ลิงชิมชิแปนซี หน้าน้ 1 จาก 12
ความนำ พวกคุณรู้จักประเทศขนาดกลางที่มีชื่อว่า"ประเทศ ยูกันดา"กันบ้างไหม เป็นประเทศที่ตั้งอยู่ที่ทวีปแอฟริกา ตะวันออก ซึ่งยูกันดามีโปรแกรมการเดินป่าจำ นวนมาก อีก ทั้งยังมีโปรเเกรมเดินป่าตามรอยสัตว์ไห้เลือกเยอะมากไม่ จำ เป็น ลิง ค่าง บ่าง ชะนี กระรอก กระแต ค้างคาว และที่ นี้มีลิงชนิดหนึ่งที่ผมนั้นสนใจมากและอยากไห้พวกคุณได้ รู้จักลิงชนิดนั้นคือ ลิงชิมแปนซี เป็นลิงที่มีDNAที่มีความ ไกล้เคียงกันกับมนุษย์มากกว่า98% เราต่างเป็นสัตว์สังคมที่ มีการเรียนรู้และถ่ายทอดความรู้ได้ ไม่ใช่การใช้สัญชาตญาณ เพียงอย่างเดียวคือแบบสัตว์หลายๆชนิด มาดูความพิเศษ ของลิงชิมแปนซีแบบคร่าวๆ กันดีกว่า ลิงชิมชิแปนซี หน้าน้ 2 จาก 12
ความเป็นมา ชิมแปนซี (Chimpanzee) ชื่อวิทยาศาสตร์ Pan troglodytes เป็นลิงไม่มีหางที่มีความ ใกล้เคียงกับมนุษย์มากที่สุด แขนและขา มีความยาวพอๆกัน สมองเจริญมากทำ ให้ เฉลียวฉลาดกว่าอุรังอุตังและกอริลลา เชาวน์ปัญญาเกือบเท่ามนุษย์ สามารถ เดินตรง 2 เท้าได้แบบมนุษย์ แต่นิ้วเท้า จะหันไปข้างนอก เวลาเดินตัวจะเอนไป ข้างหน้า แขนตรง และวางข้อมือลงบน พื้น ลิงชิมชิแปนซี หน้าน้ 3 จาก 12
สกุลลิงชิมแปนซี สกุลชิมแปนซี (อังกฤษ: Chimpanzee, Bonobo,Chimp) เป็นสกุลของสัตว์เลี้ยงลูก ด้วยนมที่มีวิวัฒนาการสูง ใกล้เคียงกับ มนุษย์มากที่สุดในอันดับวานร เป็นลิงไม่มีหางใช้ชื่อสกุลว่า Pan มีถิ่นที่อยู่ในแถบทวีปแอฟริกาตะวันออก และแอฟริกากลาง ลิงชิมชิแปนซี หน้าน้ 4 จาก 12
อาหาร ลิงชิมแพนซี เป็นสัตว์ที่กินทั้งพืชและสัตว์ แต่จะกินพืชเป็นหลักมีงานวิจัยที่รายงานชนิด อาหารไว้มากกว่า 300 รายการแต่ส่วนใหญ่จะ เป็นผลไม้ ลูกไม้ ใบไม้ ดอกไม้และเมล็ดพืช รวมทั้งไข่นก ลูกนก แมลงหลากชนิด บาง ครั้งจะกินซากสัตว์ มีการล่าสัตว์เลี้ยงลูกด้วย น้ำ นม เช่น ลิงหลายชนิด บุชบัค หมูป่า โดย แบบรวมกลุ่มร่วมกันล่าหรือล่าตัวเดียว ลิงชิมชิแปนซี หน้าน้ 5 จาก 12
พฤติกรรม ชอบอยู่รวมกันเป็นฝูง พักอาศัยอยู่บนต้นไม้ เคลื่อนไหวไปมาได้อย่างคล่องแคล่วว่องไว เวลาอยู่บนต้นไม้ ในฝูง ๆ หนึ่งจะมีตัวผู้เป็น พ่อตัวหนึ่ง ตัวเมียอาจมีตัวเดียวหรือหลายตัว รวมทั้งพวกลูก ๆ มันสร้าง “รังนอน” ของ มันไว้บนต้นไม้ โดยเฉพาะบนคาคบไม้ซึ่งมัน จะทำ พื้นของรังให้เรียบ ด้านบนมีกิ่งไม้ใบไม้ ปกคลุมบังอยู่ มันจะใช้ “รัง” นี้เป็นที่อาศัย พักผ่อนหลับนอนในตอนกลางคืน ชอบตื่น แต่เช้าตรู่ ฉลาดมาก สามารถเรียนรู้และเลียน แบบพฤติกรรมของคนได้เกือบทุกอย่าง เช่น สวมเสื้อเองได้ กินอาหารและดื่มน้ำ บนโต๊ะได้ เป็นต้น ลิงชิมชิแปนซี หน้าน้ 6 จาก 12
ยีนเหมือนกัน แต่พฤติกรรม ก็แตกต่างกันได้ แม้มนุษย์กับชิมแปนซีจะมียีนเหมือนกันจำ นวนมาก แต่ยีนของทั้งสองสายพันธุ์ก็มักทำ งานแตกต่างกัน การ แสดงออกของยีน (Gene Expression) สามารถ เปลี่ยนแปลงได้ตลอด ยีนตัวเดียวกันจะแสดงออกในสมองส่วนเดียวกัน ทั้งใน มนุษย์ ชิมแปนซี และกอริลล่า แต่จำ นวนของยีนจะ แตกต่างกันไป ความแตกต่างนานัปการนี้ส่งผลต่อ พัฒนาการของสมอง และการทำ งานของสมอง ทั้งยัง ทำ ให้สมองของมนุษย์มีขนาดใหญ่กว่าและฉลาดกว่า ไพรเมตอื่นๆ ลิงชิมชิแปนซี หน้าน้ 7 จาก 12
ลักษณะลิงชิมแปนซี ลิงชิมแพนซี เป็นลิงขนาดใหญ่มีขนสีดำ ขึ้น กระจายปกคลุมร่างกาย ยกเว้นส่วนหน้าและ ฝ่าเท้า สีผิวหนังส่วนที่ไม่มีขนสีน้ำ ตาลอ่อน หรือน้ำ ตาลดำ โดยจะเป็นสีดำ มากขึ้นเมื่ออายุ เพิ่ม ลิงชิมแพนซีมีใบหูขนาดใหญ่มีผลให้การ รับฟังเสียงได้ดี และ ดวงตาทั้งสองข้าง อยู่ ด้านหน้าช่วยในการปรับความชัดเจนของวัตถุ ที่มองได้ มีนิ้วยาวและนิ้วหัวแม่มือใหญ่พอที่ จะจับสิ่งของได้ ส่วนแขนที่ยาวกว่าขาหลัง ทำ ให้สามารถใช้แขนและขาในการเดินในท่าที่ เรียกว่า knuckle-walking การเดินด้วยแขน และขาโดยที่ส่วนแขนจะที่กำ นิ้ว ซึ่งน้ำ หนัก ของร่างกายจะถ่ายน้ำ หนักผ่านนิ้วที่กำ ไว้ ลิง ชิมแพนซีมีฟัน 32 ซี่ ซึ่งคล้ายกับฟันของ มนุษย์ เพื่อช่วยให้ลิงชิมแพนซีบดพืชอาหาร และมีเขี้ยวที่ยาวกว่ามนุษย์ที่จะช่วยในการกัด เนื้อด้วย ลิงชิมชิแปนซี หน้าน้ 8 จาก 12
การสืบพันธุ์ ชิมแปนซีเริ่มผสมพันธุ์ได้เมื่อมีอายุ 7-9 ปี เป็นสัดทุก ๆ 33-38 วัน ระยะเวลาสำ หรับการ ผสมพันธุ์นาน 3 วัน ตั้งท้องนานประมาณ 230 วัน ลูกจะอยู่กับแม่นาน 1-2 ปี และ มีอายุยืนประมาณ 40 ปี ลิงชิมชิแปนซี หน้าน้ 9 จาก 12
ระบบภูมิคุ้มกันของ มนุษย์กับชิมแปนซี นอกจากดีเอ็นเอจะใกล้เคียงกันมากแล้ว ระบบ ภูมิคุ้มกันของชิมแปนซีก็คล้ายคลึงกับของมนุษย์ มากเช่นกัน โรคที่เกิดจากการติดเชื้อไวรัสในมนุษย์ ส่วนใหญ่ เช่น โรคเอดส์ ไวรัสตับอักเสบ สามารถส่ง ผลกระทบต่อชิมแปนซีได้เช่นกัน อย่างไรก็ตาม ระบบภูมิคุ้มกันของมนุษย์และ ชิมแปนซียังมีความแตกต่างอยู่บ้าง เพราะชิมแปนซี กลับไม่ติดเชื้อไข้มาลาเรีย อย่างพลาสโมเดียม ฟัลซิ พารัม (Plasmodium Falciparum) ซึ่งมียุงเป็นพาหะ และสามารถเข้าสู่ร่างกายมนุษย์ได้เมื่อโดนยุงกัด เนื่องจากความแตกต่างเพียงเล็กน้อยในดีเอ็นเอ ทำ ให้เซลล์เม็ดเลือดแดงของมนุษย์สามารถติดเชื้อนี้ ได้ แต่เซลล์เม็ดเลือดแดงของชิมแปนซีกลับทนต่อ เชื้อนี้ ลิงชิมชิแปนซี หน้าน้ 10 จาก 12
มนุษย์กับชิมแปนซี เครือญาติ หน้าขนกับวิถีชีวิตที่เเตกต่าง แต่มนุษย์นั้นแตกต่างจากสัตว์ใว์นกลุ่มไพรเมตอื่นๆ ตรงที่มี ความสามารถทางสติปัญญาและสมองใหญ่กว่าว่อย่างเห็น ได้ชัด นั่นคือ ใหญ่กว่าว่ถึงประมาณ 3 เท่า นักวิทวิยาศาสตร์ ได้ทำ การเปรียรีบเทียบดีเอ็นเ ของ มุนษย์ ชิมแปนซี และโบ โนโบหรือรืชิมแปนซีแคระ และพบว่าว่ดีเอ็นเอของมนุษย์กับ ชิมแปนซนนั้นมีความคล้ายคลึงกันถึง 98.8 เปอร์เซ็นต์เลย ที่ดีเอ็นเอของมนุษย์กับชิมแปนซีคล้ายกันมากถึงเพียงนี้ เป็นเพราะมนุษย์กับชิมแปนซีมีสปีชีส์ใกล้กันมาก ทั้งมนุษย์ ชิมแปนซี และโบโนโบต่างก็มาจากบรรพบุรุษเดียวกันที่มี ชีวิตวิอยู่ในโลกเมื่อ 6-7 ล้านปีก่อน จากนั้น มนุษย์และ ชิมแปนซีก็ค่อยๆวิวัวิฒวันาการมาเรื่อรื่ยๆ รวมถึงดีเอ็นอีที่ส่ง ต่อกันมารุ่นต่อรุ่นก็เกิดการเปลี่ยนแปลง การเปลี่ยนแปลง ของดีเอ็นเอนี่เองที่ทำ ให้มนุษย์กับชิมแปนซีมีลักษณะรูป ร่างและพฤติกรรมแตกต่างกันเช่นปัจจุบัน ลิงชิมชิแปนซี หน้าน้ 11 จาก 12
ลักษณะทั่วไปของ ลิงชิมแปนซี ลักษณะทั่วไป เป็นลิงที่ไม่มีหาง คล้ายคนมาก แขนและขามีความยาวพอ ๆ กัน สมอง เจริญริมากทำ ให้เฉลียวฉลาดกว่าว่อุรังอุตังและกอริลริล่า มีเชาว์ปัว์ ปัญญา เกือบเท่ามนุษย์ สามารถเดินตรงได้แต่นิ้วเท้าจะหันไปข้างนอก เวลาเดิน ตัวจะเอนไปข้างหน้า แขนตรง และวางข้อมือลงบนพื้น นานๆ ครั้งจะเดิน 2 เท้าแบบมนุษย์ ซึ่งในการเดินแบบนี้ ลิงชิมแปนซีจะเอามือไว้ข้ว้ ข้างหลัง เพื่อช่วยในการทรงตัว หรือรืชูมือทั้ง 2 ข้างขึ้นสูง ตัวผู้สูงราว 5 ฟุตฟุส่วน ตัวเมียสูงราว 4 ฟุตฟุเวลากินน้ำ จะใช้ปากก้มลงดื่มโดยตรง ไม่ใช้มือจุ่มน้ำ ขึ้นมาเหมือนชะนี ว่าว่ยน้ำ ไม่เป็น มีความจำ ดีมาก มีอารมณ์ความรู้สึกเช่น เดียวกับคน ลิงชิมชิแปนซี หน้าน้ 12 จาก 12