MESTI TAHU iii – x Bab 1 Seni Bina 1 Bab 2 Seni Lukisan 11 Bab 3 Seni Catan 22 Bab 4 Seni Arca 33 Bab 5 Reka Bentuk Industri 44 Bab 6 Seni Batik 55 Bab 7 Seni Reka Grafik (Infografik) 66 Bab 8 Seni Foto (Manipulasi Imej dan e-Portfolio) 77 Pentaksiran Tingkatan 5 88 Jawapan 94 Kandungan ii
MESTI TAHU Bab 1 1 @ Pan Asia Publications Sdn. Bhd. Bab 2 7 @ Pan Asia Publications Sdn. Bhd. Bab 1 3 @ Pan Asia Publications Sdn. Bhd. Bab 2 9 @ Pan Asia Publications Sdn. Bhd. Bab 1 5 @ Pan Asia Publications Sdn. Bhd. Bab 2 11 @ Pan Asia Publications Sdn. Bhd. Fakta Penting Seni bina rumah tradisional Melayu terdiri daripada beberapa ciri tertentu iaitu: 1. Berpanggung, bertiang dan bertangga. 2. Berbumbung curam dan tinggi serta perabung yang panjang. 3. Mementingkan aspek pengudaraan, pencahayaan dan keselamatan. 4. Ragam hias berupa ukiran pada bahagian dinding, tiang, kekisi, panel pintu, tingkap, pemeleh dan tebar layar. 5. Mempunyai serambi atau anjung, rumah ibu, loteng dan dapur. 1. Emotif – Perkara yang berkaitan dengan emosi dan perasaan. 2. Ilusi Pergerakan – Teknik yang menggunakan prinsip irama untuk memberikan suasana satu atau lebih elemen-elemen seni secara berterusan. 3. Ilusi Optikal – Corak yang terbentuk apabila garis-garis selari yang melengkung disusun bertindih. 4. Ilusi Visual – Teknik yang digunakan dalam aliran Seni Op untuk menghasilkan kesan pergerakan ataupun imej. 5. Satah – Permukaan yang rata. 1. Gaya (a) Luahan perasaan secara spontan dan bebas. (b) Pelukis menggambarkan realiti yang dialami. (c) Imej tidak digambarkan secara jelas dan lebih kepada penzahiran kesan emosi manusia. 2. Pelopor – Kumpulan Die Brucke dan Der Blaue Reiter. 3. Contoh pelukis dan karya 1. Kediaman raja dan ketua negara. 2. Terdapat balairong seri, dewan mengadap, singgahsana, bilik santapan dan kamar beradu. 3. Dihiasi dengan seni ukiran. 4. Contoh Istana adalah seperti berikut: 1. Gaya (a) Berpusat di Paris, Perancis. (b) Menghasilkan karya minda bawah sedar. (c) Objek terhasil berdasarkan imaginasi pelukis melampaui pemikiran logik. 2. Pelopor – Andre Breton 3. Contoh pelukis dan karya Konsep Rumah Tradisional Konsep Rumah Ibadat Seni Lukisan: Konsep Penting Seni Lukisan: Aliran Ekspresionisme – Gaya, Pelopor, Pelukis dan Karya Rumah ibadat Konsep Masjid • Rumah ibadat bagi penganut agama Islam. • Mempunyai kubah, mihrab, menara, ruang solat dan landskap menarik. Gereja • Rumah ibadat bagi penganut agama Kristian. • Mempunyai pelbagai rekaan dan ukiran. Tokong • Rumah ibadat bagi penganut agama Buddha. • Dihiasi dengan arca patung, ukiran dan lukisan. Kuil • Rumah ibadat bagi penganut agama Hindu. • Mempunyai pelbagai arca, ukiran dan lukisan. Gurdwara • Rumah ibadat bagi kaum Sikh. • Mempunyai menara dan kubah yang menarik. Pelukis Karya dan Tahun Ernst Ludwig Kirchner Street Scene, 1914 Erich Heckel Dorfstrasse, 1907 Karl Schmidt-Rottluff Landscape with Tree, 1960-1965 Seni Lukisan: Aliran Surealisme – Gaya, Pelopor, Pelukis dan Karya Istana Negara Istana Maziah Istana Iskandariah Istana Seri Menanti Konsep Istana Berserta Contohnya Pelukis Karya dan Tahun Andre Breton Cadavre Exquis, 1930 Endre Rozsda Lady with Camellias, 1960 Max Ernst The Hat Makes the Man, 1920
1 Bab 1 1. Rumah Tradisional (a) Rumah tradisional Melayu mempunyai ciri-ciri seperti: • Bertiang • Berpanggung • Bertangga • Tebar layar (b) Reka bentuk seni bina rumah tradisional Melayu mementingkan aspek pengudaraan, pencahayaan dan keselamatan. (c) Ragam hias terdapat di bahagian seperti: • Dinding • Pemeleh • Tiang • Tingkap • Kekisi • Panel pintu • Tebar layar (d) Bahagian asas rumah tradisional Melayu ialah: • Serambi atau anjung • Rumah ibu • Selang • Ruang dapur • Pelantar (e) Antara contoh rumah tradisional Melayu ialah: • Rumah Bujang atau Rumah Tunggal • Rumah Berpeleh • Rumah Perabong Panjang • Rumah Minangkabau • Rumah Tiang Dua Belas • Rumah Serambi Melaka • Rumah Bumbung Perak • Rumah Kutai atau Rumah Potong Pattani • Rumah Limas atau Rumah Baju Kurung • Rumah Perabong Lima • Rumah Panjang 2. Rumah Ibadat (a) Masjid • Masjid merupakan tempat ibadat bagi orang yang beragama Islam. • Ciri-ciri umum reka bentuk masjid adalah mempunyai: ‒ Kubah ‒ Mihrab ‒ Menara ‒ Landskap ‒ Ruang solat ‒ Hiasan dalaman • Antara contoh masjid di Malaysia ialah: ‒ Masjid Kampung Laut ‒ Masjid Ubudiah ‒ Masjid Sultan Salahuddin Abdul Aziz Shah ‒ Masjid Negara ‒ Masjid Tengkera NOTA Seni Bina (b) Gereja • Gereja merupakan tempat ibadat bagi orang yang beragama Kristian. • Contoh gereja yang terdapat di Malaysia ialah Gereja St. Paul dan Gereja St. Anthony. (c) Tokong • Tokong merupakan tempat ibadat bagi orang yang beragama Buddha. • Contoh tokong yang terdapat di Malaysia ialah Tokong Sam Poh Tong dan Wat Phothivihan. (d) Kuil • Kuil merupakan tempat ibadat bagi orang yang beragama Hindu. • Contoh kuil yang terdapat di Malaysia ialah Kuil Sri Mahamariamman dan Kuil Batu Caves. (e) Gurdwara • Gurdwara merupakan tempat perhimpunan atau penyembahan bagi kaum Sikh. • Contoh gurdwara yang terdapat di Malaysia ialah Gurdwara Sahib Tatt Khalsa. 3. Istana (a) Istana merupakan kediaman raja atau ketua negara. (b) Ciri-ciri istana adalah mempunyai: • Balairong seri • Dewan mengadap • Singgahsana • Bilik santapan • Kamar beradu (c) Contoh istana yang terdapat di Malaysia ialah: • Istana Negara • Istana Iskandariah • Istana Maziah • Istana Seri Menanti 4. Kompleks Makam (a) Makam merupakan tempat bersemadi bagi golongan yang dihormati iaitu raja, pahlawan atau pembesar. (b) Contoh kompleks makam yang terdapat di Malaysia ialah: • Kompleks Makam Diraja Mahmoodiah • Kompleks Makam Diraja Langgar • Kompleks Makam Diraja Jugra atau Makam Almarhum Sultan Abdul Samad
2 1. Contoh Rumah Tradisional Melayu (a) Rumah Bujang atau Rumah Tunggal (b) Rumah Bumbung Perak 2. Contoh Rumah Ibadat (a) Masjid Kampung Laut (b) Gereja St. Paul 3. Contoh Istana (a) Istana Negara (b) Istana Iskandariah 4. Contoh Kompleks Makam (a) Kompleks Makam Diraja Langgar (b) Kompleks Makam Diraja Mahmoodiah
3TIP SOS LATIHAN A Isikan tempat-tempat kosong dengan jawapan yang betul. 1. Isikan jawapan sama ada BETUL atau SALAH pada ruang yang disediakan. (a) Ciri-ciri rumah tradisional Melayu ialah bertiang, berpanggung dan bertangga. (b) Seni ukir berfungsi sebagai ragam hias untuk menambahkan keunikan seni bina ini. (c) Salur angin berfungsi sebagai pengudaraan dan pencahayaan. (d) Menara Masjid Kampung Laut berbentuk seperti sekaki payung yang kuncup. (e) Terdapat corak geometri yang menghiasi bahagian dinding, menara dan tingkap Gurdwara Sahib Tatt Khalsa. 2. Isi tempat kosong dengan jawapan yang betul. (a) Rumah bujang berselasar mempunyai dengan papan pemeleh dan atap . (b) Rumah Minangkabau berbentuk memanjang dan bumbungnya pada bahagian . (c) Atap Rumah atau Rumah Potong Pattani diperbuat daripada daun manakala dinding diperbuat daripada anyaman buluh atau . (d) Reka bentuk Masjid Ubudiah adalah dipengaruhi oleh seni bina saracenic atau . (e) Gereja St. Paul merupakan gereja di Malaysia yang dibina daripada atau batu lada. (f) Wat Phothivihan terletak di negeri . Elemen penting di wat ini ialah roda , arca Dewi Guan Yin, dan dewan gaya . (g) Di Kuil Sri Mahamariamman terdapat berbentuk piramid lima tingkat dan merupakan kuil tertua di Kuala Lumpur. Soalan 2(b): (i) Bentuk bumbung yang melengkung (tanduk kerbau).
4 TIP SOS 3. Nyatakan rumah tradisional dan masjid yang betul berdasarkan maklumat berikut. Rumah ini mempunyai bentuk seperti ukiran bangau yang terdapat pada perahu nelayan tempatan. Kekisi kayu dipasang pada bahagian bawah rumah jendela sebagai sistem keselamatan, pengudaraan dan pencahayaan. Di puncak bumbung terdapat tunjuk langit. Ruang di bawah bumbung dipanggil peran atau loteng yang merupakan ruang tidur anak gadis dan tempat menyimpan barang. Masjid ini merupakan kedua terbesar di Asia Tenggara dan mempunyai kubah terbesar di dunia. Kubahnya dikelilingi oleh empat menara. (a) (c) (b) (d) B Jawab semua soalan. 1. (a) Nyatakan ciri-ciri rumah tradisional Melayu. (b) Berikan empat jenis rumah tradisional Melayu yang terdapat di Malaysia. Soalan 3(d): (i) Masjid ini terletak di Shah Alam, Selangor. (ii) Masjid negeri Selangor.
5TIP SOS (c) Nyatakan ciri-ciri umum reka bentuk masjid. (d) Terangkan secara ringkas tentang seni bina Masjid Negara. (e) Apakah keunikan Masjid Tengkera? (f) Apakah perbezaan antara Gereja St. Paul dengan Gereja St. Anthony? KBAT Mengaplikasi (g) Nyatakan keistimewaan Masjid Kampung Laut. (h) Berikan beberapa motif ukiran di Istana Seri Menanti. Soalan 1(e): (i) Antaranya ialah bumbung berbentuk pagoda dan tiga lapis. Soalan 1(g): (i) Antaranya ialah bumbung berbentuk atap limas bertingkat.
6 TIP SOS 2. Berdasarkan gambar di bawah, jawab soalan-soalan berikut. (a) Berikan penjelasan tentang reka bentuk Rumah Perabong Lima. (b) Dengan menggunakan bahasa seni visual, terangkan tentang rupa, ruang, harmoni dan lain-lain. KBAT Mengaplikasi (c) Pada pendapat anda, mengapakah tiang rumah tradisional ini dibina tinggi? KBAT Menganalisis Soalan 2(b): (i) Kaitkan bahasa seni visual tersebut dengan reka bentuk rumah dalam gambar di atas.
17TIP SOS KERTAS 1 Pilih jawapan yang paling tepat. 1. Aliran Fauvisme bermula antara tahun 1900 hingga tahun 1910 yang dipelopori oleh A Alice Bailly B Raoul Dufy C Henri Matisse D Albert Marquet 2. Antara berikut, yang manakah berkaitan dengan aliran Fauvisme? I Menerima idea peniruan terhadap alam II Bentuk benda mudah dikenali III Menggambarkan luahan emosi secara spontan IV Imej tidak digambarkan secara jelas A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 3. Antara berikut, yang manakah berkaitan dengan Henri Manguin dalam aliran Fauvisme? I Lukisan dipengaruhi gaya Impresionisme II Lahir di Paris, Perancis III Lukisan yang paling terkenal ialah Fes (Maroc) (1926) IV Lukisan dipengaruhi oleh Claude Monet A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 4. • Waterfall (1922) • Two Riders and Horses (1927) • Dorfstrasse (1907) Pelukis yang menghasilkan karya di atas dalam aliran Ekspresionisme ialah A Erich Heckel B Albert Gleizes C Jean Metzinger D Ernst Ludwig Kirchner 5. Pasangan pelukis dan karya yang manakah betul? Pelukis Karya A Albert Gleizes Portrait de Clementine (1895) B Juan Gris Nature Morte Cubiste (1915) C Max Ernst Vase (1949) D Endre Rozsda Imperative (1976) 6. Antara berikut, yang manakah berkaitan dengan aliran Ekspresionisme? I Bermula di Jerman pada awal abad ke-20 II Menolak idea peniruan terhadap alam III Bentuk benda mudah dikenali walaupun tidak terperinci IV Imej tidak digambarkan secara jelas A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 7. Antara berikut, pelukis yang manakah terkenal dengan aliran Ekspresionisme? I Edvard Munch II Erich Heckel III Raoul Dufy IV Richard Hamilton A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 8. Pelukis aliran ini membina semula sesuatu objek dengan menggunakan rupa dan satah geometri yang diabstrakkan. Pernyataan di atas berkaitan dengan aliran A Seni Op B Seni Pop C Kubisme D Fauvisme Soalan 8: (i) Kata kunci ialah rupa dan satah geometri.
18TIP SOS 9. Kesan daripada modenisasi di Eropah pada awal abad ke-20 menyebabkan munculnya dua gaya aliran Kubisme iaitu I Kubisme Analitik II Kubisme Sintetik III Kubisme Semi Sintetik IV Kubisme Semi Kinestetik A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 10. Antara berikut, yang manakah merupakan karya dalam aliran Kubisme? KBAT Menganalisis I Pelukis: Jean Metzinger Tajuk: Study for Le Canot Tahun: 1913 II Pelukis: Andre Breton Tajuk: Cadavre Exquis Tahun: 1930 III Pelukis: Richard Caldicott Tajuk: Untitled Tahun: 2006 IV Pelukis: Albert Gleizes Tajuk: Toul Tahun: 1914 A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 11. Aliran Surealisme berpusat di Paris. Antara pelukis yang terkenal dalam aliran ini ialah A Juan Gris B Albert Marquet C Albert Gleizes D Andre Breton 12. Gaya aliran ini menimbulkan kesan-kesan aneh, di luar pemikiran manusia dan khayalan yang tidak logik. Pernyataan di atas berkaitan dengan aliran A Kubisme B Surealisme C Fauvisme D Ekspresionisme 13. • Dilahirkan di Jerman. • Salah seorang pelopor. • Lukisan terkenalnya ialah Two Riders and Horses (1927). Maklumat di atas merujuk kepada salah seorang pelukis aliran Ekspresionisme iaitu A Ernst Ludwig Kirchner B Karl Schmidt-Rottluff C Erich Heckel D Juan Gris Soalan 11: (i) Beliau ialah pengasas aliran Surealisme. (ii) Contoh karya beliau yang terkenal ialah Cadavre Exquis, 1930.
19TIP SOS 14. Apakah ciri-ciri lukisan Ekspresionisme Abstrak? I Menekankan aspek warna dan bentuk II Menggunakan simbol dan imej abstrak III Menghasilkan karya ke dalam bentuk geometri IV Penggunaan latar belakang dan objek yang bertindan A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 15. Salah seorang pelukis aliran Ekspresionisme Abstrak ialah Lee Krasner. Antara berikut, yang manakah merujuk tentang beliau? I Dilahirkan di New York, Amerika Syarikat pada tahun 1908 II Lukisan terkenal iaitu Imperative (1976) III Meninggal dunia pada tahun 1993 IV Dilahirkan di Jerman pada tahun 1880 A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 16. Seni Optikal atau Seni Op berkaitan dengan I ilusi optikal II singkatan daripada perkataan Popular Art III imej yang dihasilkan adalah statik IV timbul disebabkan pengulangan berirama A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 17. Antara pelukis aliran Seni Op ialah I Josef Albers II M.C. Escher III Richard Hamilton IV Lee Krasner A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 18. Antara berikut, yang manakah berkaitan dengan aliran Kubisme? I Muncul kesan daripada modenisasi di Eropah II Membina semula objek dengan menggunakan rupa dan satah geometri III Memindahkan imej popular ke permukaan kanvas IV Imej tidak digambarkan secara jelas A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 19. Manakah antara berikut merupakan pelukis dalam aliran Kubisme? I Albert Gleizes II Juan Gris III Franz Kline IV Max Ernst A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 20. Antara berikut, yang manakah berkaitan dengan Juan Gris daripada aliran kubisme? KBAT Mengaplikasi I Dilahirkan di Madrid, Sepanyol II Lukisan terkenal ialah Nature Morte (1911) III Meninggal dunia di Avignon, Perancis IV Berminat dalam bidang seni dan metafizik A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 21. Antara berikut, yang manakah merupakan pelukis dalam aliran Seni Pop? I David Hockney II Roy Lichtenstein III Richard Diebenkorn IV Richard Caldicott A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV Soalan 15: (i) Jawapan II merupakan jawapan yang betul.
31 KERTAS 2 Arahan: Jawab satu soalan sahaja. 1. Hasilkan sebuah catan pemandangan di tepi pantai. Hasil catan anda hendaklah menyerupai catan aliran Fauvisme yang banyak menggunakan warna penggenap dengan sapuan berus yang tidak rata. Lukiskan dengan menunjukkan ruang depan, tengah dan belakang.
32 2. Hasilkan sebuah catan tentang anda dan adik berada di kawasan sawah padi pada waktu senja. Hasil catan anda hendaklah menyerupai aliran Ekspresionisme iaitu menggunakan warna yang terang dan dramatik dengan luahan perasaan secara spontan dan bebas. Lukiskan dengan menunjukkan rupa, bentuk, warna, ruang dan sebagainya.
39TIP SOS KERTAS 1 Pilih jawapan yang paling tepat. 1. Penghasilan arca Barat sebelum zaman Renaissance dikaitkan dengan reka bentuk figura manusia. Pernyataan ini bermaksud I unsur-unsur kepercayaan II unsur-unsur keagamaan III unsur-unsur kesabaran IV unsur-unsur kepahlawanan A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 2. Bagaimanakah ciri-ciri arca yang dihasilkan pada abad ke-14? I Subjek utamanya manusia II Karya arca untuk tujuan kesenian III Arca figura bersaiz kecil IV Potret yang realistik A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 3. Maklumat di bawah berkaitan dengan pengarca pada abad ke-14. • Lahir di Pisa, Itali. • Arca terkenal beliau ialah Life of John the Baptist (1330-1336). Pengarca tersebut ialah A Andrea Pisano B Giovanni Pisano C Andre Beauneveu D Alessandro Algardi 4. Arca Venus of Willendorf yang dihasilkan pada zaman Paleolitik mencerminkan kepercayaan masyarakat tentang I dewa-dewi II kemuliaan III ketaatan IV kesuburan A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 5. Pengarca pada abad ke-16 ini dilahirkan di Caprese, Itali. Arcanya dipengaruhi oleh gaya Manerisme dan digelar sebagai II Divino atau The Devine One. Pengarca yang dimaksudkan ialah A Michelangelo B Giovanni da Bologna C Gian Lorenzo Bernini D Alessandro Algardi 6. Bagaimanakah pengarca pada abad ke-15 menghasilkan arca figura mereka? I Arca timbulan dan arca berdiri bebas II Arca figura bersaiz kecil III Arca menonjolkan karakter IV Mampu menonjolkan ciri-ciri fizikal A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 7. Ketepatan wajah dan tubuh figura amat dititikberatkan bagi menonjolkan ciri-ciri fizikal dan psikologi dalam diri figura tersebut. Maklumat di atas merujuk pada abad A ke-19 B ke-18 C ke-15 D ke-16 8. Gaya Manerisme muncul pada abad ke-16. Apakah maksud istilah Manerisme? I Kemahiran II Keunikan III Kesuburan IV Keindahan A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV Soalan 5: (i) Contoh karya arca ialah Moses, 1513-1515.
40TIP SOS 9. Bagaimanakah pengarca pada abad ke-16 menghasilkan arca yang bercirikan keindahan? A Menggunakan pelbagai bahan B Arca dalam bentuk saiz yang besar C Menggunakan alatan yang baharu dan tajam D Paparan bentuk badan arca patung dan gaya arca tersebut 10. Antara berikut, pengarca yang manakah menggunakan gaya Manerisme dalam penghasilan arca mereka? I Michelangelo II Benvenuto Cellini III Alessandro Algardi IV Gian Lorenzo Bernini A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 11. Bagaimanakah pengarca pada abad ke-17 menghasilkan karya dengan berpandukan aliran Baroque? I Arca bersifat keagamaan dan naturalistik II Menolak penghasilan arca secara peniruan III Penghasilan secara terperinci IV Penekanan unsur kontras A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 12. Keindahan arca bersifat naturalistik telah dihasilkan pada abad ke-17 oleh aliran Baroque. Bagaimanakah aliran ini menggunakan konsep absolute unity? A Sapuan warna pada arca B Pemilihan yang tepat pada bahan C Melalui peniruan tanpa penambahan dan pengurangan D Menerusi kesan pencahayaan terang dan gelap pada arca 13. Maklumat di bawah berkaitan dengan pengarca pada abad ke-17. • Lahir di Naples, Itali. • Terkenal dengan arca gaya Baroque dan menggemari tema keagamaan. Pengarca yang berkaitan dengan maklumat tersebut ialah A Edme Bouchardon B Gian Lorenzo Bernini C Alessandro Algardi D Diego Velazquez 14. Bagaimanakah pengarca aliran Rococo dapat menghasilkan arca yang realistik? A Penggunaan alat yang baik B Bahan pewarna yang tahan lama C Penghasilan yang halus, terperinci dan bervariasi D Elemennya menunjukkan aspek kebaikan dan keperwiraan 15. Abad ke-18 telah mewujudkan dua aliran popular yang dapat menghasilkan arca yang halus. Aliran tersebut ialah I Rococo II Baroque III Naturalisme IV Neoklasisisme A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 16. Gaya realistik menjadi keutamaan kepada aliran Naturalisme dalam penghasilan arca. Bagaimanakah ia dilakukan? KBAT Mengaplikasi A Potret bersaiz besar B Tumpuan pada terang dan gelap objek C Penghasilan dilakukan secara halus dan terperinci D Menonjolkan karakter dan sifat fizikal subjek 17. Pilih jawapan yang betul bagi aliran dan pengarca aliran tersebut. Aliran Pengarca I Baroque Diego Velazquez II Naturalisme Alessandro Algardi III Manerisme Nanni di Banco IV Rococo Edme Bouchardon A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV Soalan 13: (i) Contoh karya arca ialah David, 1623.
41TIP SOS 18. Berikut ialah karya arca yang bertajuk Gattamelata. Berdasarkan karya arca pada abad ke-15 di atas, apakah yang boleh anda simpulkan? I Figura gaya realistik II Arca figura bertemakan keagamaan III Arca dipengaruhi oleh gaya Manerisme. IV Arca menonjolkan karakter dan sifat fizikal A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 19. Aliran Futurisme merupakan salah satu aliran seni arca era Modenisme. Apakah ciri-ciri yang digunakan oleh pengarca dalam menghasilkan karya? A Menampakkan ciri-ciri kepantasan, pergerakan dan pengulangan B Mengutamakan penzahiran emosi C Arca yang berserpihan dengan sudut yang runcing D Memperlihatkan konsep luahan perasaan menerusi pembentukan tidak dirancang 20. Maklumat di bawah berkaitan dengan pengarca pada abad ke-20. • Lahir di Bryansk, Rusia. • Menggabungkan elemen geometri yang dinamik. • Arca bercirikan pergerakan. • Contoh karya ialah Head of a Woman (1917-1920). Pengarca yang dimaksudkan ialah KBAT Menganalisis A Ann Hamilton B Naum Gabo C Claes Oldenburg D Valdimir Tatlin 21. Antara berikut, yang manakah merupakan karya arca yang dihasilkan pada abad ke-16? A B C D Soalan 21: (i) Nama karya arca tersebut ialah Moses yang dihasilkan oleh Michelangelo.
42 KERTAS 2 Arahan: Jawab satu soalan sahaja. 1. Anda berada di ruang legar sebuah hotel. Di satu sudut terdapat sebuah arca figura Malaysia yang berkonsepkan keagamaan. Lukiskan dengan menunjukkan rupa, bentuk, jalinan dan sebagainya.
43 2. Di atas sebuah meja terdapat beberapa buah buku, botol air dan sebuah arca berbentuk binatang. Lukiskan dengan menunjukkan rupa, ruang, bentuk, jalinan dan sebagainya.
88 Masa: 1 jam Arahan: Kertas soalan ini mengandungi 40 soalan. Jawab semua soalan. Tiap-tiap soalan diikuti oleh empat pilihan jawapan iaitu A, B, C dan D. Bagi setiap soalan, pilih satu jawapan sahaja. KERTAS 1 1. Apakah aspek yang dititikberatkan dalam reka bentuk seni bina? I Keselamatan II Pengudaraan III Keunikan IV Persembunyian A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 2. Reka bentuk masjid ini dipengaruhi seni bina India-Islam. Masjid ini berbentuk segi lapan dan kubah utama berbentuk bawang. Masjid tersebut ialah A Masjid Negara B Masjid Ubudiah C Masjid Tengkera D Masjid Kampung Laut 3. Masjid ini berbentuk atap limas bertingkat dan bersegi tiga menirus ke atas. Pernyataan di atas berkaitan dengan A Masjid Kampung Laut B Masjid Negara C Masjid Ubudiah D Masjid Tengkera 4. Manakah antara berikut merupakan ciri-ciri yang hampir sama bagi setiap istana di Malaysia? I Mempunyai balairong seri II Mempunyai dewan mengadap III Mempunyai tiga lapisan bumbung IV Mempunyai hiasan menara berbentuk bawang A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 5. Antara berikut, yang manakah ciri-ciri aliran Fauvisme dalam seni lukisan? I Luahan emosi secara spontan II Lukisan digambarkan secara emotif dan imaginatif III Menggunakan warna tidak terang dan natural IV Pelukis menggunakan imej bawah sedar A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 6. • Aliran ini bermula di Jerman pada awal abad ke-20. • Dipelopori oleh kumpulan Die Brucke dan Der Blaue Reiter. Maklumat di atas adalah berkenaan seni lukisan aliran A Ekspresionisme B Kubisme C Surealisme D Ekspresionisme Abstrak 7. Antara berikut, yang manakah merupakan dua gaya aliran Kubisme dalam seni lukisan? I Analitik II Sintetik III Seni analitik IV Kinestetik A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV Pentaksiran Tingkatan 5
94 BAB 1 Seni Bina Latihan A. 1. (a) BETUL (b) BETUL (c) BETUL (d) SALAH (e) BETUL 2. (a) Rumah bujang berselasar mempunyai bumbung panjang dengan papan pemeleh dan atap singgora. (b) Rumah Minangkabau berbentuk memanjang dan bumbungnya melengkung pada bahagian hujung. (c) Atap Rumah Kutai atau Rumah Potong Pattani diperbuat daripada daun rumbia manakala dinding diperbuat daripada anyaman buluh atau rotan. (d) Reka bentuk Masjid Ubudiah adalah dipengaruhi oleh seni bina saracenic atau India-Islam. (e) Gereja St. Paul merupakan gereja tertua di Malaysia yang dibina daripada batu laterit atau batu lada. (f) Wat Phothivihan terletak di negeri Kelantan. Elemen penting di wat ini ialah roda Dharmacakra, arca Dewi Guan Yin, pavilion Cina dan dewan gaya tibet. (g) Di Kuil Sri Mahamariamman terdapat gopuram berbentuk piramid lima tingkat dan merupakan kuil tertua di Kuala Lumpur. 3. (a) Rumah Berpeleh (b) Rumah Minangkabau (c) Rumah Limas atau Rumah Baju Kurung (d) Masjid Sultan Salahuddin Abdul Aziz Shah B. 1. (a) • Bertiang, berpanggung dan bertangga. • Bumbungnya curam dan tinggi mempunyai perabung. • Hujung bumbung ditutup dengan tebar layar. (b) • Rumah Bujang atau Rumah Tunggal • Rumah Minangkabau • Rumah Berpeleh • Rumah Serambi Melaka (c) • Mempunyai kubah, menara, ruang solat, mihrab, landskap dan hiasan dalaman. (d) • Terletak di Kuala Lumpur. • Reka bentuknya ialah gabungan corak Islam, moden serta seni bina tempatan. • Menaranya seperti sekaki payung yang kuncup dan bumbungnya seperti sekaki payung yang terbuka. (e) • Bumbung berbentuk pagoda. • Terdapat tiga lapisan bumbungnya iaitu bumbung beranda, bumbung ruang sembahyang dan bumbung kubah. (f) Gereja St. Paul Gereja St. Anthony • Gereja tertua di Malaysia yang terletak di Melaka. • Gereja ini terletak di Kuala Lumpur. Jawapan • Dibina daripada batu laterit atau batu lada serta mempunyai batu penutup kubur yang bertulis dan berukir. • Struktur gerejanya menegak dan mempunyai bumbung gabel klasik berbentuk segi tiga di puncaknya. (g) • Masjid tertua di Asia Tenggara. • Bumbungnya berbentuk atap limas bertingkat dan bersegi tiga menirus ke atas. • Di bahagian puncak dihiasi dengan buah buton. • Dibina dengan menggunakan teknik ‘tebuk pasak’ yang tidak menggunakan paku. (h) • Motif awan berarak. • Motif bunga tampuk manggis. • Motif bunga semantung. • Motif gunungan. 2. (a) • Bersaiz besar dan tidak memiliki tebar layar. • Bentuk bumbung terdiri daripada sebuah perabung lurus. • Dihiasi dengan ukiran kerawang. (b) • Terdapat pengulangan rupa motif geometri di bahagian yang menghiasi bawah tingkap dan di atas tingkap. • Susunan ulangan motif menghasilkan kesan harmoni pada keseluruhan reka bentuk rumah. • Susunan tingkapnya yang rapat dan banyak memberi ruang dalam yang luas. (c) • Untuk keselamatan. • Untuk keselesaan atau ruang santai. KERTAS 1 1 A 2 B 3 A 4 B 5 B 6 B 7 D 8 B 9 D 10 A 11 C 12 D 13 B 14 C 15 D 16 B 17 A 18 B 19 A 20 C KERTAS 2 (Rujuk Lampiran 1 dan 2) BAB 2 Seni Lukisan Latihan A. 1. (a) BETUL (b) BETUL (c) BETUL (d) BETUL (e) SALAH 2. (a) Dalam penghasilan karya Ekspresionisme Abstrak, lukisan adalah berdasarkan aksi pelukis serta menekankan aspek warna, bentuk dan aksi spontan. (b) Aliran Seni Pop muncul di England dan Amerika Syarikat pada tahun 1950-an. (c) Aliran Seni Pop menggunakan teknik memindahkan imej popular ke permukaan kanvas dan menggunakan saiz teks yang besar. Bab 1 – Bab 2