การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก

“จังหวัดพิษณุโลก” การออกเเบบวัสดุการสอน เเละสื่อพื้นบ้าน 355224 | Teaching Materials and Folk Media การออกแบบวัสวัดุกดุารสอน และสื่อสื่พื้นพื้บ้าบ้น PHITSANULOK

จังหวัดพิษณุโลกเป็นพื้นที่ที่เต็มไปด้วยประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมอันทรงคุณค่า ซึ่งสะท้อนผ่าน มรดกทางวัฒนธรรมที่หลากหลาย ทั้งศิลปะการแสดง ประเพณีพื้นบ้าน และภูมิปัญญาท้องถิ่น "ดนตรีมังคละ" เป็นหนึ่งในศิลปะการแสดงที่สะท้อนเอกลักษณ์ของชุมชน โดยมีบทบาทสำคัญในการเชื่อมโยงวิถีชีวิต ความเชื่อ และประเพณีของชาวพิษณุโลกไว้ในงานพิธีต่าง ๆ เอกสารฉบับนี้จัดทำขึ้นภายใต้รายวิชา 355224 Teaching Materials and Folk Media (การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน) เพื่อศึกษาและนำเสนอความสำคัญของดนตรีมังคละ ทั้งในเรื่อง ของประวัติศาสตร์ ศิลปะ และการประยุกต์ใช้ในยุคปัจจุบัน รวมถึงการเชื่อมโยงดนตรีมังคละเข้ากับ การส่งเสริมวัฒนธรรมท้องถิ่นในระดับนานาชาติผ่านแนวคิด Soft Power และ Design Thinking โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อสร้างความตระหนักถึงคุณค่าของศิลปวัฒนธรรมพื้นบ้าน พร้อมทั้งสนับสนุนการอนุรักษ์ และพัฒนาให้สอดคล้องกับบริบทของสังคมที่เปลี่ยนแปลง สุดท้ายนี้ผู้เขียนขอขอบคุณทุกท่านที่ให้ความช่วยเหลือในด้านข้อมูลและคำแนะนำอันมีค่า รวมถึงการ สนับสนุนในด้านต่าง ๆ ตลอดกระบวนการจัดทำเอกสารฉบับนี้ ขอขอบคุณกลุ่มผู้เชี่ยวชาญในท้องถิ่น ผู้ให้ข้อมูลในพื้นที่ รวมถึงครู อาจารย์ และผู้เกี่ยวข้องทุกท่านที่เอื้อเฟื้อเวลาและทรัพยากรในการทำงาน หวังเป็นอย่างยิ่งว่าเอกสารนี้จะเป็นประโยชน์ต่อการศึกษา การอนุรักษ์ และการพัฒนาวัฒนธรรมพื้นบ้านไทย สืบไป คณะผู้จัดทำ

ความเป็นมาของจังหวัดพิษณุโลก 2 ความสำคัญของจังหวัดพิษณุโลก 2 แผนที่ 3 คําขวัญประจําจังหวัดพิษณุโลก 4 ธงประจำจังหวัดพิษณุโลก 4 ตราประจำจังหวัดพิษณุโลก 5 ต้นไม้ประจำจังหวัดพิษณุโลก 5 สัตว์ประจำจังหวัดพิษณุโลก 6 ดอกไม้ประจำจังหวัดพิษณุโลก 7 ประชากรศาสตร์ 7 สถานที่ท่องเที่ยวในจังหวัดพิษณุโลก 8 5F Soft Power “จังหวัดพิษณุโลก” 10 องค์ประกอบของ 5F Soft Power 11 ความสำคัญของ 5F Soft Power 13 การเชื่อมโยง design thinking กับ soft power 13 การใช้ Design Thinking ในการส่งเสริม "ดนตรีมังคละ" 14 Food 15 ก๋วยเตี๋ยวห้อยขา ชมแม่น้ำน่าน 14 กล้วยตากอบน้ำผึ้ง 15 แกงป่าปลาคัง 15 การผสมผสานอาหารพื้นเมืองกับดนตรีมังคละ 15 Festival 16 งานสมโภชพระพุทธชินราช 16 ความสำคัญของงานสมโภช 17 งานวิจิตร 5 ภาค เล่าขานตำนานเมืองสองแคว 17 การผสมผสานเทศกาลและประเพณีกับดนตรีมังคละ 18 Film 19 อุทยานแห่งชาติภูหินร่องกล้า (ธรณีนี่นี้ใครครอง) 19 จุดเด่นของอุทยานแห่งชาติภูหินร่องกล้าที่น่าสนใจ 19

ตัวอย่างฉากที่ถ่ายทำในอุทยานแห่งชาติภูหินร่องกล้า 20 การผสมผสานภาพยนตร์กับดนตรีมังคละ 20 Fashion 21 ผ้าทอลายดอกปีบ สะท้อนความงามของดอกไม้พื้นเมือง 21 ผ้าทอลายจำปาขาว สัญลักษณ์ของดอกไม้ประจำถิ่น 21 ผ้าทอลายปีปสองแคว เชื่อมโยงกับประวัติศาสตร์และภูมิศาสตร์ 22 ผ้าทอลายคลื่นน้ำ แสดงถึงความสัมพันธ์กับแม่น้ำน่าน 22 การผสมผสานแฟชั่นกับดนตรีมังคละ 22 Fighting 23 ดาบสองมือ 23 ดาบสองมือกับพระนเรศวรมหาราช 23 การสร้างดาบสองมือในท้องถิ่น 23 ลักษณะเด่นของดาบสองมือพิษณุโลก 23 การอนุรักษ์และส่งเสริม 23 แหล่งเรียนรู้และการท่องเที่ยว 24 การผสมผสานศิลปะการต่อสู้กับดนตรีมังคละ 24 สรุป 5F Soft Power จังหวัดพิษณุโลก 24 กิจกรรมสื่อทำมือ กาชาปองหรรษา(ดนตรีมังคละ) 25 กาชาปองหรรษา (ดนตรีมังคละ) 26 การส่งเสริมการเรียนรู้ผ่านกาชาปอง 26 การเสริมสร้างความจำและการเชื่อมโยงความรู้ 26 ประโยชน์ของการใช้กาชาปองในกระบวนการเรียนการสอน 27 การประยุกต์ใช้เทคโนโลยี AI ในการพัฒนาสื่อทำมือ 27 บทบาทของ AI ในการพัฒนาสื่อทำมือ 28 กระบวนการพัฒนาสื่อทำมือด้วย AI 28 อุปกรณ์และเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้อง 29 อุปกรณ์ในการประดิษฐ์สื่อทำมือ 29 สรุปการใช้กาชาปองเป็นสื่อการเรียนการสอน 29

ดนตรีมังคละ 30 ความเป็นมาของดนตรีมังคละ 31 ลักษณะเฉพาะของดนตรีมังคละ 31 รูปภาพและวิดีโอเพิ่มเติม 32 เพลง“มังคละ แห่งเมืองสองแคว” 33 เนื้อเพลง “มังคละ แห่งเมืองสองแคว” 34 แผนการจัดการเรียนรู้ 37 ภาคผนวก 41 บรรณานุกรม 46

ความเป็นมาของจังหวัดพิษณุโลก 1 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก"

ความเป็นมาของจังหวัดพิษณุโลก 2 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก" จังหวัดพิษณุโลกเป็นจังหวัดที่ตั้งอยู่ ในภาคเหนือตอนล่างของประเทศไทย มีความสำคัญทั้งในเชิงประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ และวัฒนธรรม อีกทั้งยังถือเป็น ศูนย์กลางการเชื่อมต่อระหว่างภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคกลาง ด้วยลักษณะภูมิประเทศที่หลากหลาย ทั้งที่ราบลุ่มแม่น้ำน่าน ซึ่งเหมาะสำหรับการ เพาะปลูก และพื้นที่ป่าเขาชที่งดงาม ทำให้พิษณุโลกเป็นจุดหมายปลายทางสำคัญของนักเดินทางที่ต้องการ สัมผัสธรรมชาติและวัฒนธรรม ในที่เดียวกัน ในด้านประวัติศาสตร์ พิษณุโลกมีบทบาทสำคัญตั้งแต่สมัยกรุง สุโขทัยจนถึงอยุธยา เมืองนี้เคยเป็นศูนย์กลาง ทางศาสนา การปกครอง และการทหาร โดยเฉพาะในสมัยของ สมเด็จพระนเรศวรมหาราช ผู้ซึ่งประสูติในจังหวัดนี้ พิษณุโลกยังเป็นแหล่งรวมศิลปะวัฒนธรรมที่ทรงคุณค่า เช่น วัดพระศรีรัตนมหาธาตุวรมหาวิหาร หรือวัดใหญ่ ที่ประดิษฐานพระพุทธชินราช พระพุทธรูปอันเลื่องชื่อ ที่มีผู้คนหลั่งไหลมาสักการะอย่างไม่ขาดสาย วัดนี้ไม่ได้เป็นเพียงศูนย์รวมจิตใจของชาวจังหวัดแต่ยังดึงดูด ผู้ศรัทธาจากทั่วประเทศ จังหวัดพิษณุโลกเป็นจังหวัดที่มี ความสำคัญมากจังหวัดหนึ่งของประเทศ ไทย เนื่องจากเคยเป็นที่ตั้งเมืองหลวงในสมัย สมเด็จพระบรมไตรโลกนารถ เป็นเมือง หลวงและหัวเมืองขึ้นชั้นนอกมาตั้งแต่ โบราณ ปัจจุบันเป็นที่ตั้งหน่วยราชการที่ สำคัญระดับภาค ระดับเขต เป็นศูนย์กลาง ทางการทหาร การคมนาคมและการศึกษา ในภาคเหนือตอนล่าง ตำแหน่งที่ตั้งสามารถ เดินทางโดยรถยนต์ รถไฟ และเครื่องบินไปสู่ภูมิภาคนั้น ๆ ได้โดยสะดวก ดังนั้นการพัฒนาเมืองจึงเป็นไปอย่าง รวดเร็ว การขยายตัวของชุมชน การพัฒนาเศษฐกิจและการท่องเที่ยวทำให้พิษณุโลกยุคปัจจุบันเปลี่ยนแปลง ภาพที่ 1 : https://shorturl.asia/17gYv ภาพที่ 2 : https://www.sanook.com/travel/1438043/ ความสำคัญของจังหวัดพิษณุโลก บทนำ

ความเป็นมาของจังหวัดพิษณุโลก 3 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก" โฉมหน้าจากเมืองเงียบสงบเป็นเมืองที่เริ่มพลุกพล่าน ซึ่งถ้าการวางแผนไม่มีประสิทธิภาพอาจส่งผลผลกระทบ ต่อวัฒนธรรม ประเพณีและวิถีชีวิตในอนาคตได้ เมืองพิษณุโลกตั้งอยู่บนสองฝั่งแม่น้ำน่านทางตอนเหนือและตอนกลางเป็นเขตที่ราบสูงและมีขอบเขต ภูเขาสูงด้านตะวันออกและตะวันออกเฉียงเหนือ ซึ่งอยู่ในท้องที่อำเภอชาติตระการ อำเภอเนินมะปราง อำเภอวังทอง และอำเภอวัดโบสถ์ทั้งนี้เขตที่ราบหุบเขานครไทย ที่ราบหุบเขาชาติตระการ ด้วยโดยที่หุบเขา นครไทยเป็นที่ราบดินตะกอนที่อุดมสมบูรณ์ที่มีลักษณะเป็นแบบคุ้งกระทะส่วนที่ราบหุบเขาชาติตระการ มีรูปร่างคล้ายพระจันทร์เสี้ยว เป็นที่ราบดินตะกอนที่อุดมสมบูรณ์เช่นเดียวกัน พื้นที่ตอนกลางทางใต้เป็นที่ราบ และตอนใต้เป็นที่ราบลุ่ม โดยเฉพาะบริเวณลุ่มแม่น้ำน่านและแม่น้ำยมเป็นย่านการเกษตรที่สำคัญที่สุดของ จังหวัด ซึ่งอยู่ในท้องที่อำเภอเนินมะปราง อำเภอบางระกำ อำเภอเมืองพิษณุโลก อำเภอพรหมพิราม และบางส่วนของอำเภอวังทอง ภูเขาสูงในเขตจังหวัดพิษณุโลก ส่วนใหญ่อยู่ทางตอนกลางของจังหวัดและด้าน ตะวันออกเป็นเทือกเขาต่อเนื่องจากทางตอนใต้ของจังหวัดอุตรดิตถ์ต่อเนื่องมาทางใต้ติดกับจังหวัดเพชรบูรณ์ ได้แก่ • เขาอุโมงค์ • เขาสมอแคลง • เขาฟ้า แผนที่ ภาพที่ 3 : https://phitsanulok.mol.go.th

ความเป็นมาของจังหวัดพิษณุโลก 4 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก" • ทิศเหนือ ติดต่อ อ.น้ำปาด อำเภอพิชัย จ.อุตรดิตถ์, สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว • ทิศใต้ติดต่อ อ.เมือง อ.สามง่าม จ.พิจิตร • ทิศตะวันออก ติดต่อ อ.เขาค้อ อ.วังโป่ง จ.เพชรบูรณ์, อ.สากเหล็ก อ.วังทรายพูน จังหวัด พิจิตร, อ.ด่านซ้าย จ.เลย • ทิศตะวันตก ติดต่อ อ.ศรีสำโรง อ.กงไกรลาศ อ.คีรีมาศ จ.สุโขทัย, อ.ลานกระบือ จ. กำแพงเพชร พระพุทธชินราชงามเลิศ ถิ่นกำเนิดพระนเรศวร สองฝั่งน่านล้วนเรือนแพ หวานฉ่ำแท้กล้วยตาก ถ้ำและน้ำตกหลากตระการตา ธ ง ป ร ะ จ ำ จ ั ง ห ว ั ด พ ิ ษ ณ ุ โ ล ก เ ป ็ น ธ ง สี่เหลี่ยมผืนผ้า พื้นสีม่วง กลางธงเป็นดวงตรา ประจำจังหวัดพิษณุโลกรูปพระพุทธชินราชภายใน กรอบวงกลม มีลายไทยล้อมตามภายในขอบวงกลม ลวดลายตอนล่างของภาพผูกเป็นรูปคล้ายกับยักษ์ แบกตามภาพประกอบ ตามภาพแบบธงที่จังหวัด พิษณุโลกทำขึ้นใช้ปัจจุบันนั้นมีการเพิ่มข้อความ "จังหวัดพิษณุโลก" ในอักษรไทยลงภายในกรอบวงกลมภายใต้รูปพระพุทธชินราช ได้มีการกำหนดสีของ ลวดลายตามของวงกลมและอักษรชื่อจังหวัดเป็นสีขาว รูปพระพุทธชินราชเป็นสีเหลืองทอง ตราประจำจังหวัด คําขวัญประจําจังหวัดพิษณุโลก ธงประจำจังหวัดพิษณุโลก ภาพที่ 5 : https://www.phitsanulok.go.th/index1.html ภาพที่ 4 : https://www.ppao.go.th/

ความเป็นมาของจังหวัดพิษณุโลก 5 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก" พิษณุโลกแต่เดิมเมื่อแรกออกแบบในปี 2483 นั้น ทำเป็นตราวงกลม ภายในบรรจุรูปเจดีย์พระจุฬามณีสถิตอยู่ เหนือลูกโลกทรงกลม 3 ใบ เพื่อเล่าเหตุการณ์สำคัญในพระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา คือ เรื่องสมเด็จ พระบรมไตรโลกนาถได้เสด็จประทับที่เมืองพิษณุโลกเสมือนเป็นราชธานีแห่งที่ 2 ของกรุงศรีอยุธยานานถึง 25 ปี และได้เสด็จออกผนวชเป็นการชั่วคราวที่วัดจุฬามณี เมืองพิษณุโลก เมื่อพุทธศักราช 2008 พระนามของ พระองค์มีความหมายว่า "ผู้เป็นที่พึงแก่ทั้งสามโลก" สามโลกตามคติพุทธพุทธศาสนานั้น ได้แก่ กามภูมิ รูปภูมิ อรูปภูมิ พระนามนี้จึงเป็นการเปรียบพระองค์เองว่าเสมือนเป็นพระพุทธเจ้า หรือผู้ที่จะตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้า ในอนาคต รูปพระพุทธชินราช ซึ่งเป็นพระพุทธรูปที่มี ลักษณะงดงามที่สุดของประเทศไทย สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ.1900 ปัจจุบันประดิษฐานอยู่ ณ พระอุโบสถ์ วัด พระศรีรัตนมหาธาตุวรมหาวิหาร ในเมืองพิษณุโลก เป็นพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์คู่บ้านคู่เมือง จึงนำมาเป็น สัญลักษณ์ของจังหวัด ต้นปีบ ปีบเป็นไม้ยืนต้นขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ มีความสูงประมาณ 10-20 เมตร ผลัดใบ เรือนยอดเป็นพุ่ม ทรงกระบอก กิ่งก้านมักจะย้อยลง เปลือกสีน้ำตาลแตกเป็น ร่องลึกตามยาวลำต้นอย่างไม่เป็นระเบียบ ใบประกอบแบบ ขนนก 2-3 ชั้น เรียงเวียน ช่อแขนงด้านข้างมี 3-5 คู่ ปลายคี่ เรียงตรงข้าม ใบย่อยแขนงละ 2-4 คู่ เรียงตรงข้าม ใบรูปไข่ หรือรูปไข่แกมใบหอก กว้าง 2-3 ซม. ยาว 4-8 ซม. ปลาย แหลม โคนใบมน ขอบใบหยักมนหรือเว้าเป็นคลื่นเล็กน้อย ดอกมีสีขาวหรือชมพู มีกลิ่นหอม ออกเป็นช่อแบบช่อกระจุก ซ้อนตามปลายกิ่ง ช่อดอกขนาดใหญ่ ยาว 10-35 ซม. มีขน กลีบเลี้ยงมีขนาดเล็ก โคนติดกันเป็นรูปถ้วย ปลายแยก ต้นไม้ประจำจังหวัดพิษณุโลก ภาพที่ 6 : https://www.phitsanulok.go.th/index1.html ภาพที่ 7 : http://clgc.agri.kps.ku.ac.th/ resources/old-fragrant/millingtonia.html ตราประจำจังหวัดพิษณุโลก

ความเป็นมาของจังหวัดพิษณุโลก 6 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก" 5 แฉก ปลายมนกว้างม้วนลง เป็นหลอดยาวปลาย 4 แฉก มี 1 กลีบที่ปลายเป็น 2 แฉก ผลแห้งแตกเป็นฝัก แบน/ตรง สีน้ำตาล หัวท้ายแหลม กว้าง 1.5-2.3 ซม. ยาว 25-30 ซม. สุนัขพันธุ์บางแก้ว ต้นกำเนิดของสุนัขพันธุ์ บางแก้ว อยู่ที่วัดบางแก้ว ต.บางแก้ว อ.บางระกำ จ.พิษณุโลก สุนัขพันธุ์บางแก้ว เป็นสายเลือดผสม ระหว่าง สุนัขพันธุ์ไทยพื้นบ้านกับสุนัขป่า เนื่องจาก ภูมิประเทศแถบ ต.บางแก้ว สมัยก่อนค่อนข้าง มีลักษณะเป็นป่ามีต้นไม้หนาแน่น เป็นที่อาศัยของ สุนัขจิ้งจอกและสุนัขไน หรือที่เรียกว่า หมาไน ทำให้ เกิดผสมพันธุ์กันระหว่างสุนัขทั้ง 3 สายพันธุ์ จนใน ที่สุดก็ได้เป็น "สุนัขพันธุ์บางแก้ว" ที่มีลักษณะหลายสีเหมือนสุนัขบ้าน มีขนยาวสองชั้นเหมือนสุนัขป่า หูป้องไปข้างหน้าเหมือนจิ้งจอก ดุ รักถิ่นฐานเหมือนสุนัขบ้าน มีความกล้าหาญและสัญชาตญาณนักล่า ไก่ชนนเรศวร เป็นไก่ชนตามประวัติศาสตร์ ซึ่งปรากฏอยู่ในพงศาวดาร เมื่อครั้งที่สมเด็จพระ นเรศวรมหาราช ทรงพำนักอยู่ในกรุงหงสาวดี ประเทศพม่า ทรงนำไก่เหลืองหางขาวไปจากเมือง พิษณุโลก เพื่อนำไปชนกับไก่ของพระมหาอุปราชา เป็นไก่ชนที่มีลักษณะพิเศษมีความเฉลียวฉลาดใน การต่อสู้จึงชนชนะ จนได้รับสมญานามว่า “เหลือง หางขาว ไก่เจ้าเลี้ยง” สำนักงานปศุสัตว์จังหวัด พิษณุโลก ได้ศึกษาค้นคว้า และทำการส่งเสริม เผยแพร่ โดยจัดประกวดครั้งแรกเมื่อวันที่ 29 กรกฎาคม 2533 ในนามของ “ไก่ชนนเรศวร” และปี 2534 ได้จัดตั้งชมรมอนุรักษ์ไก่ชนนเรศวรขึ้นที่ ตำบลหัวรอ อำเภอเมืองพิษณุโลก สัตว์ประจำจังหวัดพิษณุโลก ภาพที่ 8 : https://www.phitsanulok.go.th/index1.html ภาพที่ 9 : https://www.phitsanulok.go.th/index1.html

ความเป็นมาของจังหวัดพิษณุโลก 7 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก" นนทรีเป็นไม้ยืนต้นในวงศ์ถั่ว สูงได้ถึง 25 เมตร กึ่งผลัดใบ เรือนยอดรูปร่ม แผ่กว้าง ใบเป็นใบประกอบ ขนนกสองชั้นรูปไข่ ออกดอกเป็นช่อตั้ง มีขนาดใหญ่ ที่ปลายกิ่ง สีเหลือง มีกลิ่นหอมอ่อน ๆ ออกดอกในฤดู แล้งช่วงเดือนมีนาคม-มิถุนายน ดอกไม้ประจำจังหวัดพิษณุโลก ภาพที่ 10 : https://www.phitsanulok.go.th/index1.html ประชากรศาสตร์

ความเป็นมาของจังหวัดพิษณุโลก 8 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก" ลำดับที่ อำเภอ สถานที่ท่องเที่ยว 1 อำเภอเมืองพิษณุโลก - วัดพระศรีรัตนมหาธาตุวรมหาวิหาร - พระราชวังจันทน์ (ศาลสมเด็จพระนเรศวรมหาราช) - มหาวิหารสมเด็จองค์ปฐม (วัดจันทร์ตะวันตก) - พิพิธภัณฑ์พื้นบ้านจ่าทวี (จ่าสิบเอกทวี-พิมพ์ บูรณเขตต์) - โรงหล่อพระบูรณะไทย - สวนนกไทยศึกษา - วัดนางพญา - สวนเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา - ศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษาพิษณุโลก 2 อำเภอบางระกำ - สวนน้ำสแปลชฟันปาร์ค (สถานที่พักผ่อนหย่อนใจ) 3 อำเภอวังทอง - สวนสาธารณะบึงราชนก (ส่องนกชมดาว) - สวนรุกขชาติสกุโณทยาน (น้ำตกวังนกแอ่น) - น้ำตกปอย - น้ำตกแก่งซอง - น้ำตกแก่งโสภา - อุทยานแห่งชาติทุ่งแสลงหลวง - วนอุทยานเขาพนมทอง ตำบลพันชาลี - วัดราชคีรีหิรัญยาราม - อุทยานแห่งชาติภูแดงร้อน - วัดพระพุทธบาทเขาสมอแคลง - โรงเจไซทีฮุกตึ้ง - พระมหาธาตุเจดีย์ศรีบวรชินรัตน์ - วัดวังทองวราราม - สถูปพระยาสาลีรัฐวิภาค 4 อำเภอนครไทย - อุทยานแห่งชาติทุ่งแสลงหลวง - อุทยานแห่งชาติภูหินร่องกล้า - เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูขัด - เขาโปกโล้น ต.นครชุม สถานที่ท่องเที่ยวในจังหวัดพิษณุโลก

ความเป็นมาของจังหวัดพิษณุโลก 9 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก" - บ่อเกลือพันปีต.บ่อโพธิ์ - อนุสาวรีย์พ่อขุนบางกลางท่าว (หาว) 5 อำเภอวัดโบสถ์ - เขื่อนแควน้อยบำรุงแดน - อุทยานแห่งชาติแก่งเจ็ดแคว - เขตห้ามล่าสัตว์ป่าเขาน้อย-เขาประดู่ 6 อำเภอชาติตระการ - อุทยานแห่งชาติน้ำตกชาติตระการ - น้ำตกนาจาน - สวนพฤกษศาสตร์บ้านร่มเกล้า - เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูเมี่ยงภูทอง - อุทยานแห่งชาติภูสอยดาว 7 อำเภอเนินมะปราง - เขตห้ามล่าสัตว์ป่าถ้ำผาท่าพล - บ้านมุง - บ้านรักไทย - ทุ่งโนนสน อช.ทุ่งแสลงหลวง - ถ้ำเดือน ถ้ำดาว - ถ้ำพระวังแดง 8 อำเภอพรหมพิราม - สวนนํ้าพรหมพิรามรีสอร์ท - วัดวังมะสระ - วัดกระบังมังคลาราม - เขื่อนนเรศวร ภาพที่ 11 : https://mgronline.com ภาพที่ 12 : https://pantip.com/topic/30128464 ภาพที่ 13 : https://www.phitsanulok.go.th

5F Soft Power “จังหวัดพิษณุโลก” 10 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก"

5F Soft Power “จังหวัดพิษณุโลก” 11 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก" 5F Soft Power แนวคิดการส่งเสริมศักยภาพทางวัฒนธรรมของประเทศไทยในระดับสากล แนวคิด 5F Soft Power เป็นกรอบ แนวทางที่เน้นการใช้อำนาจละมุน (Soft Power) เพื่อส่งเสริมเอกลักษณ์และวัฒนธรรมไทยใน ระดับสากล โดยมุ่งเน้นไปที่ 5 องค์ประกอบ สำคัญ ได้แก่ อาหาร (Food) แฟชั่น (Fashion) ภาพยนตร์ (Film) มวยไทย (Fighting) และ เทศกาล (Festival) มีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบาย ความสำคัญของแต่ละองค์ประกอบ ในบริบทของ การสร้างอิทธิพลทางวัฒนธรรม การพัฒนาเศรษฐกิจ และการส่งเสริมความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ รวมถึง การวิเคราะห์โอกาสและความท้าทายในการนำแนวคิดนี้ไปใช้ในเชิงนโยบายและยุทธศาสตร์ระดับชาติ Food (อาหาร) อาหารไทยเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่ช่วยสร้าง ชื่อเสียงให้กับประเทศไทยในเวทีโลก รสชาติที่เป็น เอกลักษณ์ วัตถุดิบที่หลากหลายและความสวยงามของ การนำเสนออาหาร เช่น ผัดไทย ต้มยำกุ้ง และแกง เขียวหวาน ได้รับการยอมรับจากผู้บริโภคทั่วโลก การส่งเสริมอาหารไทยในระดับสากลผ่านการจัดกิจกรรม เช่น สัปดาห์อาหารไทย (Thai Food Week) หรือการสร้างมาตรฐานสินค้าอาหารสำเร็จรูปสามารถเพิ่มมูลค่า ทางเศรษฐกิจและส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมได้ Fashion (แฟชั่น) อุตสาหกรรมแฟชั่นไทยสะท้อนถึงความคิด สร้างสรรค์และเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรม ผ้าไหมไทย ผ้าขาวม้า และเทคนิคการทอผ้าพื้นเมืองเป็นตัวอย่าง ของมรดกทางวัฒนธรรมที่สามารถประยุกต์ใช้ในงาน ออกแบบร่วมสมัย การพัฒนาแบรนด์ไทยให้เป็นที่รู้จัก ภาพที่ 14 : https://www.wearecp.com/soft-power20220825/ องค์ประกอบของ 5F Soft Power ภาพที่ 15 : https://www.infoquest.co.th ภาพที่ 16 : http://www.wtp.ac.th

5F Soft Power “จังหวัดพิษณุโลก” 12 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก" ในระดับนานาชาติผ่านงานแฟชั่นโชว์และความร่วมมือกับนักออกแบบต่างประเทศจะช่วยเพิ่มความน่าสนใจ และมูลค่าของแฟชั่นไทยในตลาดโลก Film (ภาพยนตร์) อุตสาหกรรมภาพยนตร์ไทยมีบทบาทสำคัญใน การถ่ายทอดวัฒนธรรมและสร้างความเข้าใจ ระหว่างประเทศ ภาพยนตร์ที่มีชื่อเสียง เช่น "องค์บาก" และ"รักแห่งสยาม" ไม่เพียงแต่ สะท้อนวิถีชีวิตและประเพณีของคนไทย แต่ยัง สร้างแรงบันดาลใจและความสนใจใน ศิลปวัฒนธรรมของไทย นอกจากนี้ การส่งเสริมประเทศไทยให้เป็นสถานที่ถ่ายทำภาพยนตร์ต่างประเทศจะ ช่วยเพิ่มรายได้จากการท่องเที่ยวและสร้างภาพลักษณ์ที่ดีของประเทศ Fighting (การต่อสู้/มวยไทย) มวยไทยเป็นศิลปะการต่อสู้ที่มีชื่อเสียงระดับโลก โดยมีลักษณะเฉพาะตัวที่ผสมผสานความ แข็งแกร่งและความสวยงามของท่วงท่าการต่อสู้ การจัดการแข่งขันมวยไทยในระดับนานาชาติ หรือการเปิดค่ายฝึกอบรมสำหรับนักท่องเที่ยว และผู้สนใจในต่างประเทศสามารถสร้างมูลค่า ทางเศรษฐกิจและช่วยเสริมสร้างภาพลักษณ์ของ ประเทศไทย Festival (เทศกาล) เทศกาลไทย เช่น สงกรานต์ ลอยกระทงและงานประเพณี ท้องถิ่น เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่ดึงดูดนักท่องเที่ยวจาก ทั่วโลก ความมีชีวิตชีวาและเอกลักษณ์ของเทศกาลเหล่านี้ ช่วยสร้างประสบการณ์ที่น่าจดจำให้แก่นักท่องเที่ยวการ ส่งเสริมเทศกาลไทยผ่านสื่อดิจิทัลและการสร้างกิจกรรม ที่เกี่ยวข้องในต่างประเทศจะช่วยเพิ่มความสนใจและการ ยอมรับในวัฒนธรรมไทย ภาพที่ 17 : https://www.thebusinessplus.com/soft-power/ ภาพที่ 18 : https://www.naewna.com/relation/781549 ภาพที่ 19 : https://econ.nida.ac.th/2023

5F Soft Power “จังหวัดพิษณุโลก” 13 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก" การสร้างภาพลักษณ์ที่ดีของประเทศ การส่งเสริม 5F Soft Power ช่วยสร้างการรับรู้ ในเชิงบวกเกี่ยวกับประเทศไทยในเวทีโลก โดยเน้นจุดเด่น ด้านวัฒนธรรมและวิถีชีวิตของคนไทย เพิ่มรายได้ทางเศรษฐกิจ การพัฒนาอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้อง เช่น อาหาร การท่องเที่ยว และแฟชั่น ส่งผลให้เกิดการสร้างงานและ รายได้อย่างยั่งยืน เสริมสร้างความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ Soft Power ช่วยส่งเสริมความเข้าใจและความร่วมมือ ในระดับนานาชาติ โดยไม่ต้องพึ่งพาการใช้กำลังหรือแรง กดดันทางเศรษฐกิจ Design Thinking คืออะไร? กระบวนการคิดเชิงออกแบบ (Design Thinking) คือ กระบวนการคิดเพื่อแก้ไขปัญหาหรือโจทย์ ให้ถูกจุด ตลอดจนพัฒนาแนวคิดใหม่ ๆ เพื่อแก้ไขปัญหาหรือโจทย์ที่ตั้งไว้ เพื่อที่จะหาวิถีทางที่ดีที่สุดและ เหมาะสมที่สุด การแก้ปัญหาบนพื้นฐานกระบวนการนี้จะเน้นยึดไปที่หลักของผู้ใช้/ผู้บริโภค (User-centered) เป็นหลัก โดยมีเจตนาในการสร้างผลลัพธ์ในอนาคตที่เป็นรูปธรรม เพื่อให้ตอบโจทย์ตลอดจนแก้ปัญหาได้ อย่างมีประสิทธิภาพ รวมไปถึงเกิดนวัตกรรมใหม่ๆ ที่เป็นประโยชน์ Design Thinking สามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการพัฒนา Soft Power โดยการนำกระบวนการ เชิงสร้างสรรค์มาแก้ไขปัญหาและออกแบบแนวทางการส่งเสริมวัฒนธรรม ดังนี้ • การทำความเข้าใจผู้ใช้งาน (Empathy) กับการส่งเสริมSoft Power การใช้ Design Thinking เริ่มต้นด้วยการเข้าใจกลุ่มเป้าหมาย เช่น นักท่องเที่ยวหรือ ชาวต่างชาติ เพื่อค้นหาความสนใจและความคาดหวังต่อวัฒนธรรมไทย เช่น ความชื่นชมในดนตรีพื้นบ้านหรือ เทศกาลไทย ความสำคัญของ 5F Soft Power ภาพที่ 20 : https://www.bangkokbiznews.com การเชื่อมโยง design thinking กับ soft power

5F Soft Power “จังหวัดพิษณุโลก” 14 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก" • การกำหนดปัญหา (Define) การวิเคราะห์ว่าปัญหาหรือข้อจำกัด ใดที่ทำให้ Soft Power ไทยไม่ได้รับการยอมรับหรือ ยังไม่โดดเด่นในเวทีโลก เช่น ขาดการสื่อสารที่มี ประสิทธิภาพหรือรูปแบบการนำเสนอที่น่าสนใจ • การระดมความคิด (Ideate) ใช้การระดมความคิดเพื่อออกแบบ วิธีการนำ Soft Power ไปปรับใช้ เช่น การผสมผสาน ดนตรีพื้นบ้านอย่าง "ดนตรีมังคละ" กับเทคโนโลยี สมัยใหม่ หรือการนำเสนอ Soft Power ผ่านงาน มัลติมีเดียที่ทันสมัย • การพัฒนาต้นแบบ (Prototype) การพัฒนาต้นแบบ เช่น การจัดงาน แสดง Soft Power ที่ใช้ดนตรี วัฒนธรรม และอาหารไทยเป็นศูนย์กลาง เพื่อนำไปทดลองกับกลุ่มเป้าหมาย • การทดสอบ (Test) ทดลองต้นแบบที่ออกแบบไว้กับกลุ่มเป้าหมาย เช่น นักท่องเที่ยวหรือนักลงทุน เพื่อรับข้อมูล ย้อนกลับและนำมาปรับปรุงให้เหมาะสมยิ่งขึ้น ดนตรีมังคละ ซึ่งเป็นศิลปะการแสดงพื้นบ้าน ที่สำคัญของจังหวัดพิษณุโลก Design Thinking สามารถ ช่วยออกแบบวิธีการอนุรักษ์และเผยแพร่ให้เข้าถึงคนรุ่น ใหม่หรือชาวต่างชาติ เช่น • ใช้ดนตรีมังคละเป็นองค์ประกอบในงาน แสดง Soft Power ระดับนานาชาติ • ผ ส ม ผ ส า น ก า ร แ ส ด ง ม ั ง ค ละ กับ เทคโนโลยี VR เพื่อสร้างประสบการณ์เสมือนจริง • ถ่ายทอดความสำคัญของดนตรีผ่าน เรื่องราวที่สร้างแรง-บันดาลใจ เช่น การเล่าเรื่องราว เชื่อมโยงกับประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมในท้องถิ่น ภาพที่ 21 : adaddictth.com การใช้ Design Thinking ในการส่งเสริม "ดนตรีมังคละ" ภาพที่ 22 : blob:https://chatgpt.com /7dd610d8-f8fe-4bab-b355-c2743e4ecedd

5F Soft Power “จังหวัดพิษณุโลก” 15 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก" ก๋วยเตี๋ยวห้อยขา ชมแม่น้ำน่าน ก๋วยเตี๋ยวห้อยขาริมน่าน เป็น ร้านอาหารยอดนิยมในจังหวัดพิษณุโลกที่โดด เด่นด้วยคอนเซ็ปต์การนั่งทานอาหารแบบ "ห้อยขา" ซึ่งสร้างบรรยากาศผ่อนคลายให้ ลูกค้าได้สัมผัสธรรมชาติและวิวของ แม่น้ำน่าน ราคาสมเหตุสมผล ร้านตั้งอยู่ ไม่ไกลจากวัดพระพุทธชินราช กล้วยตากอบน้ำผึ้ง กล้วยตากอบน้ำผึ้งบางกระทุ่มเป็นผลิตภัณฑ์ขึ้นชื่อจากอำเภอบางกระทุ่ม จังหวัดพิษณุโลก โดดเด่นด้วยการใช้กล้วยน้ำว้าสายพันธุ์ดีที่ปลูกในพื้นที่ ผ่านกระบวนการตากแดดและอบด้วยน้ำผึ้งธรรมชาติ ทำให้ได้รสชาติหวานหอม เนื้อเหนียวนุ่ม และอุดมด้วยคุณค่าทางโภชนาการ ผลิตภัณฑ์นี้เป็นที่นิยมในฐานะ ของฝากและยังได้รับการส่งเสริมในโครงการ OTOP สร้างรายได้ให้ชาวบ้านในพื้นที่ ถือเป็นของฝาก ที่สะท้อนภูมิปัญญาและความตั้งใจของชาวบางกระทุ่ม แกงป่าปลาคัง แกงป่าปลาคังเป็นอาหารพื้นบ้านที่มีชื่อเสียง และได้รับความนิยมในจังหวัดพิษณุโลก ด้วยรสชาติที่ เผ็ดร้อน จัดจ้าน และกลิ่นหอมของสมุนไพรพื้นถิ่น แกงชนิดนี้สะท้อนเอกลักษณ์ของอาหารไทยที่เน้น ความสดใหม่ของวัตถุดิบและรสชาติอันเข้มข้น ปลาคังซึ่งเป็นวัตถุดิบหลักของแกงป่า เป็นปลาน้ำจืด Food ภาพที่ 23 : https://www.wongnai.com/reviews/ ภาพที่ 24 : https://www.thairath.co.th/news ภาพที่ 25 : https://khoku3.wordpress.com/ ภาพที่ 26 : https://www.wongnai.com/restaurants/

5F Soft Power “จังหวัดพิษณุโลก” 16 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก" ที่พบมากในแม่น้ำน่าน เนื้อปลาคังมีความเหนียวนุ่ม และไม่มีรสคาว ทำให้เหมาะสำหรับการนำมาปรุงในเมนู แกงป่าที่ต้องการความกลมกล่อมของเนื้อปลา แกงป่าปลาคังพิษณุโลกเป็นเมนูที่ได้รับความนิยมในร้านอาหาร พื้นเมือง ด้วยรสชาติที่จัดจ้านและกลมกล่อม เมนูนี้เหมาะสำหรับผู้ที่ชื่นชอบอาหารไทยรสเผ็ด โดยมัก รับประทานคู่กับข้าวสวยร้อน ๆ เพื่อเพิ่มความอร่อย อีกทั้งยังเป็นเมนูที่ดีต่อสุขภาพ เนื่องจากมีส่วนผสม ของสมุนไพรที่มีประโยชน์มากมาย อาหารไทยเป็นซอฟต์พาวเวอร์ในประเทศไทยที่สามารถนำมาใช้ส่งเสริม Soft Power ได้ จังหวัด พิษณุโลกมีอาหารที่เป็นเอกลักษณ์ เช่น ก๋วยเตี๋ยวห้อยขาริมแม่น้ำน่าน กล้วยตากอบน้ำผึ้งและแกงป่าปลาคัง ซึ่งเป็นที่นิยมในหมู่นักท่องเที่ยว การจัดกิจกรรมที่ผสมผสานการแสดงดนตรีมังคละในงานเทศกาลอาหาร พื้นเมือง สามารถสร้างประสบการณ์ที่น่าจดจำให้แก่ผู้มาเยือน นอกจากนี้ ดนตรีมังคละที่มีจังหวะสนุกสนาน และบรรยากาศพื้นบ้านยังสามารถสร้างเสน่ห์ให้กับงานส่งเสริมอาหารไทยในระดับนานาชาติได้ งานสมโภชพระพุทธชินราช งานสมโภชพระพุทธชินราชเป็นงาน ประเพณีสำคัญที่จัดขึ้นในจังหวัดพิษณุโลก เพื่อเฉลิมฉลองและแสดงความศรัทธาต่อ พระพุทธชินราช พระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ คู่บ้านคู่เมืองที่ประดิษฐานอยู่ในพระวิหารหลวง วัดพระศรีรัตนมหาธาตุวรมหาวิหาร หรือที่คน ทั่วไปเรียกกันว่า "วัดใหญ่" พระพุทธชินราชเป็น พระพุทธรูปปางมารวิชัยที่มีความงดงามและถือ เป็นหนึ่งในพระพุทธรูปสำคัญที่สุดของประเทศ ไทย งานสมโภชพระพุทธชินราชนี้จึงถือเป็น โอกาสที่พุทธศาสนิกชนจากทั่วทุกสารทิศจะมา รวมตัวกันเพื่อกราบไหว้บูชา สวดมนต์ และ ทำบุญเพื่อความเป็นสิริมงคล งานสมโภชพระ พุทธชินราชจัดขึ้นเป็นประจำทุกปี โดยมีกิจกรรม หลากหลายที่สะท้อนถึงวัฒนธรรมและความ ศรัทธาของชาวพิษณุโลก เช่น การผสมผสานอาหารพื้นเมืองกับดนตรีมังคละ Festival ภาพที่ 27 : https://www.phitsanulokhotnews.com ภาพที่ 28 : https://www.phitsanulokhotnews.com

5F Soft Power “จังหวัดพิษณุโลก” 17 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก" 1. พิธีทางศาสนา 1.1 การสวดมนต์และทำบุญถวายเป็นพุทธบูชา 1.2 พิธีเวียนเทียนรอบพระวิหารหลวงในช่วงค่ำ 2. การแสดงศิลปวัฒนธรรม 2.1 การแสดงดนตรีและนาฏศิลป์พื้นบ้าน 2.2 การจัดนิทรรศการเกี่ยวกับประวัติศาสตร์และความสำคัญของพระพุทธชินราช 3. ตลาดวัฒนธรรม 3.1 การจำหน่ายอาหารพื้นเมืองและสินค้าท้องถิ่นในบรรยากาศย้อนยุค 3.2 การออกร้านจากชุมชนต่าง ๆ ในจังหวัด ความสำคัญของงานสมโภช งานสมโภชพระพุทธชินราชไม่เพียงแต่เป็นโอกาสในการแสดงความเคารพต่อพระพุทธชินราช แต่ยังเป็นช่วงเวลาที่ชาวบ้านและนักท่องเที่ยวได้มารวมตัวกันเพื่อสืบสานประเพณีอันดีงาม อีกทั้งยังช่วย ส่งเสริมการท่องเที่ยวและเศรษฐกิจในท้องถิ่น โดยเฉพาะตลาดสินค้าและอาหารที่ดึงดูดผู้คนจำนวนมาก งานสมโภชพระพุทธชินราชจึงเป็นมากกว่างานประเพณีทั่วไป เพราะเป็นทั้งเครื่องยืนยันถึงความศรัทธา ในพระพุทธศาสนาและศูนย์รวมจิตใจของชาวพิษณุโลกและผู้ที่เดินทางมาร่วมงานจากทั่วประเทศ งานวิจิตร 5 ภาค เล่าขานตำนาน เมืองสองแคว งานวิจิตร 5 ภาค เล่าขานตำนานเมือง สองแควเป็นงานจัดแสดงที่ยิ่งใหญ่ในจังหวัด พิษณุโลก ซึ่งมุ่งเน้นการนำเสนอประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และวิถีชีวิตที่หลากหลายของ ประเทศไทยผ่านมุมมองของภูมิภาคทั้ง 5 ได้แก่ เหนือ อีสาน กลาง ใต้ และตะวันออก งานนี้ยัง สะท้อนถึงเอกลักษณ์และความสำคัญของ พิษณุโลกในฐานะเมืองประวัติศาสตร์ที่เคยเป็นศูนย์กลางของอาณาจักรไทยในอดีตพิษณุโลกหรือ "เมืองสอง แคว" เป็นเมืองที่มีความสำคัญทั้งในด้านประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม งานนี้จึงถูกจัดขึ้นเพื่อเชิดชูคุณค่าทาง วัฒนธรรมและสืบสานตำนานของเมืองสองแคว รวมถึงเป็นการส่งเสริมการท่องเที่ยวและสร้างความภูมิใจ ใน รากเหง้าของชาวไทยงานวิจิตร 5 ภาค ไม่เพียงแค่เป็นการนำเสนอความงดงามของวัฒนธรรมไทย แต่ยังมุ่งหวัง ที่จะสร้างแรงบันดาลใจและส่งเสริมความภาคภูมิใจในความเป็นไทยให้แก่ผู้ร่วมงาน ทั้งชาวไทยและ นักท่องเที่ยวต่างชาติผู้ที่ได้มาร่วมงานจะสัมผัสได้ถึงความงดงามและความหลากหลายของศิลปวัฒนธรรมไทย ในบรรยากาศที่เต็มไปด้วยเสน่ห์ของเมืองพิษณุโลก ภาพที่ 29 : https://www.phitsanulokhotnews.com/

5F Soft Power “จังหวัดพิษณุโลก” 18 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก" 1. การแสดงศิลปวัฒนธรรม 1.1 การแสดงชุดพิเศษที่ถ่ายทอด เรื่องราวประวัติศาสตร์ของเมืองพิษณุโลก 1.2 การแสดงศิลปะพื้นบ้านจากทั้ง 5 ภาค เช่น ฟ้อนรำล้านนา ระบำอีสาน และมโนราห์ จากภาคใต้ 2. ตลาดวัฒนธรรม 2.1 ตลาดย้อนยุคที่นำเสนออาหาร พื้นเมือง งานหัตถกรรม และสินค้าท้องถิ่น 2.2 การสาธิตวิถีชีวิตไทยโบราณ เช่น การ ทำขนมไทย การย้อมผ้า และการแสดงดนตรี พื้นเมือง 3. นิทรรศการประวัติศาสตร์และตำนาน เมืองสองแคว 3.1 การจัดแสดงเกี่ยวกับเหตุการณ์สำคัญ ในอดีต เช่น การสร้างพระพุทธชินราชและบทบาท ของพิษณุโลกในยุคกรุงศรีอยุธยา 3.2การเล่าขานตำนานผ่านนิทรรศการภาพและเสียง 4. แสง สี เสียงสุดอลังการ 4.1 การแสดงมัลติมีเดียที่ผสานแสง สี เสียง เพื่อถ่ายทอดตำนานของเมืองสองแควที่ทันสมัย เทศกาลและประเพณีไทย เป็นอีกหนึ่งเครื่องมือสำคัญในการส่งเสริม Soft Power ดนตรีมังคละ สามารถนำมาใช้ในงานเทศกาลที่เกี่ยวข้องกับประเพณีไทย เช่น งานสมโภชพระพุทธชินราช และงานวิจิตร 5 ภาค การจัดเวทีการแสดงดนตรีพื้นบ้านและขบวนแห่ที่มีการใช้ดนตรีมังคละจะช่วยสร้างบรรยากาศที่มี ชีวิตชีวาและดึงดูดนักท่องเที่ยว นอกจากนี้การถ่ายทอดงานเทศกาลผ่านสื่อดิจิทัลยังช่วยเพิ่มการเข้าถึงและ ความสนใจในวัฒนธรรมไทยในระดับนานาชาติได้ ภาพที่ 30 : https://www.phitsanulokhotnews.com/ ภาพที่ 31 : https://www.facebook.com/vijitrthailand/?locale=th การผสมผสานเทศกาลและประเพณีกับดนตรีมังคละ

5F Soft Power “จังหวัดพิษณุโลก” 19 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก" อุทยานแห่งชาติภูหินร่องกล้า (ธรณีนี่นี้ใครครอง) อุทยานแห่งชาติภูหินร่องกล้าเป็น สถานที่ท่องเที่ยวที่งดงามและมีความสำคัญ ทางประวัติศาสตร์ตั้งอยู่ในเขตจังหวัด พิษณุโลกและจังหวัดเพชรบูรณ์ มีลักษณะ เด่นที่เป็นภูเขาหินสูงและป่าไม้ที่สวยงาม เป็นสถานที่ถ่ายทำละครเรื่อง "ธรณีนี่นี้ใคร ครอง" ซึ่งเป็นละครที่ได้รับความนิยมอย่างมาก จุดเด่นของอุทยานแห่งชาติภูหินร่องกล้าที่น่าสนใจ ได้แก่ 1) ลานหินปุ่ม เป็นลานหินที่มีลักษณะเป็นปุ่มคล้ายกระดุม 2) ลานหินแตก เป็นลานหินที่มีรอยแตกเรียงตัวกันอย่างน่าสนใจ ภาพที่ 35 : https://portal.dnp.go.th/Content/ nationalpark?contentId=1923 Film ภาพที่ 32 : https://www.sanook.com m ภาพที่ 33 : https://www.tatnewsthai.org/blog ภาพที่ 34 : https://www.sanook.com/travel/1401981/ ภาพที่ 36 : https://www.youtube.com/watch?v=fUd2MXkVils

5F Soft Power “จังหวัดพิษณุโลก” 20 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก" 3) น้ำตกศรีพัชรินทร์น้ำตกที่สวยงามและเป็นที่นิยมของนักท่องเที่ยว 4) บ้านพักทหารป่า สถานที่ที่มีความสำคัญทาประวัติศาสตร์ เนื่องจากเคยเป็นฐานที่ของพรรค คอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย ละครเรื่อง "ธรณีนี่นี้ใครครอง" ถ่ายทำฉากสำคัญหลายฉากที่อุทยานแห่งชาติภูหินร่องกล้า เนื่องจากทัศนียภาพที่งดงามและบรรยากาศที่เป็นธรรมชาติที่มีความสวยงามและเหมาะกับเนื้อเรื่อง ของละคร ฉากที่ถ่ายทำในอุทยานแห่งชาติภูหินร่องกล้ามักเป็นฉากที่เกี่ยวข้องกับธรรมชาติ เช่น ฉากที่ตัวละครหลักเดินป่าหรือชมวิวที่สวยงาม และฉากที่มีการพูดคุยหรือทำกิจกรรมกลางแจ้งท่ามกลาง ธรรมชาติ ตัวอย่างฉากที่ถ่ายทำในอุทยานแห่งชาติภูหินร่องกล้า ได้แก่ • ฉากที่พระเอกและนางเอกเดินป่าผ่านลานหินปุ่มหรือที่ลานหินแตก • ฉากที่ตัวละครหลักนั่งพักผ่อนหรือพูดคุยกันบริเวณน้ำตกศรีพัชรินทร์ • ฉากที่มีการตั้งแคมป์ทำกิจกรรมกลางแจ้ง • สะพานเอกาทศรถ • เจดีย์ยอดด้วน • วัดจันทร์ตะวันตก อุตสาหกรรมภาพยนตร์เป็นเครื่องมือสำคัญในการเผยแพร่วัฒนธรรมไทยสู่สายตาชาวโลก ดนตรี มังคละสามารถนำเสนอผ่านภาพยนตร์หรือสารคดีที่บอกเล่าความเป็นมาของศิลปวัฒนธรรมพื้นบ้านใน พิษณุโลก โดยเฉพาะในบริบทของวิถีชีวิตประจำวัน การประกอบพิธีกรรม และงานประเพณีต่าง ๆ เช่น งานสมโภชพระพุทธชินราช การถ่ายทอดดนตรีมังคละ ผ่านภาพยนตร์จะช่วยสร้างความเข้าใจในวัฒนธรรม ท้องถิ่น ภาพที่ 37 : https://intercaravanas.com ภาพที่ 38 : https://www.thetrippacker.com/th/review การผสมผสานภาพยนตร์กับดนตรีมังคละ

5F Soft Power “จังหวัดพิษณุโลก” 21 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก" ผ้าทอลายดอกปีบ สะท้อนความ งามของดอกไม้พื้นเมือง ผ้าทอลายดอกปีบของจังหวัด พิษณุโลกเป็นผลงานที่สะท้อนความงามของ ดอกไม้พื้นเมืองและวัฒนธรรมท้องถิ่น ดอก ปีบ ซึ่งเป็นดอกไม้ที่พบทั่วไปในจังหวัดนี้ มี ความหมายถึงความบริสุทธิ์และสง่างาม การทอผ้าลายดอกปีบเป็นงานฝีมือที่สืบทอด จากรุ่นสู่รุ่น โดยช่างทอผ้าใช้เทคนิคดั้งเดิมผสมผสานกับการออกแบบที่สร้างสรรค์ ทำให้ผ้าทอลายดอกปีบ มีลวดลายที่งดงามและเป็นเอกลักษณ์ผ้าทอลายดอกปีบ ไม่เพียงเป็นศิลปะที่งดงาม แต่ยังเป็นการสืบสาน วัฒนธรรมและส่งเสริมเศรษฐกิจชุมชน การผลิตและจำหน่ายผ้าทอลายดอกปีบช่วยสร้างรายได้และส่งเสริม การท่องเที่ยวในพื้นที่ นักท่องเที่ยวสามารถมาเยี่ยมชมและเรียนรู้กระบวนการทอผ้าจากช่างทอผ้าท้องถิ่น ทำให้เกิดความชื่นชมและเข้าใจในวัฒนธรรมของจังหวัดพิษณุโลก จึงเป็นสัญลักษณ์ของความงามและ วัฒนธรรมที่มีคุณค่า ผ้าทอลายจำปาขาว สัญลักษณ์ ของดอกไม้ประจำถิ่น ผ้าทอลายจำปาขาวของจังหวัด พิษณุโลกสะท้อนถึงความงดงามและ เอกลักษณ์ของดอกจำปาขาว ซึ่งเป็นดอกไม้ พื้นเมืองมีสีขาวบริสุทธิ์และกลิ่นหอมอ่อน ๆ ลายผ้าที่ปรากฏบนผืนผ้าเป็นผลลัพธ์ของ ฝีมือช่างทอท้องถิ่นที่สืบทอดเทคนิคดั้งเดิม มาจากรุ่นสู่รุ่น ทำให้ผ้าทอลายจำปาขาวมีความละเอียดอ่อนและงดงาม การทอผ้าลายจำปาขาวไม่เพียงแต่ สร้างสรรค์งานศิลปะที่งดงาม แต่ยังช่วยสืบสานและอนุรักษ์วัฒนธรรมท้องถิ่น รวมถึงส่งเสริมเศรษฐกิจชุมชน และการท่องเที่ยว นักท่องเที่ยวที่มาเยือนพิษณุโลกสามารถเรียนรู้ และสัมผัสกระบวนการทอผ้าจาก ช่างทอ ท้องถิ่น ทำให้เกิดความชื่นชมและเข้าใจในวัฒนธรรมของจังหวัด ผ้าทอลายจำปาขาวจึงเป็นสัญลักษณ์ของ ความงามและวัฒนธรรมที่ภาคภูมิใจของชาวพิษณุโลก Fashion ภาพที่ 39 : https://www.phitsanulokhotnews.com/tag ภาพที่ 40 : https://www.facebook.com/PhathxSuphatra/posts

5F Soft Power “จังหวัดพิษณุโลก” 22 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก" ผ้าทอลายปีปสองแคว เชื่อมโยงกับประวัติศาสตร์และภูมิศาสตร์ ผ้าทอลายปีปสองแควสะท้อนความงามของดอกปีบและเชื่อมโยงกับประวัติศาสตร์และภูมิศาสตร์ ของจังหวัดพิษณุโลก ซึ่งเป็นที่รู้จักในนาม "สองแคว" เพราะมีแม่น้ำสองสายหลักคือแม่น้ำน่านและแม่น้ำยม ลายดอกปีบบนผืนผ้าถูกทออย่างประณีตโดยช่างทอท้องถิ่น ทำให้ผ้ามีความละเอียดอ่อนและเอกลักษณ์ เฉพาะตัว การทอผ้าลายปีปสองแควช่วยอนุรักษ์วัฒนธรรมท้องถิ่นและส่งเสริมเศรษฐกิจชุมชน ชาวบ้าน สามารถสร้างรายได้จากการผลิตและจำหน่ายผ้า และยังส่งเสริมการท่องเที่ยวในจังหวัด นักท่องเที่ยวที่มา เยือนพิษณุโลกสามารถเรียนรู้กระบวนการทอผ้าจากช่างทอท้องถิ่น ทำให้ผ้าทอลายปีปสองแควเป็นสัญลักษณ์ ของความงามและวัฒนธรรมที่เชื่อมโยงกับประวัติศาสตร์และภูมิศาสตร์ของจังหวัดพิษณุโลก ผ้าทอลายคลื่นน้ำ แสดงถึงความสัมพันธ์ กับแม่น้ำน่าน ผ้าทอลายคลื่นน้ำเป็นผลงานที่สะท้อนถึง ความสัมพันธ์ระหว่างชุมชนและแม่น้ำน่านซึ่งเป็น แม่น้ำสายสำคัญที่ไหลผ่านจังหวัดพิษณุโลก ลายคลื่นน้ำที่ปรากฏบนผืนผ้าแสดงถึงการ เคลื่อนไหวและความงดงามของสายน้ำที่เป็นหัวใจ ของชุมชนท้องถิ่น แม่น้ำน่านมีบทบาทสำคัญ ต่อชีวิตประจำวันและวัฒนธรรมของชาวพิษณุโลก ทั้งในด้านการเกษตร การประมงและการดำรงชีวิต ลายคลื่นน้ำบนผืนผ้าจึงเป็นการสะท้อนถึงความผูกพันและ ความเคารพต่อแม่น้ำสายนี้ การทอผ้าลายคลื่นน้ำด้วยฝีมือช่างทอท้องถิ่นที่สืบทอดเทคนิคดั้งเดิม ทำให้ผ้า มีความละเอียดอ่อนและสวยงามเป็นการผสมผสานระหว่างศิลปะและธรรมชาติผ้าทอลายคลื่นน้ำจึงเป็น สัญลักษณ์ของความงามและวัฒนธรรมที่เชื่อมโยงกับแม่น้ำน่าน แสดงถึงความสัมพันธ์อันลึกซึ้งระหว่างชุมชน และธรรมชาติในจังหวัดพิษณุโลก งานแฟชั่นสามารถนำองค์ประกอบของดนตรีมังคละมาใช้กับผ้าทอต่าง ๆ เช่น ลวดลายเครื่องดนตรี หรือการเคลื่อนไหวของการรำมาประยุกต์ใช้ในงานออกแบบแฟชั่นร่วมสมัย การผลิตผ้าทอลายดอกปีบและ ลายอื่น ๆ ที่สะท้อนเอกลักษณ์ของพิษณุโลก สามารถนำเสนอผ่านเวทีแฟชั่นระดับนานาชาติ นอกจากนี้ การสร้างชุดการแสดงที่สื่อถึงดนตรีมังคละในงานเทศกาลสำคัญ จะช่วยยกระดับความน่าสนใจและสร้าง เอกลักษณ์ให้กับ Soft Power ภาพที่ 41 : https://www.phitsanulokhotnews.com/wpcontent/media/2020/08/1597129618511.jpg การผสมผสานแฟชั่นกับดนตรีมังคละ

5F Soft Power “จังหวัดพิษณุโลก” 23 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก" ดาบสองมือ ดาบสองมือเป็นหนึ่งในอาวุธที่มีความสำคัญใน ประวัติศาสตร์ของไทย และจังหวัดพิษณุโลก มีชื่อเสียเกี่ยวกับ การสร้างดาบสองมือที่มีคุณภาพสูง เป็นศิลปหัตถกรรม ที่สะท้อนถึงภูมิปัญญาและทักษะช่างของท้องถิ่น ซึ่งสืบทอด มาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน ดาบสองมือกับพระนเรศวรมหาราช จังหวัดพิษณุโลกเป็นบ้านเกิดของพระนเรศวร มหาราช นักรบผู้ยิ่งใหญ่ในประวัติศาสตร์ไทย ที่ทรงใช้ดาบ สองมือในการศึกสำคัญ เช่น การกระทำยุทธหัตถี ดาบสองมือ จึงเป็นสัญลักษณ์ของความกล้าหาญและชัยชนะในสงคราม การสร้างดาบสองมือในท้องถิ่น ช่างตีดาบในพิษณุโลกมีชื่อเสียงในการผลิตดาบสองมือที่มีคุณภาพเยี่ยม โดยใช้เหล็กกล้าที่ผ่านการคัด สรรอย่างดีและกระบวนการตีดาบที่ประณีต ทำให้ดาบมีความคม แข็งแรงและทนทาน ช่างในพื้นที่ยังคงใช้ เทคนิคแบบโบราณในการผลิตดาบ ร่วมกับการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ ลักษณะเด่นของดาบสองมือพิษณุโลก 1) ความยาวและน้ำหนักสมดุล ดาบสองมือจากพิษณุโลก มีใบดาบที่ยาวประมาณ 1–1.5 เมตร โดยมีน้ำหนักที่พอเหมาะช่วยให้ใช้งานได้คล่องตัว 2) ความคมและความทนทานท ด้วยกระบวนการตีดาบที่เน้นความละเอียด ใบดาบจึงมีความคมกริบ และแข็งแรง สามารถใช้งานได้จริงหรือเป็นของสะสม 3) การตกแต่งที่สวยงาม ด้ามจับและปลอกดาบมักตกแต่งด้วยลวดลายไทยหรือวัสดุคุณภาพสูง เช่น ไม้แกะสลักหรือโลหะ การอนุรักษ์และส่งเสริม ในปัจจุบัน จังหวัดพิษณุโลกยังคงอนุรักษ์การผลิตดาบสองมือในรูปแบบหัตถกรรมพื้นบ้าน และมีการ จัดแสดงหรือจำหน่ายในงานต่าง ๆ เช่น งานแสดงหัตถกรรมไทยหรือเทศกาลท้องถิ่น เพื่อเผยแพร่ความงดงาม ของดาบสองมือให้กับคนรุ่นใหม่และนักท่องเที่ยว Fighting ภาพที่ 42 : https://uauction4.uamulet.com/ AuctionDetail.aspx?bid=74&qid=1034627

5F Soft Power “จังหวัดพิษณุโลก” 24 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก" แหล่งเรียนรู้และการท่องเที่ยว ผู้ที่สนใจสามารถเยี่ยมชมหมู่บ้านหัตถกรรมที่มีการตีดาบสองมือในจังหวัดพิษณุโลก เช่น ชุมชนบ้าน คลอง ซึ่งเป็นศูนย์กลางการผลิตดาบและอาวุธโบราณ , พิพิธภัณฑ์พระนเรศวรมหาราช ที่รวบรวมเรื่องราว เกี่ยวกับดาบและการทำศึกในอดีต ดาบสองมือจังหวัดพิษณุโลกจึงเป็นมากกว่าหัตถกรรมพื้นบ้าน แต่ยังเป็นมรดกทางวัฒนธรรม ที่สะท้อนถึงความเป็นไทยและความภาคภูมิใจในประวัติศาสตร์ของชาติ การผสมผสานศิลปะการต่อสู้กับดนตรีมังคละ ดาบสองมือเป็นมรดกทางวัฒนธรรมของพิษณุโลก สามารถเชื่อมโยงกับดนตรีมังคละในรูปแบบการ แสดงที่ผสมผสานศิลปะการต่อสู้และดนตรีพื้นบ้าน เช่น การจัดแสดงดนตรีพร้อมการสาธิตศิลปะการต่อสู้ไทย ในงานเทศกาลต่าง ๆ การแสดงนี้จะเน้นให้เห็นถึงความงดงามของศิลปวัฒนธรรมไทย และสร้างประสบการณ์ ที่น่าประทับใจแก่ผู้ชมทั้งในและต่างประเทศ แนวคิด 5F Soft Power ใช้อำนาจละมุนเพื่อส่งเสริมวัฒนธรรมไทยในระดับสากล ผ่าน 5 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ อาหาร (Food), แฟชั่น (Fashion), ภาพยนตร์ (Film), มวยไทย (Fighting), และเทศกาล (Festival) จังหวัดพิษณุโลกมีศักยภาพในการพัฒนา Soft Power ผ่าน อาหารพื้นเมือง เช่น ก๋วยเตี๋ยวห้อยขาและกล้วยตาก ผ้าทอพื้นเมือง ที่สะท้อนภูมิปัญญาไทย สถานที่ถ่ายทำภาพยนตร์ อย่างอุทยานแห่งชาติภูหินร่องกล้า ศิลปะการต่อสู้ เช่น ดาบสองมือ และ เทศกาลสำคัญ อย่างงาน สมโภชพระพุทธชินราช และสุดท้ายนี้การนำแนวคิด Design Thinking มาใช้ช่วยพัฒนา Soft Power อย่างสร้างสรรค์ เสริมเศรษฐกิจ การท่องเที่ยว และอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมของจังหวัดให้เป็นที่รู้จัก ในระดับโลก สรุป 5F Soft Power จังหวัดพิษณุโลก

การออกแบบสื่อทำมือ 25 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก"

การออกแบบสื่อทำมือ 26 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก" กาชาปองหรรษา (ดนตรีมังคละ) การใช้กาชาปองเป็นสื่อการเรียนการสอน แนวทางใหม่เพื่อกระตุ้นการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ในยุคปัจจุบัน การจัดการเรียนการ สอนได้มีการพัฒนานวัตกรรมและเทคนิค ใหม่ ๆ เพื่อเสริมสร้างประสิทธิภาพ การ เรียนรู้ของผู้เรียน หนึ่งในแนวทางที่น่าสนใจ และได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นคือ "กาชาปอง" หรือเครื่องสุ่มของเล่นมาใช้เป็นสื่อการเรียน การสอน กาชาปองเดิมเป็นของเล่นที่ได้รับ ความนิยมในหมู่เด็กและวัยรุ่น ถูกปรับใช้ใน บริบทการศึกษาเพื่อกระตุ้นความสนใจและ เสริมสร้างประสบการณ์การเรียนรู้ ที่สนุกสนานและมีความหมาย กาชาปองมีลักษณะพิเศษที่โดดเด่นคือ ความคาดเดาไม่ได้ (unpredictability) ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญ ที่ช่วยกระตุ้นความสนใจของผู้เรียน การเปิดกาชาปองเพื่อค้นหาสิ่งที่อยู่ภายในสร้างความตื่นเต้นและความ สนุกสนานในกระบวนการเรียนรู้ นักเรียนรู้สึกเหมือนกำลังเล่นเกม ซึ่งช่วยลดความกดดันในห้องเรียนและ เพิ่มโอกาสในการเรียนรู้ผ่านการมีส่วนร่วม การนำกาชาปองมาใช้ในชั้นเรียนสามารถประยุกต์ให้เหมาะสมกับเนื้อหาวิชาและวัตถุประสงค์ของการ เรียนรู้ ตัวอย่างเช่น • ภาษาไทย ใส่คำศัพท์หรือประโยคให้ผู้เรียนสุ่มเพื่อแต่งเรื่องราวหรือสร้างประโยค • คณิตศาสตร์สุ่มโจทย์ปัญหาคณิตศาสตร์ที่หลากหลายระดับความยาก • วิทยาศาสตร์ใส่วัสดุหรือคำถามที่เกี่ยวข้องกับการทดลองเพื่อให้นักเรียนได้ฝึกการแก้ปัญหา • ประวัติศาสตร์ใส่ข้อมูลเกี่ยวกับเหตุการณ์สำคัญทางประวัติศาสตร์เพื่อให้ผู้เรียนได้อภิปรายหรือ เขียนเรียงความ การเสริมสร้างความจำและการเชื่อมโยงความรู้ จากทฤษฎีการเรียนรู้เชิงประสบการณ์ (Experiential Learning Theory) ของ Kolb พบว่า การเรียนรู้ผ่านประสบการณ์ช่วยเพิ่มความเข้าใจและความจำในระยะยาว การที่นักเรียนได้สัมผัสและ มีส่วนร่วมในกระบวนการเปิดกาชาปองเพื่อค้นพบข้อมูลใหม่ ช่วยสร้างการเชื่อมโยงระหว่างความรู้ใหม่ กับความรู้เดิมในสมอง ซึ่งส่งผลให้การเรียนรู้มีความหมายและมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น ภาพที่ 43 : https://res.msu.ac.th/2024/06/20/ การส่งเสริมการเรียนรู้ผ่านกาชาปอง

การออกแบบสื่อทำมือ 27 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก" สร้างแรงจูงใจและความสนุกสนาน กาชาปอง ช่วยดึงดูดความสนใจและสร้างบรรยากาศการเรียนรู้ ที่ผ่อนคลาย 1. กระตุ้นการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม นักเรียนต้องใช้ ความคิดและความสามารถในการแก้ปัญหาในระหว่าง กิจกรรม 2. การนำมาปรับใช้ได้หลากหลาย กาชาปอง สามารถปรับให้เหมาะสมกับทุกวิชาและทุกช่วงวัย 3. พัฒนาทักษะการทำงานกลุ่ม การใช้กาชาปอง ในกิจกรรมกลุ่มส่งเสริมการสื่อสารและการทำงานร่วมกัน การใช้กาชาปองเป็นสื่อการเรียนการสอน เป็นตัวอย่างของการผสมผสานเทคนิคสร้างสรรค์ กับกระบวนการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 นวัตกรรมนี้ไม่เพียงช่วยกระตุ้นความสนใจของผู้เรียน แต่ยังส่งเสริม การเรียนรู้เชิงประสบการณ์ การมีส่วนร่วมและการพัฒนาทักษะที่จำเป็นในโลกยุคใหม่ หากได้รับ การออกแบบและนำไปใช้อย่างเหมาะสม กาชาปองสามารถเป็นเครื่องมือที่ทรงพลังในการพัฒนาการเรียนรู้ ของนักเรียนในทุกระดับ ในยุคที่เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) มีบทบาทสำคัญในหลายด้าน การนำ AI มาประยุกต์ใช้ ในการพัฒนาสื่อทำมือถือเป็นแนวทางที่น่าสนใจและมีศักยภาพในการเพิ่มประสิทธิภาพของกระบวนการผลิต สื่อการใช้ AI ช่วยลดขั้นตอนที่ซับซ้อน เพิ่มความรวดเร็ว และปรับแต่งเนื้อหาให้ตรงกับความต้องการเฉพาะ ด้านได้อย่างมีประสิทธิผล ข้อมูลนี้จะนำเสนอแนวทางและตัวอย่างการประยุกต์ใช้เทคโนโลยี AI รวมถึง โปรแกรมและอุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องในการสร้างสรรค์สื่อทำมือ ภาพที่ 44 : https://experientiallearning institute.org/what-is-experiential-learning/ ประโยชน์ของการใช้กาชาปองในกระบวนการเรียนการสอน การประยุกต์ใช้เทคโนโลยี AI ในการพัฒนาสื่อทำมือ

การออกแบบสื่อทำมือ 28 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก" AI และโปรแกรม มีบทบาทสำคัญในกระบวนการพัฒนาสื่อทำมือ โดยนำมาใช้ในด้านต่าง ๆ ดังนี้ 1. การจัดทำเอกสารและรายงาน • Microsoft Word ช่วยบันทึกข้อมูลและจัดทำรายงาน โดยใช้ฟังก์ชันตรวจสอบคำและแก้ไข ข้อความ • การจัดทำโครงการหรือเล่มรายงานอย่างเป็นระบบโดยใช้เทมเพลตที่เหมาะสม 2. การค้นคว้าข้อมูลและการปรับปรุงเนื้อหา • ChatGPT ช่วยแก้ไขและปรับปรุงข้อความให้มีความเป็นทางการและเหมาะสมกับบริบท เช่น การ ปรับคำพูดหรือข้อความในงานวิชาการ • Google ใช้สำหรับค้นคว้าข้อมูลเพิ่มเติม ทั้งงานวิจัยและข้อมูลทางการศึกษาที่เกี่ยวข้อง 3. การสร้างภาพประกอบและกราฟิก • AI เช่น Gemini หรือระบบสร้างภาพอื่น ๆ ใช้สำหรับการผลิตภาพประกอบที่เกี่ยวข้องกับเนื้อหา เช่น ภาพสำหรับรายงานหรือโครงการ 4. การแต่งเพลงและเสียงประกอบ • โปรแกรม Suno ช่วยสร้างเสียงดนตรี เช่น ดนตรีพื้นบ้านหรือดนตรีประกอบการนำเสนอ เพื่อเพิ่ม ความน่าสนใจและสร้างอรรถรสให้กับสื่อ การออกแบบและพัฒนาสื่อทำมือที่มีคุณภาพต้องอาศัยการผสมผสานเทคโนโลยีกับความคิด สร้างสรรค์ซึ่งกระบวนการหลักมีดังนี้ การเลือกเครื่องมือ ใช้โปรแกรมและเทคโนโลยีที่เหมาะสม เช่น • Microsoft Word สำหรับจัดทำเอกสาร • ChatGPT สำหรับปรับปรุงและแก้ไขเนื้อหา • Google สำหรับการค้นคว้าข้อมูล • Suno สำหรับการสร้างเสียงประกอบ การออกแบบกราฟิกและภาพประกอบ ใช้โปรแกรม AI สร้างภาพที่สอดคล้องกับเนื้อหา การตรวจสอบและปรับปรุง ตรวจสอบความถูกต้องและความเหมาะสมของเนื้อหาและรูปแบบ บทบาทของ AI ในการพัฒนาสื่อทำมือ กระบวนการพัฒนาสื่อทำมือด้วย AI

การออกแบบสื่อทำมือ 29 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก" • คอมพิวเตอร์หรือแล็ปท็อป • อินเทอร์เน็ต สำหรับการเชื่อมต่อกับการค้นคว้าข้อมูล • โปรแกรมสำหรับงานเอกสาร เช่น Microsoft Word • ระบบสร้างภาพด้วย AI เช่น Gemini • โปรแกรมแต่งเสียง เช่น Suno • กระดาษลูกฟูกหรือลังกระดาษ • ท่อ PVC • ปืนกาว • คัตเตอร์ • กล่องกาชาปอง หรือภาชนะที่มีทรงกลม • อุปกรณ์ตกแต่งต่าง ๆ • คำศัพท์และรูปภาพที่เกี่ยวข้อง อุปกรณ์ในการประดิษฐ์สื่อทำมือ อุปกรณ์และเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้อง ภาพที่ 45 : https://note.com/cardboard_play การนำเทคโนโลยี AI มาประยุกต์ใช้ในการพัฒนาสื่อทำมือช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการผลิต แต่ยังช่วยสร้างสรรค์ผลงานที่มีคุณภาพ ตรงตามความต้องการ และสามารถตอบสนองต่อความ หลากหลายของการเรียนการสอนได้อย่างมีประสิทธิผล การผสมผสานเทคโนโลยีกับความคิดสร้างสรรค์ จึงถือเป็นแนวทางสำคัญสำหรับการพัฒนาสื่อการเรียนการสอนในศตวรรษที่ 21 สรุปการใช้กาชาปองเป็นสื่อการเรียนการสอน

ดนตรีมังคละ 30 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก" ดนตรีมังคละ เป็นการแสดงพื้นบ้านที่นิยมเล่นในจังหวัดพิษณุโลก สุโขทัยและอุตรดิตถ์ ซึ่งมีกำเนิด จากการเล่นดนตรีมังคละของชาวบ้านในแถบภาคเหนือตอนล่างที่ใช้ในขบวนแห่ในงานประเพณีและงานนักขัต ฤกษ์ต่าง ๆ ซึ่งเริ่มจากการย่ำเท้าให้เข้ากับจังหวะดนตรี ยกมือ วาดวงแขนตามความพอใจของชาวบ้านที่นึก สนุก และเข้าร่วมร่ายรำไปกับขบวนแห่ ต่อมาจึงมีผู้คิดประดิษฐ์ท่ารำประกอบการแสดงขึ้นและได้จดจำสืบ ทอดต่อ กันมาโดยไม่มีการบันทึกไว้เป็นลายลักษณ์อักษร วงดนตรีมังคละ หมายถึง วงดนตรีที่ประกอบด้วย เครื่องดนตรีประเภทเครื่องตีและเครื่องเป่า ได้แก่ 1) กลองมังคละ เป็นกลองหนังหน้าเดียวขนาดเล็ก ทำจากไม้ขนุน หน้ากลองมีเส้นผ่าศูนย์กลาง ประมาณ 5 นิ้ว หุ้มด้วยหนัง กลองยาวประมาณ 10 นิ้ว 2) ปี่ มีลักษณะคล้ายปี่ชวา 1 เลา 3) กลองสองหน้า 2 ขนาด ขนาดใหญ่ เรียกว่า กลองยืน ขนาดเล็กเรียกว่า กลองหลอน ตีจังหวะ ขัดล้อกัน 4) ฆ้องโหม่ง 5) เครื่องประกอบจังหวะ ได้แก่ ฆ้อง 3 ใบ แขวน อยู่บนคานหาม ฉิ่ง และฉาบใหญ่ 2 ดนตรีมังคละเป็นศิลปวัฒนธรรมพื้นบ้านที่สำคัญของจังหวัดพิษณุโลก ซึ่งสะท้อนถึงเอกลักษณ์และภูมิ ปัญญาของคนในท้องถิ่น ดนตรีชนิดนี้มีบทบาทในวิถีชีวิตของชาวบ้านตั้งแต่อดีต โดยใช้ในการประกอบ พิธีกรรมต่าง ๆ เช่น งานมงคลสมรส งานบวช หรือพิธีกรรมที่เกี่ยวข้องกับความเชื่อและประเพณี ดนตรีมังคละ ภาพที่ 46 : https://library.stou.ac.th/wpcontent/ odi/online/exhibiton-mungklapelee/index.html ภาพที่ 47 : https://www.phitsanulokhot news.com/2021/02/20/151582

ดนตรีมังคละ 31 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก" ดนตรีมังคละมีรากฐานมาจากเครื่องดนตรีพื้นบ้านที่เรียบง่าย โดยใช้เครื่องดนตรีหลัก เช่น กลอง มังคละ ฆ้อง ปี่ รวมถึงเครื่องประกอบจังหวะอื่น ๆ ที่ช่วยเสริมความสนุกสนานและพลังของเสียงเพลง ดนตรี ชนิดนี้เป็นที่นิยมในชุมชนบ้านวัดสกัดน้ำมัน อำเภอเมืองพิษณุโลก ซึ่งเคยเป็นแหล่งสำคัญในการสืบสานและ เผยแพร่ดนตรีมังคละ ในอดีตวงดนตรีมังคละมีจำนวนมากและได้รับความนิยมในหมู่ชาวบ้าน เนื่องจากเป็นส่วนหนึ่งของ งานรื่นเริงและกิจกรรมชุมชน อย่างไรก็ตาม ด้วยการเปลี่ยนแปลงของสังคมและวัฒนธรรม ความนิยม ในดนตรีพื้นบ้านชนิดนี้ลดลงอย่างต่อเนื่อง เสียงของดนตรีมังคละมีจังหวะที่ เร้าใจและสนุกสนาน สะท้อนถึงวิถีชีวิตที่ เรียบง่ายของชาวบ้าน เครื่องดนตรีที่ใช้ทำ จากวัสดุธรรมชาติ เช่น กลองมังคละที่ทำ จากไม้และหนังสัตว์ มีเสียงที่กังวานและ เป็นเอกลักษณ์ เมื่อเล่นร่วมกับฆ้องและปี่ เสียงดนตรีจะเต็มไปด้วยความมีชีวิตชีวา ปัจจุบัน ดนตรีมังคละในจังหวัด พิษณุโลกกำลังเผชิญกับความท้าทาย เนื่องจากจำนวนวงดนตรีลดลงและผู้ที่มี ความชำนาญในการเล่นลดลง หนึ่งใน องค์กรที่มีบทบาทสำคัญในการสืบสาน ดนตรีมังคละ คือ ชมรมอนุรักษ์ดนตรี พื้นบ้านมังคละ จังหวัดพิษณุโลก ซึ่งมีการ จัดกิจกรรมเพื่อเผยแพร่ความรู้และ สนับสนุนการเล่นดนตรีพื้นบ้านนี้ให้กับคน รุ่นใหม่ ความเป็นมาของดนตรีมังคละ ลักษณะเฉพาะของดนตรีมังคละ ภาพที่ 48 : https://www.bloggang.com/m/viewdiary.php?i d=rouenrarai&onth=112012&date=07&group=12&gblog=28 ภาพที่ 49 : https://library.stou.ac.th/wpcontent/odi/online/exhibiton-mungklapelee/index.html การอนุรักษ์ดนตรีมังคละในปัจจุบัน

ดนตรีมังคละ 32 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก" นอกจากนี้ ยังมีการผสมผสานดนตรี มังคละกับศิลปะการแสดงสมัยใหม่ เช่น การ จัดแสดง “มังคละเภรีศรีสองแคว” เพื่อ ดึงดูดความสนใจของประชาชนและ นักท่องเที่ยว ดนตรีมังคละไม่ได้เป็นเพียง เสียงเพลงที่สร้างความรื่นเริง แต่ยังสะท้อน ถึงจิตวิญญาณของชุมชน และวัฒนธรรม ที่หล่อหลอมผู้คนในพื้นที่ การรักษามรดกทาง วัฒนธรรมนี้จึงไม่ใช่เพียงเพื่อความภาคภูมิใจ ในอดีต แต่ยังเป็นแนวทางในการสร้างความเข้มแข็งและเอกลักษณ์ให้กับชุมชนในอนาคต ดนตรีมังคละในจังหวัดพิษณุโลก จึงเป็นเสมือนสมบัติที่มีค่าควรค่าแก่การอนุรักษ์และส่งต่อให้คนรุ่น หลังได้เรียนรู้และสืบสานต่อไป พื้นที่ที่มีวงดนตรีมัคละในจังหวัดพิษณุโลก ได้แก่ อำเภอบางระกำ อำเภอวัดโบสถ์อำเภอพรหมพิราม และอำเภอเมือง วิดีโอที่ 1 : https://youtube.com/channel/UCgij0uyYSj-sJp54PSA_3VA?si=Vq7uF1Gzpb9NdRQA วิดีโอที่ 2 : https://youtube.com/channel/UCCk q-4xeNQV_ZWWXvYtg9hQ?si=ztdvop1M4pn6eVok ภาพที่ 50 : https://www.museumthailand.com/th/1634/storytelling/ รูปภาพและวิดีโอเพิ่มเติม

ดนตรีมังคละ 33 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก" CREDITS : นางสาวพรรณปพร บำรุงไทย นางสาวปราภาเพลง ปลอดภัย นางสาวสรัลพร ยังเจริญ รายวิชา 355224 การออกแบบวัสดุการสอน และสื่อพื้นบ้าน อาจารย์ที่ปรึกษา ผู้ช่วยศาสตราจารย์ธัญวดี กำจัดภัย ภาควิชาเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร Program : suno.com ChatGPT เพลง“มังคละ แห่งเมืองสองแคว”

34 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก" เนื้อเพลง “มังคละ แห่งเมืองสองแคว” Style : Thai Traditional melody/J-pop/Blues/Country ภาษาไทย [Verse 1] 5F Soft Power “จังหวัดพิษณุโลก” ต้นนนทรีสูงใหญ่ที่เรายืนอยู่ เมืองงามอวดโฉมคู่ฟ้าดิน แม่น้ำน่านใสล่องลอยในคืน พิษณุโลกความงามไม่สิ้น [Verse 2] พระพุทธชินราชงามดังอัญมณี บูชาพร้อมกับใจทุกสิ่ง ดาบสองมือเหนียวแน่นคงทน สะท้อนถึงศักดิ์ศรีและพลัง [Chorus] เสียงเพลงมังคละ มรดกของพวกเรา เมืองที่เรารักมากมายในใจ ประเพณีสมโภชที่เด่นงาม จนทำให้เราเกิดตำนานเมืองสองแคว [Verse 3] อุทยานแห่งชาติภูหินร่องกล้า แหล่งธรรมชาติแสนงดงาม เสียงนกร้องดังไปในสายลม และลานหินปุ่ม ลานหินแตกที่งามเลิศ [Bridge] เสียงดนตรีดังกังวานในยามค่ำคืน ลูกหลานเราสืบทอดผ้าทอลายดอกปีบ พิษณุโลกบ้านเรายิ่งใหญ่ ขอให้เราไม่ลืมทุกสิ่งที่ยึดมั่น [Chorus] เสียงเพลงมังคละ มรดกของพวกเรา เมืองที่เรารักมากมายในใจ ประเพณีที่เด่นงามเหลือเกิน จนทำให้เราเกิดความภาคภูมิ

35 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก" เนื้อเพลง “มังคละ แห่งเมืองสองแคว” Style : Thai Traditional melody/J-pop/Blues/Country ภาษาอังกฤษ [Verse 1] 5F Soft Power of Phitsanulok, our pride Under the grand Non Si tree, we stand wide A beautiful city meets the heavens' grace The Nan River flows, endless beauty in its trace Phitsanulok's beauty shines, ever so bright [Verse 2] Phra Phutthachinarat shines like a gem, Worshipped with hearts, holding reverence within. The twin swords stand firm, resilient and bold, Reflecting honor and power untold. [Chorus] The sound of Mangkala, our heritage so dear, A city we love, treasured and clear. Traditions of glory, vibrant and grand, Forging the legend of Song Kwae in our land. [Verse 3] Phu Hin Rong Kla National Park so pure, Nature’s treasure, beauty to endure. The birds' songs echo in the breeze so mild, Rock fields unique, nature's own child. [Bridge] Music resonates through the nighttime air, Our children weave Dok Peep cloth with care. Phitsanulok, our home so grand and wide, May we never forget our traditions with pride. [Chorus] The sound of Mangkala, our treasure to keep, A city of love that runs so deep. Traditions that shine, unmatched in their grace, Filling our hearts, pride never erased.

36 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก" เนื้อเพลง “มังคละ แห่งเมืองสองแคว” Style : Thai Traditional melody/J-pop/Blues/Country ภาษาคาราโอเกะ [Verse 1] 5F Soft Power "Jangwat Phitsanulok" Ton Non Si suung yai tee rao yuen yoo Muang ngam uat chom koo fah din Mae Nam Nan sai long loy nai kuen Phitsanulok kwarm ngam mai sin [Verse 2] Phra Phuttha Chinarat ngam dang anyamani Bucha prom kap jai took sing Dab song mue niew naen kong thon Sa thon teung saksi lae phalang [Chorus] Siang pleng Mangkala moradok khong puak rao Muang tee rao rak mak mai nai jai Prapheni somphot tee den ngam Jon tam hai rao gert tamnan Muang Song Kwae [Verse 3] Utthayan Haeng Chat Phu Hin Rong Kla Laeng thamachat saen ngod ngam Siang nok rong dang pai nai sai lom Lae lan hin pum lan hin taek tee ngam loet [Bridge] Siang dontri dang kangwan nai yam kam kuen Luk lan rao suptod pha tor lai Dok Peep Phitsanulok ban rao ying yai Kho hai rao mai leum took sing tee yuen man [Chorus] Siang pleng Mangkala moradok khong puak rao Muang tee rao rak mak mai nai jai Prapheni tee den ngam leua gern Jon tam hai rao gert khwam phak phoom

แผนการจัดการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ (ดนตรี) ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2567 รายวิชา ดนตรี 1 ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 หน่วยที่ 2 เรื่อง ดนตรีมังคละ จังหวัดพิษณุโลก เวลา 2 ชั่วโมง จำนวน 1 คาบ/สัปดาห์ 1. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. นักเรียนสามารถอธิบายความเป็นมาของดนตรีมังคละได้ 2. นักเรียนสามารถระบุเครื่องดนตรีที่ใช้ในวงดนตรีมังคละได้ 3. นักเรียนสามารถร่วมกิจกรรมการฟังและเคลื่อนไหวตามจังหวะดนตรีมังคละได้ 2. ตัวชี้วัด ตัวชี้วัด: ด.1.1 ป.1/2 ระบุองค์ประกอบเบื้องต้นของดนตรีและร่ายรำในท้องถิ่น 3. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. ความสามารถในการสื่อสาร - ทักษะในการถ่ายทอดความคิด ความรู้สึก และข้อมูลระหว่างบุคคล ทั้ง การพูด ฟัง อ่าน และเขียน 2. ความสามารถในการคิด - ทักษะในการวิเคราะห์ แก้ปัญหา คิด สร้างสรรค์ และตัดสินใจอย่างมีเหตุผล 1. ใฝ่เรียนรู้ ใฝ่เรียนรู้ นิยาม ใฝ่เรียนรู้หมายถึง คุณลักษณะที่แสดงออกถึงความตั้งใจ เพียรพยายามในการเรียน แสวงหาความรู้ จากแหล่งเรียนรู้ทั้งภายในและภายนอกโรงเรียน ผู้ที่ใฝ่เรียนรู้คือ ผู้ที่มีลักษณะแสดงออกถึงความตั้งใจ เพียรพยายามในการเรียนและเข้าร่วม กิจกรรม การเรียนรู้ แสวงหาความรู้จากแหล่งเรียนรู้ทั้งภายในและภายนอกโรงเรียนอย่างสม่ำเสมอ ด้วยการเลือกใช้สื่อ อย่างเหมาะสม บันทึกความรู้ วิเคราะห์ สรุปเป็นองค์ความรู้ แลกเปลี่ยนเรียนรู้ ถ่ายทอด เผยแพร่ และนำไปใช้ ในชีวิตประจำวันได้

38 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก" ตัวชี้วัดและพฤติกรรมบ่งชี้ ตัวชี้วัด พฤติกรรมบ่งชี้ 1.1 ตั้งใจ เพียรพยายามในการเรียน และเข้าร่วม กิจกรรมการเรียนรู้ 1.1.1 ตั้งใจเรียน 1.1.2 เอาใจใส่และมีความเพียรพยายามในการ เรียนรู้ 1.1.3 สนใจเข้าร่วมกิจกรรมการเรียนรู้ต่าง ๆ 1.2 แสวงหาความรู้จากแหล่งเรียนรู้ต่าง ๆ ทั้งภายในและภายนอกโรงเรียน ด้วยการเลือกใช้ สื่ออย่างเหมาะสม บันทึกความรู้ วิเคราะห์สรุป เป็นองค์ความรู้ แลกเปลี่ยนเรียนรู้และนำไปใช้ใน ชีวิตประจำวันได้ 1.2.1 ศึกษาค้นคว้าหาความรู้จากหนังสือ เอกสาร สื่อสิ่งพิมพ์เทคโนโลยีต่าง ๆ แหล่ง เรียนรู้ทั้งภายใน และภายนอกโรงเรียน และเลือกใช้สื่อได้อย่าง เหมาะสม 1.2.2 บันทึกความรู้วิเคราะห์ ตรวจสอบจากสิ่งที่ เรียนรู้ สรุปเป็นองค์ความรู้ 1.2.3 แลกเปลี่ยนเรียนรู้ด้วยวิธีการต่าง ๆ และ นำไปใช้ในชีวิตประจำวัน เกณฑ์การให้คะแนน พฤติกรรมบ่งชี้ ไม่ผ่าน (0) ผ่าน (1) ดี (2) เยี่ยม (3) ตามข้อ 1.1 - 1.2 ไม่ตั้งใจเรียน ไม่ศึกษาค้นคว้าหา ความรู้ เข้าเรียนตรงเวลา ตั้งใจเรียน เอาใจ ใส่ ในการเรียน และมี ส่วนร่วมใน การ เรียนรู้ และ เข้าร่วม กิจกรรม การเรียนรู้ ต่าง ๆ เป็นบางครั้ง เข้าเรียนตรงเวลา ตั้งใจเรียน เอาใจ ใส่ในการเรียน และมีส่วนร่วมใน การเรียนรู้ และ เข้าร่วมกิจกรรม การเรียนรู้ต่าง ๆ บ่อยครั้ง เข้าเรียนตรงเวลา ตั้งใจเรียน เอาใจใส่ ในการเรียน และมี ส่วนร่วมในการ เรียนรู้ และเข้าร่วม กิจกรรมการเรียนรู้ ต่าง ๆ ทั้งภายใน แ ล ะ ภ า ย น อ ก โรงเรียนเป็นประจำ 4. สาระการเรียนรู้ ➢ ความเป็นมาของจังหวัดพิษณุโลก ➢ ความเป็นมาของดนตรีมังคละ ➢ เครื่องดนตรีที่ใช้ในวงดนตรีมังคละ เช่น กลองมังคละ ปี่ ฆ้อง ➢ การเคลื่อนไหวและร่ายรำตามจังหวะดนตรีมังคละ

39 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก" 5. แนวคิด ดนตรีมังคละสะท้อนถึงวัฒนธรรมและวิถีชีวิตของชาวบ้านในจังหวัดพิษณุโลก นักเรียนจะได้เรียนรู้ ดนตรีพื้นบ้านผ่านการฟัง อธิบาย และการเคลื่อนไหว 6. สื่อและอุปกรณ์ 1. วิดีโอแสดงวงดนตรีมังคละ 2. เครื่องดนตรีจำลอง เช่น กลองมังคละ ฆ้อง 3. ใบกิจกรรมเกี่ยวกับเครื่องดนตรีมังคละ 4. ตู้กาชาปอง 7. ใบกิจกรรม หัวข้อ "มารู้จักดนตรีมังคละ" คำชี้แจง 1. ฟังครูอธิบายเรื่องดนตรีมังคละ 2. วาดภาพเครื่องดนตรีมังคละ พร้อมระบายสีโดยสุ่มจากตู้กาชาปอง 8. แนวทางการจัดการเรียนรู้ ขั้นเตรียม 1. ครูเปิดคลิปวิดีโอการแสดงดนตรีมังคละ และนำตู้กาชาปอง เพื่อให้นักเรียนเห็นภาพรวม 2. ซักถามนักเรียนเกี่ยวกับความรู้สึกเมื่อได้ยินเสียงดนตรี ขั้นสอน 1. อธิบายความเป็นมาของดนตรีมังคละ พร้อมนำเครื่องดนตรีจำลองมาแสดง 2. สอนให้นักเรียนรู้จักชื่อและเสียงของเครื่องดนตรี ขั้นกิจกรรม 1. นักเรียนทดลองเล่นจังหวะพื้นฐานบนเครื่องดนตรีจำลอง 2. นักเรียนร่วมเคลื่อนไหวร่ายรำตามจังหวะดนตรี ขั้นสรุป 1. นักเรียนร่วมกันตอบคำถามเกี่ยวกับดนตรีมังคละ 2. นักเรียนส่งใบกิจกรรมเพื่อสรุปสิ่งที่ได้เรียนรู้ 9. การวัดและประเมินผล รายการวัด วิธีวัด เครื่องมือ เกณฑ์การประเมิน 1. การตอบคำถาม เกี่ยวกับดนตรี มังคละ 1. การสังเกตพฤติกรรม 2. การตรวจใบกิจกรรม 1. แบบสังเกต 2. แบบประเมินกิจกรรม รูบริกส์4 ระดับ ทำถูก 4-5 ข้อ = ดีมาก ทำถูก 3 ข้อ = ดี ทำถูก 2 ข้อ = พอใช้

40 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก" 2. การทำกิจกรรมกลุ่ม และการแสดงออก ทำถูก 0-1ข้อ = ปรับปรุง - ตอบคำถามได้ถูกต้อง 80% ขึ้นไป - เข้าร่วมกิจกรรมและ แสดงออกอย่างเหมาะสม 10. สื่อและแหล่งเรียนรู้ 1. คลิปวิดีโอการแสดงดนตรีมังคละ 2. เว็บไซต์ที่เกี่ยวกับดนตรีพื้นบ้านของจังหวัดพิษณุโลก 3. สื่อทำมือ กาชาปองหรรษา 11. ข้อเสนอแนะ ➢ ครูควรเตรียมอุปกรณ์ล่วงหน้าและเลือกคลิปวิดีโอที่เหมาะสมกับวัยของนักเรียน ➢ หากนักเรียนไม่กล้าแสดงออก ครูควรให้กำลังใจและสร้างบรรยากาศที่ผ่อนคลาย

ภาคผนวก

42 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก" ภาคผนวก การศึกษาค้นหาข้อมูลจากสำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยนเรศวร เมื่อวันที่ 23 พฤศจิกายน 2567 โดยนางสาวพรรณปพร บำรุงไทย การศึกษาค้นหาข้อมูลจากสำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยนเรศวร เมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน 2567 โดยนางสาวปราภาเพลง ปลอดภัย

43 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก" การศึกษาค้นหาข้อมูลจากสำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยนเรศวร เมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน 2567 โดยนางสาวสรัลพร ยังเจริญ เข้าพบอาจารย์ที่ปรึกษา เมื่อวันที่ 9 กุมภาพันธ์2568

44 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก" โปสเตอร์หน้าปก YouTube เพลง“มังคละ แห่งเมืองสองแคว” รูปแบบโครงสร้างกิจกรรมสื่อทำมือกาชาปองหรรษา (ดนตรีมังคละ)

45 การออกแบบวัสดุการสอนและสื่อพื้นบ้าน จังหวัดพิษณุโลก" ตัวอย่างเนื้อหาคำศัพท์ดนตรีมังคละ