Tema 1 Inkuiri dalam Sains Theme 1 Inquiry in Science Unit 1 Kemahiran Saintifik Scientific Skills ßffi Tema 2 Sains Hayat Theme 2 Life Science Unit 2 Manusia/ Human ßffi Unit 3 Mikroorganisma/ Microorganisms ß Unit 4 Interaksi antara Hidupan Interaction among Living Things ß Unit 5 Pemeliharaan dan Pemuliharaan Preservation and Conservation ß Tema 3 Sains Fizikal Theme 3 Physical Science Unit 6 Daya/ Force ß Unit 7 Kelajuan/ Speed ß Tema 4 Sains Bahan Theme 4 Material Science Unit 8 Teknologi Pengawetan Makanan Food Preservation Technology ßfl Unit 9 Bahan Buangan/ Waste Materials ffiß Tema 5 Bumi dan Angkasa Theme 5 Earth and Outer Space Unit 10 Gerhana/ Eclipse ¥fl Unit 11 Galaksi/ Galaxy flßflfl Tema 6 Teknologi dan Kehidupan Lestari Theme 6 Technology and Sustainability of Life Unit 12 Kestabilan dan Kekuatan Stability and Strength flffi¥ffi Unit 13 Teknologi/ Technology ffi¥ 8MLDQ)RUPDWLI 8QLW¥8QLW Formative Assessment 8QLW¥8QLW ß 3HQWDNVLUDQ6XPDWLI8MLDQ$NKLU6HVL$NDGHPLN 8$6$ ß Jawapan/ Answers ß Kandungan/ Kandungan/ Contents Contents ii
20 MIKROORGANISMA/ MICROORGANISM BAKTERIA/ BACTERIA Terdapat dalam pelbagai bentuk, saiz dan warna. Bakteria hidup di pelbagai persekitaran. Available in various shapes, sizes and colours. Bacteria live in various environments. • Streptococcus • Bacillus Streptococcus Bacillus • Escherichia coli (E. coli) • Salmonella Escherichia coli (E. coli) Salmonella PROTOZOA/ PROTOZOA Hidup di kawasan berair seperti kolam dan tasik. Live in aquatic areas such as ponds and lakes. • Euglena • Paramesium Euglena Paramecium • Amoeba Amoeba FUNGI / FUNGI Mikroorganisma dalam kumpulan fungi yang boleh dilihat dengan mata kasar seperti kulat. Microorganisms in the fungi group that can be seen with naked eyes such as fungi. • Yis • Penisilium Yeast Penicillium • Mukor Mucor 3 MIKROORGANISMA IKROORGANISMA MICROORGANISMS ICROORGANISMS Nota Ringkas/Short Notes Proses Hidup dan Kesan Tindakan Mikroorganisma Life Processes and Effects of Action of Microorganisms Mikroorganisma/ Microorganisms ² Mikroorganisma ialah hidupan seni atau halus yang tidak dapat dilihat dengan mata kasar. Microorganisms are microscopic organisms that cannot be seen with naked eyes. VIRUS/ VIRUS Sangat halus dan hanya boleh dilihat melalui mikroskop elektron. Very small and can only be seen through an electron microscope. • Influenza • Korona Influenza Corona • HIV • Bakteriofaj HIV Bacteriophage ALGA/ ALGAE Mempunyai ciri tumbuhan iaitu boleh membuat makanan sendiri melalui proses fotosintesis. Has plant characteristic which is making its own food through the process of photosynthesis. • Spirogira • Fitoplankton Spirogyra Phytoplankton Buku Teks m.s. 33 – 50
21 Proses Hidup Mikroorganisma/ Life Processes of Microorganisms ² Sebagai benda hidup, mikroorganisma melakukan beberapa proses hidup seperti bernafas, bergerak dan bertumbuh. As living things, microorganisms perform several life processes such as breathing, moving and growing. Bernafas/ Breathing Bergerak/ Moving Bertumbuh / Growing Gas karbon dioksida yang dibebaskan oleh mikroorganisma menyebabkan belon mengembang. The carbon dioxide gas released by the microorganisms while breathing causes the balloon to expand. Pergerakan mikroorganisma boleh dilihat menggunakan mikroskop. Microorganisms movement can be seen using a microscope. Pertambahan saiz tompok hitam pada roti menunjukkan mikroorganisma bertumbuh. The increase in size of the black spots on the bread shows that the microorganisms are growing. Faktor-faktor yang Mempengaruhi Pertumbuhan Mikroorganisma Factors that Affect the Growth of Microorganisms ² Beberapa keadaan atau faktor diperlukan oleh mikroorganisma untuk bertumbuh. There are some conditions and factors needed for microorganisms to grow. Jika salah satu faktor ini tidak diperolehi, mikroorganisma tidak boleh bertumbuh. If one of these factors is not available, microorganisms will not grow. Suhu yang sesuai Suitable temperature Keasidan yang sesuai Suitable acidity Udara Air Air Water Nutrien Nutrient
23 Standard Pembelajaran/ Learning Standard 3.1.1 3.1.3 3.1.5 Praktis/ Practice 3.1 Proses Hidup dan Kesan Tindakan Mikroorganisma Life Processes and Effects of Action of Microorganisms A Tulis jenis dan nama mikroorganisma di bawah. TP1 6 Write the types and names of the microorganisms below. Jenis/ Type 1. 2. 3. (a) (a) (a) Nama/ Name (b) (b) (b) B Perihalkan pemerhatian dan proses hidup mikroorganisma berdasarkan rajah diberikan. TP2 6 Describe the observation and life process of microorganism based on the diagrams given. Pemerhatian/ Observation Proses hidup/ Life process 1. (a) (b) 2. (a) (b) 3. (a) (b) C Nyatakan kesan buruk mikroorganisma berdasarkan rajah diberikan. TP3 3 Write the harmful effects of microorganisms based on the diagrams given. 1. 2. 3. Buku Teks m.s. 34 – 46
25 Sudut Uji Diri/Self-Assessment Corner A Jawab soalan berikut. Answer the following questions. 1. Rajah di bawah menunjukkan sejenis mikroorganisma. 4 Diagrams below show a type of microorganism. (a) Namakan kumpulan mikroorganisma yang ditunjukkan dalam rajah. Name the type of microorganism shown in the diagrams. (b) Nyatakan satu contoh mikroorganisma daripada kumpulan yang dinyatakan di 1(a). State an example of the type of microorganism stated in 1(a). (c) Apakah perbezaan antara kumpulan mikroorganisma yang ditunjukkan berbanding dengan kumpulan mikroorganisma yang lain? What is the difference between this type of microorganism compared to other types of microorganisms? (d) Berikan satu kesan buruk untuk kumpulan mikroorganisma yang dinyatakan di 1(a) kepada manusia. Give a harmful effect of the type of microorganism stated in 1(a) to human.
26 2. Sekumpulan murid menjalankan penyiasatan bagi mengukur 5 ketinggian doh yang dihasilkan menggunakan dua resipi berbeza. A group of pupils carry out an investigation to measure the height of dough that are made using two different recipes. Resipi A / Recipe A • 50 ml air suam 50 ml warm water • 3 sudu besar gula 3 tablespoons of sugar • 1 sudu besar yis 1 tablespoon of yeast • 100 g tepung 100 g of flour Resipi B / Recipe B • 50 ml air suam 50 ml warm water • 3 sudu besar garam 3 tablespoons of salt • 1 sudu besar yis 1 tablespoon of yeast • 100 g tepung 100 g of flour (a) Ramalkan pemerhatian bagi penyiasatan ini. Predict the observation of the investigation. (b) Apakah proses hidup mikroorganisma yang dikaji dalam penyiasatan ini? What is the life process of microorganism studied in the investigation? (c) Apakah faktor yang mempengaruhi proses hidup mikroorganisma dalam penyiasatan ini? What is the factor that affects the life process of microorganism in the investigation? (d) Jika air sejuk digunakan dalam kedua-dua resipi, ramalkan keputusan yang akan direkodkan. If cold water is used in both recipes, predict the results that will be recorded. (e) Berikan inferens bagi jawapan kamu di 2(d). Give an inference for your answer in 2(d). Tahap Penguasaan/ Performance Level TP 1 TP 2 TP 3 TP 4 TP 5 TP 6
35 5 PEMELIHARAAN DAN EMELIHARAAN DAN PEMULIHARAAN / EMULIHARAAN / PRESERVATION RESERVATION AND CONSERVATION ND CONSERVATION Nota Ringkas/Short Notes Pemeliharaan dan Pemuliharaan untuk Keseimbangan Alam Preservation and Conservation for Environmental Balance Haiwan yang telah Pupus/ Extinct Animals ± Haiwan yang tiada lagi di dunia ini dikelaskan sebagai haiwan pupus. Animals that no longer exist in the world are classified as extinct. Dinosaur pupus akibat perubahan iklim yang melampau. Dinosours are extinct due to extreme climate change. Burung Dodo ditangkap oleh pelayar. Dodo birds are caught by sailors. Quagga, harimau bertaring lengkung, harimau jawa dan harimau Tasmania diburu oleh manusia. Quaggas, saber-toothed tigers, Javan tigers and Tasmanian tigers were hunted by humans. Mamot tidak dapat hidup kerana perubahan iklim. Mammoths cannot survive because of climate change. Singa laut Jepun pupus kerana pencemaran dan aktiviti pemburuan. Japanese sea lions are extinct due to pollution and hunting activities. Buku Teks m.s. 67 – 86
38 Standard Pembelajaran/ Learning Standard 5.1.3 5.1.4 Praktis/ Practice 5.1 Pemeliharaan dan Pemuliharaan untuk Keseimbangan Alam Preservation and Conservation for Environmental Balance A Nyatakan contoh haiwan yang telah pupus. TP1 6 State examples of animals that are extinct. 1. 2. 3. 4. 5. 6. B Nyatakan nama haiwan atau tumbuhan yang diancam kepupusan berdasarkan maklumat yang diberikan. TP2 5 State the names of the endangered animals or plants based on the information given. Maklumat/ Information Nama/ Name 1. Gading haiwan ini menyebabkan haiwan ini diburu. The tusk of this animal causes this animal to be hunted. 2. Penerokaan hutan telah memusnahkan hutan buluh yang menjadi makanannya. Forest exploration has destroyed the bamboo forest that feeds it. 3. Khasiat perubatan yang terdapat pada tumbuhan ini menyebabkan eksploitasi secara berlebihan. The medicinal value found in this plant causes excessive exploitation. 4. Pembangunan sisir pantai telah membunuh rumpai laut yang merupakan sumber makanannya. Coastal development has killed seaweed which is the source of its food. 5. Kepesatan industri pelancongan di kawasan paya telah mengakibatkan ancaman kepada tumbuhan ini. The rapid growth of the tourism industry in the swampy areas has brought threats to this plant. Buku Teks m.s. 68 – 81
41 Sudut Uji Diri/Self-Assessment Corner A Jawab soalan berikut. Answer the following questions. 1. Haiwan dan tumbuhan semakin terancam akibat tindakan manusia 7 yang menerokai hutan secara berleluasa. Animals and plants are increasingly threatened as a result of excessive human exploration of the forest. (a) Tandakan ( ) untuk haiwan yang telah tiada lagi di dunia. Mark ( ) for the animals that no longer exist in the world. (b) Nyatakan maksud pemuliharaan. State the definition of conservation. (c) Maklumat di bawah menunjukkan populasi haiwan X, Y dan Z di kawasan hutan. The information below shows the population of animals X, Y and Z in a forest. XYZ 2005 2 000 3 000 300 2010 1 000 2 000 310 2015 1 500 1 000 300 2020 2 000 500 320 Tahun/ Year Haiwan/ Animal
42 (i) Antara haiwan di atas, yang manakah mengalami ancaman kepupusan? Which of the above animals are facing the threat of extinction? (ii) Berikan inferens bagi pemerhatian kamu bagi haiwan X. Give an inference for your observation of animal X. (iii) Nyatakan satu aktiviti yang menyebabkan bilangan haiwan semakin berkurang di habitat tersebut. State an activity that causes the number of animals to decrease in the habitat. (iv) Nyatakan haiwan yang mungkin bagi Y. State the possible animal for Y. 2. Terdapat beberapa spesies yang tidak dapat dilihat lagi pada masa kini. 2 There are some species that can no longer be seen nowadays. (a) Apakah yang dimaksudkan dengan pupus? What is meant by extinction? (b) Apakah faktor yang menyebabkan haiwan dalam rajah di atas pupus? What is the factor that causes the animal in the above diagram to become extinct? Tahap Penguasaan/ Performance Level TP 1 TP 2 TP 3 TP 4 TP 5 TP 6
104 (Unit 1 - Unit 6) BAHAGIAN A [10 markah] [10 marks] Jawab semua soalan. Answer all questions. 1. Rajah 1 menunjukkan pemerhatian bagi penyiasatan tentang mikroorganisma. Diagram 1 shows the observations from an investigation of microorganisms. Rajah 1 Diagram 1 Apakah proses hidup mikroorganisma yang dikaji dalam penyiasatan ini? What is the life process of microorganisms studied in this investigation? A Mikroorganisma boleh bernafas Microorganisms can breathe B Mikroorganisma boleh bergerak Microorganisms can move C Mikroorganisma boleh menghasilkan makanan Microorganisms can produce food D Mikroorganisma boleh bertumbuh Microorganisms can grow 2. Antara berikut, yang manakah kesan buruk mikroorganisma terhadap manusia? Which of the following is the bad effect of microorganisms on humans? A Mikroorganisma menyebabkan pereputan gigi Microorganisms cause tooth decay B Mikroorganisma mereputkan bahan organik Microorganisms decompose organic matter C Mikroorganisma menghasilkan gas karbon dioksida Microorganisms produce carbon dioxide gas D Mikroorganisma mengembangkan doh roti Microorganisms cause the bread dough to expand Ujian Formatif Formative Assessment Ujian Formatif ian Formatif Formative Assessment
108 BAHAGIAN B [8 markah] [8 marks] Jawab semua soalan. Answer all questions. 1. Padankan dua maklumat di bawah dengan betul. Match the two information below correctly. Maklumat 1 Information 1 Maklumat 2 Information 2 (a) Denyutan jantung, pernafasan dan pencernaan Heartbeat, breathing and digestion Tindakan luar kawal Involuntary actions (b) Saraf periferi yang mengawal otot muka tidak berfungsi The peripheral nerves that control the facial muscles are damaged Tindakan refleks Reflex actions (c) Tindakan yang tidak melibatkan fungsi otak Actions that do not involve the brain Bell’s palsy Bell’s palsy (d) Terdiri daripada otak dan saraf tunjang Consist of the brain and spinal cord Sistem saraf pusat Central nervous system [4 markah] [4 marks]
110 BAHAGIAN C [32 markah] [32 marks] Jawab semua soalan. Answer all questions. 1. Rajah 1 menunjukkan sistem pembiakan perempuan di mana proses persenyawaan berlaku. Diagram 1 shows the female reproductive system where fertilisation process takes place. A B C D Rajah 1 Diagram 1 (a) Namakan bahagian berlabel B. Name the part labelled B. [1 markah] [1 mark] (b) Apakah yang dimaksudkan dengan proses persenyawaan? What is meant by the fertilisation process? [1 markah] [1 mark] (c) Berdasarkan Rajah 1, di manakah proses persenyawaan berlaku? Based on Diagram 1, where does the fertilisation process take place? [1 markah] [1 mark]
117 BAHAGIAN BAHAGIAN A [10 markah] [10 marks] Jawab semua soalan. Answer all questions. 1. Rajah 1 menunjukkan organ pembiakan perempuan. Diagram 1 shows the female reproductive organs. X Rajah 1 Diagram 1 Apakah bahagian X? What is X? A Uterus Uterus B Ovari Ovary C Faraj Vagina D Tiub Fallopio Fallopian tube 2. Selepas berlakunya persenyawaan, apakah yang akan terhasil? After fertilisation occurs, what will be produced? A Embrio Embryo B Fetus Foetus C Zigot Zygote D Bayi Baby Pentaksiran Sumatif Ujian Akhir Sesi Akademik (UASA) PentaksiranSumatif UjianAkhirSesiAkademik(UASA)
122 BAHAGIAN B [8 markah] [8 marks] Jawab semua soalan. Answer all questions. 1. Tandakan () bagi pernyataan yang betul. Mark () for the correct statement. (a) Pemanasan pada suhu didih dapat membunuh kebanyakan bakteria. Heating to boiling temperature can kill most bacteria. (b) Susu segar sesuai untuk diawet dengan kaedah pendidihan. Fresh milk is suitable for preservation by boiling method. (c) Kaedah pemasinan boleh digunakan untuk mengawet ikan. Salting method can be used to preserve fish. (d) Kubis sesuai untuk diawetkan dengan kaedah pelilinan. Cabbage is suitable for preservation by the waxing method. (e) Kaedah pembungkusan vakum sesuai untuk sosej dan cendawan. The vacuum packing method is suitable for sausage and mushrooms. (f) Ikan sardin menggunakan keaedah pengetinan. Sardines using the canning method. (g) Pengawetan makanan dapat menambah khasiat makanan. Food preservation can increase the nutritional value of food. [4 markah] [4 marks]
124 BAHAGIAN C [32 markah] [32 marks] Jawab semua soalan. Answer all questions. 1. Rajah 2 menunjukkan kedudukan Bumi, Matahari dan Bulan semasa kejadian gerhana. Diagram 2 shows the position of the Earth, Sun and Moon during an eclipse. Matahari Sun Bulan Moon Bumi Earth Rajah 2 Diagram 2 (a) Apakah jenis gerhana yang diperhatikan? What type of eclipse was observed? [1 markah] [1 mark] (b) Mengapakah gerhana yang dinyatakan di 1(a) boleh terjadi? Why can the eclipse mentioned in 1(a) occur? [1 markah] [1 mark] (c) Bilakah tarikh yang mungkin kejadian gerhana ini berlaku mengikut takwim Qamari? When is the likely date for this eclipse to occur according to the Lunar calendar? [1 markah] [1 mark] (d) Jelaskan perkaitan antara kejadian gerhana dengan satu daripada sifat cahaya. Explain the relationship between eclipse events and one of the properties of light. [2 markah] [2 marks]
131 Jawapan Answers Unit 1 PRAKTIS/ PRACTICE A 1. (a) Ketinggian anak pokok bertambah. The height of the sapling increases. (b) Semakin bertambah bilangan minggu, semakin bertambah ketinggian anak pokok. The more numbers of week, the higher the sapling. (c) 2.5 cm 2. (a) Berkurang Decreases (b) (i) Panjang tali Length of string (ii) Bilangan ayunan Number of oscillations (c) Semakin bertambah panjang tali, semakin berkurang bilangan ayunan. When the length of string increases, the number of oscillations decreases. (d) 18 (e) 60 40 50 20 10 30 0 10 15 20 Bilangan ayunan Number of oscillations Panjang tali (cm) Length of string (cm) SUDUT UJI DIRI/ SELF-ASSESSMENT CORNER A 1. (a) Untuk menyiasat hubungan antara bilangan ikan dan saiz ikan. To investigate the relationship between number of fish and size of the fish. (b) Saiz ikan di dalam bekas Q bertambah besar. Size of fish in tank Q become larger. (c) Kerana ikan di dalam bekas Q mendapat makanan yang cukup berbanding dengan ikan di dalam bekas R. Because the fish in tank Q gets enough food compared to the fish in tank R. (d) Semakin bertambah bilangan ikan, semakin berkurang peningkatan saiz ikan. When the number of fish increases, the size growth of fish decreases. 2. (a) Bertambah Increases (b) Isi padu air yang tertinggal di dalam bekas P paling sedikit kerana luas permukaan air terdedah lebih besar berbanding dengan bekas Q dan R. Volume of water left in container P is the least because the water surface exposed is bigger compared to containers Q and R. (c) Bikar, silinder penyukat Beaker, measuring cylinder (d) >20 ml Unit 2 PRAKTIS/ PRACTICE A P : Ovari/ Ovary Q : Faraj/ Vagina R : Tiub Fallopio/ Fallopian tube S : Uterus/ Uterus T : Zakar/ Penis U : Testis/ Testicle B 1. Testis Testicle 2. Tiub Fallopio Fallopian tube 3. Uterus Uterus 4. Ovari Ovary 5. Zakar Penis 6. Faraj Vagina C – Kemandirian spesies Survival of species – Menambahkan bilangan individu To increase the number of individuals – Mengekalkan populasi manusia Maintain the human population Jawapan Answers