Nota Ekspres .............................................. N1 – N18 BAB 1 Arah ...................................................1 – 5 1.1 Arah Mata Angin 1.2 Cara Menentukan Arah Mata Angin Menggunakan Matahari 1.3 Cara Menentukan Arah Mata Angin Menggunakan Kompas 1.4 Bearing Sudutan BAB 2 Kedudukan ...................................6 – 11 2.1 Kedudukan Relatif 2.2 Latitud dan Longitud BAB 3 Peta Lakar ................................. 12 – 16 3.1 Ciri-ciri Peta Lakar 3.2 Simbol-simbol dalam Peta Lakar 3.3 Pandang Darat Fizikal dan Pandang Darat Budaya 3.4 Langkah-langkah Melukis Peta Lakar BAB 4 Lakaran Peta Malaysia............. 17 – 20 4.1 Kedudukan Negeri-negeri di Malaysia 4.2 Kedudukan Ibu Negeri, Ibu Negara dan Pusat Pentadbiran Kerajaan Persekutuan di Malaysia BAB 5 Bumi ............................................. 21 – 27 5.1 Sistem Fizikal Bumi 5.2 Struktur Bumi 5.3 Benua, Lautan, Laut Utama dan Selat 5.4 Kesan Pergerakan Kerak Bumi BAB 6 Bentuk Muka Bumi................... 28 – 33 6.1 Bentuk Muka Bumi di Malaysia 6.2 Lokasi Pelbagai Bentuk Muka Bumi di Malaysia 6.3 Kepentingan Pelbagai Bentuk Muka Bumi di Malaysia BAB 7 Saliran ..........................................34 – 39 7.1 Pandang Darat Fizikal Peringkat Aliran Sungai 7.2 Sungai dan Tasik Utama di Malaysia 7.3 Kepentingan Sungai dan Tasik di Malaysia BAB 8 Penduduk di Malaysia ............ 40 – 46 8.1 Taburan Penduduk di Malaysia 8.2 Faktor-faktor yang Mempengaruhi Taburan Penduduk Malaysia BAB 9 Petempatan di Malaysia ..........47 – 54 9.1 Jenis-jenis Petempatan di Malaysia 9.2 Pola Petempatan di Malaysia 9.3 Fungsi Petempatan Bandar dan Luar Bandar BAB 10 Bentuk Muka Bumi dan Saliran di Asia Tenggara.........................55 – 60 10.1 Negara-negara di Asia Tenggara 10.2 Bentuk Muka Bumi di Asia Tenggara 10.3 Sungai dan Tasik Utama di Asia Tenggara BAB 11 Penduduk dan Petempatan di Asia Tenggara.........................61 – 65 11.1 Taburan Penduduk di Asia Tenggara 11.2 Fungsi-fungsi Petempatan Bandar Utama di Asia Tenggara BAB 12 Sumber Air.................................. 66 – 71 12.1 Jenis-jenis Sumber Air 12.2 Punca Krisis Air di Malaysia 12.3 Kesan Krisis Air di Malaysia 12.4 Langkah-langkah Mengurangkan Kesan Krisis Air BAB 13 Sisa Domestik............................. 72 – 75 13.1 Jenis-jenis Sisa Domestik 13.2 Sisa-sisa Domestik di Malaysia 13.3 Kesan-kesan Pembuangan Sisa Domestik di Malaysia 13.4 Langkah-langkah Mengurangkan Kesan Pembuangan Sisa Domestik Pentaksiran Sumatif Ujian Akhir Sesi Akademik (UASA) ....... 76 – 82 Jawapan.......................................................... 83 – 100 Kandungan ii 00 Kand_Topikal UASA A+ Geog Tg1.indd 2 14/06/2023 11:18 AM
N1 Nota Ekspres BAB 1 Jadual dan Graf 1.1 Ciri-ciri dan Kegunaan Jadual 1. Arah merupakan hala tuju sesuatu tempat dari suatu tempat yang lain. 2. Terdapat lapan arah mata angin yang terdiri daripada empat arah mata angin utama dan empat arah mata angin perantaraan. 3. Empat arah mata angin utama, iaitu Utara, Selatan, Timur dan Barat. 4. Empat arah mata angin perantaraan, iaitu Timur Laut, Tenggara, Barat Daya dan Barat Laut. Utara Selatan Barat Timur Barat laut Timur laut Barat daya Tenggara Rajah 1.1 Arah mata angin perantaraan 1.2 Cara Menentukan Arah Mata Angin Menggunakan Matahari 1. Bumi berputar pada paksinya dari barat ke timur menyebabkan matahari terbit di sebelah timur dan terbenam di sebelah barat. 2. Oleh itu, matahari digunakan sebagai panduan untuk menentukan arah mata angin. Langkah-langkah untuk Menentukan Arah Mata Angin Berpandukan Matahari 1. Berdiri menghadap matahari terbit. 2. Arah di hadapan anda ialah timur manakala arah belakang anda ialah barat. 3. Depakan kedua-dua belah tangan anda. Tangan kiri menunjukkan arah utara manakala tangan kanan menunjukkan arah selatan. 1.3 Cara Menentukan Arah Mata Angin Menggunakan Kompas 1. Kompas digunakan untuk menentukan arah dengan tepat. 2. Jarum kompas sentiasa menunjuk ke arah utara kerana tarikan magnet dari kutub utara bumi. Panduan Mengorientasikan Kompas Magnetik 1. Berdiri menghadap objek yang anda ingin tentukan arah. 2. Letakkan kompas pada permukaan yang rata. Pastikan objek besi seperti tiang besi dijauhkan daripada kompas. 3. Orientasikan kompas dengan memusingkan kompas secara perlahan-lahan sehingga jarum kompas menunjukkan arah utara. 1.4 Bearing Sudutan 1. Bearing ialah arah sesuatu objek atau tempat dari satu titik rujukan. 2. Unit yang digunakan ialah darjah (°). 3. Bearing sudutan diukur dari arah utara mengikut pusingan jam. Langkah-langkah Mengukur Bearing Sudutan 1. Tentukan dua titik, iaitu X dan Y. Lukis garisan lurus yang menyambungkan kedua-dua titik. 2. Tentukan titik rujukan. 3. Letakkan pusat jangka sudut pada titik rujukan. BAB 2 Kedudukan 2.1 Kedudukan Relatif 1. Kedudukan relatif ialah tempat letaknya sesuatu objek dalam sesuatu kawasan. 2. Kedudukan relatif dapat ditentukan dengan merujuk titik rujukan. Papan tulis Ravi Ika Alia Ashraf Sari Suzan Dhia Amir Meja guru Rajah 2.1 Kedudukan kelas 1 Cemerlang 3. Berdasarkan rajah di atas, Alia dijadikan sebagai titik rujukan. Ika duduk di sebelah kiri Alia. Ashraf duduk di sebelah kanan Alia dan Dhia duduk di depan Alia. Jika titik rujukan diubah, maka kedudukan relatif akan berubah. TEMA: KEMAHIRAN GEOGRAFI Nota Ekspres 00 Nota_Topikal UASA A+ Geog Tg1.indd 1 14/06/2023 11:18 AM
N2 Cara Menentukan Kedudukan Relatif di Lapangan Sekolah Pejabat pos Balai polis Bank Rajah 2.2 Pekan Baru Berdasarkan rajah di atas, bank dijadikan sebagai titik rujukan. Di hadapan bank ialah balai polis. Di sebelah kanan bank ialah sekolah. 2.2 Latitud dan Longitud 1. Garisan latitud ialah garisan yang dilukis secara melintang atau mendatar pada glob atau peta atlas. 2. Latitud 0° atau Garisan Khatulistiwa membahagikan bumi kepada Hemisfera Utara dan Hemisfera Selatan. 3. Setiap latitud diberi nilai 0° hingga 90°U dan 0° hingga 90°S yang diukur dari pusat bumi. 4. Terdapat lima garisan latitud utama, iaitu Garisan Artik, Garisan Sartan, Garisan Khatulistiwa, Garisan Jadi dan Garisan Antartik. Hemisfera Utara Hemisfera Selatan Garisan Artik Garisan Sartan Garisan Jadi Garisan Antartik Garisan Khatulistiwa Kutub Selatan 90° S Kutub Utara 90° U 66 ° U 1 2 23 0° ° U 1 2 23 ° S 1 2 66 ° S 1 2 Rajah 2.3 Garisan latitud utama 5. Garisan longitud ialah garisan yang dilukis secara menegak dari Kutub Utara ke Kutub Selatan pada glob atau atlas. 6. Longitud 0° dinamakan Garisan Meridian Pangkal yang memisahkan timur dan barat di bumi. Garisan ini juga dikenali sebagai Garisan Meridian Greenwich. 7. Garisan Tarikh Antarabangsa (GTA) terletak pada 180° T/B yang selari dengan Garisan Meridian Pangkal. GTA memisahkan tarikh dan waktu di bumi. Tarikh dan waktu di sebelah timur sehari lebih awal daripada di sebelah barat. Garisan Khatulistiwa Garisan Khatulistiwa Garisan Tarikh Antarabangsa Garisan Meridian Kutub Selatan Pangkal Kutub Utara 40°S 20°B 20°U 40°U °0 0° 10°T 20°T 30°T Rajah 2.4 Garisan longitud utama Cara Menentukan Kedudukan Berdasarkan Latitud dan Longitud 1. Kenal pasti garisan latitud Kuala Lumpur, iaitu 3°U. 2. Kenal pasti garisan longitud Kuala Lumpur, iaitu 102°T. 3. Kenal pasti titik persilangan latitud dan longitud Kuala Lumpur, iaitu 3°U 102°T. Titik persilangan latitud dan longitud Kuala Lumpur 3°U 102°T Rajah 2.5 Kedudukan bandar Kuala Lumpur Cara Menentukan Kedudukan Latitud dan Longitud pada Atlas Untuk menentukan kedudukan Tenom berdasarkan latitud dan longitud, anda perlu melakukan langkah-langkah berikut: 1. Baca latitud terlebih dahulu, iaitu garis melintang. Bagi kawasan Tenom, latitud ialah 5°U. 2. Langkah kedua, baca kedudukan longitud, iaitu 116°T. 3. Oleh itu, kedudukan bagi Tenom ialah 5°U 116°T. 116°T 117°T 118°T 119°T 7°U 6°U 5°U Kudat Kota Belud Ranau Tuaran Kota Kinabalu Beaufort Tenom Sandakan Lahad Datu Tawau Semporna Rajah 2.6 Kedudukan Tenom pada atlas Nota Ekspres 00 Nota_Topikal UASA A+ Geog Tg1.indd 2 14/06/2023 11:18 AM
N3 BAB 3 Peta Lakar 3.1 Ciri-ciri Peta Lakar 1. Peta lakar merupakan gambaran permukaan bumi yang dilukis dari pandangan atas yang mewakili kawasan lingkungan yang berskala besar. 2. Peta lakar menggambarkan ciri-ciri pandang darat fizikal dan ciri-ciri pandang darat budaya di sesuatu kawasan. 3. Peta lakar dilukis menggunakan simbol atau singkatan perkataan yang mewakili ciri sebenar. 4. Ciri-ciri peta lakar ialah: Rajah 3.1 Ciri-ciri peta lakar 3.2 Simbol-simbol dalam Peta Lakar Terdapat empat jenis simbol yang digunakan dalam peta lakar, iaitu simbol titik, simbol garisan, simbol kawasan dan singkatan perkataan. Berikut adalah beberapa contoh bagi simbol dan singkatan perkataan. PETUNJUK PETA LAKAR KAMPUNG RAJA Sungai Kontur Hutan Paya bakau Benteng Tali air Jalan raya Petempatan Masjid Getah Kelapa Pantai Jambatan Sekolah Balai Polis Pejabat Pos Hospital Lorong jalan kaki Sawah padi Jeti Sek. B.P. P.P. Hosp. Sek. Pekan Paka Kg. Kecil Kg. Ikan Kg. Melintang U Laut Kg. Simpang Empat Hosp. P.P. B.P. Sg. Set ui Tajuk 5 Petunjuk 4 Simbol 3 Arah mata angin 2 Pemidang Simbol kawasan Sawah padi Kontur Getah Kelapa Sekolah Sek. Tanjung Tg. Sungai Sg. Pulau P. Simbol garisan Simbol perkataan Jalan raya Pantai Sungai Jalan kereta api Simbol titik Petempatan Stesen trigonometri Masjid Tanda tinggi • 30 Nota Ekspres 00 Nota_Topikal UASA A+ Geog Tg1.indd 3 14/06/2023 11:18 AM
N4 3.3 Pandang Darat Fizikal dan Pandang Darat Budaya Pandang Darat Fizikal Pandang Darat Budaya Tasik Hutan Sungai Nipah Kontur Paya bakau Petempatan Padi 30 Tanda tinggi Tanda aras Jambatan Stesen trigonometri 60 3.4 Langkah-langkah Melukis Peta Lakar Rajah berikut menunjukkan langkah-langkah untuk melukis peta lakar. Lukis petunjuk Lukis ciri-ciri geografi menggunakan simbol dan singkatan perkataan yang sesuai Tulis tajuk peta lakar serta lukis pemidang peta Pilih simbol dan singkatan perkataan yang sesuai Masukkan arah mata angin BAB 4 Lakaran Peta Malaysia 4.1 Kedudukan Negeri-negeri di Malaysia U Kedah Perlis Pulau Pinang Perak Kelantan Pahang Terengganu Selangor Kuala Lumpur Negeri Sembilan Melaka Johor Sarawak Sabah SINGAPURA Laut China Selatan INDONESIA BRUNEI DARUSSALAM THAILAND 4.2 Kedudukan Ibu Negeri, Ibu Negara dan Pusat Pentadbiran Kerajaan Persekutuan di Malaysia U Kuala Lumpur Bandaraya Melaka Johor Bahru Kuantan Kuala Terengganu Kota Bharu THAILAND SINGAPURA Laut China Selatan Laut Sulu Kangar Ipoh Shah Alam Putrajaya Seremban Georgetown Alor Setar Kota Kinabalu Kuching INDONESIA BRUNEI DARUSSALAM Labuan Petunjuk Sempadan Antarabangsa Pusat Pentadbiran Kerajaan Persekutuan Ibu Negara Ibu Negeri Nota Ekspres 00 Nota_Topikal UASA A+ Geog Tg1.indd 4 14/06/2023 11:18 AM
1Bab 1 Setiap soalan diikuti oleh empat pilihan jawapan, iaitu A, B, C dan D. Bagi setiap soalan, pilih satu jawapan sahaja. Buku Teks: m.s. 4-5 Cara Menentukan Arah Mata Angin Menggunakan Kompas 1.3 7. Antara berikut, yang manakah panduan dalam menggunakan kompas? I Perlu dijauhkan daripada objek besi II Kompas perlu diletakkan di atas kawasan rata III Perlu dilaraskan ke arah utara IV Kompas perlu dipusingkan mengikut arah pusingan jam A I dan II C II dan III B I dan IV D III dan IV 8. Arah boleh diaplikasikan dalam bidang berikut, kecuali KBAT Mengaplikasi A pelayaran C perindustrian B pelancongan D perlombongan Buku Teks: m.s. 6-8 1.4 Bearing Sudutan 9. Darisa berlari mengelilingi taman permainan yang berbentuk bulatan. Dia telah berlari sejauh 1 4 daripada bulatan itu. Berapakah nilai sudutan bagi 1 4 bulatan? KBAT Mengaplikasi A 90° C 270° B 180° D 360° 10. Antara berikut, pasangan yang manakah betul? Arah Bearing A Selatan 270° B Utara 180° C Tenggara 135° D Barat daya 235° Buku Teks: m.s. 2 1.1 Arah Mata Angin 1. Antara berikut, yang manakah bukan terletak di pantai timur Semenanjung Malaysia? A Kelantan C Sarawak B Pahang D Terengganu 2. Apakah negeri yang terletak paling selatan di Semenanjung Malaysia? A Perlis C Johor B Melaka D Perak 3. Matahari terbit di sebelah timur, dan terbenam di sebelah . A utara C selatan B tenggara D barat 4. Apakah arah yang terletak antara arah utara dan timur? A Barat laut C Tenggara B Barat daya D Timur laut 5. Mengapakah arah utara dilukis pada sesebuah peta lakar? A Untuk memudahkan kedudukan sesuatu tempat ditentukan B Memastikan guna tanah dilakukan secara maksimum C Untuk memudahkan aktiviti pelancongan D Memastikan jurutera pembinaan membina bangunan Buku Teks: m.s. 3 Cara Menentukan Arah Mata Angin Menggunakan Matahari 1.2 6. Jika anda menghadap matahari, apakah arah yang berada di sebelah kiri? KBAT Menganalisis A Tenggara C Barat B Timur laut D Utara BAB 1 Arah Nota Ekspres Soalan Objektif Tema: Kemahiran Geografi 01_Topikal UASA A+ Geog Tg1.indd 1 14/06/2023 11:17 AM
2Bab 1 Jawab semua soalan. Buku Teks: m.s. 2 1.1 Arah Mata Angin 1. Nyatakan arah mata angin utama dan arah mata angin perantaraan. TP 1 (a) (e) (g) (c) (h) (f) (b) (d) 2. Berdasarkan rajah di bawah, nyatakan kedudukan arah bagi lokasi-lokasi berikut. TP 1 Hotel Bukit Kolam Jambatan Rumah Ravi Kilang B U T S Taman permainan Rumah Dennis Rumah Seri Soalan Subjektif TP1 Menguasai Belum menguasai 01_Topikal UASA A+ Geog Tg1.indd 2 14/06/2023 11:17 AM
3Bab 1 (a) Arah hotel dari rumah Seri. (b) Arah kolam dari rumah Seri. (c) Arah taman permainan dari rumah Seri. (d) Arah kilang dari rumah Seri. (e) Arah bukit dari rumah Seri. (f) Arah rumah Ravi dari rumah Seri. (g) Arah jambatan dari rumah Seri. (h) Arah rumah Dennis dari rumah Seri. Buku Teks: m.s. 3 1.2 Cara Menentukan Arah Mata Angin Menggunakan Matahari 3. Jika anda berdiri menghadap matahari, nyatakan kedudukan berikut. TP 2 (a) Di hadapan anda: (b) Di belakang anda: (c) Di kiri anda: (d) Di kanan anda: Buku Teks: m.s. 4 1.3 Cara Menentukan Arah Mata Angin Menggunakan Kompas 4. Susun langkah-langkah menggunakan kompas mengikut tertib yang betul. TP 3 Berdiri menghadap objek yang ingin ditentukan arahnya. Orientasikan kompas dengan memusingkan kompas perlahan-lahan sehingga jarum kompas menunjukkan arah utara. Letakkan kompas pada permukaan yang rata. Jauhkan kompas dari objek besi seperti tiang besi. TP2 Menguasai Belum menguasai TP3 Menguasai Belum menguasai 01_Topikal UASA A+ Geog Tg1.indd 3 14/06/2023 11:17 AM
4Bab 1 5. (a) Apakah kegunaan kompas? TP 2 (b) Nyatakan aplikasi penggunaan kompas dalam kehidupan. TP 3 KBAT Mengaplikasi Buku Teks: m.s. 6-8 1.4 Bearing Sudutan 6. Tentukan bearing sudutan bagi lokasi-lokasi berikut menggunakan jangka sudut. TP 5 Sek. Sek. Sek. Kg. Tari Kg. Mesra B.P. B.P. Pekan Pachok Pekan Gertak Unggul W.P. W.P. PETUNJUK U Kontur Sungai Tasik Hutan Paya nipah Kelapa sawit Getah Padi Jalan raya Bt. Bukit Jambatan Benteng Petempatan Masjid Sekolah Balai Polis Wakil Pos Skala: 1 cm mewakili 1 km 20 40 60 Bt. Gerah Bt. Ria Tasik Biru Sg. Pachok Sg. Pachok Sg. Pachok Sg. Biru TP2 Menguasai Belum menguasai TP3 Menguasai Belum menguasai TP5 Menguasai Belum menguasai 01_Topikal UASA A+ Geog Tg1.indd 4 14/06/2023 11:17 AM
5Bab 1 (a) Bearing sudutan Bukit Gerah dari Tasik Biru. (b) Bearing sudutan Pekan Pachok dari Bukit Gerah. (c) Bearing sudutan sekolah di Pekan Gertak Unggul dari balai polis. (d) Bearing sudutan Bukit Ria dari sekolah di Kg. Tari. (e) Bearing sudutan Balai Polis dari Wakil Pos. (f) Bearing sudutan masjid dari Tasik Biru. 7. Bearing ialah arah sesuatu objek atau tempat dari satu titik rujukan. Alat yang sesuai diperlukan untuk mengukur bearing. (a) Apakah alat yang digunakan untuk menentukan bearing sudutan? TP 1 (b) Apakah kepentingan menentukan bearing? TP 2 Soalan Esei Jawab semua soalan. 1. (a) Sejauh manakah arah penting dalam kehidupan manusia? (b) Jelaskan kepentingan kompas dalam menentukan arah. TP1 Menguasai Belum menguasai TP2 Menguasai Belum menguasai 01_Topikal UASA A+ Geog Tg1.indd 5 14/06/2023 11:17 AM
Pentaksiran Sumatif 76 Bahagian A [20 markah] Jawab semua soalan. Pentaksiran Sumatif Ujian Akhir Sesi Akademik (UASA) 1. Rajah berikut menunjukkan struktur bumi. P Q R S Apakah ciri lapisan Q? A Lapisan paling keras dan pejal B Lapisan luar bersifat separa cecair C Suhu yang tinggi D Tekanan yang kuat 2. Di lapisan yang manakah menjadi laluan kapal terbang? A Hidrosfera B Biosfera C Atmosfera D Litosfera 3. Rajah berikut menunjukkan kesan pergerakan kerak bumi. Apakah daya yang dikenakan sehingga terjadinya proses gelinciran di atas? A Daya mampatan B Daya regangan C Daya tegangan D Daya geseran 4. Rajah berikut menunjukkan taburan gunung di Semenanjung Malaysia. Di manakah terletaknya gunung tertinggi di Semenanjung Malaysia? U B C D A Peta Semenanjung Malaysia 5. Pernyataan yang manakah benar berkaitan tanah pamah di Sabah dan Sarawak? I Tanah pamah di Sabah terletak di kaki Banjaran Crocker II Lada hitam banyak ditanam di dataran pantai barat Sarawak III Dataran pantai timur Sabah sempit dan terputus-putus IV Pusat pentadbiran Sarawak terletak di Sibu A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 6. Antara berikut, industri yang manakah dapat dimajukan di kawasan tanah tinggi? I Perlombongan II Perindustrian III Pertanian IV Pelancongan A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV PSumatif_Top UASA A+ Geog Tg1.indd 76 14/06/2023 11:15 AM
Pentaksiran Sumatif 78 19. Apakah tasik yang berperanan sebagai sumber air utama di Perak? I Tasik Bera II Tasik Banding III Tasik Chenderoh IV Tasik Kenyir A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV 20. Antara berikut, yang manakah ciri-ciri bahan organik? I Boleh dilupuskan II Dihasilkan dari sumber haiwan III Boleh dikitar semula IV Harga yang mahal A I dan II B I dan IV C II dan III D III dan IV Bahagian B [40 markah] Jawab semua soalan Rujuk rajah di bawah untuk menjawab Soalan 1. U Petunjuk Hutan Bukit Sungai Sek. Sek. Rumah Faris Rumah Darisa Kampung Muara Kampung Harmoni Kg. Indah Pekan Tiara Bukit Senyum Ladang Gapi Sungai Jernih Jalan Harmoni Jalan Kemboja Paya bakau Kontur Sekolah Padi Kelapa sawit Jalan raya Jambatan Lorong jalan kaki Jalan kereta api Benteng Petempatan 30 60 PSumatif_Top UASA A+ Geog Tg1.indd 78 14/06/2023 11:15 AM
Pentaksiran Sumatif 79 1. (a) Nyatakan empat ciri fizikal yang terdapat dalam peta di atas. [4 markah] (b) Senaraikan empat ciri budaya yang terdapat pada peta di atas. [4 markah] (c) Darisa berdiri di hadapan rumahnya dan menghadap ke simpang tiga di hadapan rumahnya. Nyatakan arah bagi ciri geografi berikut jika dilihat dari tempatnya berdiri. (i) Timur Darisa: _________________________________________________________ [2 markah] (ii) Tenggara Darisa: _______________________________________________________ [1 markah] (iii) Timur laut Darisa: ______________________________________________________ [2 markah] (d) Apakah jenis petempatan yang terdapat dalam peta? [2 markah] (e) Faris berdiri di tengah-tengah Jalan Harmoni menghadap ke arah utara. Apakah ciri geografi yang berada pada kedudukan relatif berikut? (i) Belakang Faris: [2 markah] (ii) Kanan Faris: [1 markah] (iii) Kiri Faris: [2 markah] PSumatif_Top UASA A+ Geog Tg1.indd 79 14/06/2023 11:15 AM
Pentaksiran Sumatif 82 Bahagian C [20 markah] Jawab dua soalan. 1. (a) Kawasan pinggir laut mempunyai kepentingannya yang tersendiri. Jelaskan kepentingan tersebut terhadap pembangunan negara. [6 markah] (b) Bagaimanakah Cameron Highlands dapat menjana ekonomi penduduk kawasan tersebut? [4 markah] 2. (a) Apakah faktor yang mempengaruhi taburan penduduk jarang? [4 markah] (b) Pembangunan di sesebuah kawasan bandar menjadikan kawasan bandar semakin padat. Anggaran penduduk Kuala Lumpur ialah sebanyak 2 juta pada tahun 2021. Pada pandangan anda, adakah wajar pembangunan di sesebuah kawasan yang berpenduduk padat terus dilaksanakan? Berikan hujah anda. [6 markah] 3. (a) Apakah kelebihan Tasik Tonle Sap kepada perkembangan negara Kemboja? [6 markah] (b) Danau Toba merupakan tasik yang terbentuk akibat letusan gunung berapi. Pada pandangan anda, apakah kesan positif yang diterima apabila berlakunya sesuatu letusan gunung berapi? [4 markah] 4. (a) Jelaskan kesan pembuangan sisa domestik di Malaysia. [5 markah] (b) Pengurusan sisa domestik yang baik penting dalam mewujudkan persekitaran yang bersih. Berikan pandangan anda. [5 markah] PSumatif_Top UASA A+ Geog Tg1.indd 82 14/06/2023 11:15 AM
83 BAB 1 Soalan Objektif 1. C 2. C 3. D 4. D 5. A 6. D 7. A 8. C 9. A 10. C Soalan Subjektif 1.1 1. (a) Utara (b) Timur Laut (c) Timur (d) Tenggara (e) Selatan (f) Barat Daya (g) Barat (h) Barat Laut 2. (a) Barat Laut (b) Tenggara (c) Timur Laut (d) Barat Daya (e) Utara (f) Selatan (g) Timur (h) Barat 1.2 3. (a) Timur (b) Barat (c) Utara (d) Selatan 1.3 4. 1, 4, 2, 3 5. (a) Kompas digunakan untuk menentukan arah dengan tepat. (b) i. Kompas digunakan oleh pelayar untuk menentukan arah di laut. ii. Kompas digunakan oleh anggota tentera untuk menentukan arah di dalam hutan. iii. Kompas digunakan untuk menentukan arah kiblat bagi umat Islam. 1.4 6. (a) 68° (b) 168° (c) 300° (d) 95° (e) 115° (f) 275° 7. (a) Jangka sudut (b) i. Mengetahui hala tuju sesuatu tempat ii. Membantu menentukan kedudukan iii. Membantu pergerakan ke sesuatu tempat Soalan Esei 1. (a) F1 Memudahkan pergerakan manusia H1 Perjalanan manusia lebih lancar; tidak sesat F2 Menjadikan kehidupan manusia teratur F3 Mengelakkan kesesakan lalu lintas F4 Arah yang memandu manusia pergi ke sesuatu tempat F5 Meningkatkan pembangunan di kawasan sekitar (Mana-mana jawapan bersesuaian diterima) (b) F1 Menentukan arah dengan tepat F2 Mengelakkan tersalah arah F3 Digunakan dalam pertahanan negara H3a Menentukan pergerakan musuh H3b Mengawal sempadan negara (Mana-mana jawapan bersesuaian diterima) BAB 2 Soalan Objektif 1. B 2. D 3. D 4. C 5. D 6. B 7. C 8. A 9. B 10. A 11. C 12. D Soalan Subjektif 2.1 1. (a) Kedudukan (b) titik rujukan 2. (a) i. Shanti ii. Siva iii. Siti iv. Rani (b) i. Sarah ii. Nadia iii. Lili iv. James 3. (a) i. Pejabat pos ii. Hotel iii. Bank iv. Stesen minyak (b) i. Klinik ii. Stesen minyak iii. Tasik 2.2 4. (a) Garisan Meridian Pangkal (b) Garisan Tarikh Antarabangsa (c) Garisan Artik (d) Garisan Sartan (e) Garisan Khatulistiwa (f) Garisan Jadi (g) Garisan Antartik 5. Titik Latitud Longitud Kedudukan W 35°S 45°T 35°S 45°T X 57°U 45°T 57°U 45°T Y 0° 15°B 0° 15°B Z 35°S 15°B 35°S 15°B 6. (a) 85°U 35°T Jawapan Jaw_Topikal UASA A+ Geog Tg1.indd 83 14/06/2023 11:16 AM
84 (b) i. Kampung Sepinang ii. Kampung Pauh iii. Kampung Kawah iv. Kampung Moring v. Kampung Payang (c) i. Menentukan kedudukan dengan tepat ii. Meningkatkan industri pelancongan iii. Membantu industri penerbangan Soalan Esei 1. (a) F1 Kedudukan relatif ialah kedudukan berdasarkan titik rujukan (b) F1 Menentukan lokasi sesuatu tempat dengan tepat F2 Membantu ketika berlaku bencana F3 Memudahkan pergerakan ke sesuatu tempat 2. (a) F1 Garisan latitud ialah garisan yang dilukis secara mendatar pada glob atau atlas. F2 Garisan Tarikh Antarabangsa terletak pada kedudukan 180°T/B. H2a Menentukan tarikh dan waktu di bumi. H2b Tarikh dan waktu di sebelah timur lebih awal berbanding di sebelah barat (b) F1 Menentukan kedudukan sesuatu lokasi F2 Penting dalam bidang Geografi H2 Memberi pengetahuan tentang menentukan kedudukan F3 Penting dalam bidang penerbangan H3a Menentukan laluan bagi juruterbang H3b Mengelakkan kemalangan di udara BAB 3 Soalan Objektif 1. D 2. A 3. C 4. C 5. D 6. A 7. B 8. A 9. B 10. B Soalan Subjektif 3.1 1. (a) Tajuk (b) Pemidang (c) Arah mata angin (d) Simbol (e) Petunjuk 3.2 2. (a) (b) (c) (d) B.P. (e) (f) (g) (h) 3. (a) Simbol kawasan (b) Simbol garisan (c) Simbol titik (d) Singkatan perkataan 4. (a) Sungai, jalan raya, benteng, jambatan, pantai (b) Kontur, hutan, getah, kelapa, paya bakau (c) Petempatan, masjid, gereja (d) Balai polis, pejabat pos, sekolah 3.3 5. Pandang darat fizikal (a) Paya bakau (b) Paya nipah (c) Kontur Pandang darat budaya (a) Benteng (b) Getah (c) Kelapa sawit (d) Padi (e) Jalan raya (f) Kilang (g) Petempatan (h) Jalan kereta api (i) Lorong jalan kaki 3.4 6. Jawapan murid yang sesuai Soalan Esei 1. (a) F1 Peta lakar ialah gambaran permukaan bumi. H1 Dilukis dari pandangan atas F2 Mewakili kawasan lingkungan berskala besar H2 Bagi menggambarkan ciri-ciri pandang darat fizikal dan ciri-ciri pandang darat budaya sesuatu kawasan. F3 Dilukis menggunakan simbol atau singkatan perkataan. H3 Simbol dan singkatan perkataan digunakan untuk menggantikan ciri sebenar. (b) F1 Peta lakar dapat mewakili ciri fizikal dan ciri budaya sesuatu kawasan. H1 Penggunaan simbol dan singkatan perkataan lebih mudah digunakan serta tidak perlu melukis gambar asal. F2 Mewakili kawasan lingkungan berskala besar H2 Peta lakar dapat menggambarkan permukaan bumi dalam skala yang besar F3 Kawasan persekitaran mudah berubahubah. H3 Menyebabkan peta perlu selalu dikemas kini. Jaw_Topikal UASA A+ Geog Tg1.indd 84 14/06/2023 11:16 AM
98 Soalan Subjektif 13.1 1. (a) Bahan organik (i) Sisa makanan (ii) Sisa kebun – Kertas (b) Bahan bukan organik (i) Tin (ii) Plastik – Besi buruk/ Kaca 13.2 2. (a) Sisa makanan (b) i. Boleh diuraikan dan dilupuskan ii. Dihasilkan daripada sumber haiwan dan tumbuhan 13.3 3. (a) i. Untuk mengelakkan pencemaran udara, pencemaran air atau pencemaran bau ii. Mengelakkan wabak penyakit. Contoh taun, malaria, denggi, zika, rotavirus iii. Mengelakkan banjir kilat terutama di kawasan bandar (Mana-mana jawapan bersesuaian diterima) (b) i. Taun ii. Denggi iii. Malaria iv. Zika v. Rotavirus 13.4 4. Jawapan murid yang sesuai. Soalan Esei 1. (a) F1 Pertambahan penduduk Malaysia H1a Penduduk Malaysia sebanyak 32 juta orang H1b Jumlah penduduk di kawasan bandar menyebabkan peningkatan sisa domestik. F2 Pertambahan penempatan H2a Pemaju perumahan membina kawasan petempatan. F3 Dasar kerajaan membuka bandar baharu. H3a Pembinaan pusat pendidikan H3b Perkembangan kawasan sekitar (Mana-mana jawapan bersesuaian diterima) (b) F1 Pencemaran H1a Pencemaran air H1b Sungai tercemar kerana pembuangan sampah sarap ke sungai. H1c Pencemaran udara H1d Pembakaran sisa domestik di tapak pelupusan sampah. H1e Pencemaran bau H1f Sisa domestik tidak diurus dengan baik menyebabkan masalah bau F2 Wabak penyakit H2 Tapak pelupusan sampah menjadi tempat penularan penyakit. C2 Contoh taun, malaria, denggi, zika, rotavirus F3 Peningkatan kos penyelenggaraan H3 Pengurusan sisa domestik diuruskan oleh pihak berkuasa tempatan. C3 Contoh kos baik pulih kemusnahan, rawatan air tercemar, gaji pekerja pembersihan F4 Banjir kilat H4a Sisa domestik dibuang ke longkang, parit atau sungai menyebabkan aliran air tersekat. H4b Air meningkat secara mendadak ketika hujan lebat Pentaksiran Sumatif Ujian Akhir Sesi Akademik (UASA) Bahagian A 1. B 2. C 3. C 4. C 5. A 6. D 7. B 8. C 9. C 10. D 11. B 12. A 13. D 14. B 15. A 16. D 17. B 18. D 19. C 20. A Bahagian B 1. (a) i. Bukit ii. Kontur iii. Paya bakau iv. Hutan – Sungai (b) i. Petempatan ii. Jambatan iii. Jalan raya iv. Kelapa sawit – Benteng/ lorong jalan kaki/ sekolah/ jalan kereta api/ padi (c) i. Ladang Gapi/ Sg. Jernih ii. Bukit Senyum iii. Sekolah/ Kg. Indah (d) i. Pola berselerak ii. Pola berpusat (e) i. Jalan Kemboja/ Pekan Tiara ii. Ladang kelapa sawit iii. Rumah Faris/ Kg. Muara/ sawah padi/ paya bakau Jaw_Topikal UASA A+ Geog Tg1.indd 98 14/06/2023 11:16 AM
99 2. (a) i. Lurah berbentuk ‘V’/ jeram ii. Bercerun curam/ air terjun iii. Aliran air deras/ lubang periuk (b) Sungai akan menjadi cetek dan boleh menyebabkan banjir berlaku. Keadaan ini menjadi lebih teruk apabila hujan lebat berlaku, banjir kilat boleh melanda sesebuah kawasan. (c) Sungai hendaklah sentiasa dibersihkan, terutama sampah sarap yang termendap di dasar sungai. Selain itu, sistem perparitan perlulah diselenggarakan dengan baik agar tiada pemendapan berlaku. Pihak berkuasa tempatan perlu memainkan peranan yang baik dalam memastikan kebersihan dan keindahan sesebuah kawasan terpelihara. 3. (a) Bandar Diraja (b) Bandar Diraja merupakan kediaman rasmi Sultan bagi negeri yang mempunyai Sultan, iaitu istana. Dengan adanya bandar Diraja, wujud peluang pekerjaan di kawasan sekitar bandar tersebut. Taraf hidup penduduk juga boleh ditingkatkan. Penduduk kampung boleh berniaga secara kecil-kecilan dan secara tidak langsung ekonomi industri kecil dan sederhana (IKS) juga boleh berkembang. (c) Industri pelancongan merupakan kegiatan ekonomi yang boleh berkembang. Pelancong akan datang untuk mengetahui sejarah negeri Perak. Selain itu, Industri Kecil dan Sederhana juga boleh diperluaskan. Contohnya, industri labu sayung yang sememangnya sinonim dengan penduduk Kuala Kangsar, Perak. (d) Pihak kerajaan negeri boleh memainkan peranan dengan mewartakan bandar tersebut sebagai bandar Diraja. Oleh itu, identiti bandar Diraja dapat dikekalkan. Selain itu, warisan bandar dan warisan negeri boleh diletakkan di bandar ini. Contohnya, muzium yang menempatkan sejarah negeri tersebut. Bahagian C 1. (a) F1 Perikanan H1 Terdapat kawasan perikanan yang menjadi tempat nelayan mencari sumber rezeki. C1 Sebahagian hasil laut ini dieksport ke negara jiran, seperti Singapura. F2 Industri pelancongan H2a Malaysia kaya dengan pulau dan pantainya yang cantik H2b Pelbagai aktiviti boleh dilakukan di kawasan pantai C2 Contohnya selam snorkel dan menyelam skuba F3 Perlombongan H3 Malaysia mempunyai sumber mineral C3a Contohnya petroleum/ gas asli G3b Kawasan yang mempunyai sumber ini ialah Kerteh (Terengganu) dan Bintulu (Sarawak) F4 Pelabuhan H4a Pinggir laut di Malaysia merupakan kawasan yang berteluk dan terlindung daripada angin kencang H4b Selat Melaka antara yang sering menjadi pilihan pelabur H4c Kewujudan pelabuhan merancakkan aktiviti perdagangan antarabangsa C4 Pelabuhan Tanjung Pelepas penggerak ekonomi di bahagian selatan Semenanjung Malaysia (b) F1 Cameron Highlands mempunyai produk pelancongan seperti hasil pertanian H1 Antaranya strawberi/ teh/ bungabungaan F2 Penduduk menjadi petani F3 Pengusaha homestay (inap desa) H3a Sebahagian penduduk mempunyai homestay yang dijadikan penginapan pelancong H3b Harga homestay yang ditawarkan adalah berpatutan 2. (a) F1 Kawasan hutan H1a Hutan yang diwartakan sebagai hutan simpan tidak boleh dikunjungi oleh ramai pengunjung H1b Ini penting bagi menjaga biodiversiti hutan tersebut H1c Kawasan pedalaman Semenanjung Malaysia/ Sabah/ Sarawak H1d Kawasan pedalaman kurang didiami penduduk kerana kurang kemudahan asas H1e Jaringan perhubungan dan pengangkutan juga terhad (b) F1 Tidak wajar F2 Pembangunan yang terlampau banyak akan menyebabkan banjir kilat H2 Ini kerana sistem perparitannya yang tidak diselenggara dengan baik H3 Longkang/ parit terlampau penuh dengan air hujan dan air permukaan tiada tempat untuk mengalir Jaw_Topikal UASA A+ Geog Tg1.indd 99 14/06/2023 11:16 AM