มาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฉบับท่ 9 ี ตามประกาศสภาวิชาชีพบัญชีท่ 87/2562 ีลงวันท่ 3 ีตลาคมุ 2562 199 สุทธิน้ีต้องถูกแสดงเป็นรายการแยกต่างหากในงบกาไรขาดท ํุนและกาไรขาดท ํุนเบดเสร็จอ็ ่ืน เพ่ือท่จะหลี ีกเล่ียงการเพ่ิมข้ึนของผลกาไรหร ํ ือขาดทุนสทธุของตราสารหนิ่ึงโดยการหักกลบใน จานวนขํ้ันต้นของรายการน้ัน และรับรู้เป็นรายการแยกต่างหาก (ตัวอย่างเช่น เพ่ือหลีกเล่ียง การเพ่ิมข้ึนของดอกเบ้ียรับสุทธิจากสัญญาแลกเปล่ียนอัตราดอกเบ้ียสัญญาหน่ึงโดยการรับรู้ รายการดอกเบ้ียรับข้นตั ้นและดอกเบ้ียจ่ายข้นตั ้น) วนถั อปฏ ื ิบตัิและการปฏิบตัิในช่วงเปลียนแปลง่ (บทที 7) ่ การปฏิบตัิในช่วงเปลียนแปลง่ (หมวดที 7.2) ่ สินทรพยัทางการเง์ ินถอไว ืเพ้อคื่า้ ข7.2.1 ณ วันท่ีเร่ิมต้นใช้มาตรฐานคร้ังแรกตามมาตรฐานการรายงานทางการเงินฉบับน้ีกิจการต้อง กาหนดวํ ัตถุประสงค์ของโมเดลธุรกิจของกิจการสาหรํ ับการบริหารสินทรัพย์ทางการเงินของ กิจการท่ีเข้าเง่ือนไขในย่อหน้าท่ี 4.1.2.1 หรือ เง่ือนไขในย่อหน้าท่ี 4.1.2ก.1 หรือ ในกรณี สินทรัพย์ทางการเงินน้ันสามารถถือปฏิบัติตามทางเลือกในย่อหน้าท่ี 5.7.5 ได้หรือไม่ท้ังน้ี เพ่ือให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์น้ัน กจการติ ้องกาหนดวํ ่าสนทริ ัพย์ทางการเงินเข้าคานํ ิยามของ การถือไว้เพ่ือค้าหรือไม่เม่ือกิจการซ้ือสินทรัพย์ทางการเงินน้ัน ณ วันแรกท่ีมีการปฏิบัติตาม มาตรฐานการรายงานทางการเงินฉบับน้ี การดอยค้ ่า ข7.2.2 สาหรํ ับการปฏบิัติในช่วงเปล่ียนแปลง กจการติ ้องหาความเส่ยงดี ้านเครดิตโดยประมาณเม่ือมี การรับรู้รายการเม่ือเร่ิมแรกโดยพิจารณาข้อมูลท่สมเหตีุสมผลและสนับสนุนได้ท้งหมดทั่มีีอยู่ โดยปราศจากต้นทุนหรือความพยายามท่สีงเกูนไป ิกจการไม ิ ่จาเปํ ็นต้องหาข้อมูลอย่างละเอยดี ถ่ีถ้วนในการกาหนดวํ ่า ณ วันท่เปล ี่ียนแปลงน้ันมีการเพ่ิมข้ึนของความเส่ยงดี ้านเครดิตอย่างมี นัยสาคํ ัญต้ังแต่การรับรู้รายการเม่ือเร่ิมแรกหรือไม่ถ้ากิจการไม่สามารถทาการกําหนดการํ เพ่ิมข้นของความเสึ่ยงดี ้านเครดิตดังกล่าวได้โดยปราศจากต้นทุนหรือความพยายามท่สีงเกูนไป ิ ตามท่กีาหนดไว ํ ้ในย่อหน้าท่ 7.2.20 ี ข7.2.3 เพ่ือท่ีจะกาหนดคํ ่าเผ่ือผลขาดทุนของเคร่ืองมือทางการเงินท่ีรับรู้เม่ือเร่ิมแรก (หรือ ภาระ ผูกพันวงเงินสนเชิ่ือ หรือ สญญาคั าประก ํ้นทางการเงั ินท่กีจการเขิ ้าไปเป็นคู่สญญาั ) ก่อนวันแรก ท่มีีการถือปฏบิัติตามมาตรฐานการรายงานทางการเงินท้งสัาหรํ ับการปฏบิัติในช่วงเปล่ียนแปลง และจนกระท่งการตั ัดรายการของรายการเหล่าน้ัน กจการติ ้องพิจารณาข้อมูลท่เกี่ยวขี ้องในการ กาหนดหรํ ือประมาณความเส่ียงด้านเครดิต ณ การรับรู้รายการเม่ือเร่ิมแรก ในการกาหนดํ หรือประมาณความเส่ียงด้านเครดิตเม่ือเร่ิมแรก กิจการอาจพิจารณาข้อมูลภายในและข้อมูล ภายนอก รวมถงกลึ ุ่มข้อมูลตามท่กีาหนดในย ํ ่อหน้าท่ีข5.5.1 ถงยึ ่อหน้าท่ีข5.5.6
มาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฉบับท่ 9 ี ตามประกาศสภาวิชาชีพบัญชีท่ 87/2562 ีลงวันท่ 3 ีตลาคมุ 2562 200 ข7.2.4 กจการทิ่มีีข้อมูลในอดีตน้อยอาจใช้ข้อมูลจากรายงานภายนอกและข้อมูลสถิติ (ท่อาจจะเกีดขิ้นึ เม่ือมีการตัดสินใจท่ีจะออกผลิตภัณฑ์ใหม่หรือไม่) ข้อมูลเก่ียวกับผลิตภัณฑ์ท่ีคล้ายคลึงกัน หรือกลุ่มธุรกจเดิ ียวกนสัาหรํ ับเคร่ืองมือทางการเงินท่เปร ี ียบเทยบกี นได ั ้ถ้ามีความเก่ยวขี ้องกนั
มาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฉบับท่ 9 ี ตามประกาศสภาวิชาชีพบัญชีท่ 87/2562 ีลงวันท่ 3 ีตลาคมุ 2562 201 คํานยามิ (ภาคผนวก ก) อนุพนธั ์ ขก.1 ตัวอย่างทางปฏิบัติของอนุพันธ์คือ สัญญาฟิวเจอร์และสัญญาฟอร์เวิร์ด สัญญาแลกเปล่ียน และสญญาสัทธิเลิ ือก โดยปกติอนุพันธม์ ีจานวนเงํ ินตามสญญาทั่เปี ็นจานวนเงํ ินหน่วยสกุลเงิน จานวนหํ ุ้น จานวนหนํ ่วยของนาหนํ้ักหรือปริมาณหรือหน่วยอ่นทื่ระบีุไว้ในสญญาัอย่างไรกตาม็ ตราสารอนุพันธ์ไม่ได้กาหนดให ํ ้ผู้ถือหรือผู้ออกท่ีจะลงทุนหรือได้รับจานวนเงํ ินตามสัญญา ณ วันเร่ิมต้นของสัญญา ในอีกลักษณะหน่ึงอนุพันธ์สามารถกาหนดการจํ ่ายชําระคงท่ีหรือ การจ่ายชาระจํานวนเงํ ินท่สามารถเปล ี่ียนแปลง (แต่ไม่ได้เป็นสดสั ่วนตามการเปล่ียนแปลงของ รายการท่อี้างอิง) ตามผลลัพธ์ของเหตุการณ์ในอนาคตบางอย่างท่ไมี ่เก่ียวข้องกับจานวนเงํ ิน ตามสัญญา ตัวอย่างเช่น สัญญาอาจกาหนดการจํ ่ายชาระคงทํ่ีเป็นจานวนเงํ ิน 1,000 หน่วย ถ้าอัตราดอกเบ้ีย LIBOR สาหรํ ับระยะเวลา 6 เดือน เพ่ิมข้ึนร้อยละ 1 สัญญาดังกล่าว คือ อนุพันธ์แม้ว่าจานวนเงํ ินตามสญญาไม ั ่ได้ระบุไว้ ขก.2 คานํ ิยามของอนุพันธ์ในมาตรฐานการรรายงานทางการเงินฉบับน้ีรวมถึงสญญาทั่จี่ายชาระดํ ้วย ยอดข้ันต้น (gross) โดยส่งมอบรายการท่อี้างองิ (เช่น สญญาฟอร ั ์เวิร์ดท่ซี้ือตราสารหน้ีอัตรา คงท่) ีกจการอาจมิ ีสญญาทั่จะซี้ือหรือขายรายการท่ไมี ่ใช่รายการทางการเงินท่สามารถจี ่ายชาระํ สุทธิเป็นเงินสดหรือเคร่ืองมือทางการเงินอ่ืน หรือโดยการแลกเปล่ียนเคร่ืองมือทางการเงิน (เช่น สญญาทั่จะซี้ือหรือขายสนคิ ้าโภคภัณฑด์ ้วยราคาคงท่ีณ วันท่ในอนาคต ี ) สญญาดั ังกล่าว อยู่ในขอบเขตของมาตรฐานการรายงานทางการเงินฉบับน้ียกเว้นสญญาดั ังกล่าวซ่ึงทาขํ้ึนและ ถือไว้โดยมีวัตถุประสงค์เพ่ือรับหรือส่งมอบรายการท่ีไม่ใช่รายการทางการเงิน ตามท่ีกิจการ คาดว่าจะซ้ือ ขาย หรือใช้ประโยชน์อย่างไรกตาม็มาตรฐานการรายงานทางการเงินฉบับน้ีให้ ถือปฏบิัติตามสญญาดั ังกล่าวตามท่กีิจการคาดว่าจะซ้ือ ขาย หรือใช้ประโยชน์ถ้ากจการได ิ ้ทาํ ตามข้อกาหนดในย ํ ่อหน้าท่ 2.5 ( ีดูย่อหน้าท่ 2.4 ีถงยึ ่อหน้าท่ 2.7) ี ขก.3 ลักษณะหน่ึงในหลายลักษณะของการนิยามของอนุพันธ์คืออนุพันธ์มีการจ่ายเงินลงทุนสุทธิ เม่ือเร่ิมแรกด้วยจานวนทํ่ีเลกน็ ้อยเม่ือเทียบกับสัญญาประเภทอ่ืนซ่ึงมีการเปล่ียนแปลงของ มูลค่าในลักษณะเดียวกนตั ่อการเปล่ียนแปลงของปัจจัยตลาด สญญาสัทธิเลิ ือกเข้าคานํ ิยามน้ัน เน่ืองจากส่วนเกินมีจานวนนํ ้อยกว่าเงินลงทุนเพ่ือให้ได้เคร่ืองมือทางการเงินท่ีอ้างอิงสาหรํ ับ เช่ือมโยงกับสิทธิเลือก การแลกเปล่ียนสกุลเงินท่กีาหนดให ํ ้มีการแลกเปล่ียนเม่ือเร่ิมแรกของ สกุลเงินท่แตกตี ่างด้วยมูลค่ายุติธรรมท่ีเท่ากันเข้าคานํ ิยามน้ัน เน่ืองจากการแลกเปล่ียนน้ันมี การจ่ายเงินลงทุนสทธุเมิ่ือเร่ิมแรกด้วยจานวนศํูนย์ ขก.4 การซ้ือหรือการขายตามวิธปกต ี ิก่อให้เกดภาระผิูกพันในราคาคงท่ระหวี ่างวันซ้ือขายและวันจ่าย ชาระซํ่ึงเข้าคานํ ิยามของอนุพันธ์อย่างไรกตาม็ภาระผูกพันน้ันไม่ได้รับรู้เป็นตราสารอนุพันธ์ ทางการเงิน เน่ืองจากมีระยะเวลาส้ัน ในการน้ีมาตรฐานการรายงานทางการเงินฉบับน้ีได้ให้
มาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฉบับท่ 9 ี ตามประกาศสภาวิชาชีพบัญชีท่ 87/2562 ีลงวันท่ 3 ีตลาคมุ 2562 202 วิธีทางบัญชีพิเศษสาหรํ ับสัญญาตามวิธีปฏิบัติดังกล่าว (ดูย่อหน้าท่ี 3.1.2 และ ข3.1.3 ถึง ข3.1.6) ขก.5 คานํ ิยามของอนุพันธ์อ้างอิงตัวแปรท่ไมี ่ใช่ทางการเงินซ่ึงไม่เฉพาะเจาะจงกับคู่สัญญา ตัวแปร เหล่าน้ีรวมถึงดัชนีของผลขาดทุนจากแผ่นดินไหวในเขตประเทศเฉพาะ และดัชนีของอุณหภมูิ ในเขตเมืองหลวงเฉพาะ ตัวแปรท่ไมี ่ใช่ทางการเงินเฉพาะเจาะจงกบคั ู่สญญารวมถั ึงการเกดขิ้นึ หรือไม่เกิดข้ึนของไฟไหม้ท่ีทาให ํ ้เกิดความเสียหายหรือทาลายสํ ินทรัพย์ของคู่สัญญาน้ัน การเปล่ียนแปลงของมูลค่ายุติธรรมของสินทรัพย์ท่ีไม่ใช่ทางการเงินเป็นเฉพาะเจาะจงกับ เจ้าของ ถ้ามูลค่ายุติธรรมน้ันสะท้อนไม่เพียงแค่การเปล่ียนแปลงในราคาตลาดสําหรับ สนทริ ัพย์ดังกล่าว (ตัวแปรทางการเงิน) แต่ยังสะท้อนเง่ือนไขของสนทริ ัพย์ท่ไมี ่ใช่ทางการเงิน ท่ถีอไว ื ้โดยเฉพาะเจาะจง (ตัวแปรท่ไมี ่ใช่ทางการเงิน) ตัวอย่างเช่น ถ้าการคาประก ํ้นของมัูลค่า คงเหลือของรถยนต์ท่ีเฉพาะเจาะจงมีฐานะเปิดจากผู้คํ้าประกันต่อความเส่ียงของ การเปล่ียนแปลงในเง่ือนไขทางกายภาพของรถยนต์การเปล่ียนแปลงในมูลค่าคงเหลือเป็น เฉพาะเจาะจงกบเจั ้าของรถยนต์ สินทรพยัทางการเง์ ินและหน้สีินทางการเงินทีถ่ อไว ืเพ้อคื่า้ ขก.6 โดยท่วไป ัการค้าสะท้อนถงการซึ้ือและขายท่มีีสภาพคล่องและบ่อย และเคร่ืองมือทางการเงินท่ี ถือไว้เพ่ือค้าโดยท่ัวไปใช้เพ่ือวัตถุประสงค์ก่อให้เกิดกาไรจากความผ ํ ันผวนระยะส้ันในราคา หรือกาไรของต ํ ัวแทนจาหนํ ่าย ขก.7 หน้ีสนทางการเงิ ินท่ถีอไว ื ้เพ่ือค้า รวมถงึ ขก.7.1 หน้ีสนอนิุพันธท์ ่ไมี ่ได้สาหรํ ับเคร่ืองมือท่ใชี ้ป้องกนความเสั่ยงี ขก.7.2 ภาระผูกพันในการส่งมอบสินทรัพย์ทางการเงินท่ีกู้ยืมโดยผู้ขายระยะเวลาส้ัน (กล่าวคือ กิจการท่ีขายสินทรัพย์ทางการเงินท่ีกิจการกู้ยืมมา และยังไม่ได้เป็น เจ้าของ) ขก.7.3 หน้ีสินทางการเงินท่ีเกิดข้ึนด้วยความต้ังใจท่ีจะซ้ือกลับคืนในระยะเวลาอันใกล้ (เช่น ตราสารหน้ีท่มีีการเสนอซ่ึงผู้ออกอาจซ้ือกลับคืนในระยะเวลาอนใกล ั ้ข้ึนอยู่ กบการเปล ั่ียนแปลงในมูลค่ายุติธรรม) และ ขก.7.4 หน้ีสินทางการเงินท่เปี ็นส่วนหน่ึงของกลุ่มของเคร่ืองมือทางการเงินท่ระบีุได้ซ่ึงมี การจัดการร่วมกัน และมีหลักฐานของรูปแบบล่าสุดในลักษณะการทากํ าไรใน ํ ระยะเวลาส้นั ขก.8 ข้อเทจจร็ ิงท่วี่าหน้ีสนใช ิ ้เป็นเงินทุนในกจกรรมเพิ่ือค้าไม่เป็นหน้ีสนทิ่ถีอไว ื ้เพ่ือค้าในตัวเอง