Tajuk 1 Mari Belajar Sejarah Unit 1 Mengenali Sejarah 1 Unit 2 Saya dan Keluarga 9 Unit 3 Sejarah Sekolah 18 Unit 4 Sejarah Tempat Tinggal 27 Tajuk 2 Zaman Air Batu Unit 5 Zaman Air Batu 36 Tajuk 3 Zaman Prasejarah Unit 6 Zaman Prasejarah 45 Tajuk 4 Kerajaan Melayu Awal Unit 7 Kerajaan Melayu Awal 55 Tajuk 5 Tokoh Terbilang Kesultanan Melayu Melaka Unit 8 Tokoh Terbilang Kesultanan Melayu Melaka 66 Unit 9 Pengasas Kesultanan Melayu Melaka 75 Unit 10 Tun Perak Bendahara Terbilang 85 Unit 11 Hang Tuah Laksamana Terbilang 94 Ujian Sumatif (Unit 1 – 11) 104 Jawapan 110
1 1 Mengenali Sejarah Unit 1: Mengenali Sejarah Pengertian Sejarah Kaedah Penyelidikan Sejarah Sebab dan Akibat dalam Peristiwa Sejarah Ruang dan Masa Sumber Sejarah Istilah Maksud istilah Akibat Kesan daripada berlakunya sesuatu peristiwa sejarah Dokumen rasmi Catatan sesuatu peristiwa sejarah yang pernah terjadi Gali cari Proses memperoleh maklumat daripada bahan-bahan sejarah Kronologi Rentetan masa dalam pengkajian sesuatu peristiwa sejarah Sebab Punca sesuatu peristiwa sejarah berlaku Sejarah Sesuatu peristiwa yang benar-benar berlaku pada suatu masa dahulu Sumber primer Sumber dalam bentuk asal dan masih belum diolah Glosari Istilah Peta Minda
2 Nota Ringkas 1. Sejarah merupakan suatu peristiwa yang benar-benar berlaku. Setiap sejarawan memberikan pandangan masing-masing berkaitan pengertian sejarah. Tokoh Pengertian sejarah Herodotus Sebuah penceritaan tentang tindakan manusia dan sebabsebab mereka melakukannya Ibn Khaldun Membicarakan peradaban manusia dan perubahan yang berlaku E.H.Carr Satu proses interaksi antara masa kini dengan masa lampau Profesor Emeritus Tan Sri Dr. Khoo Kay Kim Peristiwa yang pernah atau sudah berlaku Dr. Muhd Yusof bin Ibrahim Catatan atau rekod sesuatu peristiwa yang berlaku pada masa lalu 2. Sumber sejarah memberikan maklumat tepat tentang sesuatu peristiwa yang sudah berlaku. Sumber Primer Sumber Sekunder • Dikenali sebagai sumber pertama • Berada dalam bentuk asal dan belum diolah • Penulisan yang dihasilkan daripada sumber asal • Contoh: buku, majalah, akhbar dan risalah Fosil • Tinggalan tumbuhan atau haiwan yang terawet Artifak • Hasil ciptaan manusia • Contoh: alat batu, senjata dan duit syiling Manuskrip tulisan tangan • Catatan sesuatu peristiwa • Contoh: Hikayat Hang Tuah dan Sulalatus Salatin Dokumen rasmi • Catatan sesuatu peristiwa sejarah yang berlaku 3. Maklumat berkaitan sesuatu peristiwa sejarah diperoleh daripada tiga kaedah, iaitu kaedah arkeologi, kaedah lisan dan kaedah bertulis. Kaedah Arkeologi (Gali Cari) Kaedah Lisan Kaedah Bertulis 4. Urutan masa atau kronologi digunakan oleh sejarawan dalam melakukan kajian peristiwa sejarah. Konsep masa ini terbahagi kepada dekad, abad dan alaf. Konsep ini juga diwakili oleh dua zaman, iaitu zaman Sebelum Masihi (SM) dan Zaman Masihi (M). 20 (SM) 10(SM) 1(SM) 10(SM) 100 (M) 1000 (M) Zaman Sebelum Masihi (SM) Zaman Masihi (M) Dekad Abad Alaf
3 Praktis A Padankan tokoh sejarawan dan pandangan tokoh mengenai pengertian sejarah dengan betul. TP1 Tokoh Sejarawan Pengertian Sejarah (a) Penceritaan tentang tindakan manusia dan sebab-sebab mereka melakukannya Ibn Khaldun 1 (b) Membicarakan peradaban manusia dan perubahan yang berlaku 2 Profesor Emeritus Tan Sri Dr. Khoo Kay Kim (c) Proses interaksi antara masa ini dengan masa lampau E.H.Carr 3 (d) Peristiwa yang pernah atau sudah berlaku Herodotus 4 (e) Catatan atau rekod sesuatu peristiwa yang berlaku pada masa lalu Dr. Muhd Yusof bin Ibrahim 5 Standard Pembelajaran 1.1.1 Menyatakan pengertian sejarah
4 B Isi tempat kosong dengan jawapan yang betul. TP2 fosil artifak dokumen rasmi penulisan primer 1. Sumber pertama juga dikenali sebagai sumber . 2. Tinggalan tumbuhan dan haiwan dinamakan sebagai . 3. merupakan sebuah catatan berkaitan sesuatu peristiwa sejarah. 4. Barangan seperti alat batu dan senjata yang dicipta oleh manusia zaman dahulu diberi nama . 5. Sumber sekunder merupakan yang dihasilkan daripada sumber asal seperti buku dan akhbar. C Lengkapkan huraian di bawah bagi menerangkan kaedah penyelidikan sejarah. TP3 Kaedah Penyelidikan Sejarah Huraian 1. Kaedah Arkeologi (a) Contoh tinggalan sejarah ialah , tembikar, dan kulit siput. (b) Terdapat juga arkeologi atau arkeologi bawah air. (c) Proses mendapatkan maklumat tinggalan manusia sama ada di dasar laut, atau tasik. (d) Contohnya tapak , struktur dan artifak. 2. Kaedah Lisan (a) Langkah pertama : Kenal pasti dan membina soalan berdasarkan . (b) Langkah kedua : Menemu bual dan . (c) Langkah ketiga : , menyimpan data perbualan dan . 3. Kaedah Bertulis (a) Langkah pertama : Mengenal pasti . (b) Langkah kedua : sumber sejarah. (c) Langkah ketiga : dalam sumber sejarah. (d) Langkah keempat : Melaksanakan . Standard Pembelajaran 1.1.2 Mengenal pasti sumber dalam sejarah 1.1.3 Menjelaskan kaedah penyelidikan sejarah
7 Sudut Uji Diri A Lengkapkan teka silang kata di bawah. 1 2 3 6 4 7 8 5 M T R A N T K S D Melintang 2. Menurut Ibn Khaldun, sejarah memperkatakan mengenai manusia. 6. merupakan ciptaan manusia pada zaman dahulu. 7. Dekad, abad dan alaf mewakili konsep dalam pengkajian sejarah. 8. Merupakan tinggalan bahan-bahan daripada tumbuhan dan haiwan. Menegak 1. Antara seorang sejarawan terulung Eropah. 3. Tempoh masa yang mewakili 100 tahun. 4. Kaedah penyelidikan sejarah secara mempunyai empat langkah. 5. Sumber sekunder yang dihasilkan melalui penulisan daripada sumber asal. B Padankan gambar dan maklumat dengan betul. Ibn Khaldun Arkeologi maritim Ruang dan masa Manuskrip Fosil 1 2 3 4 5
8 C Jawab semua soalan di bawah. 1. Siapakah sejarawan yang memberi pandangan di bawah? Sejarah merupakan catatan atau rekod sesuatu peristiwa yang berlaku pada masa lalu A E.H.Carr B Herodotus C Ibn Khaldun D Dr. Muhd Yusof Ibrahim 2. Manuskrip yang manakah menjadi sumber primer dalam penyelidikan sejarah? I Hikayat Hang Tuah II Sulalatus Salatin III Sejarah Sabah IV Berita Harian A I dan II C II dan III B I dan IV D III dan IV 3. Kaedah arkeologi memerlukan pengkaji melakukan . A proses pembersihan kawasan B proses pencarian dan penggalian C proses penggalian dan pencarian D proses mengenal pasti kawasan pencarian 4. Penyelidikan arkeologi maritim dijalankan di dasar . A gua C kolam B sungai D pantai 5. Langkah pertama yang perlu dilakukan bagi mendapatkan maklumat sejarah melalui kaedah lisan ialah . I menemu bual sumber II membuat penulisan maklumat III mengenal pasti orang sumber IV menyediakan soalan untuk orang sumber A I dan II C II dan III B I dan IV D III dan IV 6. Langkah yang manakah dalam kaedah bertulis mewakili pentafsiran maklumat dalam sumber? A Pertama B Kedua C Ketiga D Keempat 7. Apakah maksud zaman Sebelum Masihi (SM)? A Zaman sebelum kelahiran Nabi Musa B Zaman selepas kelahiran Nabi Musa C Zaman sebelum kelahiran Nabi Isa D Zaman selepas kelahiran Nabi Isa 8. Mengapakah ruang dan masa penting dalam penyelidikan sejarah? A Mengetahui peristiwa sejarah yang berlaku B Memahami tokoh-tokoh sejarah yang wujud C Mengelakkan berlaku percanggahan fakta sejarah D Memudahkan penulisan peristiwa sejarah yang lengkap dan tersusun 9. Perasaan yang wujud berkaitan aspek sebab dan akibat dalam sesuatu peristiwa sejarah ialah perasaan ingin . A mengetahui C mengenali B melupakan D menulis 10. Apakah nilai murni yang diperoleh dalam mempelajari tajuk ini? A Berani menghadapi kenyataan B Berusaha menaikkan nama sendiri C Tidak berputus asa mencari sesuatu D Ilmu tidak penting untuk mencapai kejayaan
104 A Isi tempat kosong dengan jawapan yang betul. arkeologi pentadbiran pelanduk putih kembangan poskod sultan pengiktirafan tokoh setempat suhu Paleolitik 1. Maklumat daripada bahan tinggalan sejarah diperoleh setelah melalui proses gali cari di tapak . 2. Keluarga juga dianggotai oleh datuk dan nenek serta ibu dan bapa saudara. 3. merupakan satu maklumat penting dalam alamat sesuatu tempat. 4. Individu yang banyak menyumbang kepada anggota masyarakat tempatan dikenali sebagai . 5. Perubahan menyebabkan air batu mula mengalami proses kecairan. 6. Manusia zaman mula menggunakan api sebagai sumber kehidupan mereka. 7. Kerajaan Melayu awal mengadakan hubungan diplomatik bagi mendapatkan daripada kuasa besar. 8. Pembesar-pembesar istana dilantik oleh untuk membantu dalam pentadbiran. 9. menjadi lambang utama kerajaan Kesultanan Melayu Melaka sehingga kini. 10. Bendahara berperanan menasihati sultan melaksanakan mengikut ajaran Islam. 20
108 F Pilih satu jawapan yang betul. 1. Urutan masa yang manakah mewakili tempoh 1000 tahun? A Alaf C Dekad B Abad D Tahun 2. Apakah proses dalam melaksanakan kaedah penyelidikan di bawah? Kaedah bertulis A Mendapatkan maklumat melalui temu bual B Mendapatkan maklumat daripada tulisan dan lakaran C Mendapatkan maklumat tinggalan kebudayaan manusia D Mendapatkan maklumat daripada bahan tinggalan sejarah 3. Antara berikut, dokumen rasmi negara yang manakah berkaitan identiti individu? A Kad akaun bank B Kad perniagaan individu C Kad pengenalan individu D Kad keahlian perpustakaan 4. Pernyataan di bawah berkaitan peranan anak-anak. Hormat-menghormati Mengapakah sikap tersebut penting? A Mengelakkan perbalahan B Identiti sebuah masyarakat C Amalan yang diwarisi turuntemurun D Membezakan golongan tua dengan golongan muda 5. Mengapakah institusi sekolah sangat penting kepada setiap insan? I Menimba ilmu pengetahuan II Mencari kawan baharu III Melengkapkan perjalanan hidup IV Belajar mendisiplinkan diri dengan peraturan A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 6. Mengapakah mercu tanda penting dalam aspek lokasi sekolah? A Mudah dikenali umum B Memudahkan pencarian C Lambang kecantikan sekolah D Lambang keunggulan sekolah 7. Apakah kepentingan mengetahui sejarah sekolah kita? A Menjadi bahan cerita B Menjadi kebanggaan C Menjadi pengajaran D Menjadi kenangan 8. Mengapakah tempat tinggal penting kepada manusia? A Menyaingi orang lain B Mengelakkan bencana alam C Menunjukkan status individu D Menjadi tempat perlindungan 9. Apakah perkara yang dikaitkan dengan sejarah tempat tinggal? I Mercu tanda II Bilangan penduduk III Asal usul nama tempat IV Peristiwa bersejarah A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 10. Apakah ciri yang mewakili zaman Air Batu Epok Holosen? A Suhu bumi rendah B Suhu bumi meningkat C Terbina banyak air batu D Keluasan tanah dataran
110 Unit 1 PRAKTIS A 1. b 2. d 3. c 4. a 5. e B 1. primer 2. fosil 3. Dokumen rasmi 4. artifak 5. penulisan C 1. (a) fosil; barangan logam (b) maritim (c) kebudayaan; sungai (d) kapal karam; purba 2. (a) orang sumber; tajuk kajian (b) merakam perbualan (c) Menyalin rakaman; membuat penulisan 3. (a) sumber sejarah (b) Mengumpul (c) Mentafsir maklumat (d) penulisan D 3,1,2 E 1. Rentetan peristiwa yang berlaku mengikut urutan masa 2. Tempoh selama 10 tahun 3. Tempoh selama 100 tahun 4. Tempoh selama 1000 tahun F 1. Dihukum kerana melakukan kesalahan. 2. Timbul perasaan prasangka buruk sesama sendiri. 3. Menjaga kebersihan kawasan untuk mengelakkan penyakit berbahaya. G F1 Mewartakan tinggalan tersebut sebagai warisan negara. H1a Melarang sebarang bentuk pencerobohan ke atas warisan negara. H1b Dijadikan sebagai tarikan pelancong untuk menambah sumber pendapatan negara. H1c Hasil pendapatan digunakan untuk membaik pulih dan membangunkan warisan tersebut. C1 Lokasi penentangan pejuang negara seperti Pasir Salak. F2 Membuat hebahan di media massa. H2a Memberi pengetahuan kepada masyarakat setempat dan antarabangsa. H2b Menarik minat masyarakat dan pelancong datang melawat. H2c Menambah bilangan amalan budaya dan tempat bersejarah negara. C2 Amalan tradisi masyarakat Melayu seperti adat perkahwinan. SUDUT UJI DIRI A 1. HERODOTUS 2. PERADABAN 3. DEKAD 4. BERTULIS 5. BUKU 6. ARTIFAK 7. MASA 8. FOSIL B (a) Fosil (b) Manuskrip (c) Ibn Khaldun (d) Arkeologi maritim (e) Ruang dan masa C 1. D 2. A 3. C 4. B 5. D 6. C 7. C 8. D 9. A 10. C Unit 2 PRAKTIS A 1. Nama 2. Tarikh dan waktu kelahiran 3. Jantina 4. Tempat kelahiran 5. Kewarganegaraan - Nama bapa, Nombor sijil kelahiran, Taraf penduduk, Keturunan, Agama, Nama ibu, Tempat tinggal B 1. dokumen 2. rasmi 3. Sijil kelahiran 4. pendaftaran 5. akaun
111 C 1. Bapa, ibu, abang, kakak, adik 2. Bapa, ibu, abang, kakak, adik, datuk, nenek D Peranan Ibu Bapa Peranan Anak-anak 1. Mencari pekerjaan untuk menyara keluarga 2. Memberikan kasih sayang kepada anakanak 3. Menjaga keselamatan setiap ahli keluarga 4. Menyediakan keperluan asas untuk keluarga seperti makanan, pakaian dan tempat tinggal 5. Menjadikan diri sebagai contoh terbaik kepada anak-anak - Memberikan pendidikan yang sempurna kepada anak-anak untuk masa depan mereka 1. Menjaga nama baik keluarga ketika berada di luar rumah 2. Membantu ibu bapa dalam melakukan kerja di rumah 3. Saling hormatmenghormati dan taat kepada ibu bapa 4. Sentiasa mendengar dan mengikut nasihat ibu bapa 5. Belajar dengan bersungguhsungguh untuk masa depan E 1. Dapat melahirkan kasih sayang dalam sesebuah keluarga. 2. Mengelakkan perbalahan antara anggota keluarga. - Melahirkan perasaan hormat terutama kepada orang yang lebih tua. - Mewujudkan keharmonian dan tolak ansur dalam rumahtangga. F 1. Siti Nur Masyitah dilahirkan pada tanggal 20 April 2002 di Hospital Besar Melaka. 2. Pada tanggal 1 Januari 2009, Siti Nur Masyitah didaftarkan sebagai murid tahun Satu di Sekolah Kebangsaan Sri Laksamana. 3. Pada 1 Januari 2015, Siti Nur Masyitah telah didaftarkan sebagai murid Tingkatan Satu di Sekolah Menengah Kebangsaan Ghafar Baba. 4. Pada tahun 2019, Siti Nur Masyitah mengambil peperiksaan Sijil Pelajaran Malaysia di sekolah menengahnya. 5. Selepas tamat sekolah, Siti Nur Masyitah menyambung pelajarannya di universiti untuk menjadi seorang cef. G F1 Merupakan tuntutan agama. H1a Mewajibkan anak-anak memiliki akhlak mulia. H1b Dapat menjaga nama baik ibu bapa dan diri sendiri. H1c Melahirkan hubungan yang baik dalam kalangan anggota keluarga. Inf Mewujudkan sebuah keluarga yang harmoni dan sejahtera. F2 Melahirkan warganegara yang baik. H2a Amalan baik dalam keluarga diteruskan dalam kehidupan bermasyarakat. H2b Memperoleh ramai rakan dan disenangi dengan perwatakan kita. H2c Kehidupan lebih baik dan sempurna. Inf Masyarakat menjadi harmoni dan negara semakin aman. H 1. e 2. d 3. c 4. b 5. a I 1. Gunakan bahasa yang sopan dan merendahkan suara ketika bertutur dengan orang yang lebih tua. 2. Sentiasa duduk semeja untuk makan bersamasama dengan anggota keluarga dan membaca doa sebelum makan. 3. Sentiasa hormat-menghormati orang yang lebih tua dan meminta kebenaran untuk lalu di hadapannya. 4. Setiap anggota keluarga perlu bantu-membantu dalam menjaga kebersihan rumah. Amalan ini dapat mengelakkan penyakit berjangkit dan memastikan keadaan rumah sentiasa kemas serta bersih. 5. Setiap ahli keluarga meluangkan sedikit masa bersama dengan pergi bersiar-siar di taman bunga. J F1 Sentiasa melakukan riadah bersama-sama pada hujung minggu. H1a Dapat mengeratkan hubungan antara ahli keluarga. H1b Mewujudkan kecerian dalam rumahtangga. Inf Keharmonian dapat dicapai dalam rumahtangga dan hubungan baik sentiasa terjalin antara anggota keluarga. SUDUT UJI DIRI A Jawapan berdasarkan nama anggota keluarga murid. B Jawapan berdasarkan maklumat dalam sijil kelahiran murid. C 1. C 2. C 3. B 4. B 5. C 6. A 7. A 8. D Unit 3 PRAKTIS A Jawapan murid sendiri. B Jawapan murid sendiri. C Jawapan murid sendiri. D Jawapan murid sendiri. E Jawapan murid sendiri.