัง ภาพด้านข้างซ้าย ภาพด้านบน
คณติ ศาสตรศาสตรพ้ืนฐาน ม.ตน 14
กจิ กรรมที 5 จากรูปทีแสดงมมุ มองลกั ษณะตา่ ง ให้นกั เรียนวาดรูปเรขาคณิตสามมติ ิ
คณติ ศาสตรศาสตรพื้นฐาน ม.ตน 15
กจิ กรรมที 6 จงวาดรูปตามคําสงั ตอ่ ไปนี
C
A
ทิศเหนอื
B
ทิศตะวนั ออก
E
D
1. จงวาดแผนทีเมือนกั เรียนยืนอยทู่ ีบ้านหลงั A มองไปทีบ้าน E
2. จงวาดแผนทีเมือนกั เรียนยืนอยทู่ ีบ้านหลงั C มองไปทีบ้าน D
3. จงวาดแผนทีเมือนกั เรียนยืนอยทู่ ีบ้านหลงั E มองไปทีบ้าน B
คณติ ศาสตรศาสตรพนื้ ฐาน ม.ตน 16
กจิ กรรมที 7 จากภาพสองมิตทิ ีกําหนดให้ ให้นกั เรียนตอบคําถามตอ่ ไปนี
1. รูปทีพบั ได้คอื ................................................................................................................................
2. แต้ม 1 ตดิ กบั แต้ม ........................................................แตอ่ ยตู่ รงข้ามกบั แต้ม .............................
3. แต้ม 2 ตดิ กบั แต้ม ........................................................แตอ่ ยตู่ รงข้ามกบั แต้ม .............................
4. แต้ม 3 ตดิ กบั แต้ม ........................................................แตอ่ ยตู่ รงข้ามกบั แต้ม .............................
5. ผลบวกของแต้มทีบนหน้าทีตรงข้ามกนั เป็นเทา่ ไร ............................................................................
กจิ กรรมที 8 กําหนดรูปเรขาคณิตสามมติ ิทงั สามเป็นรูปเดยี วกนั แตต่ า่ งมมุ มองกนั
E C F
AC EF ME
1. หน้า A ตรงข้ามกบั หน้า ..........................................
2. หน้า C ตรงข้ามกบั หน้า .........................................
3. หน้า E ตรงข้ามกบั หน้า ..........................................
กิจกรรมที 9 กําหนดรูปเรขาคณิตสามมิติดงั รูป ถ้าทาสีแดงโดยรอบ จงตอบคําถามตอ่ ไปนี
1. มีลกู บาศก์กีลกู ทีมีสีแดงเพียง 1 หน้า ..........................................................................................
2. มีลกู บาศก์กีลกู ทีมีสีแดงเพียง 2 หน้า ..........................................................................................
3. มีลกู บาศก์กีลกู ทีมีสีแดงเพียง 3 หน้า ..........................................................................................
4. มีลกู บาศก์กีลกู ทีไมถ่ กู ทาสีแดงเลย................................................................................................
คณติ ศาสตรศาสตรพื้นฐาน ม.ตน 17
3. รอยตดั ของรูปเรขาคณิตสามมติ ดิ ้วยระนาบ
* รอยตดั ของรูปเรขาคณิตสามมติ ดิ ้วยระนาบ จะเป็นรูปเรขาคณิตสองมิติ
กจิ กรรมที 10 ให้นกั เรียนวาดรูปเรขาคณิตสองมติ ทิ ีเกิดจากการตดั รูปเรขาคณิตสามมติ ดิ ้วยระนาบ
คณติ ศาสตรศาสตรพืน้ ฐาน ม.ตน 18