รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา

รวมบทคัดย่อ งานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระ หลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชานิติศาสตร์ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี พ.ศ. 2566

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 2 บทน า หนังสือรวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษาเล่มนี้ จัดท าขึ้นโดยบัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี ซึ่งเป็นหน่วยงานก ากับมาตรฐานการศึกษาระดับบัณฑิตศึกษา โดยมี วัตถุประสงค์เพื่อรวบรวมและแสดงผลงานด้านการวิจัยของนักศึกษาระดับบัณฑิตศึกษาที่ด าเนิน งานวิจัยแล้วเสร็จต้ังแต่ปีการศึกษา 2563 - 2565 เนื้อหาในเล่มประกอบด้วย บทคัดย่องานวิจัยระดับ บัณฑิตศึกษา “หลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชานิติศาสตร์” ที่ได้จัดท างานวิจัยในรูปแบบ “การค้นคว้าอิสระ” เพื่อส่งเสริมและสนับสนุนการเผยแพร่ผลงานวิจัยของนักศึกษาระดับบัณฑิตศึกษา และเปิดโอกาสให้ทุกคนสามารถเข้าถึงงานวิจัยได้อย่างเสมอภาค หวังเป็นอย่างยิ่งว่า หนังสือรวมบทคัดย่อเล่มนี้จะเป็นประโยชน์ส าหรับผู้ที่สนใจสามารถน าไป ประยุกต์ใช้ในการท าวิจัยได้อย่างดียิ่ง บัณฑิตวิทยาลัย สิงหาคม 2566

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 3 ปัญหาทางกฎหมายเกี่ยวกับการน าโทษปรับทางปกครองมาใช้แทน โทษอาญา ในพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2562 Legal Problems of Using Administrative Fine Instead of Criminal Fine in the National Park Act B.E. 2562 กาญจนา ดิสระ1 และ รศ.ดร.จิตรดารมย์ รัตนวุฒิ2 1หลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชานิติศาสตร์ ปีการศึกษา 2565 2อาจารย์ที่ปรึกษาการค้นคว้าอิสระ คณะนิติศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี บทคัดย่อ การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพ่ือ 1) ศึกษาความหมาย ความเป็นมา และแนวคิดเกี่ยวกับการ น าโทษปรับทางปกครองมาใช้แทนโทษทางอาญา 2) ศึกษากฎหมายเกี่ยวกับการน าโทษปรับ ทาง ปกครอง มาใช้แทนโทษทางอาญา ตามพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2562 และ 3) เสนอแนะ แนวทางการแก้ไขการน าโทษปรับทางปกครองมาใช้แทนโทษทางอาญาตามพระราชบัญญัติอุทยาน แห่งชาติ พ.ศ. 2562 โดยใช้วิธีการศึกษาแบบวิจัยเอกสาร ซึ่งเป็นการค้นคว้า รวบรวมข้อมูล กฎหมาย หนังสือ เอกสาร บทความ วารสารกฎหมาย งานวิจัย วิทยานิพนธ์ สื่อออนไลน์ ตลอดจนเอกสารทาง วิชาการต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการน าโทษปรับทางปกครองมาใช้แทนโทษทางอาญาท้ังภาษาไทยและ ภาษาต่างประเทศ เมื่อได้รวบรวมข้อมูลดังกล่าวแล้ว จึงได้วิเคราะห์โดยวิธีการเขียนอธิบาย ซึ่งเน้น ใน เรื่ องปัญหาทางกฎหมายเกี่ยวกับการน าโทษปรับทางปกครองมาใช้แทนโทษทางอาญาใน พระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2562 จากการศึกษาพบว่าพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2562 ยังไม่ได้น าหลักการบังคับ โทษปรับทางปกครองมาบังคับใช้ มีเฉพาะกระบวนการท าให้โทษทางอาญาระงับ ตามมาตรา 52 แห่ง พระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2562 ซึ่งต่างกับกฎหมายว่าด้วยการอนุรักษ์ธรรมชาติ และการ จัดการภูมิทัศน์ของสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี ที่ได้มีการน าโทษปรับทางปกครองมาใช้ ในความผิด โดยท่ัวไปที่เป็นความผิดที่ไม่ร้ายแรง ความผิดเกี่ยวกับการฝ่าฝืนค าสั่งของพนักงานเจ้าหน้าที่และ ความผิดเกี่ยวกับการไม่มีใบอนุญาตซึ่งได้กระท าในเขตอุทยานแห่งชาติ หรือฝ่าฝืนไม่ปฏิบัติตามเงื่อนไข การขอรับใบอนุญาตตามที่กฎหมายฉบับนี้ก าหนด ดังนั้น การน าโทษปรับทางปกครองมาใช้กับฐาน ความผิดตามพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2562 สมควรก าหนดฐานความผิดที่ได้กระท าผิดใน เขตอุทยานแห่งชาติ วนอุทยาน สวนพฤกษศาสตร์ หรือสวนรุกขชาติ ตามมาตรา 42 วรรคสอง และ มาตรา 45 หรือความผิดเกี่ยวกับการไม่ปฏิบัติตามค าสั่งของพนักงานเจ้าหน้าที่ในเขตอุทยานแห่งชาติ วนอุทยาน สวนพฤกษศาสตร์ หรือสวนรุกขชาติ ตามมาตรา 47 มาตรา 49 และมาตรา 51 รวมถึง ความผิดในลักษณะไม่ปฏิบัติตามข้อก าหนดของใบอนุญาตในเขตอุทยานแห่งชาติ วนอุทยาน สวน พฤกษศาสตร์ หรือสวนรุกขชาติ ตามมาตรา 48 แต่เนื่องด้วยพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2562 มิได้เปิดช่องให้น าโทษปรับทางปกครองมาใช้ได้เพราะฉะนั้น ผู้ศึกษาเห็นว่า ควรแก้ไข พระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2562 มาตรา 42 วรรคสอง มาตรา 45 มาตรา 47 มาตรา 48 วรรค หนึ่ง มาตรา 49 มาตรา 51 และมาตรา 52 โดยบัญญัติเพิ่มค าว่า “โทษปรับทางปกครอง” ลงในฐาน ความผิดแต่ละมาตรา และควรมีการเพิ่มความมาตรา 52 วรรคสาม โดยบัญญัติว่า “การบังคับตามค าสั่ง ปรับทางปกครองตามที่บัญญัติในพระราชบัญญัตินี้ ให้น ากฎหมายว่าด้วยวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 4 มาใช้บังคับโดยอนุโลม ท้ังนี้เพ่ือให้การปรับทางปกครองตามที่ได้บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติอุทยาน แห่งชาติพ.ศ. 2562 มีแนวทางการบังคับตามค าสั่งปรับทางปกครอง ท าให้การบังคับใช้กฎหมายมีความ เหมาะสม และมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น ค าส าคัญ: โทษปรับทางปกครอง โทษทางอาญา อุทยานแห่งชาติ ABSTRACT The objectives of this study were 1) to study the definition, background, and concept of using administrative fine instead of criminal fine; 2) to study the law on using administrative fine instead of criminal fine in the National Park Act B.E. 2562; and 3) to suggest the solution approach of using administrative fine instead of criminal fine in the National Park Act B.E. 2562. The process of documentary research was used to research and gather information from legal provisions, books, articles, Law journals, research, Theses online Media, and related academic documents in both Thai and foreign languages. The obtained information was analyzed and presented in descriptive writing focusing on the legal problems of using administrative fine instead of criminal fine in the National Park Act B.E. 2562. The research findings showed that the administrative fine have not been adapted yet in the National Park Act B.E. 2562, there is only a process to suspend the criminal fine pursuant to Article 52 of the National Park Act B.E. 2562, which is different from the Act on Nature Conservation and Landscape Management of Federal Republic of Germany that has implemented the administrative fine in general offenses but not severe, an offense on violating the order of competent authority, and an offense on the lack of a license while committing in the national park zone, or violating the conditions of getting a license pursuant to the law. Therefore, an offense pursuant to the National Park Act B.E. 2562 which is appropriate to apply the administrative fine referred to the general offenses in the zone of national parks, botanical gardens, or arboretums pursuant to Article 42, Paragraph 2, and Article 45; an offense on failing to comply with the official’s order in the zone of national parks, botanical gardens, or arboretums pursuant to Article 47, Article 49, and Article 51; and an offense of failing to comply with the terms of a license in the zone of national parks, botanical gardens, or arboretums pursuant to Article 48.Due to the fact that the National Park Act B.E. 2562 does not allow to apply the administrative fine, the researcher suggested that the National Park Act B.E. 2562, Article 42 Paragraph 2, Article 47, Article 48 Paragraph 1, Article 49, Article 51, and Article 52 should be amended by stipulating the phrase, “Administrative Fine”, in an offense of each article; moreover, the phrase, “For the enforcement pursuant to the order of administrative fine pursuant to this act, it is to use the law of Administration Procedure to enforce mutatis mutandis” should be added in Article 52 Paragraph 3. Consequently, the use of the administrative fine stipulated in the National Park Act BE 2562 should have an approach of the enforcement pursuant to the administrative fine, which is more suitable and efficient. Keywords: Administrative Fine, Criminal Fine, National Park

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 5 ปัญหาทางกฎหมายในการน าทรัพย์สินที่เลขาธิการคณะกรรมการป้องกัน และปราบปรามยาเสพตดิมคี าส่ังให้ยึดไว้ช่ัวคราวออกขายทอดตลาด Legal Problems in Bringing Assets that the Secretary-general of the Narcotics Prevention and Suppression Committee Ordered to be Temporarily Seized for Sale by Auction จักรกฤษ ศรีขวัญ1 และ รศ.ดร.จิตรดารมย์ รัตนวุฒิ2 1หลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชานิติศาสตร์ ปีการศึกษา 2565 2อาจารย์ที่ปรึกษาการค้นคว้าอิสระ คณะนิติศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี บทคัดย่อ การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์1) เพ่ือศึกษาแนวคิดทฤษฎีเกี่ยวกับการคุ้มครองสิทธิของ บุคคลผู้ถูกค าสั่งการขายทอดตลาดในชั้นก่อนฟ้องคดีในคดียาเสพติด 2) เพ่ือศึกษากฎหมายที่เกี่ยวข้อง กับการคุ้มครองสิทธิของบุคคลผู้ถูกค าสั่งการขายทอดตลาดในชั้นก่อนฟ้องคดีในคดียาเสพติดของ ประเทศไทยและของต่างประเทศ และ 3) วิเคราะห์ผลกระทบและเสนอแนะแนวทางการคุ้มครองสิทธิ ของบุคคลผู้ถูกค าสั่งการขายทอดตลาดในชั้นก่อนฟ้องคดีในคดียาเสพติดโดยระบบการวิจัยเชิงคุณภาพ กล่าวคือ การวิจัยเอกสาร โดยศึกษาจากข้อมูลชั้นปฐมภูมิและชั้นข้อมูลทุติยภูมิเพ่ือให้ได้มาซึ่งแนวทาง ในการพัฒนาการน าทรัพย์สินในคดียาเสพติดออกขายทอดตลาดจากค าสั่งยึดและอายัดทรัพย์สิน ในชั้น ก่อนฟ้องคดี จากการศึกษาพบว่า การขายทอดตลาดทรัพย์สินในคดียาเสพติดในชั้นก่อนฟ้องคดีปรากฏ ข้อพิจารณาใน 2 ด้านส าคัญ ได้แก่ 1) ด้านผู้มีอ านาจในการออกค าสั่งขายทอดตลาด พบว่า ประมวล กฎหมายยาเสพติด ก าหนดให้ “เลขาธิการคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด” มีอ านาจ ออกค าสั่งการขายทอดตลาดทรัพย์สินได้ ซึ่งเป็นไปในลักษณะ “อ านาจดุลพินิจโดยแท้” กล่าวคือ สามารถใช้ดุลพินิจดังกล่าวแต่ล าพัง ซึ่งการใช้อ านาจในลักษณะเช่นนี้ไม่เป็นการได้สัดส่วนกับตัวอ านาจ และตัวผลกระทบที่จะเกิดขึ้นตามหลักความสมเหตุสมผลของประเทศเยอรมนี 2) ด้านเหตุเพื่อการใช้ ดุลพินิจออกค าสั่งขายทอดตลาดพบว่า ประมวลกฎหมายยาเสพติด มาตรา 75 วรรคสอง ได้ก าหนดเหตุ เพ่ือการมีค าสั่งขายทอดตลาดทรัพย์สินในคดียาเสพติดที่ถูกค าสั่งยึดหรืออายัดทรัพย์สินไว้คือ “ไม่ เหมาะสมที่จะเก็บรักษาไว้” หรือ “หากเก็บรักษาไว้จะเป็นภาระแก่ทางราชการมากกว่าการน าไปใช้ ประโยชน์อย่างอื่น” โดยเหตุเหล่านี้ด ารงอยู่บนพื้นฐานในทางอ านวยความสะดวกต่อการจัดเก็บให้แก่ เจ้าหน้าที่ฝ่ายรัฐเป็นส าคัญ แต่มิได้ให้ความส าคัญกับการกระทบต่อสิทธิของผู้ต้องหาหรือการกระทบต่อ สิทธิในทรัพย์สินของบุคคลผู้เป็นเจ้าของทรัพย์สิน อีกท้ังการที่ประมวลกฎหมายยาเสพติดของประเทศ ไทย ได้อาศัย “เหตุอันควรสงสัยในทรัพย์สิน” มาเป็นจุดเริ่มต้นของกระบวนการยึด อายัด และขาย ทอดตลาดทรัพย์สินเช่นนี้โดยผลักภาระการพิสูจน์ผ่านกระบวนการชี้แจงที่มาของทรัพย์สินในชั้นก่อน ฟ้องคดี(ชั้นสอบสวนคดี) ให้แก่ฝ่ายผู้ต้องหาเป็นประเด็นส าคัญ จึงเท่ากับว่ามีผลในทางกระทบต่อ หลักการสันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นผู้บริสุทธิ์อยู่อย่างมากประมาณ ผู้ศึกษาจึงมีข้อเสนอแนะเพ่ือการ พัฒนาการคุ้มครองสิทธิของบุคคลจากการถูกค าสั่งขายทอดตลาดทรัพย์สินในคดียาเสพติดดังต่อไปนี้ 1) การให้มีระบบถ่วงดุลการใช้ดุลพินิจเพ่ือการมีค าสั่งขายทอดตลาดทรัพย์สิน คือ การมีค าสั่งขาย ทอดตลาดทรัพย์สิน ให้กระท าขึ้นในรูปของ “คณะกรรมการ” เพ่ือพิจารณาว่าสมควรที่จะมีค าสั่งขาย

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 6 ทอดตลาดทรัพย์สินหรือไม่ 2) การก าหนดเหตุเพ่ือการมีค าสั่งขายทอดตลาดทรัพย์สิน โดยค านึงถึงสิทธิ ของผู้ต้องหาหรือบุคคลที่เกี่ยวข้องกับทรัพย์สินในคดียาเสพติดคือ ให้ท าการแก้ไขเพิ่มเติมประมวล กฎหมายยาเสพติด มาตรา 75 วรรคสอง โดยใช้ความว่า “ในกรณีที่ทรัพย์สินตามวรรคหนึ่ง ไม่เหมาะสม ที่จะเก็บรักษาไว้ หรือหากเก็บรักษาไว้จะเสียประโยชน์มากกว่าการน าไปใช้ประโยชน์อย่างอื่น คณะกรรมการผู้มีอ านาจอาจสั่งให้น าทรัพย์สินนั้นออกขายทอดตลาดหรือไปใช้เพื่อประโยชน์ของ ทาง ราชการ แล้วรายงานให้คณะกรรมการตรวจสอบทรัพย์สินในคดียาเสพติดทราบก็ได้ท้ังนี้การใช้ดุลพินิจ เพ่ือการมีค าสั่งขายทอดตลาดทรัพย์สินในคดียาเสพติด ให้กระท าได้เท่าที่จ าเป็นอย่างยิ่ง หากมิได้ สัดส่วนความจ าเป็น ห้ามมิให้ขายทอดตลาดทรัพย์สินในคดียาเสพติดนั้น” ค าส าคัญ: ปัญหาทางกฎหมาย ทรัพย์สิน คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด ขายทอดตลาด ABSTRACT The objectives of this study were 1) to study the concepts and theories on the protection of rights of persons subjected to an auction order in the pre-prosecution level in drug cases; 2) to study the law relating to the protection of rights of persons subjected to auction orders before filing a lawsuit of drug cases in Thailand and foreign countries and 3) to analyze the effects and to provide the recommendation guidelines for protecting the rights of persons subjected to an auction order in the pre-litigation stage in drug cases by qualitative research system, that is, documentary research by studying data from primary and secondary data in order to obtain the guidelines for the development of assets in drug cases for sale by auction from the order of seizure and attachment of assets before the lawsuit. The study revealed that property auction in drug cases before the lawsuit were considered in two important aspects, namely 1) On the authority in issuing orders for sale by auction, it was found that the Narcotics Code stipulated that “Secretary-General of the Narcotics Control Board” has the power to order the sale of assets by auction, which is in the act of "True discretion", that is, can exercise such discretion alone. The use of power in this manner is not proportional to the power and the effect that will occur on the basis of reasonableness (Zumutbarkeit) of Germany. 2) According to the reason for the discretion of the auction order, it was found that The Narcotics Code, Section 75, paragraph two, stipulated the grounds for an order for the sale of assets by auction in the case of narcotics that have been seized or attached. It stated that "unsuitable to be kept" or "if it is to be kept, it will be a burden to the government rather than any other use", wherein these prevail on the basis of facilitating the storage to the officials in charged but did not pay attention to the impact on the rights of the accused or the impact on the property rights of the person who owns the property. In addition, the drug code of Thailand relies on "reasons to suspect property" as the starting point of the process of seizing, attaching such the auctioning assets. By pushing the burden of proof through the process of explaining the origin of the assets before filing a

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 7 lawsuit (Investigation process) to the accused party is an important issue. Thus, there is a significant effect on the presumption of innocence. The researcher, therefore, has suggestions for the development of protection of rights of persons from being ordered by auction of assets in narcotics cases as follows: 1) There should be the system of checks and balances for the use of discretion in order to sell assets by auction; that is, an order to sell the property by auction which shall be made in the form of a “committee” to consider whether it is appropriate to have an order of property auction or not. 2) Taking into account the rights of the accused or the person involved in the drug case is to amend the Narcotics Code, Section 75, paragraph two by using the meaning “In the case where the assets under paragraph one are not suitable to be kept or if kept, it will lose more benefits than other uses. The competent committee may order the said property to be sold at auction or used for the benefit of the government and then report to the Narcotic Assets investigation Committee for acknowledgement. In this regard, the use of discretion in order to sell assets at auction in drug cases shall be done when it is absolutely necessary. If the proportion of necessity is not, no property shall be sold by auction in the case of narcotics.” Keywords : Legal Problems, Assets, Secretary-general of the Narcotics Prevention and Suppression Committee, Auction

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 8 การก าหนดค่าทดแทนในกรณกีารใช้เอกสิทธิต์ามสัญญาทางปกครอง Determining of Compensation in Case of Exercising the Privileges of Termination of the Administrative Contract จิรศกัดิ์หนูชว่ย 1 และ ดร.นพดล ทัดระเบียบ2 1หลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชานิติศาสตร์ ปีการศึกษา 2565 2อาจารย์ที่ปรึกษาการค้นคว้าอิสระ คณะนิติศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี บทคัดย่อ การค้นคว้าอิสระฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงแนวคิดหลักทฤษฎีและหลักกฎเกณฑ์ เกี่ยวกับการสัญญาทางปกครอง กฎหมายเกี่ยวกับการก าหนดค่าทดแทนการเลิกสัญญาทางปกครองท้ัง ของประเทศไทยและประเทศสาธารณรัฐฝรั่งเศส และเพ่ือศึกษาวิเคราะห์การก าหนดค่าทดแทนกรณี การใช้เอกสิทธิ์ในสัญญาทางปกครอง โดยวิธีการศึกษาเชิงคุณภาพ มุ่งเน้นการวิจัยจากตัวบทกฎหมาย บทความทางวิชาการ วิทยานิพนธ์ งานวิจัย บทความจากวารสาร เอกสารประกอบการสัมมนา ข้อมูล จากอินเตอร์เน็ต แนวค าพิพากษาของศาลที่เกี่ยวข้องท้ังของไทยและสาธารณรัฐฝรั่งเศส โดยเฉพาะ การศึกษาเปรียบเทียบกับสัญญาทางปกครองในระบบกฎหมายของสาธารณรัฐฝรั่งเศส เพ่ือเป็นข้อมูล ในการวิเคราะห์ปัญหา ข้อสรุป และข้อเสนอแนะ ที่มีความเหมาะสมกับระบบกฎหมายของประเทศไทย และเพ่ือให้ได้มาซึ่งแนวปฏิบัติในการก าหนดค่าทดแทนกรณีการใช้เอกสิทธิ์ในสัญญาทางปกครองต่อไป จากการศึกษาพบว่า การใช้เอกสิทธิ์ในสัญญาทางปกครองนั้นคือ เอกสิทธิ์ในการแก้ไข ข้อ สัญญาฝ่ายเดียวกับเอกสิทธิ์ในการเลิกสัญญาฝ่ายเดียว ซึ่งในระบบกฎหมายสาธารณรัฐฝรั่งเศส ก าหนดให้หน่วยงานทางปกครองมีอ านาจในการบอกเลิกสัญญาทางปกครองได้เองแต่ฝ่ายเดียวเพื่อ รักษาไว้ซึ่งประโยชน์สาธารณะได้โดยสภาพแห่งสัญญาจึงไม่เปิดโอกาสให้คู่สัญญาฝ่ายเอกชนบอกเลิก สัญญาได้เอง เว้นแต่การใช้สิทธิร้องขอต่อศาลเพ่ือเลิกสัญญาทางปกครองนั้น ในกรณีที่หน่วยงาน ทาง ปกครองเลิกสัญญาแต่ฝ่ายเดียวอันจะส่งผลกระทบต่อคู่สัญญาฝ่ายเอกชนแล้วระบบกฎหมายปกครอง ฝรั่งเศสก าหนดให้หน่วยงานทางปกครองต้องชดเชยค่าเสียหาย รวมท้ังค่าขาดก าไรเต็มจ านวนให้แก่ คู่สัญญาฝ่ายเอกชน ส่วนในเอกสิทธิ์การแก้ไขสัญญาทางปกครองฝ่ายเดียวนั้น ในระบบกฎหมาย ฝรั่งเศสได้สร้างหลักประกันทางการเงินเพ่ือรักษาความสมดุลในสัญญาทางปกครองให้คู่สัญญาฝ่าย เอกชนสามารถปฏิบัติหน้าที่ตามสัญญาให้บรรลุวัตถุประสงค์ได้ แต่ระบบกฎหมายของประเทศไทยไม่ได้ ก าหนดหลักเกณฑ์และแนวทางในการเยียวยาหรือชดเชยให้แก่คู่สัญญาฝ่ายเอกชนไว้เป็นการท่ัวไปหรือ ลายลักษณ์อักษรที่ชัดเจน ซึ่งการใช้เอกสิทธิ์ในสัญญาทางปกครองของระบบกฎหมายของประเทศไทย นั้นก็มิได้บัญญัติไว้เป็นลายลักษณ์อักษรที่ชัดเจน แต่จะปรากฏอยู่ในข้อสัญญาตามแบบสัญญาจ้าง ก่อสร้าง หรือแบบสัญญาซื้อขายของประกาศคณะกรรมการนโยบายการจัดซื้อจัดจ้าง และการบริหาร พัสดุภาครัฐเรื่อง แบบสัญญาเกี่ยวกับการจัดซื้อจัดจ้างตามพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการ บริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 หรือกฎหมายเฉพาะ เช่น พระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการ บริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 และระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหาร พัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 ซึ่งจะมีผลบังคับหรือผูกพันในสัญญาบางประเภทที่กฎหมายก าหนดไว้เท่านั้น ประกอบกับการศึกษาแนวค าพิพากษาของศาลปกครองสูงสุด ซึ่งวางหลักว่า หากการเลิกสัญญา ก่อให้เกิดความเสียหายแก่คู่สัญญาฝ่ายเอกชน ฝ่ายเอกชนก็สามารถใช้สิทธิเรียกร้องให้ฝ่ายปกครอง

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 9 ชดใช้เยียวยาความเสียหายที่เกิดขึ้นได้ แต่ยังไม่ปรากฏหลักเกณฑ์ในการชดใช้ค่าเสียหายหรือค่าทดแทน ให้แก่เอกชนที่ชัดเจน และศาลปกครองสูงสุดน าหลักกฎหมายตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ใน เร่ืองการเรียกค่าเสียหายมาปรับใช้ด้วย ท้ังนี้ศาลปกครองได้วินิจฉัยรับรองในเร่ืองเอกสิทธิ์เลิกสัญญา ทางปกครองให้เป็นหลักกฎหมายท่ัวไปมาอุดช่องว่าง ซึ่งได้รับอิทธิพลจากระบบกฎหมายปกครองของ ประเทศฝรั่งเศส ได้แก่หลักกฎหมายว่าด้วยเอกสิทธิ์ของฝ่ายปกครองในการเลิกสัญญาฝ่ายเดียวมาใช้ อุดช่องว่างของกฎหมายในสัญญาทางปกครอง จะต้องค านึงถึงนิติวิธีเกี่ยวกับการน าหลักกฎหมาย ปกครองของต่างประเทศในเรื่องการเลิกสัญญาทางปกครองมาใช้ในระบบสัญญาทางปกครองของไทย ด้วย และเม่ือคู่สัญญาฝ่ายเอกชนได้รับความเสียหายหรือต้องรับภาระเพิ่มขึ้นเพ่ือปฏิบัติการให้เป็นไป ตามสัญญาทางปกครองจากการใช้เอกสิทธิ์ในสัญญาทางปกครองฝ่ายเดียวไม่ว่าจะเป็นอ านาจการแก้ไข สัญญาฝ่ายเดียวหรือการเลิกสัญญาฝ่ายเดียวในกรณีที่คู่สัญญาฝ่ายเอกชนมิได้กระท าผิดและปราศจาก การเยียวยาค่าเสียหายจากคู่สัญญาฝ่ายปกครอง ท าให้เกิดความไม่เป็นธรรมเพื่อปฏิบัติการให้เป็นไป ตามสัญญาในระบบนิติรัฐ องค์กรตุลาการจึงต้องมีหน้าที่ในการพัฒนาหลักกฎหมายเกี่ยวกับสัญญาทาง ปกครองขึ้นมาเพ่ืออุดช่องว่างของกฎหมายขึ้นมาเป็นการเฉพาะ ดังนั้น จึงสมควรเป็นการพัฒนาหลัก กฎหมายเกี่ยวกับสัญญาทางปกครองขึ้นมาเพื่ออุดช่องว่างของกฎหมายในเรื่องดังกล่าวขึ้นมา เป็นการ เฉพาะ โดยศาลปกครองสูงสุดใช้เป็นแนวทางวินิจฉัยรับรองหลักความสมดุลทางการเงินในการใช้เอก สิทธิ์สัญญาทางปกครองมาเป็นบรรทัดฐานในเร่ืองค่าทดแทนดังกล่าวให้เป็นหลักกฎหมายท่ัวไป ตาม แนวทางหลักเกณฑ์ของทฤษฎีการกระท าของฝ่ายปกครอง และทฤษฎีเหตุอันมิอาจคาดหมายได้ เพื่อให้ การด าเนินการบริการสาธารณะเป็นไปโดยไม่ติดขัด และเป็นไปตามหลักความต่อเนื่องขณะเดียวกันก็ เพื่อชดเชยให้ความเป็นธรรมแก่คู่สัญญาฝ่ายเอกชนด้วย และเพื่อให้เกิดพัฒนาการของหลักกฎหมายใน เรื่องดังกล่าวต่อไป ค าส าคัญ: การใช้เอกสิทธิ์ในสัญญาทางปกครองฝ่ายเดียว ค่าทดแทน คู่สัญญาฝ่ายเอกชน ABSTRACT This independent study aims to study the theories and the rules of administrative contracts, Thailand and France’ slaws concerning compensation for administrative contract termination and analyze compensation for exercising the privileges in administrative contracts. The study adopted the qualitative research approach and focused on researching laws, academic articles, theses, research papers, journal articles, seminar handouts, information from internet and relevant judgments of Thailand and France’s courts. The research also focused particularly on a comparative study of administrative contracts in France’s legal system to analyze problems, come to conclusion and offer recommendations suitable for Thailand’s legal system and guideline for determining compensation for exercising the privileges in administrative contract. The study found that exercising the privileges in administrative contracts was the right to amend a contractual clause unilaterally and the privilege to terminate a contract unilaterally. According to the French legal system, the administrative agencies have the power to terminate the administrative contract unilaterally to maintain the public interest under the contractual condition. The French system did not allow the private parties to terminate the contract themselves unless the right to request the court to terminate the

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 10 administrative contracts. In case an administrative agency terminates the administrative contract unilaterally and such termination affects a private party, the French administrative law system defines that the administrative agency shall compensate for damages and full loss of profit to the private party. Referring the privileges to amend the administrative contract unilaterally, the French legal system has established the financial collateral to sustain a balance in the administrative contract to ensure that the private party is able to perform their duties under the contract effectively. However, the Thai legal system failed to establish clear rules and guide lines for remedies or compensation to the private parties or in writing. Thailand’s privileges in administrative contracts were not noted in writing clearly but would appear in a contract as seen in a construction contract or sale and purchase contract of Announcement of the Public Procurement Policy and Supplies Administration Committee on Contract Form Concerning Procurement under the Public Procurement and Supplies Administration. Act, B.E. 2560 (2017) or specific laws such as Public Procurement and Supplies Administration. Act, B.E. 2560 (2017) and the Regulation of the Ministry of Finance on Public Procurement and Supplies Administration B.E. 2560 (2017). The enforcement or obligation would be effective in certain contract defined by the law only. Furthermore, the Supreme Administrative Court laid down the principle that if the contractual termination damages a private party, the private party shall have the right to demand compensation from the administrative agency for the damages caused. Nevertheless, it still does not provide a clear criterion for compensation or damages payable to the private party. The Supreme Administrative Court adopted the laws under the Civil and Commercial Code on claims for damages as well. The Administrative Court ruled and treated the privilege to terminate the administrative contract as a general law to fill the gap according to the influence of France’s administrative legal system such as the law concerning the administrative agency’s privilege to terminate the contract unilaterally to fill the gaps in the administrative contract law must consider the jurisprudence of the adoption of foreign administrative law regarding the administrative contract termination to be used in the Thai administrative contract system. As the private party is damaged or bears further burdens to perform the administrative contract from exercising the privileges in administrative contract unilaterally regardless of the power to amend or terminate the contract unilaterally in case that the private party did not breach any contractual clause and did not receive any remedy for damages from the administrative party. It resulted in an unfair performance of administrative contract. The refore, the legal judicial body system should be responsible for developing the legal concerning administrative contract to fill the legal gaps specifically. Therefore, the law concerning administrative contracts should be developed to fill the legal gaps particularly. The Supreme Administrative Court should adopt the law as a guideline to determine the financial balance in exercising the privileges in administrative contracts model of compensation as a general law in accordance with the theory of administrative agency’s actions and the theory of unpredictable causes so that the operation of public services is uninterrupted and in accordance with the continuity principle and compensating the private party fairly and further development of legal principles. Keyword: Exercising the Privileges in Administrative Contract Unilaterally, Compensation, Private Party

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 11 การคุ้มครองสิทธิของผู้ถูกค าส่ังยึดหรอือายัดทรพัย์สินในคดียาเสพติด Protection of Rights of Persons Subjected to an Order to Seize or Attach Assets in Drug Cases ชนาทิพย์ พยุงวัฒนา1 และ รศ.ดร.จิตรดารมย์ รัตนวุฒิ2 1หลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชานิติศาสตร์ ปีการศึกษา 2565 2อาจารย์ที่ปรึกษาการค้นคว้าอิสระ คณะนิติศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี บทคัดย่อ การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพ่ือ 1) ศึกษาปัญหาเกี่ยวกับการคุ้มครองสิทธิของบุคคล ผู้ถูก ค าสั่งยึดและอายัดทรัพย์สินในคดียาเสพติด 2) ศึกษามาตรการทางกฎหมายประเทศไทย กฎหมาย ต่างประเทศ ที่เกี่ยวข้องกับการคุ้มครองสิทธิต่อการมีค าสั่งยึดและอายัดทรัพย์สินในคดียาเสพติด และ 3) ศึกษาผลกระทบต่อสิทธิของผู้ถูกค าสั่งยึดและอายัดทรัพย์สินในคดียาเสพติด โดยเป็นการศึกษา วิจัย เชิงคุณภาพ ด้วยวิธีการศึกษาเอกสารจากกฎหมาย หนังสือ ต ารา บทความวิชาการ วิทยานิพนธ์ รายงาน วิจัย และข้อมูลจากส่ืออิเล็กทรอนิกส์ท้ังนี้เพ่ือให้ได้มาซึ่งมาตรการในการคุ้มครองสิทธิของ ผู้ถูกค าสั่ง ยึดหรืออายัดทรัพย์สินในคดียาเสพติด จากการศึกษาพบว่า ประมวลกฎหมายยาเสพติดได้ออกแบบให้น ามาตรการในการยึดอายัด และการริบทรัพย์สินในคดียาเสพติดมาบังคับใช้ด้วยมาตรการเกี่ยวกับการมีค าสั่งตรวจสอบทรัพย์สินใน คดียาเสพติดนี้นับเป็นจุดเริ่มต้นของกระบวนการยึด อายัด และริบทรัพย์สินในคดียาเสพติดมา ตามล าดับ โดยกฎหมายรับรองให้อ านาจ “เลขาธิการคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด” สามารถที่จะออกค าสั่งตรวจสอบทรัพย์สินได้แต่เพียงล าพัง อันอาศัยเหตุจ าเป็นเร่งด่วน และรายงานให้ คณะกรรมการตรวจสอบทรัพย์สินทราบในภายหลังได้ ซึ่งกระบวนการดังกล่าวนี้ มิได้มีการถ่วงดุลดุลย พินิจจากบุคคลหรือหน่วยงานอ่ืนใดเลย ท้ังนี้บุคคลที่จะถูกค าสั่งยึดและอายัดทรัพย์สินในคดียาเสพติด เพื่อตรวจสอบ มีอยู่ด้วยกัน 2 ประเภท ได้แก่ ผู้ต้องหา กับบุคคลภายนอก (มาตรา 68 มาตรา 69 ประกอบมาตรา 73) สอดคล้องกับมาตรการริบทรัพย์สินทางแพ่งของประเทศสหรัฐอเมริกา ที่ได้น า หลักการมูลเหตุอันควรสงสัยเพื่อการพิจารณาการริบทรัพย์สินเช่นเดียวกัน เรียกว่า “เหตุอันควรเชื่อ” แต่กรณีเหตุอันควรสงสัยภายใต้ประมวลกฎหมายยาเสพติดของไทยยังมิได้อธิบายและ ขยายความไว้ โดยตรงแต่อย่างใด ส าหรับกรณีของบุคคลภายนอกนั้น ค าสั่งยึดและอายัดทรัพย์สิน ในคดียาเสพติดเพ่ือ ตรวจสอบ จะมีขึ้นได้ก็ต่อเม่ือมีเหตุสงสัยว่าทรัพย์สินของบุคคลภายนอกนั้นเกี่ยวเน่ืองกับการกระท า ความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดของผู้ต้องหารายนั้น โดยท้ังผู้ต้องหาและบุคคล ภายนอก เม่ือถูกค าสั่ง ตรวจสอบทรัพย์สินในคดียาเสพติดนี้แล้วจะถูกเรียกว่า “ผู้ถูกยึดและอายัดทรัพย์สินในคดียาเสพติดเพื่อ ตรวจสอบ” เป็นส าคัญ อย่างไรก็ตาม แม้ผู้ต้องหาหรือบุคคลภายนอก จะอยู่ในฐานะของผู้ถูกค าสั่ง เช่นเดียวกัน แต่ในบริบทของความคุ้มครองสิทธิของผู้ถูกค าสั่งท้ังสองประเภทดังกล่าวนี้กลับปรากฏขึ้น ในบริบทที่แตกต่างกัน กล่าวคือ ในบริบทของผู้ต้องหา มีกฎหมายให้ความคุ้มครองสิทธิในกระบวน ยุติธรรมทางอาญาไว้หลายประการ ไม่ว่าบทสันนิษฐานไว้ก่อนว่า เป็นผู้บริสุทธิ์หรือสิทธิในการมีและ ปรึกษาทนายความ แต่ส าหรับบุคคลภายนอกแล้วกฎหมายยังมิได้ให้ความคุ้มครองซึ่งสิทธิใน กระบวนการยุติธรรมนี้ไว้แต่อย่างใด อันเนื่องจากบุคคลภายนอกยังมิได้ ตกอยู่ในฐานะของผู้ต้องหาใน คดีด้วยเหตุเช่นที่กล่าว จึงท าให้ความคุ้มครองสิทธิของผู้ถูกค าสั่งยึดและอายัดทรัพย์สินในคดียาเสพติด

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 12 ระหว่างผู้ต้องหากับบุคคลภายนอกจึงด ารงอยู่ไม่เท่าเทียมกัน ส าหรับในบริบทความคุ้มครองสิทธิของ ประมวลกฎหมายยาเสพติดให้แก่ผู้ถูกค าสั่งยึดและอายัดทรัพย์สินในคดียาเสพติดไม่ว่าจะในฐานะ ผู้ต้องหาหรือบุคคลภายนอกก็ตาม คือ “สิทธิในการเข้าชี้แจงที่มาและความสุจริตของทรัพย์สิน” เป็น ส าคัญ แต่ทว่าในกรณีของกระบวนการก าหนดระยะเวลาที่เจ้าพนักงานผู้ปฏิบัติการจะได้ก าหนดให้ผู้ถูก ค าสั่งตรวจสอบทรัพย์สินเข้ามาชี้แจงซึ่งที่มา และความสุจริตของบรรดาทรัพย์สินที่ถูกค าสั่งยึดและ อายัดเพื่อตรวจสอบนี้ มิได้ก าหนดเงื่อนเวลาในการดังกล่าวไว้ โดยพบว่า ในทางปฏิบัติแล้วเจ้าหน้าที่ ฝ่ายปฏิบัติการจะใช้อ านาจดุลยพินิจออกหนังสือแจ้งให้ผู้ถูกค าสั่งยึดและอายัดทรัพย์สินเข้าชี้แจงถึง ที่มาของทรัพย์สิน ซึ่งต่างก าหนดกรอบระยะเวลาไว้แตกต่างกันอย่างไม่มีหลักเกณฑ์ การพิจารณา จึงท า ให้กระบวนการในการด าเนินการดังกล่าวไม่มีบรรทัดฐานในการปฏิบัติการ ผู้ศึกษาจึงมีข้อเสนอแนะต่อ การพัฒนาการคุ้มครองสิทธิของผู้ถูกค าสั่งยึดและอายัดทรัพย์สินในคดียาเสพติดในประเด็นส าคัญ ได้แก่ 1) ก าหนดหลักเกณฑ์เหตุอันควรสงสัยกรณีมีค าสั่งยึดและอายัดทรัพย์สินของผู้ต้องหาหรือ บุคคลภายนอกคดียาเสพติดในประมวลกฎหมายยาเสพติด 2) ก าหนดหลักเกณฑ์เพื่อ การตรวจสอบ ความน่าเช่ือของหลักฐานในทรัพย์สินของบุคคลภายนอกที่จะถูกค าสั่งยึดและอายัดทรัพย์สินในคดียา เสพติดเพื่อตรวจสอบ 3) การก าหนดให้พนักงานอัยการเข้ามาเป็นผู้ร่วมกับเลขาธิการคณะกรรมการ ป้องกันและปราบปรามยาเสพติด เพื่อพิจารณาการมีค าสั่งตรวจสอบทรัพย์สินในคดียาเสพติด ในกรณีที่ มีความจ าเป็นเร่งด่วน 4) ก าหนดกระบวนการแจ้งสิทธิเพื่อการเข้าชี้แจงที่มาของทรัพย์สินภายหลังการมี ค าสั่งยึดและอายัดทรัพย์สินเพ่ือตรวจสอบ 5) ก าหนดหลักเกณฑ์เพ่ือการก าหนดระยะเวลาในการชี้แจง ที่มาของทรัพย์สินที่ถูกค าสั่งยึดและอายัดเพ่ือตรวจสอบ และ 6) ก าหนดให้บุคคลภายนอกผู้ถูกค าสั่งยึด และอายัดทรัพย์สินในคดียาเสพติดเพ่ือตรวจสอบมีสิทธิมีทนายความ โดยกระท าผ่านการแก้ไขเพิ่มเติม ประมวลกฎหมายยาเสพติดเป็นส าคัญ ค าส าคัญ: การคุ้มครองสิทธิ การอายัดทรัพย์สิน การอายัดทรัพย์สิน คดียาเสพติด ABSTRACT The objectives of this study were 1) to study the problem of protection of rights of persons subjected to an order to seize and attach assets in drug cases; 2) to study legal measures in Thailand and abroad related to the protection of rights against the seizure and assets attachment in drug cases; 3) to study the impact on the rights of persons subject to seizure and property seizure orders in drug cases. This is a qualitative research study based on the data primary information, such as legal provisions, etc.; and secondary information such as books, textbooks, academic articles, etc., in order to obtain measures to protect the rights of persons subjected to an order to seize or assets attachment in drug cases. The study was found that the Drug Code was designed to enforce measures to seize and confiscate assets in drug cases by the measure on the order to inspect the assets in the drug cases. This marks the beginning of the process of seizing, attaching and confiscation of assets in drug cases, respectively. The law certifies the power to "Secretary of the Narcotics Control Board" to issue an order to inspect assets alone, by virtue of urgency and report to the Asset Audit Committee later. There was no balance and discretion from any other person

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 13 or entity. There are two types of persons subjected to an order to seize and attach assets in drug cases for investigation: the accused and the third person (Section 68, Section 69 and Section 73). For the reasonable suspicion as such, in the case of US civil property confiscation measures, it has also been adopted as a principle for considering assets to be forfeited as well, known as a “probable case”. However, in the case of reasonable suspicion under the drug code did not directly explain and expand in any way. For the case of the third party, order to seize and attach assets in drug cases for investigation may only arise when there is a suspicion that the property of a third person is related to the commission of an offense relating to drugs of that accused by both the accused and outsiders, when they are ordered to inspect the assets in this drug case will be crucially called “People who were confiscated and seized assets in drug cases to investigate”. Nevertheless, in the context of the protection of the rights of the person being ordered appear in different contexts; namely in the context of the accused, there are a number of laws that protect criminal justice rights, such as the presumption of innocence and the rights to have and consult a lawyer etc. In contrast, for third parties, they are not protected by any rights in this judicial process as third parties have not yet been in the position of the accused in the case. For the reason mentioned, the protection of the rights of those who have been ordered to seize and attach assets in drug cases between the accused and third parties therefore remain unequal. In the context of the protection of the rights of the drug code to those who have been ordered to seize and attach assets in the drug cases, whether as the accused or outsiders, the rights crucially guaranteed by law is "the rights to explain the origin and integrity of the property". However, in the case of the process of determining the period of time that the operating officer will require the person subjected to the order of property inspection to explain the origin and honesty of the properties seized and attached for this examination. There is no time limit set in any such. It was found that in practice, the operating officers will use their discretion to issue a written notice to the person subjected to the seizure and attachment order explaining the origin of the property, which each set a different time frame without criteria for consideration. Therefore, the process of doing so remains no operating norms. The researcher, therefore, has suggestions on the development of protection of rights of those who have been ordered to seize and attach assets in the drug cases are 1) Prescribing criteria for suspected reasons for issuing an order to seize and attach assets of alleged offenders in drug cases in the Narcotics Code; 2) Prescribing criteria for checking the credibility of evidence in Property of third parties to be ordered to seize and attach assets in drug cases for investigation; 3) Assigning the public prosecutor to join the secretary-general of the Narcotics Control Board to consider an order to inspect assets in drug cases in case of urgency; 4) Determining the process for notifying the rights to clarify the origin of the assets after the order of seizure and attachment of the assets for inspection; 5) Setting the rules for determining the time limit for explaining the origin of the assets which were ordered to seize and attach and 6) Require third parties who have been ordered to seize and attach assets in drug cases to investigate have the rights to have a lawyer. This shall be done through the amendment of the Narcotics Code as a priority. Keywords : Protection of Right, Levy Execution, Attachment, Drug Cases

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 14 สิทธิการแต่งกายตามเพศสภาพในสถานศึกษา The Right to Dress According to Gender at Educational Institutions ชยาภรณ์ภูรสิิราสวัสดิ์ 1 และ รศ.ดร.จิตรดารมย์ รัตนวุฒิ2 1หลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชานิติศาสตร์ ปีการศึกษา 2565 2อาจารย์ที่ปรึกษาการค้นคว้าอิสระ คณะนิติศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี บทคัดย่อ การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์1) เพ่ือศึกษาแนวคิดทฤษฎีและประวัติความเป็นมาเกี่ยวกับ เพศสภาพ 2) เพื่อศึกษากฎหมายที่คุ้มครองสิทธิในการแต่งกายตามเพศสภาพในสถานศึกษา และ 3) เพื่อศึกษามาตรการ ทางกฎหมายในการส่งเสริมสิทธิในการแต่งกายตามเพศสภาพ โดยการศึกษาวิจัย เชิงคุณภาพจากหนังสือ ต ารา บทความ รายงานการวิจัยที่เกี่ยวข้องด้านความเท่าเทียมกันของเพศ สภาพ รวมท้ังข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ที่ปรากฏอยู่บนเครือข่ายอินเตอร์เน็ตท้ังในประเทศไทยและ ต่างประเทศ ตลอดจนค าพิพากษา และค าวินิจฉัยของศาล โดยการวิเคราะห์เอกสารเพื่อวิเคราะห์ สถานภาพทางกฎหมาย ความเท่าเทียมกันของเพศสภาพ ด้วยการเขียนแบบพรรณนาความเพื่อให้ได้มา ซึ่งแนวทางการคุ้มครองสิทธิการแต่งกายตามเพศสภาพในสถานศึกษา ผลการศึกษาพบว่า หลักการยอกยาการ์ตา ว่าด้วย การใช้กฎหมายสิทธิมนุษยชนระหว่าง ประเทศในประเด็นวิถีทางเพศและอัตลักษณ์ทางเพศ ซึ่งมีหลักการท้ังหมด 29 ข้อนั้น มีหลักการที่ส าคัญ อยู่ 2 ประการ กล่าวคือ ประการแรก อย่าเลือกปฏิบัติเพราะการกระท าทางเพศเป็นสิ่งส่วนตัว บุคคลจะ เป็นอะไรก็เป็นสิทธิของบุคคลนั้น อยากให้เคารพในสิ่งที่บุคคลนั้นเป็น และประการที่สอง อย่ารุนแรงต่อ บุคคลใด ไม่ว่าบุคคลนั้นจะเป็นอะไรก็ตาม ไม่ได้ขอให้ชอบหรือไม่ชอบ แต่อย่าปฏิบัติรุนแรงกับบุคคลอ่ืน ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงการให้ความยอมรับต่อความชอบด้วยกฎหมายในเพศวิถีของกลุ่มคนที่มีความ หลากหลายทางเพศ ส่วนกฎหมายในต่างประเทศ อันได้แก่ ประเทศอังกฤษ พระราชบัญญัติความเสมอ ภาค บัญญัติให้ความคุ้มครองท้ังรูปแบบการเลือกปฏิบัติโดยตรงและโดยอ้อม ประเทศออสเตรเลีย มาตรการเกี่ยวกับการคุ้มครองการเลือกปฏิบัติอันเป็นกฎหมายรัฐบาลกลางที่ใช้บังคับท่ัวประเทศ และ ประเทศญี่ปุ่น กฎหมายพื้นฐานส าหรับสังคมที่เท่าเทียมทางเพศ (กฎหมายฉบับที่ 78 ของปี 2542) ส าหรับ ประเทศไทย พระราชบัญญัติความเท่าเทียมระหว่างเพศ พุทธศักราช 2558 ที่ส่งเสริมสิทธิความ เท่าเทียมระหว่างเพศ แต่พระราชบัญญัติเครื่องแบบนักเรียน พุทธศักราช 2551 และระเบียบ กระทรวงศึกษาธิการ ว่าด้วย เครื่องแบบนักเรียน พุทธศักราช 2551 กลับเป็นอุปสรรคต่อสิทธิการแต่ง กายตามเพศสภาพในสถานศึกษา จึงเห็นควรแก้ไขพระราชบัญญัติเครื่องแบบนักเรียน พุทธศักราช 2551 และระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ ว่าด้วย เครื่องแบบนักเรียนพุทธศักราช 2551 เพื่อให้สิทธิ นักเรียนแต่งเครื่องแบบนักเรียนตามเพศสภาพในสถานศึกษาต่อไป ค าส าคัญ: เพศสภาพ เพศวิถี สถานศึกษา สิทธิ

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 15 ABSTRACT The objectives of this study were to study: 1) concepts, theories, and histories related to gender; 2) laws of the rights protection to dress according to gender at educational institutions; and 3) legal measures promoting the right to dress according to gender. This study was a qualitative study using documentary analysis to analyze the legal status of gender equality by studying from books, textbooks, articles, research reports related to gender equality, electronic information from both Thai and foreign online databases, verdicts, and judicial decisions for achieving the protection for the right to dress according to gender in the educational institutions. The research findings showed that the international law, such as Yogyakarta Principles on the application of international human rights regarding sexual orientation and gender identity which involves 29 principles, there are two relevant principles. First, donot discriminate a person becausesexual acts are subjective and every person has a right to become whatever he/she wants to be. Hence, pay respect to who a person is. Second, do not be harsh on a person. No matter who the person is and whether he/she asked to be liked or disliked, do not act harshly to the person. These two principles reflect the legal acceptance on sexual orientation of LGBTQI people Moreover, the laws in other countries; for example, in England, there is the Equality Act that provides the protection for both direct and indirect forms of discrimination; in Australia, the measures on the protection of discrimination was issued as a federal law applicable nationwide; and in Japan, there is a basic law for a gender equality society which is a basic law for a gender equality society (Law No. 78 of B.E. 2542 (1999)). In Thailand, the Gender Equality Act, B.E. 2558 (2015) was enacted to promote the right for gender equality; nonetheless, the existence of the Student Uniform Act, B.E. 2551 (2008) and the regulations of the Ministry of Education on Student Uniforms, BE. 2551 (2008) has been considered as barriers. Thus, the Student Uniform Act, B.E. 2551 (2008) and the regulations of the Ministry of Education on Student Uniforms, B.E. 2551 (2008) should be amended to give students the right to wear student uniform according to gender at the educational institutions Keywords: gender, sexual orientation, educational institutions, right

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 16 ความรับผิดของรัฐ : กรณีศึกษาความเสียหายจากการจัดการอุทกภัย State Liability: A Case Study of Damages from Flood Management ชาญวิทย์ ช่วยมาก1 และ ดร.นพดล ทัดระเบียบ2 1หลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชานิติศาสตร์ ปีการศึกษา 2565 2อาจารย์ที่ปรึกษาการค้นคว้าอิสระ คณะนิติศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี บทคัดย่อ การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพ่ือ 1) ศึกษาความหมาย แนวคิด ทฤษฎีเกี่ยวกับความรับผิด ของรัฐอันเนื่องมาจากการจัดการอุทกภัย 2) ศึกษากฎหมายเกี่ยวกับความรับผิดของรัฐจากความ เสียหายในการจัดการอุทกภัย ท้ังกฎหมายไทยและกฎหมายต่างประเทศ 3) วิเคราะห์ความรับผิดของรัฐ ในความเสียหายอันเกิดจากการจัดการอุทกภัย โดยเป็นการวิจัยเอกสาร ประกอบด้วย เอกสาร ต ารา หนังสือ งานวิจัย บทความวิชาการ และแนวค าพิพากษาของศาล เพื่อให้ได้มาซึ่งแนวทางเกี่ยวกับ ความ รับผิดของรัฐกรณีความเสียหายจากการจัดการอุทกภัย ผลการศึกษาพบว่า 1) กฎหมายเกี่ยวกับการจัดการอุทกภัยที่รัฐใช้บังคับอันสืบเนื่องมาจาก การจัดการอุทกภัย โดยอาศัยอ านาจตามกฎหมายที่เกี่ยวข้องก่อให้เกิดปัญหาจากการบังคับใช้กฎหมาย ในสถานการณ์ภัยพิบัติทางธรรมชาติ ซึ่งส่งผลต่อการวินิจฉัยคดีของศาลปกครองเกี่ยวกับความรับผิด ของรัฐ 2) กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการจัดการอุทกภัย คือ พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ.ศ. 2534 พระราชบัญญัติการชลประทานหลวง พ.ศ. 2485 และพระราชบัญญัติป้องกันและบรรเทา สาธารณภัย พ.ศ. 2550 เมื่อเกิดความเสียหายจากการปฏิบัติหน้าที่ของรัฐการวินิจฉัยคดีของศาล ปกครองต้องอาศัยกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ในขณะที่สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนีและสาธารณรัฐฝรั่งเศสใช้ กฎหมายเฉพาะ 3) จากการวิเคราะห์ความรับผิดของรัฐในความเสียหายอันเกิดจากการจัดการอุทกภัย มี ข้อเสนอแนะให้รัฐใช้อ านาจในการบริหารจัดการอุทกภัย ดังนี้ ประการแรก ควรมีบทนิยาม “ความรับผิด อย่างอ่ืน” ในพระราชบัญญัติจัดต้ังศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. 2542 ประการที่สอง ควรมีระเบียบของที่ประชุมใหญ่ตุลาการในศาลปกครองสูงสุดว่าด้วยการพิจารณาคดีความรับผิดอย่าง อื่น โดยที่การก าหนดระเบียบเกี่ยวกับวิธีพิจารณาคดีปกครองเป็นอ านาจของศาล แต่ต้องได้รับความ เห็นชอบจากฝ่ายนิติบัญญัติ ประการที่สาม การก าหนดให้คดีความรับผิดโดยปราศจากความผิดหรือ ความรับผิดโดยเคร่งครัดบางกรณีที่ไม่ปรากฏความผิดของหน่วยงานทางปกครองหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐ ในการกระท าดังกล่าว ศาลปกครองสามารถน าหลักกฎหมายความรับผิดอย่างอื่นมาใช้ในการก าหนด ค่า สินไหมทดแทนให้ผู้เสียหาย ประการที่สี่ การก าหนดค่าตอบแทนพยานหรือพยานผู้เชี่ยวชาญ ย่อมมี ส่วนช่วยในการแสวงหาข้อเท็จจริงของศาลปกครองจะได้พิจารณาพิพากษาคดีได้อย่างยุติธรรม ค าส าคัญ: ความรับผิดของรัฐ ความรับผิดอย่างอื่น ความเสียหายจากการจัดการอุทกภัย

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 17 ABSTRACT The objectives of this study were 1) to study the terms, concepts, and theories related to the state liability from flood management; 2) to study both Thai and foreign laws related to the state liability in regard to damages from flood management; and 3) to analyze the state liability in regard to damages from flood management. Documentary research methods including reviewing documents, textbooks, books, researches, academic articles, and court’s verdicts were used to obtain guidelines on state liability in regard to damages from flood management. The results of the study found that 1) laws relating to flood management that the state enforces as a result of management flood disaster by virtue of the relevant laws causing problems from law enforcement in natural disaster situations. Thus affecting the ruling of the Administrative Court regarding the liability of the state. 2) Laws related to flood management are the National Administrative Regulation Act, B.E. 2534, the Royal Irrigation Act, B.E. 2485, and the Disaster Prevention and Mitigation Act, B.E. 2550 The ruling of the state's Administrative Court must rely on the relevant laws. while the Federal Republic of Germany and the French public use specific laws. 3) The results of the analysis of the state liability in regard to damages from flood management from the analysis of the study, it is suggested that the state use its powers in flood management as follows. First of all, other "responsibilities" should be stipulated in the administrative court and administrative procedural law. Second, the provisions of the Judicial Committee of the Supreme Administrative Court should take into account other responsibilities. The provisions of the Administrative Procedure Law are under the jurisdiction of the court, but must be approved by the legislator. Third, the determination of liability lawsuits without guilt or strict liability in some cases where the fault of an administrative agency or a government official does not appear in such act. The Administrative Court can bring other legal principles of liability to determine compensation for the injured. Fourth, the determination of compensation for witnesses or expert witnesses would contribute to the fact-finding of the Administrative Court so that the Administrative Court will have a fair trial. Keywords: State Liability, Other Liability, Damages from Flood Management

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 18 ปัญหากฎหมายในการก าหนดค่าเสียหายทางระบบนิเวศจากการล่าสัตว์ป่า Legal Problem in Determining Ecological Damage from Wildlife Hunting ญาเรศ ทรงรัตนพันธุ์1 และ ดร.นพดล ทัดระเบียบ2 1หลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชานิติศาสตร์ ปีการศึกษา 2565 2อาจารย์ที่ปรึกษาการค้นคว้าอิสระ คณะนิติศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี บทคัดย่อ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาแนวคิดทฤษฎีเกี่ยวกับการก าหนดค่าเสียหาย ทาง ระบบนิเวศของไทยและต่างประเทศ 2) ศึกษามาตรการตามกฎหมายมหาชนระหว่างประเทศ กฎหมาย ต่างประเทศ และกฎหมายไทย ที่เกี่ยวข้องกับการก าหนดค่าเสียหาย 3) เพื่อศึกษาวิเคราะห์ปัญหาทาง กฎหมายในการก าหนดค่าเสียหายทางระบบนิเวศจากการล่าสัตว์ป่า และ 4) เพื่อเสนอแนะแนวทางการ แก้ไขปัญหากฎหมายในการก าหนดค่าเสียหายทางระบบนิเวศจากการล่าสัตว์ป่า โดยการศึกษาค้นคว้า จากเอกสาร กฎหมายที่เกี่ยวข้องท้ังในประเทศไทยและต่างประเทศ ระเบียบ บทความวิจัย บทความ วิชาการ และเอกสารที่เกี่ยวข้อง จากนั้นวิเคราะห์เพ่ือให้ได้มาซึ่งการก าหนดค่าเสียหายทางระบบนิเวศ จากการล่าสัตว์ป่า จากการศึกษาพบว่า ตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562 มาตรา 100 อันเป็นการฝ่าฝืนมาตรา 55 (5) ต้องระวางโทษจ าคุกไม่เกินห้าปีหรือปรับไม่เกินห้าแสนบาทหรือท้ังจ า ท้ังปรับ เป็นอัตราค่าเสียหายที่ไม่อาจบังคับใช้ได้กับเหตุการณ์จริง ความสูญเสียทรัพยากรแต่ละครั้งอาจ เกิดขึ้นไม่เท่ากัน ซึ่งก่อนหน้าที่จะมีพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562 การคิด ค่าเสียหายจากการท าลายทรัพยากรธรรมชาตินั้นปรากฏอยู่ในพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษา คุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติพ.ศ. 2535 ซึ่งยังคงใช้หลักการก าหนดค่าเสียหายตามความเป็นจริงตาม หลักกฎหมายละเมิดในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์แต่ด้วยลักษณะพิเศษของคดีสิ่งแวดล้อมที่ ต่างกับคดีละเมิด จึงส่งผลให้เกิดปัญหาต่าง ๆ ตามมา เน่ืองจากการสูญเสียทรัพยากรแต่ละครั้งที่ไม่ เท่ากัน ดังนั้น การคิดค่าเสียหายไม่ควรก าหนดกรอบไว้ควรให้ศาลใช้ดุลพินิจในการพิจารณาก าหนด ค่าเสียหายต่อทรัพยากรธรรมชาติเอง อาจพิจารณาพฤติกรรมและการกระท าความผิดเป็นรายกรณีไป จึงควร มีการแก้ไขกฎหมายเฉพาะเกี่ยวกับการก าหนดค่าเสียหายทางระบบนิเวศจากการล่าสัตว์ป่า ดังนี้ ประการแรก พระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2562 มาตรา 100 อันเป็นการฝ่าฝืนมาตรา 55 (5) ต้องระวางโทษจ าคุกไม่เกินห้าปีหรือปรับไม่เกินห้าแสนบาท หรือท้ังจ าท้ังปรับนั้น เป็นอัตราค่าเสียหาย ที่ไม่อาจบังคับใช้ได้กับเหตุการณ์จริง ความสูญเสียทรัพยากรแต่ละครั้งอาจเกิดขึ้นไม่เท่ากัน จึงควร ให้ ศาลใช้ดุลพินิจในการน าหลักค่าเสียหายเชิงลงโทษมาใช้กับกฎหมายสิ่งแวดล้อมของไทย และควรมีการ วางหลักเกณฑ์ที่ชัดเจนเพราะหลักค่าเสียหายเชิงลงโทษเป็นการให้ศาลใช้ดุลพินิจก าหนดค่าเสียหายอีก ประเภทหนึ่งเพิ่มขึ้นโดยแยกต่างหากจากค่าเสียหายตามความเป็นจริงเพ่ือใช้ในการลงโทษจ าเลย ป้อง ปรามบุคคลอื่นไม่ให้กระท าผิด และน าค่าเสียหายส่วนนี้กลับคืนสู่สังคมเพื่อเยียวยาความเสียหาย โดยเฉพาะกรณีที่ผู้กระท าจงใจหรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงก่อให้เกิดความเสียหายต่อสิ่งแวดล้อม หรือทรัพยากรธรรมชาติโดยมีพฤติการณ์ที่ไม่ใส่ใจถึงผลเสียหายที่เกิดขึ้นกับผู้อื่น ประการที่สอง พระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562 มาตรา 87 ค่าเสียหายตามวรรคหนึ่ง ปัจจุบันกรม อุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ยังมิได้ก าหนดหลักเกณฑ์ในการค านวณมูลค่าทรัพยากร

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 19 ธรรมชาติ จึงควรให้กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ควรเร่งออกกฎกระทรวงเพื่อให้เกิดความ ชัดเจนในการเรียกค่าเสียหายทางสิ่งแวดล้อมของระบบนิเวศ และกรณีค่าเสียหายตามมูลค่าของสัตว์ป่า ตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562 ประการที่สาม พระราชบัญญัติส่งเสริมและ รักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติพ.ศ. 2535 ตามมาตรา 96 และมาตรา 97 มิได้บัญญัติหลักเกณฑ์ใน การก าหนดค่าสินไหมทดแทนหรือค่าเสียหายไว้ต่างหาก และยังมิได้ให้ค านิยามของค าว่า “ทรัพยากรธรรมชาติ” และ “มูลค่าของทรัพยากรธรรมชาติ” ส่งผลให้การบังคับใช้กฎหมายไม่มี ประสิทธิภาพประสิทธิผล ไม่เหมาะสมกับยุคสมัยในปัจจุบัน เพื่อให้ก้าวทันสังคมในปัจจุบันจ าเป็นต้องมี กฎหมายที่รัดกุม มีความเด็ดขาด ไม่ก่อให้เกิดช่องว่างทางกฎหมาย ที่อาจเกิดผลเสียต่อการพิจารณาคดี และการพิจารณาลงโทษผู้กระท าความผิดได้ จึงควรมีการบัญญัติให้ค านิยามเพื่อปรับแก้ไขเกี่ยวกับ บทบัญญัติหลักเกณฑ์ในการก าหนดค่าสินไหมทดแทนหรือค่าเสียหายไว้ต่างหากรวมท้ังวิธีการประเมิน มูลค่าของทรัพยากรธรรมชาติไว้ด้วย ค าส าคัญ: การก าหนดค่าเสียหาย ระบบนิเวศ การล่าสัตว์ป่า ABSTRACT The objectives of this study were: 1) to study the theoretical concepts of determining ecological damage of Thailand and abroad; 2) to study the measures in public international law, foreign law, and law of Thailand related to the determination of damage; 3) to study and analyze the legal problem in determining ecological damage from wildlife hunting; and 4) to suggest the solution to the legal problem in determining ecological damage from wildlife hunting. Data were collected from reviewing documents related to relevant laws both in Thailand and other countries, regulations, research articles, academic articles, and related documents; and were analyzed to determine the ecological damage from wildlife hunting. The research findings showed that, according to the Wildlife Reservation and Protection Act, B.E.2562 (2019), Section 100, a violation of Section 55(5) shall be liable to imprisonment for a term not exceeding five years, or a fine not exceeding five hundred thousand baht, or both, which are not applicable to actual events as each resource loss may vary. Before this Act came into force, the compensation for the destruction of natural resources was stated in the Enhancement and Conservation of National Environmental Quality Act, B.E.2535 (1992), which uses the determination principle of substantive damages according to tort law in the Civil and Commercial Code. However, with a special characteristic of environmental cases which is different from tort cases, various problems are consequent as each resource loss may vary. Hence, the determination of damage should not be stipulated; the court shall use its judicial discretion in determining damages of natural resources, or consider behaviors and offenses on a case-by-case basis. Therefore, specific laws regarding the determination of ecological damage form wildlife hunting should be amended as follows: 1. National Park Act B.E.2562 (2019), Section 10, a violation of Section 55(5) shall be liable to imprisonment for a term not exceeding five years, or a fine not exceeding five hundred

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 20 thousand baht, or both, which are not applicable to actual events as each resource loss may vary. The court shall use its judicial discretion in applying the principle of punitive damages to Thai environmental law and clear guidelines should be established because the principle of punitive damages allows the court to use its judicial discretion to specify another type of damage separately from the substantive damages used to punish the defendant and prevent another person from committing an offense. This damage is used to heal the damages of the society, especially in the event that the person who intentionally acts or negligently causes damages to the environment or natural resources without paying attention to the damages happened to others. 2. The Wildlife Reservation and Protection Act, B.E.2562 (2019), Section 87, damages, in Paragraph 1, Department of National Park, Wildlife, and Plant Conservation have currently not established the criteria for calculating the value of natural resources. Thus, the department should suddenly legislate ministerial regulations to clarify a claim of environmental damage of the ecosystem and a case of damages for the value of wildlife according to the Wildlife Reservation and Protection Act, B.E. 2562 (2019). 3. The Enhancement and Conservation of National Environmental Quality Act, B.E.2535 (1992), Section 96 and Section 97, neither provides rules for determining compensation or damages, nor definition of “natural resources” and “value of natural resources”, which, as a result, the law enforcement is ineffective. To keep up with the society in the present, there should be compendious and decisive laws without legal gaps that might have a negative effect on the trial and punishment of the offender. Consequently, there should be a separate definition for the amendment of the provisions and criteria for the determination of compensation or damages, including methods for determining natural resources Keywords : Damage Determination, Ecological, wildlife hunting

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 21 ปัญหาการก าหนดราคาอสังหาริมทรัพย์ที่ถูกเวนคืน จากเหตุสูญเสียสิทธิชุมชน Problems of Determining the Immovable Property Expropriation Price Due to the Loss of Community Rights ณพิรภา ใสใจดี1 และ รศ.ดร.จิตรดารมย์ รัตนวุฒิ2 1หลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชานิติศาสตร์ ปีการศึกษา 2565 2อาจารย์ที่ปรึกษาการค้นคว้าอิสระ คณะนิติศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี บทคัดย่อ การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพ่ือ 1) ศึกษาสภาพปัญหาและอุปสรรคต่อการก าหนดราคา อสังหาริมทรัพย์ที่ถูกเวนคืนโดยเหตุสูญเสียสิทธิชุมชนตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนและการ ได้มาซึ่งอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. 2562 2) ศึกษาแนวคิดทฤษฎีเกี่ยวกับการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์โดยรัฐ และการให้ความคุ้มครองด้านสิทธิชุมชน 3) ศึกษากฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการเวนคืนอสังหาริมทรัพย์ และ 4) เสนอแนวทางการก าหนดราคาอสังหาริมทรัพย์ที่ถูกเวนคืนโดยเหตุสูญเสียสิทธิชุมชนของ ประเทศไทย โดยอาศัยวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ กล่าวคือ การศึกษาจากเอกสารต่าง ๆ อาทิ กฎหมาย หนังสือ ต ารา บทความวิชาการ และเอกสารราชการที่เกี่ยวข้องกับการก าหนดราคาอสังหาริมทรัพย์ เป็นต้น ท้ังนี้เพ่ือให้ได้มาซึ่งกรอบการพิจารณาเพื่อการก าหนดราคาอสังหาริมทรัพย์ที่ถูกเวนคืนจากการสูญเสีย ไปซึ่งสิทธิ ในชุมชนโดยกฎหมาย จากการศึกษา พบว่า กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง ค.ศ. 1966 ปฏิญญาสหประชาชาติว่าด้วยสิ่งแวดล้อมและการพัฒนา ค.ศ. 1992 และปฏิญญาสากลแห่ง สหประชาชาติว่าด้วยสิทธิของ ชนพื้นเมือง ค.ศ. 2007 ต่างได้รับรองความคุ้มครองสิทธิชุมชนในเชิงจิต วิญญาณไว้อันหมายความรวมไปถึงการได้รับการตอบแทนในทรัพย์สินทางจิตวิญญาณ ซึ่งถือเป็นการ คุ้มครองความรู้หรือภูมิปัญญาของชนพื้นเมืองด้วย นอกจากนี้พระราชบัญญัติค่าตอบแทนที่ดิน ค.ศ. 1961 ของประเทศอังกฤษ ได้รับรองให้ผู้ถูกเวนคืนมีสิทธิเรียกค่าเสียหายจากกรณีการพลัดพรากจากที่ อยู่อาศัยไว้ โดยกฎหมายมีวัตถุประสงค์ที่จะชดใช้ให้ได้เพียงพอกับความรู้สึกหรือความเสียหายทาง จิตใจในการสูญเสียที่อยู่อาศัยที่เคยพักอาศัยมาแต่เดิม ดังนั้น การน าเอาการสูญเสียไป สิทธิในชุมชนที่ เกิดขึ้นจากระยะเวลาที่ได้อยู่อาศัยในพ้ืนที่นั้นมาเป็นองค์ประกอบในการพิจารณาเพ่ือการก าหนด ค่าชดเชยให้แก่ผู้ถูกเวนคืนในเชิงผลกระทบต่อทรัพย์สิน จึงเป็นประเด็นที่สมควรน ามาบรรจุไว้เป็น ข้อพิจารณา แต่เมื่อพิจารณาไปยังรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 และ พระราชบัญญัติว่าด้วยการเวนคืนและการได้มาซึ่งอสังหาริมทรัพย์ พ.ศ. 2562 นี้แล้ว กลับมิได้บัญญัติ ให้ผู้ถูกเวนคืนที่ดินที่สูญเสียไปซึ่งสิทธิชุมชนสามารถเรียกค่าทดแทนจากการใช้อ านาจเวนคืนที่ดินหรือ อสังหาริมทรัพย์นั้นได้ผู้ศึกษาจึงมีข้อเสนอแนะต่อกรณีศึกษา ดังนี้1) ควรแก้ไขเพิ่มเติมบทบัญญัติ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 มาตรา 43 วรรคต้น เพื่อให้เกิดการรับรองการ ได้รับค่าทดแทนจากกรณีการสูญเสียประโยชน์จากสิทธิชุมชน 2) แก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติว่าด้วย การเวนคืนและ การได้มาซึ่งอสังหาริมทรัพย์พ.ศ. 2562 มาตรา 20 วรรคสองและวรรคสาม ท้ังนี้เพ่ือให้ น าระยะเวลาที่ได้อยู่อาศัยหรือความผูกพันต่อภูมิล าเนาหรือถิ่นอาศัย มาเป็นกรอบการพิจารณาเพ่ือ ก าหนดราคาเบื้องต้น ส าหรับที่ดินที่เวนคืนอย่างเป็นธรรม

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 22 ค าส าคัญ: สิทธิชุมชน เวนคืน ค่าทดแทน ABSTRACT The purposes of this study were to 1) study problems and obstacles of determining the immovable property expropriation price due to the loss of community rights under Expropriation and Acquisition of Immovable. Property Act, B.E. 2562 (2019); 2) to study the concept and theory of immovable property expropriation by the state and community rights protection; 3) to study the laws related to immovable property expropriation; and 4) to propose guidelines for setting the price of immovable property expropriation due to the loss of community rights in Thailand. The method of qualitative research was used to study documents such as laws, books, textbooks, academic articles, and official documents related to real estate pricing, etc.in order to obtain a framework for determining the price of immovable property expropriation from the loss of community rights by law. The finding showed that the International Covenant on Civil and Political Rights 1966, the United Nations Conference on Environment and Development 1992, and the United Nations Declaration on the Rights of Indigenous Peoples 2007 guaranteed spiritual community rights including spiritual rewards and protection of indigenous knowledge or wisdom. In addition, the Land Compensation Act 1961 of England guaranteed that the expropriated person had the right to claim damages in the event of separation from the residence (home loss payment). The purpose of the law was to compensate sufficiently for the emotional or psychological damages because of the loss of the home previously occupied. Therefore, bringing the loss of community rights arising from the length of stay in the area as an element for determining compensation for expropriated persons in terms of asset impact was an issue that should be included for consideration. However, the Constitution of the Kingdom of Thailand B.E. 2560 and the “Expropriation and Acquisition of Immovable. Property Act, B.E. 2562 (2019)”. did not stipulate expropriated people losing their community rights to claim compensation for the exercise of their power to expropriate the land or immovable property. The researcher, therefore, recommends the followings: 1) the Constitution of the Kingdom of Thailand, B.E. 2560, Section 43, paragraph 1, should be amend for the purpose of certifying compensation in case of the loss of benefits from community rights. 2) Section 20, the 2st and 3rd paragraphs of the “Expropriation and Acquisition of Immovable. Property Act, B.E. 2562 (2019)” should be also amended. In this regard, in order to bring the length of residence or ties to the domicile or place of residence as a framework for fairly determining the initial price of expropriated land. Keywords: Community Rights, Expropriation, Compensation

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 23 ปัญหาการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมในอสังหาริมทรัพย์ ตามค าพิพากษาหรือค าส่งัศาลที่ยังไม่ถึงที่สุด Registration Problems of Rights and Juristic Acts for Immovable Properties according to Judgments or Indeterminate Final Court Order ณัชชา เจริญลาภ1 และ รศ.ดร.จิตรดารมย์ รัตนวุฒิ2 1หลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชานิติศาสตร์ ปีการศึกษา 2565 2อาจารย์ที่ปรึกษาการค้นคว้าอิสระ คณะนิติศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี บทคัดย่อ การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพ่ือ 1) ศึกษาปัญหาการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมใน อสังหาริมทรัพย์ตามค าพิพากษาหรือค าสั่งศาลที่ยังไม่ถึงที่สุด 2) ศึกษาหลักความศักดิ์สิทธิ์แห่งค า พิพากษาที่ใช้บังคับในกฎหมายของต่างประเทศและกฎหมายของประเทศไทย และ 3) พัฒนาการจด ทะเบียนสิทธิและนิติกรรมในที่ดินและอสังหาริมทรัพย์ตามค าพิพากษาหรือค าสั่งของศาลที่ยังไม่ถึงที่สุด ในประเทศไทย โดยด าเนินการศึกษาด้วยระบบวิจัยเชิงคุณภาพ ด้วยการศึกษาค้นคว้าข้อมูลจากหนังสือ ต ารา เอกสารราชการ บทความวิชาการ บทกฎหมาย ค าพิพากษาที่เกี่ยวข้อง และรวมไปถึงข้อมูลสืบค้น ทางอิเล็กทรอนิกส์โดยน าข้อมูลมาวิเคราะห์และสังเคราะห์ด้วยใช้วิธีเขียนแบบพรรณนาความ ท้ังนี้ เพื่อให้ได้มาซึ่งแนวทาง การจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมในอสังหาริมทรัพย์ตามค าพิพากษาหรือค าสั่ง ของศาลที่ยังไม่ถึงที่สุด จากการศึกษา พบว่า ปัญหาเกี่ยวกับการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมในอสังหาริมทรัพย์ตาม ค าพิพากษาหรือค าสั่งศาลที่ยังไม่ถึงที่สุดนี้เป็นข้อจ ากัดในทางรอนสิทธิของบุคคลและส่งผลกระทบต่อ หลักความศักดิ์สิทธิ์แห่งค าพิพากษา โดยประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ. 2497 มาตรา 78 และกฎกระทรวง ฉบับที่ 7 (พ.ศ. 2497) ได้ก าหนดกระบวนการจดทะเบียนสิทธิในอสังหาริมทรัพย์ตามค าพิพากษาไว้ แยกพิจารณาออกได้ 2 กรณี คือ กรณีแรกการขอจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมในที่ดิน ซึ่งได้มาตาม ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1382 ข้อ 8 (1) ให้ถือผลตาม “ค าพิพากษาหรือค าสั่งศาลที่ เป็นที่สุด” เป็นนัยส าคัญ และกรณีที่สองการขอจดทะเบียนสิทธิโดยประการอื่นนอกจากนิติกรรมส าหรับ ที่ดินที่มีโฉนดที่ดินแล้ว ข้อ 9 (2) มิได้ระบุเกี่ยวกับ “ค าพิพากษาหรือค าสั่งศาลที่เป็นที่สุด” ไว้แต่อย่างใด แต่ทว่า กรมที่ดินได้มีค าสั่ง กรมที่ดินที่12/2501 ลงวันที่8 กันยายน 2501 เร่ือง โอนตามค าสั่งศาล โดย ข้อ 1 (1) ได้ก าหนดไว้ว่า “ให้ยึดถือเอาค าพิพากษาหรือค าสั่งอันเป็นที่สุด” เป็นผลให้พนักงานเจ้าหน้าที่ ต้อง จดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมเกี่ยวกับอสังหาริมทรัพย์ตามค าพิพากษาหรือค าสั่งศาลอันถึงที่สุด ท้ังที่ค าสั่งกรมที่ดินที่12/2501 ดังกล่าวนี้เป็นเพียงแนวปฏิบัติภายในของกรมที่ดิน มิได้มีฐานะเป็น กฎกระทรวงแต่ประการใด ผู้ศึกษา จึงมีข้อเสนอแนะ กล่าวคือ ให้ยกเลิกค าสั่งกรมที่ดินที่12/2501 เร่ือง โอนตามค าสั่งศาล เพ่ือให้เป็นไปตามเจตนารมณ์แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ. 2497 มาตรา 78 และ สอดคล้องกับหลักการในกฎกระทรวง ฉบับที่ 7 (พ.ศ. 2497) อันจะท าให้เกิดการคุ้มครองสิทธิแก่ ประชาชนเกี่ยวกับการจดทะเบียนสิทธิในอสังหาริมทรัพย์ตามค าพิพากษาต่อไป ค าส าคัญ: หลักความศักดิ์สิทธิแห่งค าพิพากษา การจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรม ค าพิพากษาหรือค าสั่ง ศาล

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 24 ABSTRACT The objectives of this study were to 1) study registration problems of rights and juristic acts for immovable properties according to judgments or indeterminate final court order; 2) study the Res Judicata Principle enforcing laws of foreign countries and Thailand; and 3) develop registration rights and juristic acts of land and immovable property under the judgment or indeterminate final court order in Thailand. A qualitative research system was conducted by studying and researching information from books, textbooks, government documents, academic articles, laws, and relevant judgments including electronic searched data. The data were analyzed and synthesized for descriptive paragraphs in order to obtain guidelines for rights registration and juristic acts of immovable properties according to judgments or indeterminate final court order. The study was found that the problems of rights registration and juristic acts of immovable properties according to judgments or indeterminate final court order were a limitation precluding a person's rights and affecting the Res Judicata Principle, by virtue of the Land Code, B.E. 2497, Section 78, and including the Ministerial Regulation No. 7 (B.E. 2497). That was to say the process of registering rights of immovable property it can be considered in 2 cases: the first case of rights registration and juristic acts of land acquired under the Civil and Commercial Code, Section 1382, in Article 8 (1) by the result effect of "Final Significant Judgment or Court Order”. And second case in the case of applying rights registration except for juristic acts for land with land title deeds was found in Article 9 (2), but were different from the first case. That was the Ministerial Regulation without specifying "The judgment or the final court order". However, the Land Department issued an Order of the Department of Lands No. 12/2501 dated September 8, 1958 regarding the transfer of the court order. Article 1 (1) stated that "to uphold the judgment or order", As a result, the officer must rights registration and juristic acts of immovable properties according final significant judgment or court order, even though the Land Department Order No. 12/2501 It is only an internal practice of the Department of Lands has no status as a ministerial regulation whatsoever. The researcher suggests for the case study as follows cancel order of the Land Department No. 12/2501 in order to follow the intent of Land Code, B.E. 2497, Section 78, and including the Ministerial Regulation No. 7 (B.E. 2497), resulting in the protection of the rights of the people concerning the registration of real estate rights according to the judgment in the future. Keywords: Res Judicata, Registration of Rights and Juristic Acts, Judgment or Court Order

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 25 ปัญหาการระงับข้อพิพาทโดยการไกล่เกลี่ยคดีอาญา ในช้ันพนักงานสอบสวน Problem of Criminal Dispute Mediation in the Stage of Inquiry Official ธนากฤต ชื่นพร้อม1 และ รศ.ดร.อัคคกร ไชยพงษ์1 1หลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชานิติศาสตร์ ปีการศึกษา 2565 2อาจารย์ที่ปรึกษาการค้นคว้าอิสระ คณะนิติศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี บทคัดย่อ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาแนวคิด ทฤษฎี หลักเกณฑ์ กระบวนการยุติธรรมเชิง สมานฉันท์และลักษณะความผิดทางอาญา ที่สามารถน าเข้าสู่กระบวนการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทในชั้น พนักงานสอบสวนตามหลักกระบวนการยุติธรรมเชิงสมานฉันท์2) ศึกษาการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทในชั้น พนักงานสอบสวนของประเทศไทยและของต่างประเทศ และ 3) ศึกษาค้นหาแนวทางมาใช้เป็น ข้อเสนอแนะเกี่ยวกับบทบาทของพนักงานสอบสวนในการบังคับใช้กฎหมายเกี่ยวกับการไกล่เกลี่ย ข้อ พิพาทในชั้นสอบสวน โดยการศึกษาค้นคว้าจากเอกสาร กฎหมายเกี่ยวข้องท้ังในประเทศไทยและ ต่างประเทศ พระราชบัญญัติการไกล่เกลี่ยข้อพิพาท พ.ศ. 2562 ระเบียบ ข้อบังคับ บทความวิจัย บทความวิชาการ และเอกสารที่เกี่ยวข้อง จากนั้นจะได้วิเคราะห์และเปรียบเทียบการไกล่เกลี่ยข้อพิพาท ในคดีอาญา เพ่ือให้ได้มาซึ่งแนวทางแก้ไขปัญหาการระงับข้อพิพาทคดีอาญาในชั้นพนักงานสอบสวน ตามรูปแบบที่เหมาะสม สามารถน าไปใช้บังคับได้ทุกขั้นตอนอย่างเป็นรูปธรรมและมีประสิทธิภาพ และ เป็นไปในทิศทางเดียวกันกับเจตนารมณ์แห่งพระราชบัญญัติการไกล่เกลี่ยข้อพิพาท พ.ศ. 2562 จากการศึกษาพบว่า พระราชบัญญัติไกล่เกลี่ยข้อพิพาท พ.ศ. 2562 ซึ่งเป็นกฎหมายกลาง เกี่ยวกับการไกล่เกลี่ยข้อพิพาท บัญญัติให้มีการไกล่เกลี่ยข้อพิพาททางอาญาในชั้นพนักงานสอบสวน ภายใต้ความประสงค์และความสมัครใจของคู่กรณีท้ังสองฝ่าย ซึ่งพนักงานสอบสวนจะต้องด าเนินการ ตามเจตนารมณ์ของคู่กรณี โดยส านักงานต ารวจแห่งชาติได้อาศัยอ านาจตามมาตรา 44 วรรคสอง แห่ง พระราชบัญญัติไกล่เกลี่ยข้อพิพาท พ.ศ. 2562 ได้ออกระเบียบส านักงานต ารวจแห่งชาติ ว่าด้วย หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขการยื่นค าร้องขอไกล่เกลี่ยเกี่ยวกับข้อพิพาททางอาญา การพิจารณาและ ระยะเวลาสั่งค าร้อง และกระบวนการไกล่เกลี่ยข้อพิพาททางอาญา พ.ศ. 2562 แต่กลับพบว่าระเบียบ ส านักงานต ารวจแห่งชาติดังกล่าว ได้ก าหนดให้พนักงานงานผู้มีอ านาจออกค าสั่งให้มีการ ไกล่เกลี่ยข้อ พิพาทคดีอาญาไม่ใช่พนักงานสอบสวนผู้รับผิดชอบส านวน รวมถึงไม่ได้ก าหนดขอบเขตการพิจารณา เกี่ยวกับ “พฤติการณ์ของการกระท าความผิดไม่ร้ายแรงและไม่ส่งผลกระทบรุนแรงต่อสังคมโดยรวม” ไว้เป็นผลให้การพิจารณาค าสั่งให้มีการไกล่เกลี่ยคดีอาญาในชั้นพนักงานสอบสวน เป็นอ านาจดุลยพินิจ ของหัวหน้าหน่วยงานที่มีอ านาจสอบสวนแต่ละหน่วย อ านาจในการออกค าสั่ง ให้ท าการไกล่เกลี่ยข้อ พิพาททางอาญาจึงเป็นการใช้ดุลพินิจที่ไม่มีขอบเขต จึงเป็นเหตุให้การใช้ดุลยพินิจของหัวหน้า หน่วยงานที่มีอ านาจสอบสวนแต่ละหน่วย ไม่เป็นไปในแนวทางเดียวกัน ย่อมขัดแย้งต่อประมวล กฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา และพระราชบัญญัติไกล่เกลี่ยข้อพิพาท พ.ศ. 2562 ผู้ศึกษาจึงมี ข้อเสนอแนะ ดังนี้ ประการแรก ส านักงานต ารวจแห่งชาติในฐานะหน่วยงานต้นสังกัดของพนักงานสอบสวนและ พนักงานสอบสวนผู้มีอ านาจออกค าสั่ง ควรก าหนดค านิยามของ “พฤติการณ์ของการกระท าความผิดไม่

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 26 ร้ายแรงและไม่ส่งผลกระทบรุนแรงต่อสังคมโดย” เป็น 2 ระดับ คือ ระดับแรก ก าหนดให้ความผิดตาม มาตรา 41(1) และ (2) ไม่ถือว่าเป็นพฤติการณ์ของการกระท าความผิดไม่ร้ายแรงและ ไม่ส่งผลกระทบ รุนแรงต่อสังคมโดยรวม ให้พิจารณามีค าสั่งให้ไกล่เกลี่ยข้อพิพาททางอาญาได้ ระดับ ที่สอง ก าหนดให้ ความผิดตามมาตรา 41(3) ด้วยการพิจารณาความเสียหายทางแพ่งต้องไม่เกิน 10,000 บาท หรือ ผู้เสียหายไม่เกิน 2 คน หรือการกระท าที่ไม่เป็นภัยต่อสังคม เพื่อจ ากัดขอบเขตอ านาจดุลยพินิจของ หัวหน้าหน่วยงานให้เป็นไปในแนวทางเดียวกัน ท้ังนี้ส านักงานต ารวจแห่งชาติจะต้องออกเป็น แนวนโยบายให้มีการไกล่เกลี่ยข้อพิพาททางอาญาในชั้นการสอบสวนทุกคดีเว้นแต่คู่กรณีไม่ยินยอม หรือพฤติการณ์แห่งคดีกระทบต่อสังคมอย่างรุนแรง นอกจากนี้ ส านักงานต ารวจแห่งชาติจะต้องให้ “พนักงานสอบสวนผู้มีอ านาจออกค าสั่ง” จะต้องเป็นพนักงานสอบสวนตามประมวลกฎหมายวิธี พิจารณาความอาญา เพื่อไม่ให้เกิดข้อโต้แย้งเกี่ยวกับการใช้อ านาจ หรือความชอบด้วยกฎหมาย ประการที่สอง การใช้ดุลยพินิจของพนักงานสอบสวน และพนักงานสอบสวนผู้มีอ านาจออก ค าสั่ง ในกระบวนการไกล่เกลี่ยในชั้นพนักงานสอบสวนในระหว่างคู่กรณีที่อยู่ในกระบวนการ ไกล่เกลี่ย ข้อพิพาทแล้วอาจเกิดความผิดพลาด หรือการน าคดีสู่กระบวนการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทที่ไม่เป็นธรรมได้ ดังนั้นตามท้ายบัญญัติแห่งพระราชบัญญัติการไกล่เกลี่ยข้อพิพาท พ.ศ. 2562 ควรให้อ านาจพนักงาน อัยการสามารถสั่งให้พนักงานสอบสวนยุติกระบวนการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทได้และ ให้น าคดีนั้นเข้าสู่ กระบวนการสอบสวนตามกระบวนการยุติธรรม โดยให้กระบวนการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทนั้นเป็นอันยุติไป เนื่องมาจากความไม่โปร่งใส และใช้อ านาจโดยมิชอบในการน ากระบวนการไกล่เกลี่ยระงับข้อพาทมาใช้ ในชั้นพนักงานสอบสวน ประการที่สาม ควรมีกฎหมายใหม่มารองรับเป็นข้อยกเว้นหรือเป็นการเบี่ยงเบนคดี ใน คดีอาญาบางประเภทที่ไม่สมควรที่เข้าสู่กระบวนการยุติธรรมทางอาญากระแสหลัก โดยการจัดท า กฎหมายต้นแบบว่าด้วยการกระงับข้อพิพาททางอาญา พ.ศ. …… ด้วยการแก้ไขปรับปรุงพระราชบัญญัติ การไกล่เกลี่ยข้อพิพาท พ.ศ. 2562 ให้สามารถใช้ในการยุติหรือระงับข้อพิพาททางอาญาในคดีบาง ประเภทที่เป็นคดีอาญาแผ่นดินซึ่งพฤติการณ์ของการกระท าความผิดไม่ร้ายแรงและไม่ส่งผลกระทบ รุนแรง ต่อสังคม โดยหรือมีอัตราโทษจ าคุกอย่างสูงไม่เกิน 5 ปี หรือการกระท าความผิดโดยประมาท เพื่อ ท าให้ปริมาณคดีขึ้นสู่ชั้นศาลลดลง สามารถลดปัญหาความขัดแย้งและสร้างสังคมแห่งความสมานฉันท์ ได้เพิ่มมากขึ้น ค าส าคัญ: การไกล่เกลี่ย ดุลยพินิจของพนักงานสอบสวน พระราชบัญญัติการไกล่เกลี่ยข้อพิพาท พ.ศ. 2562

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 27 ABSTRACT The objectives of this study were: 1) to study the concepts, theories, rules, restorative justice process and criminal offense characteristics which can be brought into the process of mediating disputes at the stage of inquiry official according to the principles of restorative justice; 2) to investigate the mediation of disputes at the stage of inquiry official in Thailand and abroad, and 3) to study and observe guidelines to be used as recommendations regarding the role of inquiry official in enforcing the law on mediating disputes during the process of investigation. The study was done by researching documents (Documentary Research), relevant laws both in Thailand and abroad including Dispute Mediation Act, B.E. 2562 (2019), rules, regulations, research articles, academic articles, and related documents. Next, the criminal dispute mediation was analyzed and compared in order to obtain guidelines for solution to the criminal dispute resolution at inquiry official stage in an appropriate format. The guidelines could be applied to all steps in a concrete and effective manners and in the same direction as the spirit of the Dispute Mediation Act, B.E. 2562 (2019). The study found that Dispute Mediation Act, B.E. 2562 (2019), which is the central law on dispute mediation, stipulated to mediate criminal disputes at the stage of inquiry official under the will and voluntary of both parties, in which the inquiry official must act according to the intentions of the parties. The Royal Thai Police, by virtue of Section 44, paragraph two of the Dispute Mediation Act, B.E. 2562 (2019) has regulated the Royal Thai Police on the rules, procedures and conditions for filing a petition for mediation regarding criminal dispute, the consideration, a period of time for decision upon the request, and the proceedings for criminal dispute mediation in B.E. 2562 (2019). However, it was found that the regulations of the Royal Thai Police has determined that the official with the power to order a request to mediate criminal disputes is not the inquiry official responsible for the case, including not specifying the scope of consideration regarding "the circumstances of the commission of the offence are not serious and do not have severe impacts on the society as a whole". As a result, the consideration of the order to mediate criminal cases at the stage of inquiry official is the discretion of the head of the agency with the authority to investigate at each unit. The power to issue orders to mediate criminal disputes is therefore, an infinite exercise of discretion. Thus, the discretion of the head of the agency with the authority to investigate at each unit is not in the same direction; it would contradict the Criminal Procedure Code and the Dispute Mediation Act, B.E. 2562 (2019). The researcher, therefore would like to suggest as follows: First, the Royal Thai Police, as the agency supervising the inquiry official and the inquiry official who is competent to issue orders shall define a definition of "the circumstances of the commission of the offence are not serious and do not have severe impacts on the society" into 2 stages: the first stage defines that the offense under Section 41(1) and (2) shall not be regarded as the circumstances of the commission of the offence are not serious

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 28 and do not have severe impacts on the society as a whole considerably to issue an order to mediate criminal disputes. The second stage requires that the offense under Section 41(3) by considering civil damage must not exceed 10,000 Thai baht or not more than 2 injured persons or acts that do not cause civil damage to society. To limit the scope of the head of the agency's discretion to be in the same direction, The Royal Thai Police must issue a policy for mediating criminal disputes at every investigation stage unless the parties do not agree or the circumstance of the case severely affecting society. In addition, the Royal Thai Police must require the “inquiry official who is competent to issue orders” to be an investigator under the Criminal Procedure Code in order to avoid arguments about the exercise of power or legitimacy. Second, the discretion of the inquiry official and the inquiry official who is competent to issue orders in the process of mediation at the inquiry official stage during the parties in the process of mediating disputes may crash or bring the case to an unfair dispute mediation process. Therefore, according to the statute of Dispute Mediation Act B.E. 2562 (2019), it is advisable to authorize the public prosecutor to order the inquiry official to end the mediation process, along with bringing that case to the judicial investigation process by allowing the dispute mediation process to be terminated due to lack of transparency and abuse of power in bringing the mediation process to settle disputes in the stage of inquiry official. Third, there should be new laws to serve as exceptions or diversions in certain types of criminal cases that do not deserve to enter the mainstream criminal justice system (Main Stream Criminal Justice) by enacting Model Law on Dispute Resolution in Criminal Justice B.E. …… by amending the Dispute Mediation Act B.E. 2562 (2019) in order to settle or suspend criminal disputes in certain types of criminal cases in which the circumstances of the commission of the offence are not serious and do not have severe impacts on the society by/or having a maximum imprisonment rate of not more than 5 years; or committing an offense by negligence to reduce the number of cases to the court, it could reduce conflicts and create a more harmonious society. Keywords: Mediation Discretion of the Inquiry official Dispute Mediation Act B.E. 2562 (2019)

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 29 แนวทางการน าหลักการริบทรัพย์สินตามมูลค่ามาใช้กับคดียาเสพติด Adoption of Value Based Confiscation in Drug Case ธันญพงศ์ สังข์เพชร1 และ รศ.ดร.อัคคกร ไชยพงษ์2 1หลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชานิติศาสตร์ ปีการศึกษา 2564 2อาจารย์ที่ปรึกษาการค้นคว้าอิสระ คณะนิติศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี บทคัดย่อ การศึกษาในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพ่ือศึกษาแนวคิด ทฤษฎีตลอดถึงหลักการทางกฎหมาย เกี่ยวกับการน าหลักการริบทรัพย์สินตามมูลค่ามาบังคับใช้กับคดียาเสพติดของประเทศไทยเป็นประเด็น ส าคัญ ส าหรับมาตรการการริบทรัพย์สินนั้นถือว่าเป็นโทษทางอาญาสถานหนึ่ง ซึ่งได้รับอิทธิพลในการ สร้างมาตรการการริบทรัพย์สินขึ้นจากทฤษฎีการลงโทษเพ่ือการยับยั้งหรือป้องปราม ภายใต้ทฤษฎีนี้มี ความเชื่อว่าการกระท าความผิดของบุคคลเกิดขึ้นจากความไม่เกรงกลัวกฎหมาย หรือการบังคับใช้ กฎหมายอ่อนแอ ประกอบกับมนุษย์เป็นผู้มีเหตุมีผล และมีเจตจ านงอิสระที่จะเลือกหรือไม่เลือกกระท า สิ่งใดก็ได้ท าให้มนุษย์มักจะเลือกระท าในสิ่งที่เห็นว่าตนเองได้รับประโยชน์มากกว่าจึงกล้าเสี่ยงที่จะ กระท าความผิด ด้วยปัจจัยดังกล่าวนี้ มาตรการทางกฎหมายที่ถูกสร้างขึ้นภายใต้อิทธิพลของทฤษฎีการ ลงโทษเพ่ือการยับยั้งหรือป้องปรามจึงมุ่งเน้นไปที่การตัดทอนแรงจูงใจในการก่ออาชญากรรม เป็น ส าคัญ โดยให้อาชญากรเกิดความรู้สึกว่าเมื่อกระท าความผิดไปแล้วจะไม่คุ้มค่ากับผลร้ายหรือโทษที่ จะต้องได้รับจากการก่ออาชญากรรมนั้น จากการศึกษาพบว่า โทษการริบทรัพย์สินภายใต้ทฤษฎีการลงโทษเพ่ือการยับยั้งหรือป้อง ปราม เมื่อมีการสร้างมาตรการในทางกฎหมาย ได้เกิดการจัดแบ่งระบบการริบทรัพย์สินออกเป็น 2 ระบบส าคัญ ได้แก่ ระบบการริบทรัพย์สินแบบเจาะจงทรัพย์สิน และระบบการริบทรัพย์สินตามมูลค่า ซึ่ง ระบบการริบทรัพย์สินท้ังสองระบบดังกล่าวได้มีการน าไปอนุวัตรการบัญญัติไว้ในบทบัญญัติแห่ง กฎหมายภายในของหลากหลายประเทศ รวมท้ังกฎบัตรหรืออนุสัญญาแห่งสหประชาชาติด้วย ส าหรับ ระบบการริบทรัพย์สินแบบเจาะจงทรัพย์สินนั้นจะมีข้อจ ากัดในการบังคับโทษเอากับทรัพย์สินของ ผู้กระท าความผิดอยู่ในบริบทที่มากกว่าการริบทรัพย์สินตามมูลค่า กล่าวคือ ผู้กระท าความผิดในระบบ การริบทรัพย์สินตามมูลค่า จะไม่สามารถหลีกเลี่ยงการถูกริบทรัพย์สินได้เพียงแค่การซุกซ่อนหรือ ยัก ย้ายถ่ายเททรัพย์สินที่ได้มาจากการกระท าความผิด เน่ืองจากการบังคับตามค าสั่งริบทรัพย์สิน ตาม มูลค่าเหล่านั้น สามารถกระท าได้กับทรัพย์สินอ่ืน ๆ ของผู้กระท าความผิดด้วย มิได้มีข้อจ ากัดอยู่เพียง ทรัพย์สินที่ระบุมาในค าฟ้องในคดีหรือทรัพย์สินที่ได้มาจากการการกระท าความผิดเท่านั้น จาก การศึกษาข้อกฎหมายในต่างประเทศ พบว่า กรณีของประเทศอังกฤษนั้นได้น าเอาระบบการริบทรัพย์สิน ตามมูลค่ามาเป็นหลักการบังคับใช้ โดยบัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดีอาชญากรรม ค.ศ. 2002 กล่าวคือ มาตรการริบทรัพย์สินโดยการเปรียบเทียบเป็นจ านวนเงิน ซึ่งผู้พิพากษาจะมีค าสั่งให้ จ าเลยซึ่งเป็นผู้กระท าความผิดตามค าพิพากษาจ่ายเงินตามจ านวนที่ระบุไว้ให้แก่รัฐภายในวันที่ศาล ก าหนด โดยจ านวนเงินที่ระบุไว้ในค าพิพากษาก็คือการริบทรัพย์สินของจ าเลยที่กระท าความผิด อาชญากรรม นอกจากนั้น หากความปรากฏแก่ศาลว่าจ าเลยมิวิถีชีวิตอย่างอาชญากรรม ศาลยังสามารถ น าบทสันนิษฐานเกี่ยวกับการถ่ายโอนทรัพย์สินให้แก่จ าเลยในเวลา 6 ปีนับต้ังแต่วันที่การพิพากษาคดี

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 30 เริ่มต้นขึ้น เพ่ือประเมินจ านวนเงินที่รัฐมีสิทธิ์ได้รับคืนจากวิถีชีวิตอย่างอาชญากรรมของจ าเลยได้ด้วยอีก มาตรการหนึ่ง ดังนั้น ด้วยเหตุที่พระราชบัญญัติมาตรการในการปราบปรามผู้กระท าความผิดเกี่ยวกับยา เสพติด พ.ศ. 2534 มาตรา 29 และความผิดมูลฐานตามนัยมาตรา 3 (1) แห่งพระราชบัญญัติป้องกันและ ปราบปรามการฟอกเงิน พ.ศ. 2542 ของประเทศไทย ซึ่งบังคับถึงความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด ตาม กฎหมายว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด หรือกฎหมายว่าด้วยมาตรการในการปราบปราม ผู้กระท าความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดอยู่ด้วยนั้น ก็ยังคงเป็นไปในระบบการริบทรัพย์สินแบบเจาะจง ทรัพย์สิน ซึ่งท าให้มาตรการริบทรัพย์สินในคดียาเสพติดดังกล่าวเหล่านี้ยังคงมีข้อจ ากัดในทาง การ บังคับใช้ จึงควรน าเอาหลักการการริบทรัพย์สินตามมูลค่าตามนัยพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดี อาชญากรรม ค.ศ. 2002 ของประเทศอังกฤษ มาเป็นต้นแบบในการแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายการริบ ทรัพย์สินในคดียาเสพติด ท้ังนี้ เพื่อให้ประสิทธิภาพในการป้องปรามปัญหายาเสพติดของประเทศไทย โดยอาศัยมาตรการการริบทรัพย์สินตามมูลค่า เป็นไปอย่างเหมาะสมและเท่าทันกับวงจรการค้ายาเสพ ติดอย่างรอบด้านต่อไป ค าส าคัญ: ริบทรัพย์สิน, มูลค่า, คดียาเสพติด ABSTRACT This paper was a study of principles of forfeiture of property based on value confiscation and drug cases. Measures for the forfeiture of property was considered a criminal punishment. They were importantly influenced by an establishment of forfeiture measures based on the theory of the punishment for interception or deterrence. Under this theory, it was believed that the offense of a person arising out of fearlessness of the law or weak law enforcement. Furthermore, human beings were reasonable and had independent intention to choose or not choose to do anything. Human beings chose to do what they perceived to be more beneficial and took the risk of committing an offense. These factors towards the legal measures written under the influence of the deterrence theory were importantly focused on reducing the motivation of crimes. This made criminals to feel when the offense was committed, it would not be worth the harm or punishment that had to be received for the commission of the crime. The study was found that penalty for confiscation under the theory of the punishment for interception or deterrence, when creating legal measures, the property confiscation was divided into 2 important systems such as property-based confiscation and value confiscation. Both forfeiture systems were adopted the implementation of the domestic law provisions in many countries including the Charter or the United Nations Convention. The property-based confiscation system had more restrictions on enforcing the offenders’ property greater than the value confiscation. In other words, the offender with value confiscation could not avoid being confiscated by hidden or manipulative property derived from the offense. Due to the confiscation enforcement of the property, according to the value, could be done with other assets of the offender as well. There was no limitation of the

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 31 property specified in an indictment or in the case or the property acquired from the commission of the offense. The study of foreign law was found that the British case adopted the value confiscation system as an enforcement principle. It was stipulated in the Proceeds of Crime Act 2002. That was the measures of the property confiscation by comparing with the amount of money. The judge would order the defendant, the offender of the judgment, paid the specific amount of money to the state on the date determined by the court. The amount of money stated in the verdict was the forfeiture of the defendant who committed the crime. In addition, if it appeared to the court that the defendant had a criminal lifestyle, the court considered a presumption to transfer the property to the defendant within six years from the date of the commencement of the judgment to assess the “recoverable amount” of the defendant's criminal lifestyle, by another measure. Therefore, due to the measures in the Suppression of Narcotics Act 2534, Section 29 of Thailand is still the property-based confiscation system. This affects the measures for forfeiting of property of drug cases still has restrictions on enforcement. Therefore, the value confiscation in accordance with the British Criminal Procedure Act of 2002 should be adopted.as a model for amendments to the property forfeiture of drug cases. This is to ensure efficiency to prevent drug problems in Thailand from value confiscation measures that are appropriate and keep up with the drug trafficking cycle. Keywords : Confiscation, Value, Drug Case

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 32 มาตรการทางกฎหมายการมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารกิจการ ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น Legal Measures of Public Participation in Business Administration of the Local Administrative Organization มนัส แช่มชื่น1 และ รศ.ดร.จิตรดารมย์ รัตนวุฒิ2 1หลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชานิติศาสตร์ ปีการศึกษา 2565 2อาจารย์ที่ปรึกษาการค้นคว้าอิสระ คณะนิติศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี บทคัดย่อ การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพ่ือ 1) วิเคราะห์โครงสร้างทางกฎหมายต่อการมีส่วนร่วม ของ ประชาชน 2) วิเคราะห์ กลไกการมีส่วนร่วมของประชาชนในการด าเนินงานขององค์กรปกครอง ส่วน ท้องถิ่น 3) ศึกษากฎหมายที่เกี่ยวข้องกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและการมีส่วนร่วมของประชาชน และชุมชน และ 4) วิเคราะห์และสังเคราะห์แนวทางในการหารูปแบบขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ภายใต้การมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารกิจการท้องถิ่น โดยการศึกษาวิจัย เชิงคุณภาพจาก ฐานข้อมูลปฐมภูมิและทุติยภูมิ การรวบรวมจากหนังสือ บทความ งานวิจัยและเอกสารที่เกี่ยวข้อง เพ่ือให้ได้แนวทางในการก าหนดมาตรการการมีส่วนร่วมในการบริหารกิจการท้องถิ่นระหว่างองค์กร ปกครองส่วนท้องถิ่นกับประชาชน รวมท้ังเพ่ือให้ทราบรูปแบบของการบริหารจัดการท้องถิ่น ในรูปใหม่ที่ สามารถตอบสนองกับความต้องการของประชาชนได้ โดยการเขียนแบบพรรณนาความ ผลการศึกษาพบว่า 1) รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 ที่เกี่ยวข้องกับ การปกครองส่วนท้องถิ่น และการกระจายอ านาจให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) มาตรา 287 รวมถึงสิทธิของประชาชนที่จะได้รับข้อมูลข่าวสารต่าง ๆ ที่เป็นประโยชน์ ตามพระราชบัญญัติข้อมูล ข่าวสารของราชการ พ.ศ. 2540 พระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2557 พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี พ.ศ. 2546 ระเบียบส านัก นายกรัฐมนตรีว่าด้วยการรับฟังความคิดเห็นของประชาชน พ.ศ. 2548 ได้ก าหนดโครงสร้างไว้ครบถ้วน แล้ว แต่โครงสร้างทางกฎหมายต่อการมีส่วนร่วมของประชาชนยังมีข้อจ ากัดหลายประการที่ท าให้ ประชาชนในท้องถิ่นไม่สามารถมีส่วนร่วมในการบริหารกิจการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จึงเห็น ควรปรับปรุงระบบและกลไกการมีส่วนร่วมของประชาชน 2) กลไกการขับเคลื่อนการมีส่วนร่วมของ ประชาชนยังเป็นปัญหาและอุปสรรคของการมีส่วนร่วมของประชาชนในการปกครองส่วนท้องถิ่น ดังนั้น หน่วยงานภาครัฐ จึงควรมีการปรับปรุงและพัฒนากลไกการมีส่วนร่วมเพื่อให้ประชาชนเข้ามาเป็นส่วน หนึ่งในกระบวนการท างาน และ 3) ด้านมาตรการทางกฎหมายการมีส่วนร่วมของประชาชนในการ บริหารกิจการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ควรปรับปรุงกฎหมายเพ่ือส่งเสริม การมีส่วนร่วมของ ประชาชนตามที่รัฐธรรมนูญ และกฎหมายที่เกี่ยวข้องรับรองไว้ โดยจัดท าประมวลกฎหมายการมีส่วน ร่วมของประชาชนในการปกครองส่วนท้องถิ่น ผู้ศึกษาจึงเห็นควรเสนอแนวทางเพ่ือน ามาปรับปรุง มาตรการทางกฎหมายการมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารกิจการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น ดังนี้ ในระยะแรก รัฐบาลหรือรัฐสภาควรออกกฎหมายการมีส่วนร่วมของ ประชาชนในการบริหารกิจการของปกครองส่วนท้องถิ่นต้ังแต่การจัดท าบริบทท้องถิ่น การจัดท า งบประมาณท้องถิ่นการประชุมสภาท้องถิ่น โดยก าหนดวิธีการมีส่วนร่วมของประชาชน เช่น การเปิดเผย

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 33 ข้อมูลให้ประชาชนทราบ หรือวิธีการอ่ืนตามที่ผู้บริหารท้องถิ่น โดยความเห็นชอบของสภาท้องถิ่น เป็น ต้น ในระยะที่สอง หน่วยงานของรัฐควรส่งเสริม พัฒนาความรู้ความเข้าใจของประชาชนในการเข้ามามี ส่วนร่วมในการบริหารกิจการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นตามรัฐธรรมนูญและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ค าส าคัญ: มาตรการทางกฎหมาย การมีส่วนร่วม องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ABSTRACT This research is a qualitative research. From the preliminary database study by writing a lecture, the objectives were to 1) analyze the legal structure towards public participation. 2) analyze the mechanisms of people's participation in the operation of the local government organizations. 3) Study the laws related to local government organizations and their participation. of the people and the community; and 4) Analyze and synthesize guidelines for finding a form of local government organization. under the participation of the people in the administration of local affairs by qualitative research studies from primary and secondary databases Collection of books, articles, research papers and documents. related in order to obtain guidelines for the determination of participation measures in the administration of local affairs; between the local government and the people Including to know the form of local management in a new way that can meet the needs of the people by writing a descriptive. The results showed that 1) Constitution of the Kingdom of Thailand, B.E. 2560 (2017) concerned with local government And decentralization of power to local government organizations (Local Administration Organization) as well as the rights of the people to receive useful information. According to the Official Information Act B.E. 2540, the Practice Act Government Administration (No. 2), 2014, Royal Decree on Criteria and Method of Business Administration Good Cities 2003 Regulation of the Office of the Prime Minister on Public Hearing 2005 has been fully structured. However, the legal structure for the participation of citizens is subject to a number of limitations that prevent local citizens from participating in the administration of local government organizations. Therefore, the public participation system and mechanism should be improved. 2) The researcher found that Mechanisms that drive public participation are also problems and obstacles for public participation in local government. Therefore, government agencies Therefore, there should be improvement and development of mechanisms for participation in order to allow people to be a part of the work process and 3) legal measures for public participation in the administration of affairs of local government organizations. Therefore, the law should be revised to promote the participation of the people according to the constitution and the relevant laws. The researcher, therefore, deems it appropriate to propose guidelines to improve legal measures and public participation in the administration of local government organizations to be more efficient as follows: In the first phase, government agencies should

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 34 promote Develop knowledge and understanding of the people in their participation in the administration of local government organizations according to the constitution and related laws. In the second phase, the government or parliament should enact legislation on the participation of people in local administration from the establishment of the local context. Local budgeting Local council meetings, etc. By specifying methods of public participation such as disclosure of information to the public or other methods according to local administrators with the opinion of the local council as appropriate Keywords : Legal Measures, Participation, Local Administrative Organization

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 35 ปัญหาความเสมอภาคทางภาษีมรดกในการโอนทรพัย์สินข้ามล าดับช้ันอายุ Problem of Equality of Inheritance Tax for Generation-Skipping Transfer รชิตะ อัครชูวงศ์1 , ดร.นพดล ทัดระเบียบ2 และ รศ.ดร.จิตรดารมย์ รัตนวุฒิ2 1หลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชานิติศาสตร์ ปีการศึกษา 2564 2อาจารย์ที่ปรึกษาการค้นคว้าอิสระ คณะนิติศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี บทคัดย่อ การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพ่ือ 1) ศึกษาปัญหาความเสมอภาคทางภาษีการรับมรดกใน การโอนทรัพย์สินข้ามล าดับชั้นอายุต่อแนวทางการพัฒนามาตรการทางกฎหมายเกี่ยวกับการโอน ทรัพย์สินข้ามล าดับชั้นอายุในราชอาณาจักรไทย และ 2) เสนอแนะมาตรการทางกฎหมายเพื่อสร้างและ ส่งเสริมความเสมอภาคทางภาษีการรับมรดก ในการโอนทรัพย์สินข้ามล าดับชั้นอายุเพ่ือใช้เป็นแนวทาง ในการปรับปรุงแก้ไขมาตรการทางกฎหมายเกี่ยวกับการโอนทรัพย์สินข้ามล าดับชั้นอายุที่เหมาะสมของ ราชอาณาจักรไทย โดยการศึกษาเชิงคุณภาพ มุ่งเน้นการวิเคราะห์เอกสารจากตัวบทกฎหมาย ต ารา วิชาการ วิทยานิพนธ์ บทความวารสารทางกฎหมาย เอกสารประกอบการสัมมนา สถิติ และข้อมูลจาก เว็บไซต์ทางอินเทอร์เน็ตท้ังในประเทศไทยและต่างประเทศ เกี่ยวกับความเสมอภาคทางภาษีการรับ มรดก การป้องกันการหลบหลีกภาษีส าหรับการโอนทรัพย์สินข้ามล าดับชั้นอายุเพ่ือเป็นข้อมูลในการ วิเคราะห์ปัญหา ข้อสรุป และข้อเสนอแนะของราชอาณาจักรไทยต่อไป ผลการศึกษาพบว่า 1) ลักษณะที่เป็นการโอนทรัพย์สินข้ามล าดับชั้นอายุนั้น ได้แก่การท า พินัยกรรมโอนทรัพย์สินให้แก่ทายาทต้ังแต่รุ่นหลานของตนลงไป โดยไม่โอนทรัพย์สินให้ทายาทที่ยัง มี ชีวิตอยู่ตามล าดับชั้นอายุด้วยการก าหนดให้ทายาทที่ถูกโอนข้ามล าดับชั้นอายุยังคงได้ใช้หรือได้รับ ประโยชน์จากทรัพย์สินที่โอนนั้นอยู่ก่อนที่ทรัพย์สินจะตกทอดแก่ทายาทที่ถูกระบุให้เป็นผู้รับโอน ซึ่งถือ ได้ว่าเป็นการหลบหลีกภาษีที่ขัดต่อหลักความเสมอภาคในทางภาษีในแนวต้ัง ก่อให้เกิดความ ไม่เป็น ธรรม และก่อให้เกิดความเหล่ือมล ้ าของการกระจายทรัพยากรและความมั่งค่ังทางทรัพย์สิน อันเป็น ช่องว่างทางกฎหมายที่มีอยู่ โดยส่งผลกระทบต่อระบบภาษีมรดกของราชอาณาจักรไทย ในการจัดเก็บ ในรูปแบบของภาษีการรับมรดก ตามพระราชบัญญัติภาษีการรับมรดก พ.ศ. 2558 ที่ส าคัญอยู่ 2 ประการ กล่าวคือ ประการแรก ผลกระทบต่อความเสมอภาคทางภาษีมรดกในการกระจายรายได้ และ ประการที่สอง ผลกระทบต่อความมีประสิทธิภาพเชิงเศรษฐกิจในการจัดเก็บภาษีมรดก 2) ความจ าเป็น ในการก าหนดมาตรการทางกฎหมายเพื่อสร้างและส่งเสริมความเสมอภาค ทางภาษีมรดก ส าหรับการ โอนทรัพย์สินข้ามล าดับชั้นอายุเพ่ือให้กลไกการท างานของระบบการจัดเก็บภาษีดังกล่าวของ ราชอาณาจักรไทยให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น ข้อเสนอแนะ ควรก าหนดมาตรการทางกฎหมายที่มีประสิทธิภาพในการจัดเก็บภาษี การรับ มรดก ส าหรับการโอนทรัพย์สินข้ามล าดับชั้นอายุเพ่ือลดโอกาสในการหลบหลีกภาษีการรับมรดก และ ปิดช่องว่างต่าง ๆ เพื่อความเป็นธรรม ความมีประสิทธิภาพ และประสิทธิผลของการจัดเก็บภาษีการรับ มรดกนั้น ได้แก่ 1) มาตรการทางกฎหมายเพ่ือสร้างและส่งเสริมความเสมอภาคทางภาษีมรดกในการ กระจายรายได้ โดยการก าหนดฐานภาษีการรับมรดก หรือก าหนดมูลค่าทรัพย์สินที่ได้รับมรดก ซึ่งจะต้อง เสียภาษีการรับมรดกให้ลดลง รวมถึงก าหนดอัตราภาษีการรับมรดกแบบผสมระหว่างอัตราก้าวหน้าและ คงที่การก าหนดรูปแบบการจัดเก็บภาษีการโอนทรัพย์สินข้ามล าดับชั้นอายุก าหนดลักษณะการโอน

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 36 ทรัพย์สินข้ามล าดับชั้นอายุและก าหนดอัตราภาษีการรับมรดกเพิ่มเติม ส าหรับการโอนทรัพย์สินข้าม ล าดับชั้นอายุและ 2) มาตรการทางกฎหมายเพ่ือสร้างและส่งเสริมความมีประสิทธิภาพเชิงเศรษฐกิจใน การจัดเก็บภาษีมรดก โดยการก าหนดสิทธิประโยชน์ทางภาษีการรับมรดก อันได้แก่ ค่าใช้จ่ายอัน เกี่ยวเนื่องจากการตายของเจ้ามรดก และค่าลดหย่อนภาษีส าหรับกรณีท่ัวไป และ ค่าลดหย่อนภาษี เพิ่มเติม ส าหรับกรณีผู้รับมรดกเป็นผู้บุพการีหรือผู้สืบสันดาน กรณีผู้รับมรดกเป็นพี่หรือน้อง และกรณี ผู้รับมรดกเป็นผู้พิการ เพ่ือเป็นการส่งเสริมให้การโอนทรัพย์สินเป็นไปตามล าดับชั้นอายุของทายาทผู้รับ มรดก ซึ่งท าให้การกระท าที่มีผลเป็นการโอนทรัพย์สินข้ามล าดับชั้นอายุนั้นลดลง และส่งผลให้รัฐ สามารถที่จะเร่งรัดจัดเก็บภาษีได้รวดเร็วมากยิ่งขึ้น ค าส าคัญ: ภาษีการรับมรดก, การหลบหลีกภาษี, การโอนทรัพย์สินข้ามล าดับชั้นอายุ ABSTRACT The objectives of this independent study are to 1) study the problem of equality of inheritance tax for generation-skipping transfer as a guideline for developing the legal measures regarding generation-skipping transfer in the Kingdom of Thailand and 2) suggest a suitable legal measure to establish and support the equality of inheritance tax for generationskipping transfer as a guideline for developing the legal measures regarding generationskipping transfer in the Kingdom of Thailand. This independent study adopted the qualitative research method and documentary research technique focusing on laws, legal academic papers, theses, articles, journals, seminar papers, statistics as well as domestic and foreign websites concerning equality of inheritance tax and inheritance tax evasion with the generation-skipping transfer. These data were used for problem analysis and seeking conclusion and suggestion to acquire a guideline for the development of the legal measures of the Kingdom of Thailand. The study found that 1) the generation-skipping transfer included a testament with condition of conveyance of properties to grandchild generation by omitting the direct heir who ought to receive the property. The omitted heir was still entitled to or receive benefits from the conveyed properties before such properties belonged to a grandchild assigned as a beneficiary. It was regarded a tax avoidance and against the vertical equality principle. This caused the injustice and inequality of resource and wealth distribution which meant an existing legal gap. The gap caused two issues in the inheritance tax system in the Kingdom of Thailand in terms of taxation according to Inheritance Tax Act B.E. 2558 (2015) namely, the effect on equality of inheritance tax in terms of income distribution and the effect on economic efficiency in terms of taxation. It also was found that 2) a legal measure was required to establish and support the equality of inheritance tax for generation- skipping transfer to ensure more effective taxation system of the Kingdom of Thailand. According to the study, an effective legal measure should be established for inheritance tax imposition for the generation-skipping transfer in order to avoidance the

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 37 inheritance tax and close gaps for justification, efficiency, effectiveness of inheritance tax imposition as follows. 1) It should introduce legal measures to establish and support the equality of inheritance tax in terms of income distribution, to define an inheritance tax base or property value, to reduce inheritance tax and define a combined inheritance tax i.e. progressive and fixed rates, to establish a taxation system for generation-skipping transfer, to define the quality of generation skipping transfer tax and determine additional inheritance tax for generation-skipping transfer. 2) the author proposes legal measures to establish and support the economic efficiency in terms of taxation with inheritance tax privileges including expenses regarding testator’s death and write-offs for general cases and additional write-offs as an inheritor is descendant, sibling and disabled in order to ensure the conveyance follows the beneficiary order of precedence. It results in less generation- skipping transfer so that the government imposes effective taxation. Keywords : Inheritance Tax, Tax Avoidance, Generation-Skipping Transfer.

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 38 ปัญหาการก าหนดระยะเวลารอการลงโทษ The Problem of Determining the Duration of a Suspended the Sentence สุปกาญจน์ อินทรโชติ1 , รศ.ดร.อัคคกร ไชยพงษ์2 และ รศ.ดร.จิตรดารมย์ รัตนวุฒิ2 1หลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชานิติศาสตร์ ปีการศึกษา 2564 2อาจารย์ที่ปรึกษาการค้นคว้าอิสระ คณะนิติศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี บทคัดย่อ การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์1) เพ่ือศึกษาถึงปัญหาเกี่ยวกับระยะเวลาในการรอการลงโทษ ของประเทศไทย 2) เพื่อศึกษาวิเคราะห์เปรียบเทียบกฎหมายเกี่ยวกับระยะเวลารอการลงโทษ ตาม กฎหมายของไทยและต่างประเทศ และ 3) เพื่อหาแนวทางในการพัฒนากฎหมายที่เกี่ยวกับก าหนด ระยะเวลารอการลงโทษจ าคุกที่เหมาะสมส าหรับประเทศไทย โดยการศึกษาเอกสารจาก ตัวบทกฎหมาย ต าราทางวิชาการ งานวิจัย บทความจากวารสารหรือนิตยสารทางกฎหมาย เอกสารประกอบการสัมมนา สถิติข้อมูลจากเว็บไซต์ทางอินเตอร์เน็ต ท้ังของประเทศไทยและต่างประเทศ เกี่ยวกับการก าหนด ระยะเวลารอการลงโทษเพื่อสร้างแนวทางการก าหนดระยะเวลารอการลงโทษจ าคุกที่มีความสมดุลกับ วิธีการแก้ไขฟื้ นฟูผู้กระท าความผิดอย่างมีประสิทธิภาพ ผลการศึกษาพบว่า หลักเกณฑ์ในการก าหนดระยะเวลารอการลงโทษตามประมวลกฎหมาย อาญา มาตรา 56 ก าหนดให้ศาลสามารถใช้ดุลพินิจพิจารณาให้โอกาสผู้กระท าความผิดกลับตัว เป็นคน ดี โดยก าหนดระยะเวลารอการลงโทษได้ไม่เกิน 5 ปี ซึ่งหลักเกณฑ์ในการใช้ดุลพินิจศาลจะต้องค านึงถึง โอกาสในการกระท าความผิดซ้าของผู้กระท าความผิด พฤติการณ์ความร้ายแรงของความผิดตลอดจน โทษจ าคุกที่ผู้กระท าความผิดพึงจะได้รับ การก าหนดไว้เช่นนี้เพราะระยะเวลารอการลงโทษมี ความส าคัญเป็นอย่างยิ่ง เน่ืองจากจะท าให้ผู้กระท าความผิดได้ตระหนักและรู้ส านึกในการกระท า ความผิดของตน สามารถกลับตัวเป็นคนดีได้โดยไม่กลับไปกระท าความผิดซ้าอีก จากการศึกษา แนวค า พิพากษาศาลฎีกาคดีความผิดอาญาต่อแผ่นดินที่ศาลใช้ดุลพินิจรอการลงโทษในข้อหาและสภาพ ความผิดมีความร้ายแรงลักษณะเหมือนกัน เช่น ความผิดฐานกระท าช าเราเด็กอายุยังไม่เกิน สิบห้าปีซึ่ง มิใช่ภริยาของตนและฐานพรากเด็กอายุยังไม่เกินสิบห้าปีไปเสียจากบิดามารดาเพื่อการอนาจาร ศาล พิพากษาก าหนดโทษจ าคุกฐานกระท าช าเราเด็กอายุยังไม่เกินสิบห้าปีไว้ 2 ปี 6 เดือน จ านวน 2 กระทง และฐานพรากเด็กอายุยังไม่เกินสิบห้าปีไว้ 1 ปี 6 เดือน รวมโทษจ าคุก 5 ปี 18 เดือน แต่ศาลกลับก าหนด ระยะเวลารอการลงโทษเพื่อให้จ าเลยส านึกในการกระท าและเพื่อป้องกันควบคุมไม่ให้หวนกลับไป กระท าความผิดซ้าเพียง 1 ปี เนื่องจากศาลเห็นว่าจ าเลยรับสารภาพตลอด ไม่ติดใจสืบพยาน และได้น า เงินมามอบให้แก่ผู้เสียหายเพื่อบรรเทาความเสียหายแล้ว ประกอบกับจ าเลยไม่เคยจ าคุกมาก่อน ซึ่ง ระยะเวลารอการลงโทษนั้นน้อยกว่าโทษจ าคุกที่ศาลก าหนดให้จ าเลยต้องได้รับโทษ ซึ่งก่อให้เกิดความ เหลื่อมล้าในการก าหนดระยะเวลารอการลงโทษ อันแสดงให้เห็นถึงความไม่สมดุลระหว่างระยะเวลารอ การลงโทษกับความร้ายแรงของพฤติการณ์และความเสียหายในคดี และไม่สอดคล้องกับเจตนารมณ์ของ การรอการลงโทษ ต่างจากหลักเกณฑ์รอการลงโทษตามกฎหมายอาญาของสาธารณรัฐประชาขนจีนที่ ได้ก าหนดให้การก าหนดระยะเวลารอการลงโทษจะต้องไม่น้อยกว่าโทษจ าคุกที่จ าเลยจะต้องได้รับตาม ค าพิพากษา ดังนั้น ผู้ศึกษามีข้อเสนอแนะแนวทางในการพัฒนากฎหมายเกี่ยวกับการก าหนดระยะเวลา รอการลงโทษของประเทศไทยให้มีความสมดุลระหว่างระยะเวลารอการลงโทษกับโทษจ าคุกที่จะได้รับ

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 39 เพื่อให้เป็นไปตามเจตนารมณ์ของการรอการลงโทษ ดังนี้ 1) สร้างมาตรฐานขั้นต่าในการที่ศาลก าหนด ระยะเวลารอการลงโทษจะต้องไม่น้อยกว่าโทษจ าคุกตามค าพิพากษาที่จ าเลยจะได้รับเพื่อให้ระยะเวลา รอการลงโทษเป็นระยะเวลาที่ได้สมดุลกับลักษณะความร้ายแรง ของการกระท าความผิดหรือพฤติการณ์ ในการกระท าความผิดและความเสียหายที่เกิดขึ้นประกอบ การใช้ดุลพินิจของศาลในการก าหนด ระยะเวลาในการให้โอกาสผู้กระท าความผิดในคดีที่มีการกระท าความผิดลักษณะเดียวกัน และ 2) ควร แก้ไขเพิ่มเติมบทบัญญัติตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 56 วรรคแรก โดยเพิ่มบทบัญญัติในส่วน ของการก าหนดระยะเวลารอการลงโทษจ าคุกนั้นจะต้องไม่น้อยกว่าโทษจ าคุกที่จ าเลยจะได้รับตามค า พิพากษา อันเป็นการแก้ไขฟื้ นฟูผู้กระท าความผิดจากการใช้มาตรการรอการลงโทษเพื่อให้เกิดผล สัมฤทธิ์เป็นรูปธรรมในสังคมไทยได้อย่างแท้จริง ค าส าคัญ: รอการลงโทษ, การก าหนดระยะเวลา ABSTRACT The objectives of this study are to 1) study the problem of waiting period for punishment in Thailand, 2) analyze and compare the law on the waiting period for punishment under Thailand and foreign law, and 3) find guidelines for the development of the law concerning appropriate waiting period for punishment in Thailand. The study adopted the documentary research method including studying law, academic texts, research papers, articles published in legal journals or magazines, seminar handouts, statistics, information from internet sites published in Thailand and abroad regarding the stipulation of waiting period for punishment. This is to establish guidelines for waiting period that are balanced with effective rehabilitation of offenders. According to the study, it was found that the principles of waiting period for punishment under Criminal Code, Section 56 permitted the court to use its discretion to provide the offender an opportunity to reform him/herself by stipulating the waiting period for punishment up to 5 years. The court’s discretion had to consider the chance of offender’s recidivism, offense severity as well as the suitable imprisonment for offender. The waiting period is extremely important since it ensures the offenders aware of their offense and reform him/herself without recidivism. The study found that the Supreme Court’s judgement used its discretion on criminal offenses to suspend punishment for parallel charges and offense severity such as the offense of sexual abuse of a child under 15 years who was not his own wife and the offense of separating a child under 15 years from their parents for obscenity. The court determined the imprisonment sentence for sexual abuse of a child under 15 years, 2 counts, of 2 years and 6 months and for separating a child under 15 years from their parents for obscenity of 1 year and 6 months, totaling 5 years and 18 months, but the court determined the waiting period for punishment to ensure the accused to repent and not to reoffend only 1 year because the court heard that the accused confessed, not examined witnesses and paid the victim the damages to mitigate and the accused had never been

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 40 imprisoned before. The waiting period for sentence was less than the imprisonment that the court gave the accused. It caused inequalities for the waiting period for punishment. This showed an imbalance between the waiting period and the offense severity and the damage caused by the case. It was inconsistent with the intent of awaiting punishment. The People’s Republic of China’s Criminal Code determined that the waiting period for punishment shall not be less than the imprisonment of the accused. Therefore, the author suggests the guidelines for developing the law on the waiting period in Thailand to ensure the balance of the waiting period subject to the intent of the waiting period as follows. 1) The minimum standard should be established in which the court determines that the period of detention shall not be less than the imprisonment of accused, so that the waiting period is balanced with the offense severity or the offense condition and the damage. The court’s discretion should determine the waiting period for giving the accused an opportunity in the case of the same offense. 2) The Criminal Code, Section 56, first paragraph, should be amended by adding provisions in the part of the waiting period which shall not be less than the imprisonment given by the judgment. This is to reform and rehabilitate the accused by using the waiting period measures to ensure the concrete results in Thailand. Keywords : Waiting for Punishment, Determination of Time

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 41 ปัญหาการก าหนดค่าสินไหมทดแทนความเสียหาย กรณีค าส่ังเพิกถอนเอกสารสิทธิในที่ดิน Determination Problems of Compensation for Damages in case of the Cancellation of Certificate of Land Right Based on the Court Decision สุพัฒน์พงศ์ หนูทอง1 และ รศ.ดร.จิตรดารมย์ รัตนวุฒิ2 1หลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชานิติศาสตร์ ปีการศึกษา 2565 2อาจารย์ที่ปรึกษาการค้นคว้าอิสระ คณะนิติศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี บทคัดย่อ การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ส าคัญ 3 ประการ ได้แก่ 1) เพ่ือศึกษาสภาพปัญหาและอุปสรรค ต่อการก าหนด ค่าสินไหมทดแทนความเสียหายจากกรณีที่เจ้าพนักงานที่ดินมีค าสั่งเพิกถอนเอกสารสิทธิ ในที่ดิน 2) เพื่อศึกษาแนวคิดทฤษฎีและวิเคราะห์กฎหมายเกี่ยวกับการคุ้มครองสิทธิของผู้ถูกค าสั่งทาง ปกครองและการชดใช้เยียวยาความเสียหายอันเกิดจากผลกระทบของค าสั่งทางปกครอง และ 3) เพ่ือ ได้มาซึ่งแนวทางในการก าหนดหลักเกณฑ์การก าหนด ค่าทดแทนความเสียหายจากกรณีการมีค าสั่งทาง ปกครองเพื่อเพิกถอนสิทธิในที่ดินของประเทศไทย โดยอาศัยการศึกษา วิจัยด้วยระบบการวิจัยเชิง คุณภาพ จากการรวบรวมข้อมูลกฎหมาย หนังสือ ต ารา บทความวิชาการ ค าพิพากษาของศาล และ ข้อมูลทางสื่ออิเล็กทรอนิกส์ ด้วยวิธีการเขียนแบบพรรณนาความ จากการศึกษา พบว่า ปัญหาเกี่ยวกับการก าหนดค่าสินไหมทดแทนความเสียหาย กรณีค าสั่ง เพิกถอนเอกสารสิทธิในที่ดิน โดยอาศัยประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 61 เกิดขึ้นได้จาก 2 กรณี ได้แก่ 1) การให้สิทธิในที่ดิน โดยผิดพลาด คลาดเคลื่อนหรือไม่ชอบด้วยกฎหมาย และ 2) ศาลมีค าพิพากษาหรือ ค าสั่งถึงที่สุดให้เพิกถอนหรือแก้ไขสิทธิในที่ดิน โดยผู้ได้รับผลกระทบจากการเพิกถอนค าสั่งทางปกครอง ดังกล่าวมีสิทธิได้รับค่าทดแทนความเสียหาย ซึ่งในปัจจุบันยังไม่ปรากฏกฎหมายภายในของกรมที่ดินที่ เป็นบรรทัดฐานกลาง เพื่อการชดใช้ค่าสินไหมทดแทน ตามกรณีศึกษา คงมีเพียงแนวทางปฏิบัติที่ใช้ บังคับแก่กรณีอยู่ 2 แนวทางเท่านั้น กล่าวคือ แนวทางแรก การเยียวยาความเสียหายอาศัยหลักความรับ ผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ตามพระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539 แนวทางที่สอง คือ การเยียวยาความเสียหายโดยอาศัยกระบวนการตามพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติ ราชการทางปกครอง พ.ศ. 2539 และจากการศึกษาในเชิงเปรียบเทียบยังพบอีกว่า ในการพิจารณาถึง ความคุ้มครองของ ผู้ถูกยกเลิกเพิกถอนสิทธิเพื่อการได้รับค่าสินไหมทดแทนความเสียหายนี้ จะต้อง น าเอาหลักความเช่ือโดยสุจริต มาพิจารณาประกอบด้วย โดยวิธีการใช้สิทธิเรียกร้องนั้น พบว่า การ เรียกร้องสิทธิผ่านหน่วยงานของรัฐในสังกัดของ ผู้ออกค าสั่งยกเลิกเพิกถอนค าสั่งทางปกครองตาม วิธีการของพระราชบัญญัติความรับผิดทางละเมิดของเจ้าหน้าที่ พ.ศ. 2539 มาตรา 11 และ พระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. 2539 มาตรา 52 เป็นกระบวนการ ที่อ านวยความ สะดวกให้แก่ฝ่ายผู้ถูกกระทบสิทธิได้ดียิ่งกว่าการน าคดีไปฟ้องต่อศาล อันเป็นการสอดคล้องกับรัฐ บัญญัติว่าด้วยวิธีพิจารณาเรื่องทางปกครองแห่งสหพันธ์ ค.ศ. 1976 ของประเทศเยอรมนี ผู้ศึกษาจึงมี ข้อเสนอแนะ ดังนี้ 1) การตรากฎกระทรวงว่าด้วยหลักเกณฑ์การจ่ายค่าสินไหมทดแทนจากกรณีการมี ค าสั่งเพิกถอนเอกสารสิทธิในที่ดินตามประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 61 2) น าเอากรณีการยกเลิกเพิก ถอนค าสั่งทางปกครองที่ไม่ชอบด้วยกฎหมายอันเป็นการให้ประโยชน์อย่างอ่ืนที่ไม่ใช่ตัวเงิน ตามนัย

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 42 มาตรา 52 แห่งพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง พ.ศ. 2539 มาบัญญัติไว้ในกฎกระทรวง เพื่อเป็นแนวทางก าหนดหลักเกณฑ์การจ่ายค่าสินไหมทดแทนจากกรณีการมีค าสั่งเพิกถอนเอกสารสิทธิ ในที่ดินตามประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 61 และ 3) การน าเอาหลักความเชื่อโดยสุจริตมาใช้ ประกอบการพิจารณาค่าสินไหมทดแทนความเสียหายแก่กรณี ค าส าคัญ: ค่าสินไหมทดแทน ค าสั่งทางปกครอง เอกสารสิทธิ ABSTRACT The three main objectives of this study were 1) to study the concepts and conditions of problems of the determination of compensation for damages due to the land official’s order towards the revocation order of land ownership certificates; 2) to study theories criteria and analyze the law relating to the rights protection of a person involving the illegality of administrative order and indemnification for damages resulting from the impact of the administrative order concerning the rights protection of a person involving the illegality of administrative order; and 3) to obtain guidelines for development on determination of compensation for damages in case of the cancellation of certificate of land right based on the land official’s order in Thailand. This independent study was conducted by way of a qualitative research through examination of documents, studying of legislative provisions, legal text books, academic articles, court judgment and electronic information and all of which were gathered. The study showed that determination problems of compensation for damages in case of the cancellation of certificate of land right by virtue of the Land Code, Section 61. Two cases were considered as the follows 1) false or unlawful granting of land rights and 2) The court issued a final judgment or order to cancel or amend the rights land. The person involving the illegality of administrative order and indemnification for damages resulting from the impact of the administrative order was entitled to receive compensation for damages. At present, the rules and regulations of the Department of Lands do not still appear as central norm for indemnification in this case. There are only two guidelines that are applicable to the case. That is to say, the first approach to compensation for damage is based on the principle of the wrongful liability of officials under Act on Tortious Liability of Officials, B.E. 2539. (1996) The second approach is to heal the damage by means of the process under the Administrative Procedure Act, B.E. 2539 (1996). The comparative study on the method of claiming rights was found that the claim through a government agency under the cancellation authority of the administrative order in accordance with Act on Tortious Liability of Officials, B.E. 2539. (1996), Section 52 is a process of facilitates for the affected party better than bringing the case to court in accordance with the Administrative Procedures Act 1976 of Republic of Germany. Therefore, the researcher suggestions as follows: 1) issue an order or internal regulation of the Land Department to determine the criteria payment of

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 43 compensation in the case of an order to the cancellation of certificate of land right under Section 61 of the Land Code. 2) The cancellation of an unlawful administrative order that gives another benefit without monetary under Section 11 of Act on Tortious Liability of Officials, B.E. 2539. (1996) and Section 52 of Act on Tortious Liability of Officials, B.E. 2539. (1996) legislates in the internal regulations of Department of Lands to determine the payment criteria for compensation in the case of the cancellation order of certificate of land right based on Section 61 of the Land Code. 3) Adopting the principle believe in good faith to be used for consideration of compensation for damages of each case. Keywords: Compensation, Administrative Order, Certificate of Land Right

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 44 มาตรการไม่ใช่โทษจ าคุกส าหรับผู้กระท าความผิดสูงอายุ Non-custodial Measures Sentences for Elderly Offenders หัสนัย บุญมา1 และ รศ.ดร.อัคคกร ไชยพงษ์2 1หลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชานิติศาสตร์ ปีการศึกษา 2564 2อาจารย์ที่ปรึกษาการค้นคว้าอิสระ คณะนิติศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี บทคัดย่อ การค้นคว้าอิสระนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัญหาเกี่ยวกับการลงโทษจ าคุกผู้กระท า ผิดสูงอายุ และศึกษาแนวคิด ทฤษฎี เกี่ยวกับการลงโทษและการลงโทษผู้กระท าความผิด โดยไม่ใช่โทษ จ าคุก 2) เพื่อศึกษาศึกษามาตรการทางกฎหมายในการลงโทษโดยไม่ใช่โทษจ าคุกกับผู้กระท าผิดสูงอายุ ท้ังของประเทศไทยและของต่างประเทศ และ 3) เพ่ือเสนอแนวทางในการพัฒนามาตรการในการลงโทษ ผู้กระท าผิดสูงอายุซึ่งไม่ใช่โทษจ าคุกที่เหมาะสมในกระบวนการยุติธรรมของประเทศไทย โดยใช้วิธีวิจัย เชิงคุณภาพ กล่าวคือ การศึกษาค้นคว้าข้อมูลจากการเอกสาร อาทิ กฎหมาย หนังสือ ต ารา บทความ วิชาการ วารสารกฎหมาย นโยบายภาครัฐ เป็นต้น ที่เกี่ยวข้องกับมาตรการไม่ใช่โทษจ าคุกส าหรับ ผู้กระท าความผิดสูงอายุเป็นส าคัญ จากการศึกษาพบว่า มาตรการไม่ใช่โทษจ าคุกนั้น กล่าวได้ว่า เป็นมาตรการในเชิงทางเลือก เพื่อให้ศาลน าเอามาตรการไม่ใช่โทษจ าคุกมาใช้เบี่ยงเบนผู้กระท าผิดออกจากระบบการบังคับโทษ เพื่อ ลดทอนปริมาณผู้ต้องขังในเรือนจ าหรือทัณฑสถานและเพื่อไม่น าตัวบุคคลเข้าสู่การจ าคุกโดย ไม่จ าเป็น โดยองค์การสหประชาชาติได้ส่งเสริมสนับสนุนในการน าเอามาตรการไม่ใช่โทษจ าคุกมาใช้ในทาง แพร่หลาย ซึ่งมาตรฐานขั้นต่าสหประชาชาติว่าด้วยมาตรการไม่ควบคุมตัวข้อที่ 1 1.5 ได้ก าหนด ให้ ประเทศสมาชิกพึงพัฒนาให้มีมาตรการไม่ควบคุมตัวนั้นไว้ในระบบกฎหมายของตนเพ่ือเป็นทางเลือก อื่น ๆ และเพื่อลดการใช้โทษจ าคุกไว้อย่างเป็นวัตถุประสงค์ส าคัญ โดยมีกรอบแนวทางเพื่อการ ด าเนินการ เช่น การก าหนดค าน า ค าจ ากัดความ และการบังคับใช้ของมาตรการไม่ควบคุมตัวนั้นพึงมี การบัญญัติไว้ในกฎหมาย (ข้อ 3.1) เป็นต้น โดยค าว่าไม่ควบคุมตัวภายใต้เจตนารมณ์ของข้อก าหนด โตเกียวนี้มุ่งหมายถึงการไม่ควบคุมตัว (จ าคุก) ในทุกชั้นกระบวนการของงานยุติธรรม ซึ่งรวมไปถึง ชั้น พิจารณาพิพากษาคดีและชั้นบังคับโทษด้วย ส าหรับในบริบทของประเทศไทยต่อมาตรการไม่ใช่โทษ จ าคุกส าหรับผู้กระท าความผิดสูงอายุนี้ ณ ปัจจุบัน พบว่า ยังไม่มีการก าหนดมาตรการที่ไม่ใช่โทษจ าคุก ส าหรับผู้กระท าความผิดสูงอายุขึ้นโดยเฉพาะแต่อย่างใด แต่อาศัยมาตรการตามที่ประมวลกฎหมาย อาญาบัญญัติรับรองไว้เท่านั้น ได้แก่มาตรการเปลี่ยนโทษจ าคุกเป็นโทษกักขัง การยกโทษ จ าคุก และ การรอการลงโทษหรือรอการก าหนดโทษเท่านั้น อันเป็นบทบังคับท่ัวไปที่ใช้บังคับกับผู้กระท าความผิด ในทุกช่วงวัย และถึงแม้ในชั้นบังคับโทษโดยกรมราชทัณฑ์จะได้ตราประกาศ กรมราชทัณฑ์เพ่ือการพัก การลงโทษให้แก่ผู้สูงอายุไว้ก็ตาม แต่กระบวนการดังกล่าวนั้นก็ต้องมีการลงโทษจ าคุกผู้สูงอายุนั้น มาแล้วด้วย เช่น รับโทษจ าคุกมาแล้ว 1 ใน 2 ของอัตราโทษจ าคุกตามค าพิพากษา เป็นต้น จึงไม่อาจ นับว่ากระบวนการพักการลงโทษเป็นมาตรการไม่ใช่โทษจ าคุกของผู้กระท าความผิดสูงอายุในชั้น พิจารณาและพิพากษาคดีโดยศาลได้ ซึ่งจากการศึกษามาตรการไม่ใช่โทษจ าคุกของต่างประเทศแล้ว โดยเฉพาะกรณีมาตรการไม่ใช่โทษจ าคุกของประเทศสหรัฐอเมริกา พบว่า รูปแบบการลงโทษทางเลือก หรือที่เรียกว่ามาตรการลงโทษระดับกลางนั้น ได้มีมาตรการไม่ใช่โทษจ าคุกส าหรับผู้กระท าความผิด

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 45 สูงอายุรองรับไว้ จ านวน 5 มาตรการ ได้แก่ 1) การท างานบริการสังคม 2) มาตรการควบคุมสอดส่องแบบ เข้มหรือการคุมประพฤติแบบเข้ม 3) การควบคุมตัวในที่พักอาศัย 4) มาตรการติดเครื่องมือติดตามตัว และ 5) ศูนย์ควบคุมในชุมชนหรือบ้านก่ึงวิถีซึ่งมาตรการ ด่ังที่กล่าวมานี้เม่ือน ามาพิจารณากับกรณีการ บังคับโทษของประเทศไทยแล้ว พบว่า ได้มีบางมาตรการที่มีการใช้บังคับอยู่ในประเทศไทยเช่นเดียวกัน เช่น การติดเครื่องมือติดตามตัว การให้เข้ารับการฝึกอบรม การห้ามออกนอกสถานที่อยู่อาศัย การให้ไป รับการบ าบัดรักษาการติดยาเสพติดให้โทษ เป็นต้น เพียงแต่ทว่ามาตรการเหล่านั้น ได้ยึดโยงอยู่กับ มาตรการการรอการลงโทษหรือการรอการก าหนดโทษตามที่มาตรา 56 แห่งประมวลกฎหมายอาญา บัญญัติไว้ท าให้ไม่สามารถน าเอามาตรการไม่ใช่โทษจ าคุกเหล่านั้นมาบังคับใช้ได้อย่างโดยตรง อย่างไรก็ ตามในส่วนของมาตรการควบคุมสอดส่องแบบเข้ม หรือการคุมประพฤติแบบเข้มและศูนย์ควบคุมใน ชุมชน หรือบ้านกึ่งวิถีนี้ ยังคงไม่ปรากฏ การน าเอามาตรการในลักษณะดังกล่าวมาบังคับใช้ในประเทศ ไทยแต่อย่างใด ด้วยเหตุนี้ เพื่อให้เกิดการพัฒนาการน ามาตรการไม่ใช่โทษจ าคุกกับผู้กระท าความผิด สูงอายุมาบังคับใช้ในประเทศไทย ผู้ศึกษาจึงท าการเสนอแนวทางให้มีการด าเนินการแก้ไขเพิ่มเติม ประมวลกฎหมายในจ านวน 2 ประเด็น ได้แก่ 1) การก าหนดบทนิยามศัพท์ “ผู้กระท าความผิดสูงอายุ” ไว้ในประมวลกฎหมายอาญา และ 2) การก าหนดมาตรการไม่ใช่โทษจ าคุกส าหรับผู้กระท าความผิด สูงอายุขึ้น โดยเพิ่มเติมระบบแก้ไขฟ้ืนฟูผู้กระท าความผิดสูงอายุในศูนย์ควบคุมในชุมชน หรือบ้านกึ่งวิถี และมาตรการการคุมประพฤติแบบเข้มงวดไว้เป็นบทเฉพาะในมาตรา 56/1 แห่งประมวลกฎหมายอาญา ต่อไป ค าส าคัญ: มาตรการ, ไม่ใช่โทษจ าคุก, ผู้กระท าความผิดสูงอายุ ABSTRACT The objectives of this independent research were 1) to study problem conditions related to imprisonment of elderly offenders and examine concepts and theories about punishment and non-custodial sentences 2) study the legal measures for punishment and non-custodial sentences for elderly offenders both in Thailand and foreign countries and 3) propose appropriate guidelines for measure development to punish elderly offenders with non-custodial sentences in Thailand's judicial process. Qualitative research was used to study and investigate information from documents such as laws, books, textbooks, academic articles, legal journals, government policies, etc. They were mainly related to measures with non-custodial sentences for elderly offenders. The study found that a non-custodial measure was an alternative way to allow courts to adopt it and divert offenders from enforcement system including to reduce the number of inmates in prisons or penitentiaries and prevent unnecessary imprisonment. The United Nation has encouraged the widespread adoption of non- custodial sentences. The important objective of Article 1 1.5 “United Nations Standard Minimum Rules for Non-custodial Measures” requires member states to develop such non-custodial measures of their legal systems in order to be as an alternative and reduce the use of imprisonment. There is a guiding framework for action, for example, the formulation of preamble, definitions and

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 46 enforcement of non-detention measures should be provided in the law (Article 3.1), etc. At present, the context of Thailand towards non-custodial measures for elder offenders, it was found that specific non-custodial measures for elder offenders have not yet been established in any way. Relying on the measures, the Criminal Code has only recognized, such as the measure to convert the sentence of imprisonment to detention, pardon and only to wait for punishment or to wait for imposing a penalty. It is a general law to enforce offenders of all ages. The study of the non-custodial measures of foreign countries especially the noncustodial case in the United States was found that alternative forms of punishment also known as "Intermediate Punishment" have 5 non-custodial supported measures for elderly offenders, as follows: (1) community service (2) intensive supervision probation) (3) home incarceration/house arrest (4) electronic monitoring and (5) (residential community correction) or half- way house. Such measures do not still appear and have been implemented in Thailand. For this reason, in order to develop the implementation of non- custodial measures for elderly offenders in Thailand, the researcher therefore proposes guidelines for amending the Code into 2 issues as follows: 1) determination of terminology "Elderly offenders" in the Criminal Code and 2) imposition of non- custodial measures for older offenders; by adding a remedial system for elderly offenders in residential community correction or half- way house, and strict probation measures as specific chapters in Article 56/1 of the Criminal Code. Keywords : Measures, Non-custodial, Elderly Offenders

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 47 มาตรการก ากับติดตามผู้พ้นโทษคดีอุกฉกรรจ์ Monitoring Measures of ex-prisoners Serious Case อดิศกัดิ์คงแก้ว 1 และ รศ.ดร.อัคคกร ไชยพงษ์2 1หลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชานิติศาสตร์ ปีการศึกษา 2565 2อาจารย์ที่ปรึกษาการค้นคว้าอิสระ คณะนิติศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี บทคัดย่อ การค้นคว้าอิสระนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาแนวคิดทฤษฎีเกี่ยวกับการลงโทษ การคุม ประพฤติ และพัฒนาการการก ากับติดตามผู้พ้นโทษ 2) ศึกษาข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการก ากับ ติดตามผู้พ้นโทษท้ังของประเทศไทยและของต่างประเทศ และ 3) เพ่ือเสนอมาตรการก ากับติดตาม ผู้ พ้นโทษที่มีประสิทธิภาพในทางป้องกันการหวนกลับมากระท าความผิดซ้าในประเทศไทย ภายใต้วิธีการ วิจัยเชิงคุณภาพ โดยการศึกษาข้อมูลจากเอกสารต่าง ๆ อาทิกฎหมายท้ังของประเทศไทยและของ ต่างประเทศ หนังสือต าราทางวิชาการ บทความวิชาการ งานวิจัย ข้อมูลจากสื่ออิเล็กทรอนิกส์ เป็นต้น ที่ เกี่ยวข้องกับมาตรการก ากับติดตามผู้พ้นโทษคดีอุกฉกรรจ์ท้ังนี้เพ่ือเสนอแนวทางมาตรการก ากับ ติดตามผู้พ้นโทษคดีอุกฉกรรจ์ที่เหมาะสมและมีประสิทธิภาพเพื่อการบังคับใช้ในประเทศไทย จากการศึกษาพบว่า มาตรการก ากับติดตามผู้พ้นโทษคดีอุกฉกรรจ์ตามค าพิพากษาของ ประเทศไทย ณ ปัจจุบัน ยังไม่มีการตรากฎหมายเพื่อการดังกล่าวขึ้นเป็นการเฉพาะ แต่กระบวนการได้ ถูกก าหนดขึ้นภายใต้นโยบายสั่งการของกระทรวงยุติธรรม ผ่านความรับผิดชอบโดยคณะกรรมการ ประสานงานเฉพาะกิจเพื่อเฝ้าระวังการก่ออาชญากรรมสะเทือนขวัญของผู้พ้นโทษที่มีลักษณะพิเศษ เป็นส าคัญ ซึ่งได้ก าหนดแนวทางปฏิบัติโดยอาศัยความร่วมมือจากองค์กรภายใต้สังกัดกระทรวงยุติธรรม กระทรวงมหาดไทย และส านักงานต ารวจแห่งชาติเพ่ือการก ากับติดตามผู้พ้นโทษเท่านั้น ได้แก่ 1) แนว ทางการด าเนินงานของกรมราชทัณฑ์กล่าวคือ การรวบรวมข้อมูลในชั้นเตรียมการปล่อยตัวผู้ต้องขังเพ่ือ ประเมินความเสี่ยงในการน ามาตรการก ากับติดตามผู้พ้นโทษมาใช้บังคับ 2) แนวทาง การด าเนินงาน ของศูนย์เฉพาะกิจเฝ้าระวังความปลอดภัยของประชาชน กล่าวคือ การบริหารจัดการข้อมูลของผู้พ้น โทษที่ได้รับมาจากกรมราชทัณฑ์เพื่อมีดุลพินิจความเห็นให้ด าเนินการก ากับติดตาม ผู้พ้นโทษ ซึ่งใน ประเด็นของการก าหนดว่าผู้พ้นโทษรายใดจะต้องถูกมาตรการก ากับติดตามผู้พ้นโทษหรือไม่นั้นยังคง เป็นไปในลักษณะ “ดุลพินิจความเห็น” ประกอบกับ “ระบบการสอบถามความสมัครใจของผู้พ้นโทษ” เป็นนัยส าคัญ มิได้กระท าใน “ระบบบังคับโดยกฎหมาย” แต่อย่างใด ซึ่งในประเด็นดังกล่าวนี้เมื่อน าไป พิจารณากับกระบวนการก ากับติดตามผู้พ้นโทษของประเทศสหรัฐอเมริกาแล้ว พบว่า มีหลักการที่ แตกต่างกัน กล่าวคือ การก ากับติดตามผู้พ้นโทษเป็นไปในระบบบังคับโดยกฎหมาย นั้นคือประมวล กฎหมายสหรัฐอเมริกาบัญญัติให้ผู้ได้รับการปล่อยตัว (ผู้พ้นโทษ) ที่ได้เคยกระท าความผิดประเภท Felony มาแล้ว จะต้องเข้าสู่มาตรการการคุมประพฤติผู้กระท าผิดภายหลังปล่อย ในทุกกรณี โดย ระยะเวลาเพ่ือการก ากับติดตามผู้พ้นโทษนั้นจะยึดโยงไว้กับระดับความผิดของประเภทความผิด Felony ไว้อีกชั้นหนึ่งด้วย ได้แก่ระดับ A ระดับ B ระดับ C และระดับ D ตามล าดับ ซึ่งเป็นกระบวนการจัดการ อย่างเป็นระบบและชัดแจ้ง ส าหรับในประเด็นของการบริหารจัดการด้านพื้นที่เพื่อความรับผิดชอบใน การก ากับติดตามผู้พ้นโทษนั้น กระทรวงยุติธรรมได้จ าแนกเขตพื้นที่ความรับผิดชอบออกเป็น 2 ลักษณะ ได้แก่เขตกรุงเทพมหานคร และส่วนภูมิภาค โดยความผิดชอบในทางปฏิบัติการนั้นยังคงด าเนินการ

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 48 ภายใต้การขอความร่วมมือจากหน่วยงานต่าง ๆ เป็นส าคัญ เช่น ในเขตพื้นที่กรุงเทพมหานคร เป็นการ ขอความร่วมมือไปยังสถานีต ารวจนครบาล ในส่วนภูมิภาคระดับจังหวัด เป็นการขอความร่วมมือไปยัง จังหวัด อ าเภอ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและสถานีต ารวจภูธร เป็นต้น ท าให้ประสบปัญหาเร่ืองของ ก าลังคน งบประมาณ และรวมไปถึงภาระพันธกิจของการปฏิบัติราชการ ที่เพิ่มขึ้น โดยในประเด็น ดังกล่าวนี้เมื่อน าไปพิจารณากับระบบการบริหารจัดการทางพื้นที่เพื่อการก ากับติดตามผู้พ้นโทษของ ประเทศอังกฤษแล้ว พระราชบัญญัติว่าด้วยการดูแลช่วยเหลือ ค.ศ. 2014 ได้มอบหมายและจัดสรร งบประมาณให้แก่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เพ่ือการด าเนินการก ากับติดตามผู้พ้นโทษไว้เป็นการ เฉพาะ เนื่องจากหน่วยงานในระดับท้องถิ่นมีความใกล้ชิดและจะต้องรับผิดชอบบรรดาสวัสดิการของผู้ พ้นโทษอยู่แล้วนั้นเอง ท าให้การก ากับติดตามผู้พ้นโทษมีประสิทธิภาพเป็นอย่างมาก นอกจากนั้นแล้ว พระราชบัญญัติว่าด้วยการแก้ไขฟื้ นฟูผู้กระท าความผิด ค.ศ. 1974 ซึ่งเป็นกฎหมายอีกฉบับหนึ่งของ ประเทศอังกฤษ ยังได้น าเอาโอกาสทางการท างานของผู้พ้นโทษมาเป็นแนวทางการคุ้มครองสังคมเพื่อ การก ากับติดตามผู้พ้นโทษและการสงเคราะห์ผู้พ้นโทษไปพร้อมกันด้วย กล่าวคือ หากผู้พ้นโทษเคยถูก โทษจ าคุกหรือแม้กระท่ังถูกปรับหรือท างานบริการสังคม ผู้นั้นจะต้องเปิดเผยข้อมูลการต้องโทษ คดีอาญาต่อนายจ้างหรือหน่วยงานที่ตนไปสมัครงานตามกรอบระยะเวลา ที่กฎหมายก าหนด ซึ่งนั้นก็คือ การน าเอาภาคสังคมเข้ามามีส่วนร่วมในการก ากับติดตามผู้พ้นโทษ อีกทางหนึ่งนั้นเอง จากผลการศึกษา ดังกล่าวเหล่านี้ ผู้ศึกษาได้ค้นพบแนวทางเพื่อการพัฒนามาตรการก ากับติดตามผู้พ้นโทษของประเทศ ไทยใน 4 ประเด็นส าคัญ ดังนี้ 1) การตรากฎหมายว่าด้วยมาตรการติดตามผู้พ้นโทษคดีอุกฉกรรจ์ขึ้นเป็น การเฉพาะ 2) การน าระบบบังคับโดยกฎหมายตามรูปแบบ ของประเทศสหรัฐอเมริกามาเป็นหลักเกณฑ์ ในการก าหนดมาตรการติดตามผู้พ้นโทษคดีอุกฉกรรจ์ 3) การสร้างมาตรการเปิดเผยข้อมูลการต้องโทษ ในการสมัครงาน และ 4) การรับรองไว้โดยกฎหมายให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นหน่วยงาน ผู้รับผิดชอบในการก ากับติดตามผู้พ้นโทษคดีอุกฉกรรจ์โดยตรง ซึ่งหากกระทรวงยุติธรรมสามารถ ด าเนินการภายใต้แนวทางดังกล่าวเหล่านี้ ย่อมจะท าให้มาตรการก ากับติดตามผู้พ้นโทษคดีอุกฉกรรจ์ ของประเทศไทยมีประสิทธิภาพได้อย่างแท้จริง ค าส าคัญ: มาตรการ, ติดตามผู้พ้นโทษ, คดีอุกฉกรรจ์ ABSTRACT This study provided a way for monitoring measures of ex-prisoners. The important objective was to study the laws related to monitory measures of ex-prisoners both in Thailand and foreign countries. Analyzing the suitability relating to implementation of monitoring measures of ex-prisoners enforced in Thailand was used. This was to obtain effective monitoring measures of ex-prisoners to prevent the surveillance of crime (repeated) of such ex-prisoners. The aforementioned case study was facts and new law emerging in Thai society. Causing by the push of the Ministry of Justice in the context was focused on surveillance over the repeated crimes of those who had been acquitted. The cause of the Justice Department gave priority to the issue of surveillance of crime (repeated) of such ex-prisoners. It was directly influenced by the factual condition occurring in a society. That was the ex-prisoners of some types of criminal cases, in particular offenses related to physical life as well as sex

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 49 crimes were repeated. The crime actions were crueler than the first offense. In addition, there were new offenders that imitated the actions of the previous offenders simultaneously. These factors were the sources of measures created By the Ministry of Justice to follow the ex - prisoners. The study found that concepts and measures for the monitoring of the ex-prisoners serious case in Thailand happened last January 2020. Starting from "Cabinet approval" allowed the "Minister of Justice" to drive the policy. "Special measures for monitoring the exprisoners". In this regard, the Ministry of Justice ordered No. 1/2020 related to the Ministry of Justice appointing special coordinating committee to monitor harrowing crimes of the ex - prisoners with a special character dated January 6, 2020, as the initiation. However, a specific law has not yet enacted in any way. In respect of area management, responsibility and practical guidelines were formulated for the surveillance of the special ex-prisoners. “The Specialized Coordinating Committee for Surveillance of Terrifying Crimes of the Special Exprisoners” divided the areas of responsibility for the public safety watchdog into two key areas. That were, (1) In Bangkok, the "Department of Probation" was assigned to coordinate with "Every Metropolitan Police Station". In the region, Provincial Commission for Justice Administration Development (PCJAD) was authorized to be responsible and set guidelines for the 4 major responsible agencies: a) the Department of Corrections b) Safety Observation Ad hoc Center, Ministry of Justice (JSOC) c) Provincial Commission for Justice Administration Development (PCJAD) by the Provincial Bureau of Justice and d) the Bangkok Probation Office and the Metropolitan Police Station. Measuring to monitor the ex-prisoners was under the concept of "Specialized Coordinating Committee for Surveillance of the Terrifying Crimes of the ex-prisoners with special characteristics." It was found to exist very much on the principle of respect for the individual rights and freedoms of the ex-prisoners. Namely, the following should be questioned through a voluntary or consent inquiry process before there were measures to monitor and watch over those ex-prisoners. In this context, it was different from the following the ex-prisoners in the United States of America. There were including twodimensional important cases of the United States of America. In case of the United State of America, a specific law was enacted. It was called The United State Code, and the law had no voluntary inquiry process. In other words, if a released person had ever committed a Felony offense, inevitably, he or she would have entered into the probationary measures for offenders after their release (Conditions of Supervised Release) in all cases. The measures for the period for assignment to the offenders after being released to practice them were the case of the United States of America set to be tied to the "class" of the "Felony" offense for another layer. The faults could be divided into 4 levels: A level, B level, C level and D level respectively. As the case of the United Kingdom, the Rehabilitation of Offenders Act 1974, the issue of "Work opportunities" of the ex-prisoners was taken as a way to protect society and relieved them together. Therefore, an overview of the ex-prisoners both in Thailand and abroad was

รวมบทคัดย่องานวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา การค้นคว้าอิสระหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต 50 considered. It was found that the framework of action in a sequence of processes and steps including measures of the United States and that of the United Kingdom will be very distinctive. For this reason, the researchers made recommendations for the development of 3 measures to follow the ex-prisoners of Thailand: 1) the enactment of a law on specific measures for following the ex-prisoners 2) the adoption of the United States' system of offenses forms as a basis for specifying special monitoring measures of the ex-prisoners; and 3) establishing measures to disclose information about punishment for job applications according to United Kingdom patterns 4)Accreditation by law, the local government organization is an agency having responsibility for directing and monitoring ex-convicts directly. If the Ministry of Justice can operate under these guidelines, this will really make Thailand's monitoring measures towards ex-convicts effectively. Keywords : Measures, Monitoring of ex-prisoners, Serious Case