ว ิ ชางานระบบฉ ี ดเช ้ ื อเพล ิ งควบค ุ มด้วย อิเล็กทรอนิกส์ รหัสวิชา 20101-2004
353 พส.12 ใบความรู้ (Information Sheets) รหัสวิชา 20101-2004 วิชา งานระบบฉีดเชื้อเพลิงควบคุมด้วยอิเล็กทรอนิกส์ ชื่อหน่วย การบำรุงรักษาระบบฉีดเชื้อเพลิงอิเล็กทรอนิกส์แก๊สโซลีนและดีเซล เรื่อง การบำรุงรักษาระบบฉีดเชื้อเพลิงอิเล็กทรอนิกส์แก๊สโซลีนและดีเซล จำนวนชั่วโมงสอน 7 ชั่วโมง จุดประสงค์การเรียนรู้ รายการเรียนรู้ - จุดประสงค์ทั่วไป 1.บอกวิธีการบำรุงรักษาตามระยะได้ 2.บอกวิธีการบำรุงรักษาเครื่องยนต์ได้ 3.บอกความจำเป็นของอุปกรณ์ที่ต้องทำการบำรุงรักษาได้ 4.บอกวิธีการบำรุงรักษาระบบฉีดน้ำมันเชื้อเพลิง อิเล็กทรอนิกส์ได้ - จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม 1.ปฏิบัติการบำรุงรักษาตามระยะได้ 2.ปฏิบัติการบำรุงรักษาเครื่องยนต์ได้ 3.ปฏิบัติการบำรุงรักษาระบบฉีดน้ำมันเชื้อเพลิง อิเล็กทรอนิกส์ได้ 1.การบำรุงรักษาตามระยะ 2.การบำรุงรักษาเครื่องยนต์ 3.ความจำเป็นของอุปกรณ์ที่ต้องทำการบำรุงรักษา 4.การบำรุงรักษาระบบฉีดน้ำมันเชื้อเพลิง อิเล็กทรอนิกส์ แบบประเมินผลการเรียนรู้ท้ายหน่วยที่ 9 เนื้อหาสาระ เครื่องยนต์ เป็นส่วนที่มีความสำคัญในการสร้างพลังงานและใช้ขับเคลื่อนรถยนต์ หากเครื่องยนต์ขัดข้องระบบ ต่างๆของรถยนต์ก็จะใช้งานไม่ได้ ส่วนประกอบของเครื่องยนต์ย่อมเป็นสิ่งจำเป็นอะไรต่างๆเมื่อใช้งานไปก็จะเกิดการ สึกหรอและเสื่อมสภาพ ตามระยะเวลาการใช้งาน จึงจำเป็นต้องมีการบำรุงรักษาตามระยะ ดังนั้น การปรับหรือเปลี่ยนเพื่อคงสภาพการใช้งาน การบำรุงรักษาระบบฉีดน้ำมันเชื้อเพลิงอิเล็กทรอนิกส์นั้น มีจุดที่ต้องดูแลและเปลี่ยนถ่ายตามระยะเวลาอยู่บ้าง เช่น กรองน้ำมันเชื้อเพลิง ท่อยางต่างๆ หัวฉีดน้ำมันเชื้อเพลิง เรือนลิ้นเร่ง รวมทั้งมาตรวัดอัตราการไหลของอากาศเป็นต้น 1. การบำรุงรักษาตามระยะ
354 รถยนต์ถูกสร้างขึ้นด้วยอะไหล่จำนวนมาก ซึ่งจะเกิดการสึกหรอและเสื่อมสภาพขึ้นอยู่กับระยะเวลาการใช้งาน ซึ่งสามารถประมาณได้ว่าการทำงานลดลง จำเป็นต้องบำรุงรักษาตามระยะ ดังนั้นการปรับหรือการเปลี่ยนเพื่อคงสภาพ การใช้งาน การเช็คระยะการบริการได้ถูกกำหนดไว้อย่างแน่นอนตามระยะทาง และเวลาโดยบริษัทผู้ผลิต ตัวอย่าง การบำรุงรักษารถยนต์ที่จะเข้ารับบริการที่ 40,000 กิโลเมตรหรือ 24 เดือนนั้น โดยหลักการให้ พิจารณากฎเกณฑ์ที่ว่า ระยะทาง 40,000 กิโลเมตรหรือระยะเวลา 24 เดือนนั้น หนึ่งอย่างใดถึงก่อน ดังนั้นจะต้องนำ รถเข้ามารับบริการตามเงื่อนไขนี้ การบำรุงรักษารถยนต์อย่างสม่ำเสมอจะทำให้เกิดผลดีได้แก่การประหยัดน้ำมันเชื้อเพลิงอายุการใช้งานของ รถยนต์ ขับขี่มีความปลอดภัยมากยิ่งขึ้น 2. การบำรุงรักษาเครื่องยนต์ เครื่องยนต์นับเป็นส่วนหนึ่งในการเสริมสร้างพลังงานให้กับรถยนต์ เมื่อเครื่องยนต์มีการขัดข้องระบบต่างๆก็ จะหยุดการทำงานตามไปด้วย ส่วนประกอบของเครื่องยนต์ที่มีความสำคัญที่ต้องบำรุงรักษา เช่น น้ำมันเครื่อง กรอง น้ำมันเครื่อง สายพาน กรองอากาศ ฯ ตารางที่ 10.1 ตัวอย่างการบำรุงรักษาตามระยะ เครื่องมือและอุปกรณ์ งานบำรุงรักษาระบบฉีดน้ำมันเชื้อเพลิงอิเล็กทรอนิกส์แก๊สโซลีนและดีเซล 1. น้ำยาล้างหัวฉีดน้ำมันเชื้อเพลิงแก๊สโซลีน ชนิดถอดหัวฉีดออกมาล้าง 2. น้ำยาล้างหัวฉีดน้ำมันเชื้อเพลิงดีเซล ชนิดผสมในถังน้ำมันเชื้อเพลิง 3. น้ำยาล้างเรือนลิ้นเร่งและมาตรวัดการไหลของอากาศ
355 รูปที่ 10.2 อุปกรณ์บำรุงรักษาเครื่องยนต์ระบบฉีดเชื้อเพลิงอิเล็กทรอนิกส์ 3. ความจำเป็นของอุปกรณ์ที่ต้องทำการบำรุงรักษา ในการบำรุงรักษาระบบฉีดน้ำมันเชื้อเพลิงอิเล็กทรอนิกส์นั้น จุดที่ต้องดูแลและเปลี่ยนถ่ายตามระยะเวลาอยู่ บ้าง เช่นกรองน้ำมันเชื้อเพลิง ท่อยางต่างๆ สิ่งที่ควรจะต้องใส่ใจในการดูแลคือหัวฉีดน้ำมันเชื้อเพลิงและเรือนลิ้นเร่ง รวมทั้งมาตรวัดอัตราการไหลของอากาศเป็นต้น เพราะเมื่อมีอายุการใช้งานเครื่องยนต์มากขึ้น จะทำให้มีสิ่งสกปรก ต่างๆไปอุดตันที่หัวฉีด ทำให้การฉีดน้ำมันไม่เป็นฝอยละอองและเรือนลิ้นเร่งทำให้อากาศไหลผ่านไม่สะดวก ทำให้กำลัง เครื่องยนต์น้อยลงและสิ้นเปลืองน้ำมันเชื้อเพลิงมากขึ้น รูปที่ 10.3 ลักษณะการฉีดน้ำมันเชื้อเพลิงของหัวฉีดที่ดีและไม่ดี 4. การบำรุงรักษาระบบฉีดน้ำมันเชื้อเพลิงอิเล็กทรอนิกส์ การทำความสะอาดหัวฉีดในปัจจุบัน นิยมใช้น้ำยาสำหรับทำความสะอาดหัวฉีด ซึ่งสามารถขจัดเขม่าและสิ่ง สกปรกที่เกาะตามเข็มหัวฉีดให้ออกไปได้ ทำให้หัวฉีดสะอาดขึ้น โดยจะเลือกใช้วิธีแบบเติมลงไปในถังน้ำมันหรือถอด หัวฉีดออกมาล้างข้างนอกก็ได้ รูปที่ 10.4 วิธีการล้างหัวฉีด
356 รูปที่ 10.5 ลักษณะการฉีดของหัวฉีดดีเซลที่ล้างแล้ว สำหรับลิ้นเร่งก็มีความสำคัญในการทำงานของเครื่องยนต์เช่นกัน สำหรับระยะที่ต้องบำรุงรักษาลิ้นเร่ง โดยประมาณ ที่ระยะทาง 15,000, 40,000 และ 75,000 กิโลเมตร รูปที่ 10.6 การล้างลิ้นเร่ง ข้อควรจำ ควรถอดเรือนลิ้นเร่งออกมาล้างทำความสะอาดด้านนอกเพื่อป้องกันสิ่งสกปรกตกค้างเข้าไปยังห้องเผาไหม้ สำหรับมาตรวัดอัตราการไหลของอากาศก็จะมีฝุ่นผงสิ่งสกปรกมาเกาะตามตัวตรวจจับทำให้การวัดอัตราการ ไหลของอากาศคลาดเคลื่อนได้จึงจำเป็นต้องมีการทำความสะอาดด้วย รูปที่ 10.7 การล้างมาตรวัดการไหลของอากาศ
357 กรองน้ำมันเชื้อเพลิงเครื่องยนต์ดีเซลแบบคอมมอนเรล กรองน้ำมันเชื้อเพลิงมีความสำคัญอย่างมากที่จะทำให้ระบบคอมมอนเรลทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด จะมีการฉีดน้ำมันที่ใช้แรงดันสูงและน้ำมันต้องมีความสะอาด รูปที่ 10.8 การเปลี่ยนกรองน้ำมันเชื้อเพลิง ระบบไฟเตือนกรองน้ำมันเชื้อเพลิง ไฟเตือนกรองน้ำมันเชื้อเพลิงติดตั้งในมาตรวัดรวม แสดงอายุการใช้งาน ของกรองน้ำมันเชื้อเพลิงและตรวจสอบระบบถ้ามีความบกพร่อง การรีเซ็ตไฟเตือนกรองน้ำมันเชื้อเพลิง 1. เปิดสวิตซ์กุญแจ ON 2. ถอดและเสียบปลั๊กไฟเตือนกรองน้ำมันเชื้อเพลิงเข้าออก กระทั้งไฟเตือนที่หน้าปัดดับลง 3. ทำการปั๊มมือเพื่อไล่ลม ในระบบ รูปที่ 10.9 การรีเซ็ตไฟเตือนกรองน้ำมันเชื้อเพลิง
358 คำถาม แบบประเมินผลการเรียนรู้ท้ายหน่วยที่ 10 จงเลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว 1. การกำหนดการบริการตามระยะเวลาและตามระยะทาง ในการใช้งานของรถยนต์ คือข้อใด ก. การบำรุงรักษาตามปกติ ข. การบำรุงรักษาตามระยะ ค. การบำรุงรักษาเร่งด่วน ง. การบำรุงรักษาเฉพาะทาง 2. อุปกรณ์ในข้อใด ที่จำเป็นต้องเปลี่ยนตามระยะเวลา ของอายุการใช้งาน ก. หัวฉีดน้ำมันเชื้อเพลิง ข. ท่อส่งน้ำมันเชื้อเพลิง ค. กรองน้ำมันเชื้อเพลิง ง. ปั๊มน้ำมันเชื้อเพลิง 3. จากภาพที่กำหนดให้ตรงกับอุปกรณ์ในข้อใด ก. น้ำยาล้างเรือนลิ้นเร่งและมาตรวัดการไหลของอากาศ ข. น้ำยาล้างหัวฉีดน้ำมันเชื้อเพลิงดีเซลชนิดผสมใน ถังน้ำมันเชื้อเพลิง ค. น้ำยาล้างหัวฉีดน้ำมันเชื้อเพลิงแก๊สโซลีนชนิดผสม ในถังน้ำมันเชื้อเพลิง ง. น้ำยาป้องกันสนิม 4. จากภาพที่กำหนดให้ตรงกับอุปกรณ์ในข้อใด ก. น้ำยาล้างเรือนลิ้นเร่งและมาตรวัดการไหลของอากาศ ข. น้ำยาล้างหัวฉีดน้ำมันเชื้อเพลิงดีเซลชนิดผสมใน ถังน้ำมันเชื้อเพลิง ค. น้ำยาล้างหัวฉีดน้ำมันเชื้อเพลิงแก๊สโซลีนชนิดผสม ในถังน้ำมันเชื้อเพลิง ง. น้ำยาป้องกันสนิม 5. อุปกรณ์ใด ในระบบฉีดน้ำมันเชื้อเพลิงอิเล็กทรอนิกส์ ที่จำเป็นต้องทำการบำรุงรักษา ด้วยวิธีการล้างทำ ความสะอาด ก. กรองน้ำมันเชื้อเพลิง ข. ปั๊มน้ำมันเชื้อเพลิง ค. ท่อน้ำมันเชื้อเพลิง ง. หัวฉีดน้ำมันเชื้อเพลิง 6. อุปกรณ์ใด ในระบบฉีดน้ำมันเชื้อเพลิงอิเล็กทรอนิกส์ ที่จำเป็นต้องทำการบำรุงรักษา ด้วยวิธีการเปลี่ยนใหม่ ก. กรองน้ำมันเชื้อเพลิง ข. ปั๊มน้ำมันเชื้อเพลิง ค. ท่อน้ำมันเชื้อเพลิง ง. หัวฉีดน้ำมันเชื้อเพลิง
359 7. ข้อใดกล่าวถึง วิธีการทำความสะอาดหัวฉีดน้ำมันเชื้อเพลิง ที่ถูกต้อง ก. ใช้วิธีการเคาะที่ตัวหัวฉีด ข. ป้อนไฟฟ้าแรงดันสูง ค. ถอดหัวฉีดออกมาล้างข้างนอก ง. ใช้น้ำยาฉีดล้างโดยไม่ต้องถอดหัวฉีดออกมา 8. ข้อใดกล่าวถึง วิธีการบำรุงรักษาเรือนลิ้นเร่ง ที่ถูกต้อง ก. ใช้น้ำยาฉีดล้างโดยไม่ต้องถอดลิ้นเร่งออกมา ข. ใช้น้ำยาฉีดล้างโดยต้องถอดลิ้นเร่งออกมา ค. ใช้แรงดันลมเป่า ง. ใช้เหล็กขูด 9. ข้อใดกล่าวถึง วิธีการบำรุงรักษามาตรวัดการไหลของอากาศ ที่ถูกต้อง ก. ใช้น้ำยาฉีดล้างที่ชุดสายไฟ ข. ใช้น้ำยาฉีดล้างที่ตัว SENSOR ค. ใช้แรงดันลมเป่า ง. ใช้เหล็กขูด 10.วิธีการบำรุงรักษากรองน้ำมันเชื้อเพลิงดีเซลแบบคอมมอนเรล จะใช้ระบบไฟเตือนกรองน้ำมันเชื้อเพลิง แสดงที่หน้าปัด เพื่อบ่งบอกถึงสิ่งใด ก. ระบบเกิดการอุดตัน ข. มีสิ่งสกปรกอยู่ในระบบ ค.มีน้ำมันเชื้อเพลิงรั่วในระบบ ง. อายุการใช้งานของกรองน้ำมันเชื้อเพลิง เอกสารอ้างอิง ประสานพงษ์ หาเรือนชีพ, งานระบบฉีดเชื้อเพลิงควบคุมด้วยอิเล็กทรอนิกส์. กรุงเทพฯ : ซีเอ็ด, 2562 ณรงค์ชัย โพนงาม, งานระบบฉีดเชื้อเพลิงควบคุมด้วยอิเล็กทรอนิกส์. กรุงเทพฯ : เมืองไทย, 2562