ii Nota Ekspres ............................................... N1 – N32 BAB 1 Skala dan Jarak ............................... 1 – 7 1.1 Skala 1.2 Jarak 1.3 Menentukan Jarak Sebenar Menggunakan Skala 1.4 Menentukan Jarak Sebenar Berpandukan Skala pada Peta BAB 2 Peta Topografi...............................8 – 14 2.1 Maksud Peta Topografi 2.2 Garisan Timuran dan Garisan Utaraan 2.3 Rujukan Grid 2.4 Ciri Pandang Darat Fizikal dan Ciri Pandang Darat Budaya 2.5 Mentafsir Peta Topografi BAB 3 Pengaruh Pergerakan Bumi terhadap Cuaca dan Iklim.......................... 15 – 18 3.1 Pergerakan Bumi 3.2 Putaran Bumi 3.3 Peredaran Bumi BAB 4 Cuaca dan Iklim di Malaysia........................................ 19 – 25 4.1 Jenis dan Ciri Iklim di Malaysia 4.2 Pengaruh Cuaca dan Iklim terhadap Kegiatan Manusia di Malaysia 4.3 Kesan Kegiatan Manusia terhadap Cuaca dan Iklim di Malaysia 4.4 Perubahan Cuaca dan Iklim di Malaysia BAB 5 Pengangkutan di Malaysia ......26 – 32 5.1 Pengangkutan Darat di Malaysia 5.2 Pengangkutan Udara dan Air di Malaysia 5.3 Pengangkutan Awam di Malaysia 5.4 Faktor-faktor yang Mempengaruhi Jaringan Pengangkutan di Malaysia 5.5 Kepentingan Pengangkutan Darat, Udara dan Air di Malaysia 5.6 Kepentingan Pengangkutan Awam di Malaysia 5.7 Amalan Pengangkutan Lestari BAB 6 Telekomunikasi di Malaysia...33 – 38 6.1 Alat Telekomunikasi di Malaysia 6.2 Kemajuan Alat Telekomunikasi di Malaysia 6.3 Kepentingan Telekomunikasi di Malaysia 6.4 Kesan Telekomunikasi terhadap Pembangunan Negara 6.5 Penggunaan Alat Telekomunikasi Secara Beretika BAB 7 Kepelbagaian Iklim dan Pengaruhnya terhadap Kegiatan Manusia di Asia......................... 39 – 43 7.1 Kepelbagaian Iklim di Asia 7.2 Ciri Iklim Mengikut Zon di Asia 7.3 Zon Iklim Sejuk 7.4 Zon Iklim Sejuk Sederhana 7.5 Zon Iklim Panas Sederhana 7.6 Zon Iklim Panas BAB 8 Jenis dan Kemajuan Pengangkutan di Asia..............44 – 48 8.1 Jenis Pengangkutan di Asia 8.2 Kemajuan Pengangkutan di Asia 8.3 Kesan Pengangkutan terhadap Masyarakat, Ekonomi dan Alam Sekitar di Asia BAB 9 Pemanasan Global......................49 – 53 9.1 Maksud Pemanasan Global 9.2 Faktor-faktor Pemanasan Global 9.3 Kesan-kesan Pemanasan Global 9.4 Langkah-langkah Mengurangkan Kesan Pemanasan Global BAB 10 Teknologi Hijau..........................54 – 59 10.1 Konsep Teknologi Hijau 10.2 Ciri-ciri Produk Teknologi Hijau 10.3 Contoh Produk Teknologi Hijau 10.4 Kepentingan Teknologi Hijau 10.5 Amalan Berkonsepkan Teknologi Hijau Pentaksiran Sumatif Ujian Akhir Sesi Akademik (UASA) .............. 60 – 68 Jawapan ........................................................... 69 – 86 Kandungan Kandungan.indd 2 30/05/2023 5:46 PM
BAB 1 Skala dan Jarak 1.1 Skala 1. Skala ialah nisbah jarak di atas peta berbanding dengan jarak sebenar di atas permukaan bumi. 2. Jenis-jenis skala adalah seperti berikut: Skala lurus (a) Merupakan skala yang berbentuk satu garisan lurus yang dibahagikan kepada beberapa bahagian yang sama jaraknya. (b) Setiap bahagian mewakili jarak sebenar di atas permukaan bumi. (c) Skala lurus terbahagi kepada dua, iaitu skala lurus mudah dan skala lurus penuh. Skala penyata (a) Merupakan skala yang dinyatakan dalam bentuk ayat atau pernyataan. (b) Contoh : 1 sentimeter di atas peta bersamaan 1 kilometer di atas permukaan bumi. Skala pecahan wakilan Merupakan skala yang dinyatakan dalam bentuk pecahan atau nisbah. 1.2 Jarak 1. Jarak ialah ukuran jauh di antara satu tempat dengan tempat yang lain. 2. Jarak terbahagi kepada dua, iaitu jarak mutlak dan jarak relatif. Jarak mutlak (a) Dinyatakan dalam unit seperti meter atau kilometer. (b) Jarak ini tetap dan tidak berubah. Jarak relatif (a) Jarak ini berdasarkan kos dan masa. (b) Tidak tetap dan berubah-ubah berdasarkan jenis pengangkutan. (c) Contoh : Masa perjalanan dari Alor Gajah ke Melaka Sentral ialah 40 minit atau tambang dari Alor Gajah ke Melaka Sentral ialah RM 4.60. 3. Cara menentukan jarak mutlak dan jarak relatif adalah seperti berikut. (a) Perhatikan Rajah 1.1. Rajah tersebut menunjukkan jarak mutlak di antara rumah Basyirah dengan sekolah, taman permainan, balai polis dan pasar. Pasar 3 km 5 km Rumah Basyirah Balai polis Sekolah 1 km 100 m Taman permainan Rajah 1.1 Jarak mutlak TEMA: KEMAHIRAN GEOGRAFI Nota Ekspres N1Nota Ekspres 00 Nota Topikal UASA A+ Geog Tg2.indd 1 14/06/2023 2:20 PM
(b) Perhatikan Jadual 1.1 yang menunjukkan perbezaan antara jarak relatif berdasarkan jarak mutlak yang berbeza dari segi kos dan masa. Jadual 1.1 Jarak mutlak dan jarak relatif Perkara/tempat Sekolah Taman permainan Perpustakaan Pejabat pos Jarak mutlak 1 km 100 meter 5 km 3 km Jarak berdasarkan masa: Jalan kaki Bas Teksi 50 minit 5 minit 1 minit 40 saat 5 minit 30 saat 10 saat 4 jam 10 minit 25 minit 8 minit 20 saat 2 jam 30 minit 15 minit 5 minit Jarak berdasarkan kos: Jalan kaki Bas Teksi RM 0.00 RM 1.00 RM 2.00 RM 0.00 RM 0.10 RM 0.20 RM 0.00 RM 5.00 RM 10.00 RM 0.00 RM 3.00 RM 6.00 1.3 Menentukan Jarak Sebenar Menggunakan Skala 1.3.1 Mengukur Jarak Sebenar Menggunakan Skala Penyata Berikut merupakan langkah untuk mengukur jarak sebenar dengan menggunakan skala penyata. Langkah 1 Tandakan X pada dua tempat yang ingin diukur. Langkah 2 Lukis satu garisan lurus yang menyambungkan kedua-dua tanda X tersebut. Langkah 3 Letakkan pembaris pada garisan yang telah dilukis dan ukur jaraknya. 1.3.2 Mengukur Jarak Lurus Menggunakan Skala Lurus Berikut merupakan langkah untuk mengukur jarak lurus dengan menggunakan skala lurus. Langkah 1 Tandakan X pada dua tempat yang ingin diukur. Langkah 2 Letakkan kedua-dua hujung jangka tolok pada kedua-dua tanda X tersebut. Langkah 3 Pindahkan jangka tolok ke atas skala lurus peta dan lihat ukurannya. N2 Nota Ekspres 00 Nota Topikal UASA A+ Geog Tg2.indd 2 14/06/2023 2:20 PM
0 Rumah Afiq Jangka tolok Jangka tolok Sekolah 1 1 2 3 4 km Rajah 1.2 Jangka tolok 1.3.3 Mengukur Jarak Melengkung Menggunakan Pecahan Wakilan Berikut ialah langkah untuk mengukur jarak melengkung dengan menggunakan pecahan wakilan. Langkah 1 Tandakan X pada jarak yang ingin diukur. Contoh: sungai Langkah 2 – Letakkan benang di kedua-dua titik dan tandakan benang tersebut. – Letakkan benang mengikut lengkungan sungai di antara kedua-dua titik tersebut. – Tandakan titik yang telah diukur. Langkah 3 Rentangkan benang di atas pembaris dan ukur jaraknya. 1.4 Menentukan Jarak Sebenar Berpandukan Skala pada Peta Berikut ialah langkah untuk menentukan jarak sebenar berpandukan skala dan peta. Langkah 1 Buat satu garisan lurus di antara dua tempat yang ingin diukur dan dapatkan ukurannya dalam cm. Langkah 2 Rujuk skala yang diberikan. Tentukan jarak sebenar, iaitu dalam meter atau kilometer. BAB 2 Peta Topografi 2.1 Maksud Peta Topografi 1. Peta topografi merupakan peta yang menggambarkan ciri pandang darat fizikal dan ciri pandang darat budaya sesuatu kawasan. 2. Peta topografi menunjukkan keadaan muka bumi sesebuah kawasan. 3. Peta ini mempunyai garisan grid yang melintang dan menegak. 4. Peta topografi perlu mempunyai tajuk, petunjuk dan skala. N3Nota Ekspres 00 Nota Topikal UASA A+ Geog Tg2.indd 3 14/06/2023 2:20 PM
2.2 Garisan Timuran dan Garisan Utaraan 1. Garisan grid timuran dilukis secara menegak dari barat ke timur dan nilainya semakin bertambah ke arah timur. 2. Garisan grid utaraan dilukis secara melintang dari selatan ke utara dan nilainya semakin bertambah ke arah utara. Garisan Timuran Kg. Repek Sg. Merah Kg. Melawi Laut Pulau Beluru Sek. Kg. Tok Bali Kg.Tok Dor P.D Pekan Anak Ikan P.P Petunjuk Getah Petempatan Jalan raya Lorong pejalan kaki Pasir Sungai Kelapa sawit Kelapa Hutan Kontur Sek. P.P. P.D Jambatan Stesen trigonometri Sekolah Pejabat Pos Pejabat Daerah Masjid 0 1 2 km U 55 54 53 52 51 36 37 38 39 40 41 42 43 Peta 2.1 Garisan timuran dan garisan utaraan 2.3 Rujukan Grid 1. Rujukan grid ialah gabungan nilai garisan timuran dan nilai garisan utaraan pada titik persilangan. 2. Untuk membaca rujukan grid, kita haruslah membaca nilai garisan timuran dahulu, kemudian diikuti dengan nilai garisan utaraan. 3. Terdapat dua rujukan grid, iaitu rujukan grid 4 angka dan rujukan grid 6 angka. 4. Rujukan grid 4 angka sesuai digunakan untuk menentukan sesuatu kawasan yang luas atau umum dalam segi empat grid. Contohnya kawasan hutan, kawasan pertanian dan kawasan perlombongan. 5. Rujukan grid 6 angka pula digunakan untuk menentukan kedudukan sesuatu objek atau ciri geografi yang lebih kecil dengan spesifik seperti sekolah, masjid, puncak bukit atau kilang. 6. Berikut merupakan langkah-langkah membaca rujukan grid 4 angka dan 6 angka berdasarkan peta topografi. Garisan Utaraan N4Nota Ekspres 00 Nota Topikal UASA A+ Geog Tg2.indd 4 14/06/2023 2:20 PM
1 BAB 1 Skala dan Jarak Nota Ekspres 1. Apakah skala yang merujuk kepada pernyataan di bawah? 1 sentimeter di atas peta bersamaan 1 kilometer di atas permukaan bumi A 1: 10 000 C 1: 1000 B 1: 100 000 D 1: 100 2. Apakah skala penyata yang tepat merujuk kepada skala lurus di bawah? 0 2 4 6 8 km A 1 sentimeter di atas peta bersamaan 200 meter di atas permukaan bumi B 1 sentimeter di atas peta bersamaan 20 meter di atas permukaan bumi C 1 sentimeter di atas peta bersamaan 2 kilometer di atas permukaan bumi D 1 sentimeter di atas peta bersamaan 2 meter di atas permukaan bumi 3. Padanan yang manakah betul tentang jenisjenis skala? Skala Jenis Skala A Skala lurus 1: 200 000 B Skala penyata 0 4 8 12km C Skala pecahan wakilan 1 sentimeter di atas peta bersamaan 3 kilometer di atas permukaan bumi D Skala lurus 0 2 4 6 km 4. Tukarkan skala lurus di bawah kepada skala pecahan wakilan. 0 3 6 9 km A 1: 300 000 C 1: 30 000 B 1: 300 D 1: 3000 Buku Teks: m.s. 5 – 7 1.2 Jarak 5. Jarak relatif ditentukan berdasarkan I kilometer II kos III masa IV meter A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 6. Maklumat berikut berkaitan satu jarak perjalanan. Jarak dari rumah ke bank ialah 6 kilometer Kos bagi 1 kilometer ialah RM0.60 Berdasarkan maklumat di atas, berapakah jumlah tambang yang perlu dibayar? A RM2.80 C RM3.60 B RM3.00 D RM3.40 7. Aini ingin pergi ke bank dari pejabatnya. Jarak perjalanannya ialah 6 kilometer dan mengambil masa selama 5 minit untuk bergerak sejauh 1 kilometer. Berapakah masa yang diperlukan untuk sampai ke bank? A 30 minit C 20 minit B 25 minit D 15 minit Tema: Kemahiran Geografi Setiap soalan diikuti oleh empat pilihan jawapan, iaitu A, B, C dan D. Bagi setiap soalan, pilih satu jawapan sahaja. Soalan Objektif Buku Teks: m.s. 4 1.1 Skala Bab 1 01 Topikal UASA A+ Geog Tg2.indd 1 14/06/2023 2:25 PM
2 Jawab semua soalan. Buku Teks: m.s. 4 1.1 Skala 1. Nyatakan jenis-jenis skala. TP 1 (a) (b) (c) Jenis-jenis Skala 2. Nyatakan maksud arah. TP 1 Buku Teks: m.s. 8 – 11 Menentukan Jarak Sebenar Menggunakan Skala 1.3 8. Rajah berikut menunjukkan jarak di antara rumah Anuar dan rumah Azman. X Y 6.5 kilometer Anuar dan Azman merupakan sahabat baik. Rumah Anuar berada di X, manakala rumah Azman berada di Y. Jarak di antara kedua-dua rumah ialah 6.5 kilometer. Anuar mengayuh basikal ke rumah Azman dan mengambil masa selama 39 minit untuk ke rumah Azman. Berapakah masa yang diambil untuk kayuhan sejauh 500 meter? A 2 minit B 3 minit C 4 minit D 5 minit 9. Apakah alat yang diperlukan untuk mengukur jarak melengkung? I Pembaris II Jangka lukis III Benang IV Jalur kertas A I dan II C II dan III B I dan IV D III dan IV Buku Teks: m.s. 12 Menentukan Jarak Sebenar Berpandukan Skala pada Peta 1.4 10. Syuhada merupakan murid Tingkatan 2 Arif. Dia mempelajari tajuk ‘Skala dan Jarak’ dan perlu mengukur jarak Sungai Kijang. Ukuran yang diambil ialah 5.5 cm. Skala yang diberikan ialah 1: 200 000. Berapakah jarak sebenar Sungai Kijang? A 11 kilometer B 10.5 kilometer C 11.5 kilometer D 10 kilometer Soalan Subjektif TP1 Menguasai Belum menguasai Bab 1 01 Topikal UASA A+ Geog Tg2.indd 2 14/06/2023 2:25 PM
3 3. Lengkapkan tentang skala lurus di bawah. TP 2 Berbentuk satu garisan lurus (a) yang dibahagikan kepada beberapa bahagian yang sama (b) nya. Terdapat dua jenis skala, iaitu skala lurus (c) dan skala lurus (d) . Skala Lurus Buku Teks: m.s. 5 – 7 1.2 Jarak 4. Tentukan jarak sebenar dalam jadual di bawah berdasarkan penggunaan skala yang betul. TP 3 Jarak di atas peta Skala Jarak sebenar 9 cm 1 cm bersamaan 2 km (a) 2.5 cm 1 cm bersamaan 5 km (b) 4 cm 1 cm bersamaan 3 km (c) 5 cm 1 cm bersamaan 1 km (d) 6 cm 1 cm bersamaan 0.5 km (e) 5. Tukarkan skala di bawah kepada skala lurus, skala penyata dan skala pecahan wakilan. TP 4 Skala lurus Skala penyata Skala pecahan wakilan 0 2 4 6 km (a) 1 : 200 000 (b) km 1 sentimeter bersamaan 3 kilometer (c) 0 1.5 3.0 4.5 km (d) 1 : 150 000 (e) km 1 sentimeter bersamaan 5 kilometer (f) 0 0.5 1.0 1.5 km (g) (h) TP2 Menguasai Belum menguasai TP3 Menguasai Belum menguasai TP4 Menguasai Belum menguasai Bab 1 01 Topikal UASA A+ Geog Tg2.indd 3 14/06/2023 2:25 PM
6 8. (a) Raihana, Mei Ling dan Kuhan Raj masing-masing berjalan kaki, menaiki bas dan menaiki kereta untuk ke sekolah. Raihana mengambil masa 20 minit, manakala Mei Ling 6 minit dan Kuhan Raj 15 minit untuk sampai ke sekolah. Kira jarak perjalanan mereka, jika Raihana memerlukan 10 minit bagi 1 kilometer, Mei Ling memerlukan 2 minit bagi jarak 1 kilometer dan Kuhan Raj memerlukan 1 minit bagi 1 kilometer. TP 5 KBAT Menilai (b) Raihana dan rakan-rakannya ingin ke kedai buku untuk membeli buku rujukan. Jarak dari sekolah ke kedai buku ialah 10 kilometer. Raihana dan Mei Ling menaiki e-hailing untuk ke kedai buku tersebut manakala Kuhan Raj menaiki kenderaan bapanya. Kira jumlah masa yang diambil oleh pemandu e-hailing dan bapa Kuhan Raj jika 1 kilometer memerlukan 2 minit bagi e-hailing dan 1.5 minit diperlukan bapa Kuhan Raj. TP 5 KBAT Menilai (c) Berdasarkan jawapan di (b), mod pengangkutan yang manakah paling cepat sampai ke destinasi? Berikan alasan anda. TP 5 KBAT Menilai TP5 Menguasai Belum menguasai Bab 1 01 Topikal UASA A+ Geog Tg2.indd 6 14/06/2023 2:25 PM
7 Buku Teks: m.s. 12 1.4 Jarak Sebenar Berpandukan Skala pada Peta Bandar Utama Sg. Subur Bukit Minyak Pekan Jaya PETUNJUK Jambatan Kilang Kuil Masjid Jalan raya Sungai Bukit Sek. Sekolah Sek. U 0 2 4 6 km Skala: Petempatan 9. Berdasarkan peta di atas, tentukan jarak berikut dengan menggunakan skala yang diberikan. TP 5 Soalan Jarak (cm) Jarak sebenar (km) (a) Jarak di antara sekolah dan Bukit Minyak melalui jalan raya dengan menggunakan pembaris. (b) Jarak di antara kilang dan masjid dengan menggunakan pembaris. (c) Jarak Sungai Subur dengan menggunakan benang. Soalan Esei Jawab semua soalan. 1. (a) Nyatakan empat jenis alat yang diperlukan untuk mengukur jarak lurus dan jarak melengkung. (b) Pada pandangan anda, apakah kepentingan skala dan jarak? TP5 Menguasai Belum menguasai Bab 1 01 Topikal UASA A+ Geog Tg2.indd 7 14/06/2023 2:25 PM
60 Pentaksiran Sumatif 1. Rajah berikut menunjukkan putaran bumi mengelilingi matahari. Matahari Bumi Bulan Orbit bumi Apakah yang akan berlaku sekiranya bumi, bulan dan matahari berada pada satu garisan lurus? A Perbezaan waktu tempatan B Pembiasan angin lazim C Kejadian siang dan malam D Kejadian pasang surut 2. Rajah berikut menunjukkan kejadian empat musim. Matahari Ekuinoks Musim Bunga (21 Mac) Solstis Musim Sejuk (22 Dis.) Solstis Musim Panas (21 Jun) Ekuinoks Musim Luruh (23 Sept.) KU KS 1 2 3 4 G. Khatulistiwa G. Sartan G. Jadi KU KU – Kutub Utara KS – Kutub Selatan KS G. Khatulistiwa G. Sartan G. Jadi KU KS G. Khatulistiwa G. Sartan G. Jadi KU KS G. Khatulistiwa G. Sartan G. Jadi Apakah yang berlaku ketika ekuinoks musim luruh? A Hemisfera selatan mengalami musim luruh B Kutub Selatan mengalami 24 jam siang C Kawasan mengalami siang dan malam yang sama panjang D Kutub Utara mengalami 24 jam siang 3. Rajah berikut menunjukkan arah pergerakan angin yang bertiup pada November – Mac setiap tahun. U Sandakan Laut China Selatan Kuching Kuala Pilah Kuala Terengganu Apakah aktiviti yang dilakukan oleh para nelayan ketika ini? A Membaiki kapal B Membaiki pukat C Menjual ikan di pasar D Membuat wau 4. Mengapakah nelayan di kawasan pantai barat Semenanjung Malaysia boleh menangkap ikan sepanjang tahun? A Terlindung daripada angin monsun B Bantuan daripada kerajaan C Pertumbuhan plankton D Kemudahan menangkap ikan 5. Maklumat berikut merujuk kepada pelabuhan utama di Malaysia. Mengeksport gas asli cecair Apakah pelabuhan yang merujuk kepada fungsi di atas? A Pelabuhan Teluk Sepanggar B Pelabuhan Kuantan C Pelabuhan Pulau Pinang D Pelabuhan Bintulu Bahagian A [20 markah] Jawab semua soalan. Pentaksiran Sumatif Ujian Akhir Sesi Akademik (UASA) PS Topikal UASA A+ Geog Tg2.indd 60 16/06/2023 12:45 PM
63Pentaksiran Sumatif Bahagian B (40 markah) Jawab semua soalan. Rujuk peta topografi yang disediakan untuk menjawab Soalan 1. 09 10 11 12 13 14 15 16 17 09 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 10 11 12 13 14 15 16 17 PS Topikal UASA A+ Geog Tg2.indd 63 16/06/2023 12:45 PM
65Pentaksiran Sumatif 1. (a) Kira panjang Sungai Kimba di barat laut peta hingga Kg. Jeti. Skala peta ialah 1:50 000 [1 markah] (b) Nyatakan rujukan empat grid bagi ciri-ciri geografi berikut. (i) Sekolah di Kg. Lumpur: (ii) Bukit Jarum: [2 markah] (c) Apakah kemudahan sosial yang terdapat di Kg. Nylur? [2 markah] (d) Apakah agama yang mungkin dianuti oleh penduduk di kampung berikut? (i) Kg. Jeram: (ii) Kg. Lumpur: [2 markah] (e) Apakah kegiatan ekonomi utama penduduk di timur peta? [3 markah] (f) Jelaskan pandang darat budaya yang terdapat dalam peta. [4 markah] (g) Bagaimanakah bentuk muka bumi mempengaruhi pembangunan di kawasan peta? [6 markah] PS Topikal UASA A+ Geog Tg2.indd 65 16/06/2023 12:45 PM
68 Pentaksiran Sumatif Bahagian C [20 markah] Jawab dua soalan. 1. (a) Bagaimanakah iklim Khatulistiwa mempengaruhi kegiatan berikut? (i) Pertanian [3 markah] (ii) Perikanan [3 markah] (b) Kegiatan manusia menyebabkan kejadian pulau haba. Apakah punca kejadian tersebut? [4 markah] 2. (a) Apakah faktor yang mempengaruhi pembinaan sistem pengangkutan di Malaysia? [5 markah] (b) Jelaskan kepentingan pengangkutan awam di Malaysia. [5 markah] 3. (a) Jelaskan ciri-ciri iklim tundra berikut. (i) Suhu [3 markah] (ii) Hujan [3 markah] (b) Bagaimanakah hidupan dapat menyesuaikan diri dengan iklim di kawasan tundra? [4 markah] 4. (a) Jelaskan konsep teknologi hijau. [4 markah] (b) Apakah amalan teknologi hijau yang boleh dilaksanakan? [6 markah] PS Topikal UASA A+ Geog Tg2.indd 68 16/06/2023 12:45 PM
69 BAB 1 Soalan Objektif 1. B 2. C 3. D 4. A 5. C 6. C 7. A 8. B 9. D 10. A Soalan Subjektif 1.1 1. (a) Skala lurus (b) Skala penyata (c) Skala pecahan wakilan 2. Arah ialah kedudukan sesuatu objek pada satu lokasi dilihat dari satu lokasi yang lain. Arah sesuatu objek dalam peta topografi ditentukan dengan menggunakan bearing. 3. (a) melintang (c) mudah (b) jarak (d) penuh 1.2 4. (a) 9 cm × 2 km = 18 km (b) 2.5 cm × 5 km = 12.5 km (c) 4 cm × 3 km = 12 km (d) 5 cm × 1 km = 5 km (e) 6 cm × 0.5 km = 3 km 5. (a) 1 sentimeter bersamaan 2 kilometer (b) 0 3 6 9 km (c) 1: 300 000 (d) 1 sentimeter bersamaan 1.5 kilometer (e) 0 5 10 15 km (f) 1: 500 000 (g) 1 sentimeter bersamaan 0.5 kilometer/ 1 sentimeter bersamaan 500 meter (h) 1: 50 000 1.3 6. (a) 6 cm × 0.5 km = 3 km (b) Skala (1): 5.6 cm × 0.5 km = 2.8 km Skala (2): 5.6 cm × 3 km = 16.8 km (c) 3.5 cm × 3 km = 10.5 km 7. (a) 7.5 cm × 20 km = 150 km (b) 10.5 cm × 20 km = 210 km (c) 8.5 cm × 20 km = 170 km (d) 4.7 cm × 20 km = 94 km 8. (a) Raihana Mei Ling Kuhan Raj 10 minit = 1 km Jadi, 20 minit = 2 km 2 minit = 1 km Jadi, 6 minit = 3 km 1 minit = 1 km Jadi, 15 minit = 15 km (b) Pemandu e-hailing: 2 minit × 10 km = 20 minit Bapa Kuhan Raj: 1.5 minit × 10 km = 15 minit (c) Dengan menaiki kenderaan bapa Kuhan Raj paling cepat sampai ke kedai buku kerana kita boleh mengurus masa sendiri manakala kenderaan awam tertakluk pada masa tertentu dan perlu menunggu. 1.4 9. Jarak (cm) Jarak sebenar (km) (a) 13 cm 26 km (b) 7 cm 14 km (c) 12 cm 24 km Soalan Esei 1. (a) F1 – Pembaris F2 – Jangka lukis F3 – Benang F4 – Jalur kertas (b) F1 – Digunakan oleh Jabatan Ukur untuk menentukan kedudukan H1a – Alat digunakan untuk mengambil ukuran sesuatu tempat H1b – Untuk melukis peta topografi/ peta lakar F2 – Penting dalam perancangan bandar H2a – Merancang pembangunan bandar dengan sistematik H2b – Mengelakkan pembangunan yang berisiko tinggi C2 – Contohnya risiko hakisan dan banjir kilat BAB 2 Soalan Objektif 1. D 2. D 3. C 4. A 5. A 6. C 7. C 8. B 9. D 10. C Soalan Subjektif 2.1 1. (a) – Menunjukkan bentuk muka bumi sesuatu kawasan – Mempunyai garisan grid melintang dan menegak (b) (i) Tajuk (ii) Petunjuk Jawapan Jwpn Topikal UASA A+ Geog Tg2.indd 69 16/06/2023 12:17 PM
70 (iii) Skala (iv) Simbol geografi (c) Garisan timuran: – Dilukis secara menegak – Menunjukkan sesuatu tempat ke arah timur – Garisan grid yang dinomborkan – Nilai garisan grid bertambah ke arah timur Garisan utaraan: – Dilukis secara melintang – Menunjukkan kedudukan sesuatu tempat ke arah utara – Nilai garisan grid bertambah ke arah utara 2.2 2. Garisan Timuran – Dibaca terlebih dahulu – Dibaca dari kiri ke kanan – Dilukis secara menegak Garisan Utaraan – Dibaca dari selatan ke utara – Dilukis secara melintang 3. Garisan Timuran Garisan Utaraan (a) Garisan grid dilukis secara menegak. Garisan grid dilukis secara melintang. (b) Garisan grid dilukis dari barat ke timur. Garisan grid dilukis dari selatan ke utara. (c) Nilai garisan grid bertambah ke arah timur. Nilai garisan grid bertambah ke arah utara. 4. (a) SALAH (b) BETUL (c) SALAH (d) SALAH (e) BETUL 2.3 5. Ciri geografi Rujukan grid 4 angka Ciri geografi Rujukan grid 6 angka Kampung Sepang 2992 Bukit Ganjis 293959 Ladang Gomali 2591 Tokong 274913 Kampung Sarakek 3190 Kuil 258892 6. Jawapan yang sesuai diterima (Contoh: membina kemudahan melakukan aktiviti pertanian dan pelancongan) 2.4 7. (a) Sekolah (e) Pengangkutan (b) Masjid (f) Pejabat pos (c) Balai polis (g) Klinik (d) Pejabat daerah (h) Petempatan 8. (a) Kontur, tasik, sungai, hutan (b) Petempatan, kelapa sawit, jambatan, jalan raya (c) Peladang dan pekerja kilang (d) Pola petempatan di Kg. Puting ialah berselerak. 9. (a) Teliti peta topografi secara keseluruhan untuk mendapatkan gambaran tentang kawasan kajian. (b) Kenal pasti ciri pandang darat fizikal dan ciri pandang darat budaya yang terdapat dalam peta topografi. (c) Hubung kaitkan ciri pandang darat fizikal dan ciri pandang darat budaya yang ada dalam peta topografi. (d) Tafsirkan peta topografi tersebut berdasarkan maklumat yang terdapat dalam peta. Soalan Esei 1. (a) F1 – Merupakan kombinasi antara nilai garisan timuran dan garisan utaraan F2 – Dua kaedah membaca rujukan grid F3 – Rujukan grid 4 angka F4 – Rujukan grid 6 angka (b) F1 – Menentukan kedudukan sesuatu simbol geografi dengan tepat H1a – Rujukan grid 4 angka H1b – Mengetahui kedudukan kawasan yang luas C1 – Contoh hutan dan kebun getah H1c – Rujukan grid 6 angka H1d – Kedudukan geografi bagi simbol yang lebih kecil C2 – Contoh sekolah dan balai polis F2 – Memahami potensi sesebuah kawasan F3 – Menjelaskan gambaran keseluruhan sesuatu kawasan F4 – Penting kepada bidang pertahanan 2. (a) F1 – Ciri pandang darat fizikal merujuk pelbagai ciri semula jadi H1 – Bentuk muka bumi, saliran dan tumbuh-tumbuhan C1 – Belukar, kontur, sungai, tasik hutan, bukit dan paya F2 – Ciri pandang darat budaya merujuk kepada ciri buatan manusia H2 – Guna tanah, kegiatan ekonomi, petempatan, pengangkutan dan perhubungan C2 – Jalan raya, jambatan masjid dan kilang Jwpn Topikal UASA A+ Geog Tg2.indd 70 16/06/2023 12:17 PM
84 Gas karbon yang berlebihan akan dibebaskan ke udara. Selain itu, sumber semula jadi akan habis kerana kita tidak mengamalkan penggunaan tenaga alternatif. Tenaga alternatif yang boleh digunakan ialah tenaga angin, ombak, air dan solar. Jika tidak diterokai, sudah pasti akan merugikan manusia itu sendiri kerana tidak memanfaatkan alam semula jadi. Soalan Esei (a) F1 – Pembangunan produk, peralatan dan sistem untuk memelihara dan memulihara alam sekitar F2 – Seiring dengan konsep pembangunan lestari F3 – Memenuhi keperluan masyarakat masa kini F4 – Generasi sekarang menikmati hidup yang berkualiti (b) F1 – Mengurangkan kesan negatif terhadap alam sekitar F2 – Pembangunan yang seimbang F3 – Kelestarian alam sekitar F4 – Meningkatkan kualiti hidup masyarakat F5 – Mewujudkan persekitaran sihat F6 – Memudahkan kehidupan manusia F7 – Menggunakan sumber bahan yang boleh diperbaharui (Mana-mana jawapan berkaitan diterima) Pentaksiran Sumatif Ujian Akhir Sesi Akademik (UASA) Bahagian A 1. D 2. C 3. B 4. A 5. D 6. B 7. C 8. B 9. A 10. C 11. C 12. D 13. C 14. A 15. A 16. C 17. D 18. C 19. D 20. B Bahagian B 1. (a) 3.35 km (b) (i) 1037 (ii) 1633 (c) Masjid, sekolah, klinik, balai raya (d) (i) Agama Buddha, agama Hindu, agama Islam (ii) Agama Islam (e) Kebanyakan penduduk di kawasan timur peta bekerja sebagai petani. Ini kerana terdapat tanaman seperti getah dan kelapa sawit. Sebahagian penduduk bekerja sebagai pemungut buah kelapa sawit dan penoreh getah. (f) Pandang darat budaya yang terdapat dalam peta ialah pertanian yang merangkumi penanaman getah, padi dan kelapa sawit. Selain itu, terdapat juga petempatan. Bangunan yang dibina ialah sekolah serta rumah ibadat seperti masjid, kuil dan tokong. Terdapat juga jambatan dan jalan raya. (g) Bentuk muka bumi yang terdapat dalam peta ialah tanah pamah. Tanah pamah merupakan kawasan yang sesuai untuk menjalankan aktiviti pembangunan. Antara pembangunan yang sesuai dijalankan di kawasan tanah pamah ialah petempatan dan pertanian. Petempatan yang sesuai dibangunkan ialah sekolah dan rumah ibadat. 2. (a) Kejadian pasang surut berlaku sebanyak dua kali sehari dalam tempoh 24 jam. Kejadian ini terjadi disebabkan tarikan graviti di antara bumi dengan bulan atau bumi dengan matahari. Daya tarikan graviti bulan yang kuat akan menarik air laut di permukaan bumi yang menghadap bulan. (b) Pasang perbani atau air pasang besar berlaku apabila bulan, bumi dan matahari berada pada satu garisan lurus. Pasang anak pula berlaku apabila bulan, matahari dan bumi berada pada sudut tegak. (c) Sistem perparitan perlu diperbaiki. Setiap pembangunan yang dibuat memerlukan sistem perparitan yang sistematik. Rancang pembangunan supaya bangunan yang dibina tidak rapat-rapat. Hujan lebat dalam tempoh 2 hingga 3 jam menyebabkan air bertakung dan terjadinya banjir kilat. Air larian permukaan yang baik akan dapat mengatasi masalah banjir kilat. 3. (a) Kebaikan amalan tersebut ialah dapat mengurangkan bilangan kenderaan di jalan raya sekali gus mengurangkan kesesakan lalu lintas. Selain itu, pelepasan gas karbon dioksida juga akan berkurangan. (b) Amalan pengangkutan lestari yang boleh diamalkan ialah penggunaan kenderaan awam dan penggunaan kereta hibrid. (c) Antara kepentingan amalan pengangkutan lestari ialah dapat mengurangkan kos bahan api. Selain itu, dapat mengurangkan kesesakan lalu lintas. Keselamatan pengangkutan awam juga dapat ditingkatkan. Pelepasan bahan pencemar ke udara juga dapat dikurangkan sekali gus dapat meminimumkan kemusnahan flora dan fauna. (d) Amalan di atas boleh ditingkatkan dengan menjalankan kempen kesedaran. Kebaikan Jwpn Topikal UASA A+ Geog Tg2.indd 84 16/06/2023 12:17 PM
85 amalan ini boleh disiarkan di media massa. Sistem perhubungan juga perlu ditingkatkan. Contohnya dengan membaiki sistem jalan raya supaya pengguna lebih selesa. Sistem perhubungan yang baik penting agar dapat mengurangkan kesesakan lalu lintas. Bahagian C 1. (a) (i) Pertanian: F1 Malaysia mengalami Iklim Khatulistiwa H1a Panas dan lembap sepanjang tahun H1b Pelbagai jenis tanaman yang sesuai C1 Contohnya sawah padi/ getah/ kelapa sawit/ koko H2 Kawasan tanah tinggi mengalami suhu antara 18o C hingga 21o C C2 Tanaman sesuai ialah teh, sayursayuran dan bunga-bungaan (Mana-mana 3 × 1 m = 3 markah) (ii) Perikanan: F1 Aktiviti perikanan berlaku sepanjang tahun di pantai barat Semenanjung Malaysia F2 Kawasan pantai barat Semenanjung Malaysia terlindung dari tiupan angin kencang ketika angin monsun barat daya. H2 Terlindung oleh Banjaran Titiwangsa dan Sumatera F3 Di kawasan pantai timur, aktiviti perikanan akan berehat sementara pada bulan November – Januari H3a Ini kerana kawasan pantai timur Semenanjung Malaysia mengalami angin monsun timur laut H3b Aktiviti yang dilakukan ialah membaiki pukat yang rosak (Mana-mana 3 × 1 m = 3 markah) (b) F1 Pelepasan asap kenderaan yang banyak F2 Debu dan habuk dari kenderaan bermotor dan perkilangan F3 Bangunan konkrit dan jalan berturap menyerap dan menyimpan bahang matahari F4 Kekurangan tumbuh-tumbuhan menyebabkan proses perpeluhan kurang berlaku bagi menyederhanakan suhu (Mana-mana 4 × 1 m = 4 markah) 2. (a) F1 Bentuk muka bumi H1a Pembinaan jaringan perhubungan dan pengangkutan adalah sukar kerana memerlukan kos yang tinggi H1b Kawasan tanah pamah lebih sesuai dibina kemudahan perhubungan dan pengangkutan H1c Kawasan teluk sesuai dibina kawasan pelabuhan kerana keadaannya yang terlindung F2 Kemajuan teknologi H2a Terowong Smart berfungsi sebagai laluan air ketika hujan lebat H2b Pembinaan jambatan Sultan Abdul Halim Muadzam Shah di Pulau Pinang membantu memudahkan pergerakan penduduk H2c Projek MRT menggunakan teknologi tinggi dengan laluan bawah tanah F3 Dasar kerajaan H3 Pembinaan lebuh raya yang diswastakan kepada pihak PLUS bertujuan meningkatkan lagi darjah ketersampaian penduduk ke sesuatu tempat F4 Kegiatan ekonomi H4a Jaringan pengangkutan dibina berhampiran dengan sumber C4 Seperti bandar Kerteh yang mempunyai sumber mineral H4b Jaringan pengangkutan juga dibina berdekatan dengan sumber pertanian H4c Memudahkan urusan penghantaran dan pemasaran hasil pertanian H4d Bandar yang padat dengan pelbagai kegiatan ekonomi menyebabkan sistem pengangkutan dibangunkan dengan lebih baik bagi menggalakkan aktiviti ekonomi (Mana-mana 5 × 1 m= 5 markah) (b) F1 Dapat mengurangkan kesesakan lalu lintas F2 Memajukan industri pelancongan C2 Contohnya teksi, e-hailing, bas dan rel bersepadu F3 Mengurangkan kos F4 Meningkatkan darjah ketersampaian F5 Mengurangkan pencemaran udara F6 Mewujudkan peluang pekerjaan C6 Contohnya pemandu pengangkutan awam (Mana-mana 5 × 1 m= 5 markah) 3. (a) (i) Suhu: F1 Min suhu tahunan ialah −14°C F2 Musim panas antara bulan Mei hingga Ogos F3 Suhu musim panas yang sederhana sejuk, iaitu kurang daripada 10°C Jwpn Topikal UASA A+ Geog Tg2.indd 85 16/06/2023 12:17 PM