Mesti Tahu iii – vi Bab 1 Konsep Asas Pemikiran Komputasional 1 – 12 NOTA 1 Bahagian A 2 Bahagian B 4 Bahagian C 9 Bab 2 Perwakilan Data 13 – 31 NOTA 13 Bahagian A 19 Bahagian B 22 Bahagian C 27 Bab 3 Algoritma 32 – 47 NOTA 32 Bahagian A 35 Bahagian B 38 Bahagian C 42 Bab 4 Kod Arahan 48 – 70 NOTA 48 Bahagian A 54 Bahagian B 60 Bahagian C 65 Pentaksiran Sumatif Ujian Akhir Sesi Akademik (UASA) 71 – 82 Jawapan 83 – 90 Kandungan ii
MESTI TAHU Definisi Penting (Bab 1) 1 © Pan Asia Publications Sdn. Bhd. Definisi Penting (Bab 2) 3 © Pan Asia Publications Sdn. Bhd. Definisi Penting (Bab 2) 5 © Pan Asia Publications Sdn. Bhd. Definisi Penting (Bab 4) 11 © Pan Asia Publications Sdn. Bhd. Definisi Penting (Bab 3) 9 © Pan Asia Publications Sdn. Bhd. TAHU Definisi Penting (Bab 2) 7 © Pan Asia Publications Sdn. Bhd. Definisi Penting Pemikiran Komputasional Pemikiran komputasional ialah satu proses penyelesaian masalah dengan menggunakan empat teknik, iaitu leraian, pengecaman corak, peniskalaan dan pengitlakan. Teknik Proses Leraian Suatu masalah yang kompleks dipecahkan kepada beberapa bahagian kecil bagi memudahkan pemahaman dan penyelesaian. Pengecaman corak Setiap bahagian kecil masalah itu dianalisis untuk mengenal pasti corak-corak yang wujud. Peniskalaan Hanya aspek penting dalam sesuatu corak bagi setiap bahagian kecil itu dikenal pasti supaya dapat membantu dalam penyelesaian masalah. Pengitlakan Model berbentuk formula, teknik, peraturan atau langkah-langkah dibina bagi menyelesaikan masalah. Unit Ukuran bagi Imej Digital • Piksel (bintik-bintik kecil) ialah elemen terkecil dalam imej digital yang dipaparkan pada skrin atau dicetak. Imej digital boleh diukur melalui resolusi, dimensi dan kedalaman bit warna. • Resolusi suatu imej ialah bilangan piksel per inci yang terdapat pada imej tersebut. Semakin tinggi bilangan per inci, semakin tajam dan jelas imej tersebut. • Dimensi suatu imej ialah saiz imej dengan ukuran panjang dan lebar imej dalam unit piksel (bilangan piksel panjang = bilangan piksel lebar). • Kedalaman bit warna ialah bilangan bit 0 dan 1 yang digunakan untuk menandakan suatu warna. Semakin banyak bit yang digunakan, semakin tinggi kedalaman warna. Unit Ukuran bagi Audio Digital • Audio digital ialah isyarat bunyi yang ditukarkan kepada nombor perduaan dan disimpan dalam bentuk pola-pola bit. Kualitinya bergantung pada kadar sampel dan kedalaman bit yang digunakan untuk merakam atau mendigitalkannya. • Kadar sampel ialah bilangan sampel sesaat yang diambil oleh alat penukaran analog-ke-digital (analog-to-digital converter, ADC). • Kedalaman bit ialah bilangan bit (0 dan 1) yang digunakan untuk mewakili aras rakaman setiap sampel audio (bit per sampel). Semakin bertambah bit yang digunakan untuk mewakili sampel-sampel audio, semakin mirip audio digital yang dihasilkan dengan audio yang asal. Kadar Kedalaman Bit • Kadar kedalaman bit ialah jumlah bilangan bit (0 dan 1) yang diproseskan bagi setiap saat audio itu dimain balik (play back time). Unit ukurannya ialah bit per saat (bps). Kadar bit (bps) = Kadar sampel (Hz) = Kedalaman bit (bit) = Saluran (1 atau 2) • Bagi audio mono iaitu audio yang dikeluarkan melalui satu saluran (satu speaker), maka nilai salurannya ialah 1. • Bagi audio stereo iaitu audio yang dikeluarkan melalui dua saluran (dua speaker), maka nilai salurannya ialah 2. Algoritma • Algoritma ialah set urutan langkah yang bertertib dan terhingga untuk menyelesaikan satu masalah. Algoritma boleh diwakili dalam bentuk carta alir atau pseudokod. Pseudokod • Pseudokod ialah perwakilan langkah algoritma dengan menggunakan ayat ringkas dan tepat dalam Bahasa Melayu atau Bahasa Inggeris. Carta Alir • Carta alir ialah perwakilan langkah-langkah algoritma secara JUD¿N GHQJDQ PHQJJXQDNDQ JDULV OXUXV DQDN SDQDK GDQ beberapa bentuk geometri. Kod Arahan HTML • Papan cerita ialah satu siri lakaran yang menggambarkan reka bentuk dan reka letak antara muka serta isi kandungan dan susunan bahan grafik untuk setiap paparan skrin suatu laman sesawang. • HTML ialah bahasa pengaturcaraan yang menggunakan kodkod arahan yang dipanggil tag HTML. Tag-tag ini mudah difahami dan ditulis dalam bahasa biasa. Pembinaan atur cara HTML tidak memerlukan perisian yang khusus. Tag HTML boleh ditaip dalam perisian aplikasi Notepad dan fail tersebut disimpan sebagai fail HTML (.html). Pelayar web digunakan untuk melaksanakan fail HTML.
Ya Ya / Tidak? Set Tindakan Fakta Penting (Bab 3) 20 © Pan Asia Publications Sdn. Bhd. Ya Ya / Tidak? Set Tindakan A Set Tindakan B Tidak Fakta Penting (Bab 2) 18 © Pan Asia Publications Sdn. Bhd. Fakta Penting (Bab 3) 22 © Pan Asia Publications Sdn. Bhd. Fakta Penting (Bab 3) 24 © Pan Asia Publications Sdn. Bhd. Fakta Penting (Bab 2) 14 © Pan Asia Publications Sdn. Bhd. Fakta Penting (Bab 2) 16 © Pan Asia Publications Sdn. Bhd. MESTI TAHU Fakta Penting Struktur Kawalan Pilihan (i) Tunggal Set tindakan dilaksanakan jika syarat yang diuji itu benar. Pseudokod JIKA <benar> Laksana Set Tindakan TAMAT JIKA Carta alir (ii) Dwipilihan Jika syarat diuji itu benar, maka set tindakan A dilaksanakan dan jika tidak benar, set tindakan B dilaksanakan. Pseudokod JIKA <benar> Laksana Set Tindakan A JIKA TIDAK Laksana Set Tindakan B TAMAT JIKA Carta alir Struktur Kawalan Ulangan (i) UNTUK (FOR) Tindakan dilaksanakan berdasarkan bilangan kali yang telah ditetapkan lebih awal. Pseudokod Carta alir : SETKAN bilang = 1 SETKAN maks = n UNTUK bilang = 1 ke maks LAKSANAKAN Tindakan pembilang = pembilang + 1 : Ya bilang maks Ya / Tidak? bilang = 1 maks = n Tindakan bilang = bilang + 1 Tidak Struktur Kawalan Ulangan (iii) ULANG-SEHINGGA (REPEAT-UNTIL) Laksanakan satu langkah atau satu set langkah secara berulangulang sehingga syarat yang diuji adalah benar. Pseudokod Carta alir : ULANG LAKSANAKAN Tindakan SEHINGGA <syarat dipenuhi> : Ya Syarat? Tindakan Tidak Kod ASCII (American Standard Code for Information Interchange) • Setiap aksara pada papan kekunci mempunyai kod ASCII yang unik. Kod tersebut dapat dirujuk dalam jadual kod ASCII. • Kod ASCII 8-bit ini mampu mewakili 128 jenis aksara. Satu corak yang jelas kelihatan dalam kod ASCII bagi digit 0 hingga 9, A hingga Z, a hingga z. Contoh: Aksara Kod ASCII Nilai asas 10 L 01001100 76 M 01001101 77 Nilai asas 10 bagi aksara L ialah 76 (01001100). Maka, nilai asas bagi aksara yang seterusnya, M ialah 77 (01001101). Penukaran Nombor Perduaan kepada Nombor Perpuluhan Algoritma: 1. Tuliskan nilai tempat nombor perduaan dalam jadual bermula dari lajur kanan ke kiri. 2. Masukkan nilai nombor perduaan yang diberi. 3. Cari hasil darab baris kedua dengan baris pertama. 4. Jumlahkan semua nilai hasil darab. Contoh: Tukarkan 1010112 kepada nombor perpuluhan. Nilai tempat 32 16 8 4 2 1 Nombor 10 1 0 1 1 Nilainya 1 = 32 0 = 16 1 = 8 0 = 4 1 = 2 1 = 1 32 0 8 0 2 1 Maka, nombor perpuluhannya = 32 + 0 + 8 + 0 + 2 + 1 = 43 Penukaran Nombor Perpuluhan kepada Nombor Perduaan Kaedah ambil daripada baki Algoritma: 1. Tuliskan jadual nilai tempat bagi sistem perduaan. 2. Bermula dari lajur kiri, bandingkan nilai nombor perpuluhan dengan nilai tempat terdekat nombor perduaan yang kurang daripada nombor perpuluhan tersebut. 3. Gunakan nilai perbezaan yang dicatat itu dan bandingkannya dengan nilai tempat nombor perduaan yang seterusnya. Contoh: Tukarkan nombor perpuluhan 34 kepada nombor perduaan. 32 16 8 4 2 1 100010 Maka, nilai nombor perpuluhan 34 dalam sistem nombor perduaan ialah 1000102 .
1 Bab 1 1.1 Asas Pemikiran Komputasional 1. Pemikiran komputasional merupakan proses pemikiran bagi menyelesaikan masalah oleh manusia sendiri berbantukan mesin atau keduaduanya sekali dengan menggunakan konsep asas sains komputer. 2. Rajah di bawah menunjukkan proses pemikiran komputasional. Masalah dipecahkan Perkara yang tidak penting ditinggalkan Sediakan satu model penyelesaian masalah Kenal pasti corak yang sama 3. Teknik asas dalam pemikiran komputasional: (a) Teknik leraian (Decomposition) (b) Teknik pengecaman corak (Pattern recognition) (c) Teknik peniskalaan (Abstraction) (d) Teknik pengitlakan (Generalisation) Teknik leraian (Decomposition) Pengenalan • Teknik yang memecahkan sesuatu masalah kepada bahagianbahagian yang lebih kecil supaya masalah lebih mudah difahami dan mampu diselesaikan. Kepentingan • Lebih mudah memahami masalah. • Mudah merancang penyelesaian masalah. • Setiap masalah yang dipecahkan dapat dianalisis dengan lebih terperinci. Teknik pengecaman corak (Pattern recognition) Pengenalan • Teknik yang melihat kepada unsur persamaan dan perbezaan yang berlaku dalam masalah yang telah dileraikan. Kepentingan • Pola (pattern) adalah persamaan ciri-ciri bagi sesuatu masalah. • Masalah lebih mudah dan cepat diselesaikan apabila lebih banyak pola dikenal pasti. • Sekiranya pola tidak dapat dikenal pasti, hasil penyelesaian masalah mungkin terjejas. NOTA Konsep Asas Pemikiran Komputasional Teknik peniskalaan (Abstraction) Pengenalan • Teknik yang memfokuskan kepada maklumat yang penting dan perlu sahaja. • Huraian yang lebih jelas akan disenaraikan. • Semua ciri-ciri yang tidak perlu akan diabaikan. Kepentingan • Membolehkan seseorang mereka idea secara umum mengenai masalah dan cara penyelesaiannya. • Semua ciri-ciri yang tidak perlu dapat diasingkan dan dikeluarkan. • Membantu menghasilkan model yang jelas berdasarkan ciri-ciri umum. Teknik pengitlakan (Generalisation) Pengenalan • Proses mengenal pasti pola yang sama dalam beberapa masalah berdasarkan ciri-ciri sepunya. • Hasil penyelesaian adalah sama untuk beberapa masalah yang berbeza. Kepentingan • Untuk meramalkan hasil penyelesaian. 4. Teknik leraian dapat membantu sesuatu proses kerja itu difahami dengan lebih mudah dan penerangan dapat diberikan dengan jelas atau algoritma dapat disediakan dengan lebih tepat. 5. Pengecaman corak dalam sesuatu situasi: (a) Pengecaman corak merupakan satu teknik yang boleh dilakukan antara masalah-masalah yang berlainan atau antara bahagian kecil dalam masalah yang sama. (b) Pengecaman corak membolehkan kita menghasilkan satu idea yang dapat digunakan untuk menyelesaikan masalah lain yang mempunyai persamaan. (c) Masalah yang mempunyai corak yang sama dapat diselesaikan dengan lebih mudah kerana kita boleh menggunakan kaedah penyelesaian yang sama. 6. Membuat keputusan berdasarkan aspek penting: (a) Aspek-aspek penting perlu dikenal pasti untuk mengambil kira pilihan-pilihan yang ada.
2 TIP SOS (b) Aspek-aspek penting ialah faktor-faktor yang akan mempengaruhi hasil atau output yang dikehendaki. (c) Misalnya, komputer akan mencari laluan yang paling kurang halangan atau kekangan dalam proses menghantar data melalui dalam talian. 7. Ciri-ciri kesamaan dalam sesuatu permasalahan: (a) Kebolehan untuk mengenal pasti kesamaan atau perbezaan merupakan kemahiran asas bagi penyelesaian dan mereka bentuk algoritma. (b) Masalah boleh dipecahkan kepada bahagianbahagian kecil yang lebih mudah untuk diselesaikan apabila ciri-ciri kesamaan atau perbezaan dikesan. (c) Masalah lebih cepat dan mudah diselesaikan apabila lebih banyak corak dapat ditemui. 1.1 Asas Pemikiran Komputasional 1. Apakah dua kemahiran yang diperlukan untuk melaksanakan pemikiran komputasional? A %HU¿NLUVHFDUDORJLNGDQNUHDWLI B %HU¿NLUVHFDUDORJLNGDQPHPELQDDOJRULWPD C Membina algoritma dan kreativiti D Membina algoritma dan kerja sepasukan 2. Antara susunan berikut, yang manakah betul? A Leraian, pengecaman corak, peniskalaan, pengitlakan B Leraian, pengecaman corak, pengitlakan, peniskalaan C Leraian, pengitlakan, pengecaman corak, peniskalaan D Leraian, peniskalaan, pengecaman corak, pengitlakan 3. Antara berikut, yang manakah hasil daripada teknik pengitlakan? I Formula II Teknik III Peraturan IV Langkah-langkah A I dan II B II dan III C I, II, dan III D Semua di atas 4. Ali dan tiga orang rakannya telah ditugaskan untuk menerangkan tatacara mencari isi padu sebuah bongkah. Setelah berbincang, mereka mendapati semua bongkah boleh dibahagikan kepada dua kategori, iaitu bongkah seragam dan tidak seragam. Apakah teknik yang mereka gunakan? KBAT Mengaplikasi A Leraian B Pengecaman corak C Peniskalaan D Pengitlakan 5. Teliti pernyataan di bawah. Seorang murid mencari isi padu bagi setiap bongkah, iaitu kiub, kuboid, silinder, piramid, kon dan sfera bagi memahami tajuk isi padu bongkah. Apakah tujuan yang mungkin menyebabkan murid tersebut berbuat demikian? KBAT Menilai A Meleraikan masalah mencari isi padu bagi keenam-enam jenis bongkah B Mengecam corak mencari isi padu bagi keenam-enam jenis bongkah C Memfokuskan perhatiannya untuk mencari isi padu bongkah D Menghafal rumus-rumus untuk mencari isi padu bongkah Soalan 4: Pemikiran komputasional mengandungi empat teknik. Dalam proses menyelesaikan sesuatu masalah, semua teknik tersebut tidak dapat digunakan serentak tetapi dapat digunakan secara berurutan. Kadangkala, suatu teknik itu lebih menonjol daripada yang lain kerana sifat semula jadi masalah tersebut. Soalan 5: Kenal pasti ciri-ciri yang sama dalam isi padu bongkah. BAHAGIAN A Jawab semua soalan.
4 TIP SOS BAHAGIAN B Jawab semua soalan. 1. Jelaskan dua (2) teknik pemikiran komputasional yang anda faham. KBAT Memahami [4 markah] 2. A, B, C dan D adalah proses pemikiran komputasional. A Kenal pasti corak yang sama B Perkara yang tidak penting ditinggalkan C Sediakan satu model penyelesaian masalah D Masalah dipecahkan Lengkapkan proses pemikiran komputasional berikut dengan menulis A, B, C dan D dalam ruang yang disediakan. [4 markah] Soalan 1: Terdapat empat teknik asas yang digunakan dalam pemikiran komputasional.
9TIP SOS Soalan 1: (b) Analisa ciri-ciri yang sama dalam situasi ini untuk menyelesaikan masalah tersebut. BAHAGIAN C Jawab semua soalan. 1. Anda dilantik sebagai pengurus bagi suatu majlis persembahan seni mempertahankan diri di sekolah anda. Jadual 1 menunjukkan beberapa kumpulan yang akan mengambil bahagian dalam majlis itu. Kumpulan Silat Karate Tae kwan do Wusyu Judo Aikido Tomoi Bilangan ahli (orang) 85 6 4322 Jadual 1 Peserta akan ditempatkan di tiga buah meja khas. Setiap meja dapat memuatkan sepuluh orang peserta. Setiap kumpulan mestilah ditempatkan di meja yang sama. (a) Nyatakan dua (2) teknik pemikiran komputasional yang boleh digunakan untuk menyelesaikan masalah tersebut. [2 markah] (b) Apakah persamaan yang anda peroleh semasa menyelesaikan masalah tersebut? [2 markah] (c) Tunjukkan cara anda menempatkan kesemua orang yang hadir ke majlis persembahan seni mempertahankan diri itu. KBAT Mengaplikasi Meja 1 Meja 2 Meja 3 [6 markah]
19TIP SOS 2.1 Sistem Nombor Perduaan 1. Suatu program komputer adalah satu set arahan. Kemudian, set arahan ini diterjemahkan kepada kod mesin sebelum diproses oleh unit pemprosesan. Apakah yang dimaksudkan dengan kod mesin? A Data B 0 dan 1 C Maklumat D Suatu siri nombor perduaan 2. Nombor dalam sistem perpuluhan dikira daripada 0 hingga 9 dan diikuti oleh 10, 11, 12 dan seterusnya. Apakah nombor yang diikuti selepas 0 dan 1 dalam sistem perduaan? A 10, 11, 100 dan seterusnya B 10, 11, 101 dan seterusnya C 10, 11, 110 dan seterusnya D 11, 10, 101 dan seterusnya 3. Antara berikut, yang manakah nilai tempat keempat bagi suatu sistem nombor? I 23 II 24 III 103 IV 104 A I dan II B I dan III C II dan III D II dan IV 4. Apakah nombor asas perpuluhan yang setara dengan 10112 ? KBAT Mengaplikasi A 10 B 11 C 12 D 13 5. Antara berikut, yang manakah nombor perduaan bagi 25? KBAT Mengaplikasi A 11011 B 11001 C 10111 D 10101 6. Seorang murid telah menemui hasil tambah dua nombor perduaan seperti di bawah. 1 a 1 1 b 0 1 c 1 d 001 Apakah nilai bagi a, b, c dan d? KBAT Menganalisis A a = 1, b = 0, c = 0, d = 1 B a = 1, b = 0, c = 1, d = 0 C a = 1, b = 0, c = 1, d = 1 D a = 1, b = 1, c = 0, d = 1 7. Cari beza antara 10010000 dan 1111001. KBAT Mengaplikasi A 11101 B 11011 C 10111 D 10011 8. Kod ASCII bagi aksara G ialah 01000111. Apakah kod ASCII bagi aksara H? KBAT Menganalisis A 01000101 B 01000110 C 01001000 D 01001001 9. Kod ASCII bagi aksara p ialah 01110000. Apakah aksara yang diwakili oleh kod ASCII 01110011? KBAT Menilai A o B q C r D s 10. Cari hasil tambah bagi dua nombor perduaan 1010011 dan 1110110. K ABT Mengaplikasi A 11011001 B 10011001 C 11001001 D 11101001 Soalan 8: Rujuk jadual kod ASCII dalam nombor perduaan dan aksara yang akan diwakilinya. Perhatikan corak kod ASCII bagi aksara jenis abjad Uppercase dan Lowercase. BAHAGIAN A Jawab semua soalan.
26TIP SOS 10. Rajah 1 menunjukkan maklumat fail audio. Kedalaman bit : 16 bit (2 bait) Saluran : Stereo (2 saluran) Kadar sampel : 128 kHz Durasi audio : 3 minit Rajah 1 Kirakan saiz maksimum fail audio berdasarkan maklumat yang diberikan. KBAT Mengaplikasi (a) Kadar sampel = sampel sesaat (b) Durasi audio = = saat (c) Saiz fail audio = bait [4 markah] 11. Nyatakan dua (2) unit ukuran imej digital serta maksudnya. [4 markah] 12. Lengkapkan jadual di bawah yang menunjukkan lima tatacara operasi tambah bagi nombor perduaan. KBAT Mengingat Tatacara Operasi tambah Hasil tambah Semakan 1 0 + 0 (a) 0 + 0 = 0 2 0 + 1 1 0 + 1 = 1 3 (b) 1 1 + 0 = 1 4 1 + 1 (c) 1 + 1 = 2 5 (d) 11 2 + 1 = 3 [4 markah] Soalan 10: Saiz fail audio = kadar sampel (Hz) × kedalaman bit (bait) × Bilangan saluran (mono = 1,stereo = 2) × Durasi audio (saat)
48 Bab 4 4.1 Kod Arahan 1. Kod arahan ialah satu arahan yang mengarahkan komputer untuk melaksanakan sesuatu tugas. Kod ini juga dikenali sebagai atur cara atau program komputer. 2. Pemboleh ubah ialah storan ingatan yang digunakan untuk menyimpan data yang perlu diolahkan kemudian oleh program komputer. (a) Pemboleh ubah boleh menyimpan data dalam bentuk nilai berangka, teks dan nilai logik. (b) Bentuk data dan penerangannya ditunjukkan dalam jadual berikut. Bentuk data Penerangan Nilai berangka Dalam bentuk integer atau nombor perpuluhan Teks Dalam bentuk satu abjad atau beberapa abjad Nilai logik Dalam bentuk nilai Boolean, iaitu Benar atau Palsu (True atau False) 3. Operator matematik ialah simbol-simbol seperti tambah, tolak, darab dan bahagi yang digunakan untuk menjalankan operasi matematik dalam kod arahan. Nama operator Tambah Tolak Darab Bahagi Operator matematik + <=8 Operator dalam komputer + < 3. Sesuatu program dalam pengaturcaraan mungkin mempunyai beberapa pilihan arahan untuk dilaksanakan dalam keadaan tertentu. (a) Pelaksanaan pilihan arahan bergantung kepada syarat-syarat yang tertentu. (b) Berikut merupakan jenis pilihan yang digunakan dalam pengaturcaraan. NOTA Kod Arahan Pengekodan yang digunakan Jenis pilihan IF Pilihan tunggal IF…ELSE Dwipilihan IF ELSE IF… ELSE… Pelbagai pilihan 4. Ulangan atau gelung ialah satu proses atur cara yang akan mengarahkan program melakukan sesuatu tindakan berulang-ulang sehingga sesuatu syarat dipenuhi. (a) Contoh atur cara yang melibatkan struktur kawalan ulangan: Masuk dalam petak parkir ada petak Teruskan memandu sekeliling petak parkir (b) Terdapat beberapa blok yang digunakan untuk struktur kawasan ulangan semasa menggunakan aplikasi Scratch 2.0, iaitu: (i) forever Berulang tanpa henti
56TIP SOS Antara keratan blok berikut, yang manakah mewakili carta alir tersebut. KBAT Menilai I II III IV A I dan II B III dan IV C II dan IV D I, II dan III 10. Antara keratan atur cara di bawah, yang manakah akan memberikan output yang sama? KBAT Menilai I II III IV A I dan II B III dan IV C II dan IV D I, II dan III Soalan 10: Fokus kepada susunan blok arahan semasa melaksanakan teknik surihan.
59TIP SOS 27. Rajah 3 menunjukkan sebaris kod dalam fail atur cara cerita.htm. <img src= “bunga.png”, alt= “bunga ”> Rajah 3 Apakah kesimpulan bagi keadaan ini? KBAT Menilai A Fail cerita.htm dan bunga.png berada dalam komputer yang sama B Fail cerita.htm dan bunga.png berada dalam folder yang sama C Fail cerita.htm dan bunga.png berada dalam folder yang berlainan pada komputer yang sama D Fail cerita.htm berada dalam folder dan bunga.png berada pada satu laman di tapak sesawang 28. Antara aksara berikut, yang manakah digunakan untuk mewakili tag penutup HTML? A . B ! C / D \ 29. Apakah tag pertama dalam dokumen HTML? A <head> B <title> C <html> D <body> 30. Antara tag berikut, yang manakah sesuai digunakan untuk mentakrifkan jenis pilihan yang ada dalam senarai pilihan? A <list> B <option> C <select> D <label> 31. Apakah tag yang sesuai digunakan untuk menulis komen dalam pengaturcaraan HTML? KBAT Mengaplikasi A ## dan ## B <!- dan -> C </- dan -/> D <!- dan -/!> 32. Apakah tag HTML yang digunakan untuk menyediakan satu ruang komen untuk input berbentuk teks daripada pengguna? A <form> B <input> C <form_get> D <form_put> 33. Apakah tag HTML yang digunakan untuk memaparkan butang Hantar? KBAT Mengaplikasi A <input type = “sent” value = “Hantar”> B <input type = “submit” value = “Hantar”> C <input type = “text” value = “Hantar”> D <input type = “send” value = “Hantar”> 34. Apakah jenis senarai yang ada dalam HTML? I Senarai bertertib II Senarai tak tertib III Senarai bernombor IV Senarai bernama A I dan II B II dan IV C 1, II dan III D Semua di atas 35. Antara berikut, yang manakah kebaikan menyediakan papan cerita sebelum pembinaan laman sesawang? I Mengetahui bilangan laman sesawang yang diperlukan II Mengetahui jangka masa yang diperlukan untuk pembinaan III Mengetahui maklumat yang harus dimasukkan IV Mengetahui aliran antara laman sesawang A I dan II B III dan IV C I, II dan III D I, III dan IV 36. Apakah atribut yang digunakan untuk mentakrifkan saiz imej dalam laman sesawang? A height dan width B resize C size D alt Soalan 33: Penggunaan komen dalam atur cara dapat memudahkan proses membaiki ralat dalam atur cara.
61TIP SOS 4. A, B, C dan D merupakan langkah-langkah untuk mencari ralat dalam atur cara. A Baiki ralat yang ditemui pada kod arahan. B Kesan ralat pada kod arahan dengan meneliti semula kod-kod arahan yang ditulis dalam atur cara melalui perbincangan semakan meja. C Uji lari atur cara semula. Jika masih ada ralat, ulangi Langkah 1 hingga 3. D Bandingkan hasil atur cara dengan algoritma. Lengkapkan langkah-langkah untuk mencari ralat dalam atur cara dengan menulis A, B, C dan D dalam ruang yang disediakan. KBAT Mengingat [4 markah] 5. Berikut adalah fasa-fasa pembangunan atur cara. Reka bentuk atur cara Dokumentasi Pengekodan Analisis masalah Padankan fasa pembangunan atur cara mengikut penerangan yang betul dalam ruang yang disediakan. KBAT Memahami Penerangan Fasa pembangunan atur cara (a) Pengatur cara akan menukarkan pseudokod kepada kod yang difahami oleh komputer dengan menggunakan bahasa pengaturcaraan seperti Visual Basic, JAVA ataupun Visual C++. (b) Pengatur cara perlu mengetahui kehendak pelanggan bagi menentukan input, proses dan output untuk atur cara yang akan dibangunkan. (c) Pengatur cara mula melukis pseudokod, melakar carta alir GDQPHUHNDEHQWXN$QWDUD0XND3HQJJXQD*UD¿N\DQJMXJD dikenali sebagai Graphical User Interface (GUI). (d) Pengatur cara menyediakan dua jenis dokumen, iaitu dokumentasi dalaman dan dokumentasi luaran. [4 markah] Soalan 5: Terdapat lima fasa pembangunan atur cara.
71 1. Teliti pernyataan di bawah. Kumpulan James bercadang untuk membina satu tapak web sebagai projek akhir tahun mereka. Pada permulaannya, mereka telah mengadakan sesi sumbang saran. Hasilnya, mereka telah mengenal pasti beberapa perkara penting seperti berikut: • Bilangan laman sesawang • Maklumat yang harus dimasukkan • Struktur laman sesawang yang akan digunakan • Aliran antara laman-laman sesawang Antara teknik pemikiran komputasional berikut, yang manakah digunakan oleh kumpulan James? A Leraian B Pengecaman corak C Peniskalaan D Pengitlakan 2. Rujuk pernyataan berikut. Dalam usaha untuk mencari jumlah kiub bagi piramid lima tingkat, Aimi mendapati tingkat pertama mempunyai 1 kiub, tingkat kedua mempunyai 4 kiub, tingkat ketiga mempunyai 9 kiub, tingkat keempat mempunyai 16 kiub dan tingkat kelima mempunyai 25 kiub. Selepas diteliti dengan lebih mendalam, Aimi mendapati 1, 4, 9, 16 dan 25 boleh ditulis dalam bentuk 12 , 22 , 32 , 42 dan 52 . Apakah teknik pemikiran komputasional yang telah dicapai oleh Aimi? A Leraian B Pengecaman corak C Peniskalaan D Pengitlakan 3. Kirakan nilai 111001112 í2 . A 10101102 B 110101002 C 11010102 D 10000102 4. í; $SDNDK;" A 10 B 11 C 101 D 110 5. Apakah nilai tempat bagi digit ketiga dari kanan nombor 11011? A 22 B 23 C 4 D 8 BAHAGIAN A [10 markah] Jawab semua soalan. Pentaksiran Sumatif Ujian Akhir Sesi Akademik (UASA)
73 BAHAGIAN B [40 markah] Jawab semua soalan. 1. Lengkapkan susunan bagi unit storan dalam Rajah 3. (a) bait kilobait (b) (c) (d) Rajah 3 [4 markah] 2. Hamzah mewakili kelasnya ke satu pertandingan kuiz antara kelas bagi mata pelajaran Asas Sains Komputer. Satu daripada soalan yang diterimanya adalah seperti di bawah. A 16 777 216 B 1 048 576 C 1 536 000 D 1 323 000 Lengkapkan pernyataan berikut dengan menulis A, B, C dan D pada ruang jawapan. (a) 1 kilobait ialah 1 024 bait. Maka, 1 megabait adalah bersamaan dengan . (b) Jika kedalaman bit warna bagi suatu imej ialah 24 bit, bilangan warna yang boeh digunakan pada imej ialah . (c) Saiz fail audio suara manusia dengan kadar sampel 22 050 Hz, kedalaman bit 1 bait selama 60 saat ialah . (d) Kadar kedalaman bit bagi suatu audio stereo yang mempunyai kadar sampel 48 000 Hz dan kedalaman bitnya ialah . [4 markah]
79 BAHAGIAN C [20 markah] Jawab semua soalan. 1. Kumpulan Ahmad bercadang untuk menggunakan struktur kawalan FOR dalam atur cara yang akan dibina bagi menghasilkan output di bawah. Output : 2 4 6 8 (a) Nyatakan corak outputnya dalam perkataan. [2 markah] (b) Bina satu pseudokod bagi mewakili situasi di 1(a). [4 markah]
83 BAB 1 Bahagian A 1. B Penguasaan dua kemahiran ini boleh membantu seseorang semasa melaksanakan empat teknik pemikiran komputasional. 2. A 3. D Formula, teknik, peraturan dan langkah-langkah adalah model yang dapat digunakan bukan sahaja untuk menyelesaikan masalah semasa malah boleh digunakan untuk masalah lain yang serupa. 4. A Membahagikan masalah mencari isi padu bongkah kepada dua kategori. Setiap kategori ini kemudiannya diselesaikan secara berasingan. 5. B Mengkaji sifat-sifat setiap kumpulan dan membandingkan langkah-langkah penyelesaian untuk meneliti corak (kesamaan) yang mungkin. 6. C Mengabaikan sifat-sifat yang tidak penting atau tidak berkaitan dan menumpukan perhatian kepada usaha mencari jumlah. 7. B Rujuk takrif leraian. Apabila suatu masalah dipecahkan kepada beberapa bahagian yang lebih kecil, masalah yang pada mulanya nampak kompleks akan menjadi lebih mudah untuk difahami dan diurus. 8. D Pilihan A, B dan C adalah tindakan am yang biasa diambil dan pilihan-pilihan tersebut tidak menunjukkan penggunaan mana-mana teknik pemikiran komputasional. 9. D Suatu rumus am telah dihasilkan. 10. B Persoalan-persoalan tersebut memperlihatkan usaha untuk mencari satu corak atau apaapa persamaan yang dapat membantu dalam penyelesaian masalah semasa. Bahagian B 1. 7HNQLN OHUDLDQ LDODK SHPHFDKDQ PDVDODK NHSDGD beberapa bahagian kecil. 7HNQLN SHQJHFDPDQ FRUDN LDODK PHQHOLWL FRUDN yang sama untuk menyelesaikan masalah dengan lebih berkesan. 7HNQLN SHQLVNDODDQ LDODK PHQLQJJDONDQ DVSHN aspek kurang penting dan fokus kepada aspek yang lebih penting. 7HNQLNSHQJLWODNDQLDODKSHPELQDDQPRGHOGDODP bentuk formula, teknik, peraturan atau langkah untuk menyelesaikan masalah. (Pilih dua teknik sahaja) 2. D, A, B dan C 3. (a) Pengecaman corak (b) Pengitlakan (c) Leraian (d) Peniskalaan Jawapan 4. (a) (b) (c) (d) 5. (a) (b) (c) (d) 6. – Sediakan air panas – Rendam teh : Jenis teh (serbuk/ uncang) – Sediakan bahan perasa : Gula / susu – Hidangkan di dalam teko 7. P: 11, Q: 12, R: 19, S: 12 8. Aspek penting Aspek kurang penting Cuaca Kasut yang digunakan 7HPSDWEHUEDVLNDO Jenama basikal 9. 10. Persamaan: Motosikal dan bas ialah kenderaan pengangkutan. Perbezaan: Bilangan penumpang yang boleh dibawa oleh kedua-dua kenderaan adalah berbeza. 11. Kompas, topi, beg tidur dan botor air 12. $ODPDWUXPDKSHODQJJDQGLSHUROHKGHQJDQWHSDW /DOXDQSDOLQJSHQGHNNHUXPDKSHODQJJDQ /DOXDQ\DQJVHODPDWNHUXPDKSHODQJJDQ 0HQXSHVDQDQSHODQJJDQ\DQJWHSDW Bahagian C 1. D 7HNQLNOHUDLDQWHNQLNSHQJHFDPDQFRUDN (b) Persamaan dari segi jumlah orang dalam setiap meja, setiap kumpulan tidak boleh dipisahkan. (c) Meja 1: Silat (8) + Akido (2) 0HMDffl.DUDWH -XGR 7RPRL 0HMDffl7DHNZDQGR :XVKX (Jawapan lain yang sesuai boleh diterima) 2. (a) – Mesti melalui semua tempat – Jarak yang pendek – Masa yang paling singkat (b) Laluan Jarak (km) CABDEGF 3.2 ABCDEFG 3.2 CABFGED 2.7 DCABFEG Bab 1
89 3. (a) Faedah Menggunakan Laman Sosial Antara kebaikan menggunakan laman sosial dalam kalangan remaja adalah mereka dapat meluaskan jaringan perhubungan. (b) <html> <head> <title>Keistimewaan Malaysia</title> </head> <body> <h1>Keistimewaan Malaysia</h1> <p> Mempunyai banyak tempat menarik yang boleh dilawati. </p> <p> Keunikan masyarakat berbilang kaum yang mengamalkan agama dan budaya yang tersendiri. </ p> <p> Mempunyai masakan, seni dan muzik yang tersendiri.</p> </body> </html> PENTAKSIRAN SUMATIF UJIAN AKHIR SESI ENTAKSIRAN SUMATIF UJIAN AKHIR SESI AKADEMIK (UASA) KADEMIK (UASA) Bahagian A 1. C Hasil sumbang saran menunjukkan mereka telah mengabaikan aspek-aspek yang tidak penting seperti keceriaan, warna dan sebagainya. Fokus mereka ialah menghasilkan suatu tapak web yang mempunyai suatu struktur yang berfungsi dan berinformasi 2. B 7LQGDNDQffiGDQEROHKGLWXOLVGDODP bentuk 12 , 22 , 32 2 dan 52 7LQGDNDQ LQL MHODV menunjukkan satu corak telah dikenalpasti. 3. B 111 111 – 1 1 1 1 1 1 1 4. B ±; ± ; 0DND; ± 5. A Nilai tempat bagi nombor asas dua (dibaca mula dari kanan ke kiri) ialah … 2 23 22 21 2 . Ini EHUVDPDDQGHQJDQ«fl1LODLWHPSDW bagi digit ketiga harus dikira bermula dari kanan ke kiri. 6. A 7. D 8. D 9. D 10. A Guna teknik langkah demi langkah untuk melaksanakan surihan. Ulang sehingga syarat menjadi benar untuk gelung berhenti. Bahagian B 1. (a) bit (b) megabait (c) gigabait (d) terabait 2. (a) B PHJDEDLW = flEDLW (b) A Jika kedalaman bit warna bagi suatu imej ialah ELW ELODQJDQ ZDUQD \DQJ EROHK GLJXQDNDQ SDGDLPHMLDODK (c) D Saiz fail audio = Kadar sampel (Hz) = Kedalaman bit (bit) = Bilangan saluran (1 = mono, 2 = stereo) = durasi audio (s) = 1 = 1 = EDLW (d) C Kadar kedalaman bit = Kadar sampel (Hz) = Kedalaman bit (bit) = Bilangan saluran PRQR VWHUHR fl=[ ESV 3. (a) (b) (c) (d) 4. (a) Menu terapung (ÀRDWLQJPHQX) (b) GIF F 7DJfiXO!DWDX7DJfiXO!fiXO! G fiIUDPHVHWFROV ³ ´! 5. (a) 2 E F DWDX)DOVHDWDX3DOVX G DWDX7UXHDWDX%HQDU 6. D E F G 7. Tidak Ya Masukkan markah: markah 40? Lulus Setiap bentuk berada pada kedudukan yang betul (1 markah: 1 markah = 3 = 3 markah) 7HNV GDQ berada pada kedudukan yang betul : 1 markah Pentaksiran Sumatif UASA