ค ่ ู ม ื อปฏ ิ บ ั ตต ิ ว ั ส าหร ั บผ ้ ู ป่ วยรอปล ู กถ ่ ายไต โรงพยาบาลชลบ ุ ร ี
ชื่อ ................................................................................... HN ......................... เบอร์โทร .......................................................... อายุ .......................... ......... ปี โรคประจําตัว ......................................................................................... ......... ประวัติแพ้ยา .......................................................................................... ........ ประเภทการผา่ตดัปลูกถ่ายไต ผบู้ ริจาคท ี่ม ี ช ี วิต ความสัมพนัธ ์ กบัผบู้ ริจาคไต ...................................... ผู้บริจาคสมองตาย แพทย์ ........................................................................................................... รูป
ไตมีรูปร่างคลา ้ ยถวั่แดง มีขนาดเท่ากบักาํป้ันของผเู้ป็ นเจา ้ ของมีอยู่ 2 ขา ้ งอยทู่ ี่บริเวณ ดา ้ นหลงัของเอวท้งัสองขา ้ ง ในไตแต่ละขา ้ งจะมีหน่วยทาํงานเลก ็ ๆ เพื่อที่จะทาํหนา ้ ที่กรองของ เสียออกจากเลือด และขบัออกจากร่างกายทางปัสสาวะ คือการที่ไตเสียหนา ้ ที่ไม่สามารถกรองของเสีย น้าํเกลือแร่ และการเสียดุลของฮอร ์โมนใน ร่างกายเรียกอาการเหล่าน้ีวา่เกิด ภาวะไตวายแบ่งเป็ น 2 ชนิด คือไตวายเฉียบพลันและไตวาย เร้ือรัง ไตวายเฉียบพลนัเป็ นภาวะที่มีการสูญเสียการทาํงานของไตที่เกิดข้ึนอยา่งรวดเร ็ ว สาเหตุ สาํคญัเกิดจากการสูญเสียเลือด น้าํหรือเกลือแร่จากร่างกายอยา่งรุนแรง นอกจาํน้ียงัอาจเกิดจาก ยา หรือสารพิษที่มีพิษกบัไตโดยตรง อาการส าคัญของไตวายเฉียบพลัน คือ มีปัสสาวะลดลงอยา่งรวดเร ็ วร่วมกบัสาเหตุต่าง ๆ ถา ้ รักษาสาเหตุที่ทาํใหเ ้ กิดไตวาย เฉียบพลนัไดแ ้ ลว ้ ไตจะฟ้ืนตวักลบัเป็ นปกติได ้ ไตวาย คืออะไร? ไต คืออะไร ? ไตวาย เฉียบพลัน คืออะไร
ไตวายเร้ือรัง เป็ นภาวะที่มีการทาํลายเน้ือไตอยา่งต่อเนื่องเป็ นเวลายาวนานจนกระทงั่ ไต เสียหนา ้ ที่ไปมากกวา่คร่ึง ซ่ึงจะมีอาการดงัต่อไปน้ีเช่น คลื่นไส้ อาเจียน อ่อนเพลียเหนื่อยง่าย โลหิตจาง ปัสสาวะออกนอ ้ ยลงรับประทานอาหารไม่ได ้ บวมจนนอนราบไม่ไดเ ้ นื่องจากน้าํ ท่วมปอด ซึมลง ชกัหรือรุนแรงจนกระทงั่หมดสติ ไตวายเรื้อรัง เกิดจากอะไรได้บ้าง 1. โรคเบาหวาน 2. โรคความดันโลหิต 3. โรคเก ๊ าซ ์ 4. โรคนิ่วในไต 5. โรคเส้นเลือดฝอย ที่ไตอักเสบ 6. โรคเส้นเลือดแดงของไตตีบ 7. โรคเน้ือเย้อืไตอกัเสบ 8. โรคกรวยไต อกัเสบเร้ือรัง 9. เกิดจากโรคการสร ้ างภูมิต่อตา ้ นตวัเอง หรือโรคลูกปัส (SLE) 10.โรคซีสตห ์ รือถุงน้าํในไต 11. เกิดจากยาบางชนิด ไตวายเรื้อรัง คืออะไร ?
การรักษาไตวายเรื่อรังน้นัเพื่อใหร ้่างกาย สามารถขบัของเสียได ้ และดาํรงชีวติอยา่งมี ความสุขผทู้ี่เป็ นไตวายเร้ือรังการดูแลตนเองที่ถูกตอ ้ งน้นัจะทาํใหผ ้ ปู้่วยมีคุณภาพชีวติที่ดี นอกจากน้ีแลว ้ บุคคลในครอบครัวนบัวา่มีบทบาทที่สาํคญัอยา่งมากในการช่วยกนัดูแลและให ้ กาํลงัใจ วิธีการ รักษาไตวายเรื้อรัง มีดังนี้ การล้างไตผ่าน ทางช่องท้อง การฟอกเลือดด้วย เครื่องไตเทียม การปลูกถ ่ ายไต การรักษาไตวายเรื้อรัง
1. การล้างไตทางช่องท้องด้วยน ้ายาหรือเรียกว่า ซีเอพีดี วธิีน้ีแพทยจ ์ ะใส่ท่อพลาสติกขนาดเลก ็ เขา ้ไปในช่องทอ ้ งของผปู้่วยวสัดุที่ใชท ้ าํท่อน้ีเป็ น วสัดุที่มีความคงทน มีอายกุารใชง ้ านไดห ้ ลายปีโดยไม่เสื่อมสภาพ ปลายดา ้ นหน่ึงของท่อจะ อยใู่นช่องทอ ้ งของผปู้่วย ส่วนปลายอีกดา ้ นหน่ึงยนื่ออกมาที่ผนงัทอ ้ งผปู้่วยวธิีการลา ้ งไตทาง ช่องทอ ้ ง ทาํไดโ้ ดยการใส่น้าํยาเขา ้ไปทางท่อพลาสติกคร้ังละ1-2 ลิตร วันละประมาณ 3-4 คร้ัง น้าํยาจะคา ้ งอยใู่นช่องทอ ้ ง 4-6 ชวั่โมงขณะที่น้าํยาคา ้ งอยใู่นช่องทอ ้ งของเสียต่าง ๆ ที่ เป็ นพิษที่คา ้ งอยใู่นร่างกายจะซึมจากกระแสเลือดผา่นเยอื่บุช่องทอ ้ งเขา ้สู่น้าํยาลา ้ งช่องทอ ้ ง เมื่อถึงเวลาที่กาํหนดผปู้่วยกจ ็ ะเปลี่ยนถ่ายน้าํยาเก่าออกและใส่น้าํยาใหม่เขา ้ไปแทน 2. การฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม เครื่องไตเทียมหรือเครื่องฟอกเลือด คือเครื่องมือที่ใช้ในการกรองเสียจากเลือด แทนไต วธิีการคือนาํเลือดของผปู้่วยเขา ้ไปผา่นตวักรอง ตวักรองน้ีประกอบดว ้ ยเยอื่บาง ๆ จาํนวนมาก ดา ้ นหน่ึงของเยอื่กรองจะทาํใหเ ้ ลือดไหลผา่นส่วนอีกดา ้ นหน่ึงจะมีน้าํยาไต เทียมไหลผา่น ของเสียจากเลือดของผปู้่วยจะซึมผา่นเยอื่กรองเขา ้สู่ดา ้ นน้าํยา เลือดที่ผา่นตวั กรองแล้วจะสะอาด (ปราศจากของเสีย)และจะกลบัเขา ้สู่ตวัผปู้่วย ส่วนของเสียที่เขา ้สู่น้าํยา กจ ็ ะถูกขบัออกจากเครื่องและทิ้งไป ระยะเวลาที่ใชใ้ นการฟอกเลือด ประมาณ 3-5 ชวั่โมง และต้องทําสัปดาห์ละ2-3 คร้ัง ตามอาการผปู้่วย
3. การผ ่ าตดัปลูกถ ่ ายไต การผา่ตดัปลูกถ่ายไต คือการผา่ตดันาํไตจากผบู้ ริจาคที่มีคุณสมบตัิเหมาะสมตามเกณฑ ์ ของแพทยสภาไปใส่ใหก ้ บัผปู้่วยที่เป็ นโรคไตวายระยะสุดทา ้ ยไตที่ไดร ้ับมาจาก2 แหล่งคือไต จากผบู้ ริจาคอวยัวะที่มีภาวะสมองตายและไตจากผบู้ ริจาคที่มีชีวติที่เป็ นญาติสายโลหิต เดียวกนั การปลูกถ่ายไต โดยการซ้ือขายอวยัวะจากผทู้ี่ไม่ใช่ญาติพี่นอ ้ ง เป็ นสิ่งที่แพทยท ์ วั่โลกยงัไม่ ยอมรับ และผิดกฎหมายอาญาและกฎจรรยาบรรณทางการแพทย์ 1. การปลูกถ่ายไตจากผบู้ ริจาคที่มีชีวติหมายถึงผบู้ ริจาคมี ความสัมพันธ์กันทางสายเลือด - บิดา หรือมารดา บุตร หรือธิดา ตามธรรมชาติพี่นอ ้ งที่เกิดจากบิดา มารดาเดียวกนัที่ สามารถพิสูจน์ได้ทางกฎหมาย - ลุง ป้า น้า หา หลาน (หมายถึง ลูกของพี่หรือน้องที่มีความสัมพันธ์ ทางสายเลือด เดียวกนัหรือคร่ึงหน่ึง)ลูกพี่ลูกน้องในลําดับแรก หรือ ญาติที่มีความสัมพันธ์ทาง สายเลือดคร่ึงหน่ึง เช่น พี่นอ ้ งต่างบิดา หรือมารดา - ผบู้ ริจาคเป็ นคู่สมรส โดยมีหลกัฐานการจดทะเบียนสมรสจึงถึงวนัผา่ตดัปลูกถ่ายไตไม่ นอ ้ ยกวา่ 3 ปีหรือมีบุตรหรือธิดาร่วมกนัอยา่ง น้อย 1 คน - ผบู้ ริจาคตอ ้ งมีสุขภาพร่างกายสมบูรณ ์ แขง ็ แรงดีจะตอ ้ งบริจาคไต ด้วยความสมัครใจ และไม่มีการซ้ือขายอวยัวะ 2. การปลูกถ่ายอวยัวะจากผบู้ ริจาคอวยัวะสมองตาย หมายถึงผบู้ ริจาคที่มีภาวะสมองตายคือ ภาวะที่สมองถูกทําลายจนสูญเสียการทํางานโด ยสิ้นเชิงและถาวรถึงแมจ ้ ะกระตุน ้ ดว ้ ยวธิีใด ๆ กจ ็ ะไม่ตอบสนองไม่มีอาการไอจาม ไม่สามารถหายใจไดเ ้ องแมจ ้ ะใชเ ้ ครื่องช่วยหายใจหรือยา กระตุน ้ ใด ๆ สุดทา ้ ยหวัใจกจ ็ ะหยดุเตน ้ ซ่ึงถือไดว ้ า่ผนู้้นัเสียชีวติ ไม่สามารถเยยีวยารักษาให ้ กลบั ฟ้ืนคืนชีวติได ้ ข้นัตอนในการวนิิจฉยัภาวะสมองตายและการบริจาคอวยัวะน้นัตอ ้ งปฏิบตัิ ตามกฎเกณฑข ์ องแพทยสภาและศูนยร ์ับบริจาคอวยัวะสภากาชาดไทยอยา่งเคร่งครัดและไดร ้ับ ความยินยอมจากญาติในการบริจาคอวัยวะ ไตใหม่ มาจากไหน ?
คุณสมบตัิ ของผ ู้ป่ วยทจ ี่ะขน ึ้ทะเบย ี นรอปลูกถ ่ ายไต ผู้ป่วยทเี่หมาะสมจะรับการปลูกถ่ายไต ได้แก่ผู้ป่วยทมี่ลีกัษณะ ต่อไปนี้ 1. เป็ นผปู้่วยไตวายระยะสุดทา ้ ยที่ไดร ้ับการรักษาทดแทนไต สุขภาพโดยรวมอยา่งนอ ้ ย ตอ ้ งอยใู่นเกณฑด ์ีพอใช ้ 2. อายไุม่เกิน 60 ปีในกรณีที่อายเุกิน 50 ปี ต้องได้รับการประเมินความเสี่ยงของระบบ หัวใจ และหลอดเลือดทุกปี จนถึงอายุ 65 ปีหลงัจากน้นัถา ้ ยงัไม่ไดป้ ลูกถ่ายไต จะถือเป็ นผปู้่วย ที่ไม่พร ้ อม และถูกตดัออกจากการเป็ นผปู้่วยรอปลูกถ่ายไต 3. สามารถมาติดตามการรักษาไดส้ ม่าํเสมออยา่งนอ ้ ย1 คร้ัง ต่อ3-4 เดือน 4. ไม่มีขอ ้ หา ้ มของการผา่ตดัปลูกถ่ายไต ซ่ึงไดแ ้ ก่ 4.1 มะเร ็ งที่ยงัไม่หายขาด กรณีที่มีประวตัิมะเร ็ งตอ ้ งรักษาจนหายขาดแลว ้ อยา่งนอ ้ ย 3 ปี 4.2 โรคติดต่อเร้ือรัง เช่น วณั โรคควรไดร ้ับการรักษาจนครบและรออีกอยา่งนอ ้ ย1 ปี 4.3 ไวรัสเอดส์ 4.4 มีภาวะอวยัวะอื่นลม ้ เหลวยกเวน ้ ภาวะตบัวาย ซ่ึงตอ ้ งไดร ้ับการผา่ตดั ปลูกถ่าย ตบัและไตในเวลาเดียวกนั 4.5 โรคจิตเภท 4.6 มีการติดเช้ือไวรัส ต่าง ๆ ที่อาจกาํเริบหลงัปลูกถ่ายไต เช่น ไวรัสตบัอบัเสบบี หรือไวรัสตบัอบัเสบซีในกรณีน้ีผปู้่วยตอ ้ งไดร ้ับการรักษาใหห ้ ายขาดก่อน
ตรวจเลือด ดูการทํางานของ ไต-ตับ ความเข้มข้นของเลือด ตรวจหาไวรัสตับอับเสบบี ไวรัสตับอับเสบซี ซิฟิ ลิส ซีเอ็มวี ไวรัส เอชไอวี และหากผู้ป่ วยมีภาว ะตับอับเสบต้องได้รับการ ตรวจรักษากบัแพทยก์ ่อนและผปู้่วยที่ไม่มีภูมิ ต้านทานไวรัส ตับอับเสบบีจะตอ้งไดร้ับการฉีดวคัซีนก่อนทุกราย ตรวจปัสสาวะ เพื่อดูการทา งานของไตและการติดเชื้อ เบื้องต้น เอ็กซเรย์ปอด เพื่อดูลักษณะของหัวใจและปอด การตรวจหัวใจ เริ่มแรกจะมีการตรวจคลื่นหวัใจเพื่อดูการ ทาํงานของหวัใจ หากมีขอ้บ่งช้ีอาจมีการตรวจอลัตราซาวด์ คลื่นเสียง และ/หรือวงิ่สายพาน เพื่อดูความพร้อมของหวัใจ หากมีอาการผดิปกติตอ้งมีการแกไ้ขก่อนและไดร้ับความ เห็นชอบจากแพทยห์น่วยโรคหวัใจวา่สามารถผา่ตดัปลูกถ่ายไต ได้ ตรวจเลือด เพื่อเปรียบเทียบเน้ือเยอื่ เบื้องต้น อัลตราซาวด์ โดยแพทย์แผนกรังสีจะใช้ เครื่องตรวจคลื่นเสียงวางบริเวณหน้าท้อง หน้าท้อง เบื้องต้น การตรวจสุขภาพฟัน โดยทันตแพทย์ ซึ่งถ้าหากผู้ป่ วยมีปัญหา สุภาพฟันตอ้งรีบรักษา เพื่อป้องกนัการอกัเสบติดเช้ือเบ้ืองตน้ ผ ้ ู ป่ วยโรคไตวายเร ื ้ อร ั ง ได ้ รับการตรวจประเมน ิ ก ่ อนการปลูกถ ่ ายไต ดงัน ี้
การปฎบ ิ ตัิ ตัวส าหรับผ ู้ป่ วยรอปลูกถ ่ ายไต การเตรียมตวัเพื่อใหม้ีความพร้อมของสุขภาพ จะช่วยใหผ้ลการรักษาดว้ยวธิีการผา่ตดัปลูกถ่ายไต ประสบผลสาํเร็จขอ้ควรปฎิบตัิเพื่อป้องกนัการเกิดภาวะแทรกซอ้นหลงัการผา่ตดัมีดงัน้ี 1. การป้องกนัการติดเช้ือในร่างกาย 1.1 ควรอาบน้าํทาํความสะอาดร่างกายดว้ยสบู่วนัละ2 คร้ัง (เช้า-เย็น)และเปลี่ยนเส้ือผา้ชุด ใหม่ทุกคร้ังหลงัการอาบน้าํ 1.2 ควรตดัเล็บใหส้้ันอยเู่สมอ ดูแลช่องปากและฟัน โดยการแปรงฟันทุกวนัเชา้และก่อนนอน รวมท้งัหลงัรับประทานอาหารทุกม้ือถา้มีฟันผตุอ้งรับปรึกษาทนัตแพทยเ์พื่อรับการรักษา เพราะฟันผเุป็น สาเหตุของการติดเช้ือ 1.3 หลีกเลี่ยงการอยใู่นชุมชนแออดัเช่น หา้งสรรพสินคา้โรงภาพยนตร์เป็นตน้เนื่องจากเสี่ยง ต่อการติดเช้ือระบบทางเดินหายใจ 1.4 หลีกเลี่ยงการเล่นคลุกคลีกบัสัตวเ์ล้ียง เช่น สุนขัแมวเป็นตน้เพราะสัตวเ์หล่าน้ีอาจเป็น พาหนะนาํโรคมาสู่ร่างกายได้หากจาํเป็นตอ้งสัมผสั ใหล้า้งมือใหส้ะอาดหลงัสัมผสัทุกคร้ัง 2. ในผปู้่วยที่ลา้งไตทางช่องทอ้งควรมีค่าความพอเพียงของการลา้งไต ต้งัแต่1.7 ข้ึนไป หรืออยา่ง นอ้ยใชน้ ้าํยาลา้งไต คร้ังละ 2 ลิตร วันละ 3-4 คร้ัง หรือปรับตามแผนการรักษาของแพทย์ 3. ในผปู้่วยที่ฟอกเลือดดว้ยเครื่องไตเทียม ตอ้งทาํอยา่งนอ้ย2 คร้ัง ต่อสัปดาห์และควรมีค่าความ พอเพียงของการฟอกเลือดใกล้เคียง 2.0 ถ้าทํา 3 คร้ังต่อสัปดาห์ควรใหค้ ่าความพอเพียงของการฟอกเลือด ต้งัแต่1.3 ข้ึนไป ควบคุมสมดุลน้าํในร่างกายเพราะถา้ไม่ควบคุมปริมาณน้าํจะมีผลทาํใหค้วามดนัเลือดสูง และมีอาการบวมมากข้ึน ปริมาณน้าํที่ใหด้ื่มไดเ้ท่ากบั ประมาณปัสสาวะต่อวนับวกกบัอีก500 มล. ต่อวนั ดงัน้นัหากไม่มีปัสสาวะเลยหรือมีนอ้ยมาก 4. สามารถดื่มน้าํไดไ้ม่เกินวนัละ500 มล.หรือประมาณ ½ ขวด ปริมาณน้าํที่กล่าวถึงน้ีรวมท้งั น้าํเปล่า เครื่องดื่มทุกชนิด และอาหารทุกอยา่งที่เป็นของเหลวดว้ย ดงัน้ีจึงตอ้งระวงัอาหารที่มีน้าํเป็น ส่วนประกอบ เช่น ก๋วยเตี๋ยวน้าํขา้ตม้ตม้จืด ตม้ยาํชากาแฟ แตงโม เป็นตน้เมื่อรู้สึกกรหายน้าํควรจิบน้าํที ละนอ้ย หรืออมน้าํแขง็ใหค้ ่อย ๆ ละลาย(ปริมาณน้าํแขง็ตอ้งรวมกบั ปริมาณที่ควรดื่มดว้ย)และควร หลีกเลี่ยงอาหารรสจดัเพราะจะทาํใหก้ระหายน้าํมาข้ึน การจะดูวา่เราไดร้ับน้าํเกินไปหรือไม่ใหดู้จาก น้าํหนกัตวัถา้มีน้าํหนกัตวัเพิ่มข้ึนแสดงวา่มีน้าํเกิน สาํหรับคนที่ฟอกเลือดน้าํหนกัสามารถข้ึนไดไ้ม่เกินวนั ละ 1 กิโล 5. ควรนอนหลบัพกัผอ่นวนัละ6-8 ชวั่ โมง เพื่อการมีสุขภาพที่ดีถา้มีปัญหานอนไม่หลบัควร ปรึกษาแพทย์และไม่ควรนอนกลางวนัมากเกินไป เพราะจะทาํใหน้อนไม่หลบัตอนกลางคืน
6. การออกกาํลงักายควรออกกาํลงักายอยา่งสม่าํเสมอ3 คร้ัง / สัปดาห์คร้ังละ20-30 นาทีไม่ ควรออกกาํลงักายหกัโหม ถา้ไม่มีขอ้หา้มใด ๆ ควรเป็นการเดินเร็ว หรือวงิ่เหยาะ ๆ หรือเตน้รํา (กิจกรรมเขา้ จังหวะ) 7. ควบคุมสมดุลเกลือแร่ในร่างกายใหอ้ยใู่นระดบัที่เหมาะสม 7.1 โปแตสเซียม ไม่เกิน 5 มิลลิอิคววิาเลนท์อาหารที่ควรงด ไดแ้ก่ผลไม้เช่น ส้ม กลว้ย มะละกอ สับปะรด แตงโม เป็ นต้น 7.2 แคลเซียม 7.5 – 11 มิลลิกรัม/เดซิลิตร 7.3 ฟอสฟอรัส 3.5 – 5.5 มิลลิกรัม/เดซิลิตร อาหารควรงด ไดแ้ก่นม ไข่แดงกาแฟ ไอศกรีม เป็ นต้น 8. ควรรับประทานยาสม่าํเสมอต่อเนื่อง ประกอบดว้ย 8.1 ยาความดนัโลหิต ค่าความดนัที่เหมาะสม คือ110/70 – 140/90 ม.ม.ปรอท ความดนัโลหิตที่สูงมากกวา่ 180/110 ม.ม. จะทาํใหผ้ ปู้่วยเสี่ยงต่อภาวะหลอดเลือดสมองแตกถา้ ความดนัโลหิตต่าํกวา่ 100/70 มิลลิเมตรปรอท จะทําให้เลือด ไปเล้ียงสมองไม่เพียงพออาจเป็นลม วบูได้ควรรับประทานยาตรงเลาไม่ลดหรือเพิ่มขนาดยาเองควร ตรวจเช็คความดันโลหิตเป็ นระยะ ๆ 8.2 ยาจบั ฟอสเฟต ใชเ้พื่อควบคมระดบั ฟอสเฟสในร่างกายใหอ้ยใู่นเกณฑป์กติ 8.3 วติามิน ไดแ้ก่วติามินบีรวมและวติามินดีไม่ควรซ้ือวติามินรับประทานเอง 8.4 ธาตุเหล็กใชเ้พื่อแกไ้ขภาวะซีด โดยใชร้่วมกบัฮอร์โมนที่ช่วยกระตุน้การสร้างเมด็เลือด แดง 8.5 ยาฉีดฮอร์โมน ใชเ้พื่อกระตุน้การสร้างเมด็เลือดแดงแก่ไขภาวะซีด ค่าความเขม้ขน้เลือดที่ เหมาะสม คือ 10.5 – 11.5 มิลลิกรัม/เดซิลิตรการเก็บรักษายาน้ีตอ้งแช่เยน็ที่อุณหภูม 2-8 องศาเซลเซียส และ ตอ้งฉีดคามคาํสั่งแพทยอ์ยา่งสม่าํเสมอ 9. อาการผดิปกติต่าง ๆ ที่ผปู้่วยควรทราบ คือ 9.1 ภาวะน้าํเกิน ผปู้่วยจะมีอาการบวมตามตวัสาเหตุมกัเกิดจากการดื่มน้าํมากเกินไป และจาก การขาดสารอาหาร ตงัน้นัควรจาํกดัน้าํดื่มตามคาํแนะนาํของแพทยแ์ละพยาบาลงดอาหารที่มี ส่วนประกอบ ของเกลือสูง เพิ่มการรับประทานอาหารโปรตีน 9.2 แขนขาไม่มีแรง ใจสั่น ตะคริว ปวดกระดูกคนัตามตวัเกิดจากการไม่สมดุลของเกลือแร่ ในร่างกายควรปรึกษาแพทย์ 9.3 ความผิดปกติระบบทางเดินอาหาร ทําให้มีอาการเบื่ออาหาร คลื่นไส้ อาเจียน ท้องผูก ทอ้งเสียได้ควรรับประทานอาหารที่ทาํใหอุ้จจาระอ่อนตวั 9.4 มาตรวจตามนัดทุก 3-4 เดือน อยา่งสม่าํเสมอเพื่อประเมินสุขภาพ
10. ตอ้งส่งเลือดทุกเดือน หากขาดส่งเลือดท่านจะไม่มีสิทธ์ิไดร้ับการจดัสรรไตในเดือนน้นัจาก ศูนย์รับบริจาคอวัยวะสภากาดชาดไทย หลักส าคัญ กรณีผปู้่วยที่ฟอกเลือด เลือดที่ส่งทุกเ ดือนตอ้งเป็นเลือดก่อนฟอกเลือด ไม่ควรเจาะเลือด ขา้งเดียวกนัเส้นฟอกเลือด กรณีผปู้่วยลา้งไตทางช่องทอ้ง เลือดที่ส่งทุกเดือนสามารถเจาะเลือดไดต้ามปกติ 11. มาตรวจตามนดัหากไม่สามารถมาไดต้ามวนัที่นดัใหโ้ทรมาเลื่อนนดัตามใบ หากท่านไม่ตรวจ สุขภาพเลยจะมีความเสี่ยงต่อการผา่ตดัปลูกถ่ายไตของตวัท่านเอง เพราะแพทยไ์ม่ทราบวา่ท่านมี ปัญหาสุขภาพหรือมีความพร้อมในการผา่ตดัหรือไม่ 12. ตอ้งมีการตรวจวดัระดบัภูมิคุม้กนัไวรัสตบัอบัเสบบีทุกปีและฉีดกระตุน้ภูมิในกรณีไม่มี ภูมิคุม้กนั 13. ต้องนัดตรวจประเมินอัลตราซาวด์ทุก 1 ปี 14. ตอ้งดูแลสุขภาพฟัน หากฟันผตุอ้งไดร้ับการรักษาก่อน เพราะอาจเกิดการติดเช้ือควรพบ ทันตแพทย์ทุก 6 เดือน 15. ดูแลตวัเองใหม้ีความพร้อมตลอดเวลารักษาสุขภาพใหแ้ขง็แรงอยเู่สมอไม่ไปสถานที่ที่เสี่ยงต่อ การติดเช้ือโรคต่าง ๆ ควรรับประทานอาหารที่มีประโยชน์พกัผอ่นใหเ้พียงพอและออกกาํลงักาย สมํ่าเสมอ 16. ควรเตรียมความพร้อมในการรับการติดต่อจากพยาบาลประสานงานปลูกถ่ายไต ตลอด 24 ชวั่ โมง เพราะฉะน้นัตอ้งมีโทรศพัทท์ ี่สามารถติดต่อไดต้ลอดเวลา หา้มปิดโทรศพัท์หากมี เปลี่ยนแปลงเบอร์โทรตอ้งแจง้พยาบาลประสานงานปลูกถ่ายไตทราบ เม ื่อถ ู กโทรรายงานว ่ า ม ี ผ ้ ู บร ิ จาคไต หมายถ ึ งอะไร หมายถึง มีผบู้ ริจาคไตที่มีเลือดกรุ๊ปเลือดตรงกนัหรือกรุ๊ปเลือดที่ใหก ้ นัได ้โดยผา่นการ ตรวจความเขา ้ กนัไดข ้ องเน้ือเยอื่วา่เขา ้ กนัไดใ้ นระดบัหน่ึง พยาบาลประสานงานปลูกถ่ายไตจะ โทรแจง ้ รายละเอียดของผบู้ ริจาคอวยัวะสมองตายจากน้นัผปู้่วยจะทาํการตดัสินใจรับอวยัวะไต ภายหลงัจากผปู้่วยตอบรับทางศูนยร ์ับบริจาคอวยัวะสภากาชาดไทยจะทาํการตรวจในข้นัที่2 วา่ เลือดของผปู้่วยกบัผบู้ ริจาคอวยัวะสมองตายมีปฏิกิริยาการต่อตา ้ นกนัหรือไม่ซ่ึงใชร ้ ะยะเวลา ประมาณ 6-8 ชวั่โมงถึงจะทราบผล
ท าอย ่ างไรเม ื่อถ ู กเร ี ยก มาปล ู กถ ่ ายไต ตอ ้ งงดอาหารและน้าํอยา่งนอ ้ ย6 ชวั่โมงโดยพยาบาลประสานงาน ปลูกถ่ายไตจะแจง ้ ใหท ้ ราบวา่จะตอ ้ งเริ่มงดเวลาใด เตรียมความพร ้ อมในการเดินทาง เมื่อพยาบาลประสานงานปลูกถ่าย ไตโทรติดต่อสามารถเดินทางมาทนัทีดงัน้นัผปู้่วยควรวางแผนการ เดินทางโดยเช ็ คสายการบินไว ้ เตรียมรถส่วนตวัและไม่ควรเดินทาง โดยสารรถ นาํยาทุกประเภทที่รับประทานมาดว ้ ยทุกคร้ังถา ้ มีการรับประทานยา ละลายลิ่มเลือดใหแ ้ จง ้ กบัพยาบาลประสานงานปลูกถ่ายไตดว ้ ยทุกคร้ัง แจง ้ประวตัิการรับเลือดใหพ ้ ยาบาลประสานงานปลูกถ่ายไตทราบ ควรทาํการฟอกเลือดรอไวห ้ ากท่านฟอกเลือดมานานเกิน 48 ชวั่โมง ส่วนผปู้่วยที่ลา ้ งของเสียผา่นทางหนา ้ ทอ ้ งใหเ ้ ตรียมน้าํยา และอุปกรณ ์ ทุกอยา่งมาโรงพยาบาลดว ้ ย ใหต ้ิดต่อที่หน่วยไตเทียม ตึกเฉลิมราชสิริบุญการ ช้นั 1 เบอร์โทร 038-931372-3 เพื่อรับใบเจาะเลือด ใบตรวจคลื่นหัวใจ เอกซ์เรย์ ปอด สาํหรับการประเมินความพร ้ อมก่อนผา่ตดัและตรวจร่างกาย เบ้ืองตน ้ โดยแพทย ์ เมื่อศูนย์บริจาคอวัยวะสภากาชาดไทย แจ้งผล การจัดสรรไต พยาบาล ประสานงานปลูกถ่ายไต จะโทรแจง ้ ผลให ้ ผปู้่วยรับทราบ เพื่อดาํเนินการ นอนโรงพยาบาลและเตรียมตวัผา่ตดัเป็ นลาํดบัต่อไป
ผปู้่วยหลงัการปลูกถ่ายไต ขณะอยใู่นโรงพยาบาลจาํเป็ นตอ ้ งอยใู่นหอผปู้่วย ปลอดเช้ือ ให้บริการตามมาตรฐานวิชาชีพ โดยผู้รับบริการเป็ นศูนย์กลาง ค่าใชจ้่ายในการปลูกถ่ายไต ประมาณ 250 ,000 บาท ซ่ึงค่ารักษาน้ีอาจเพิ่มไดใ้นกรณีที่ตอ้งอยู่ โรงพยาบาลนาน หรือมีอาการแทรกซอ้น ผปู้่วยที่ตอ้งการปลูกถ่ายไต สามารถใชส้ิทธ์ิต่าง ๆ จะครอบคลุม ถึงผบู้ริจาคไตดว้ยแต่ตอ้งมาทาํการลงทะเบียนสิทธ์ิที่ สิทธิต่าง ๆ มีดังนี้ 1. ข้าราชการ / เบิกจ่ายตรง 2. ประกนัสังคมปลูกถ่ายไต 3. หลกัประกนัสุขภาพถว้นหนา้ (สปสช) ส่วนสิทธ์ินอกเหนือที่กล่าวมาท้งั 3 สิทธ์ิเช่น รัฐวสิาหกิจ หรืออื่น ๆ ตอ้งมีหนงัสือรับรองสิทธ์ิ การคุม้ครองการรับผดิชอบ ค่ารักษาจากตน้ สังกดัมาติดต่อกบัเจา้หนา้ที่ การด ู แลผ ้ ู ป่ วย ทไี่ด ้ ร ั บการปล ู กถ ่ ายไต สิทธิ การรักษาพยาบาล
ข ้ ั นตอนการตรวจผ ้ ร ู อปล ู กถ ่ ายไตโรงพยาบาลชลบ ุ ร ี รายการ วดป วดป วดป วดป หมายเหตุ 1. เอกสารความสัมพันธ์ (กรณี LRKT) 2. ใบยินยอมปลูกถ่ายไต 3. LAB - CBC - PT , PTT - BI Gr - Bun , Cr , Electrolyte - Lipid profile - Ca , Po4 - PTH - UA - Stool exam - ปัสสาวะ 24 ชม. (กรณีมีปัสสาวะ) - HBsAg , Anit HBs , Anit HCV - Anti HBc , Anti HIV / VDRL - CMV IgM CMV IgG - EBV IgG / VZV
รายการ วดป วดป วดป วดป หมายเหตุ 4. CXR , EKG 5. U/S whole Abdomen 6. -Pap Smear (หญิง) - Mommogram (หญิง) - PSA (ชาย) 8. ปรึกษาแผนกหัวใจ 9. ปรึกษาทางเดินอาหาร 10. ปรึกษาแผนกสูตินรีเวชกรรม 11. ปรึกษาแผนกทันตกรรม 12. ปรึกษาแผนกจิตเวช 13. ปรึกษาแผนกอื่นๆ 14. เจาะ HLA Typeing 15.นดัหมายผา่ตดัวนัที่.......................... (กรณี LRKT) 16. ให้คําแนะนําเรื่อง - การปลูกถ่ายไต / บริจาคไต - การปฏิบตัิตวัระหวา่งรอบริจาคไต - ค่าใชจ้่ายบริจาคไต + สิทธิการ รักษา - การปฏิบตัิตนัก่อนผา่ตดับริจาคไต - การปฎิบัติตนหลังบริจาคไต
คา แนะน าส าหร ั บผ ้ ู ป่ วย ญาต ิ และบ ุ คลากรในหอผ ้ ู ป่ วยปล ู กถ ่ ายอวย ั วะ ญาติสามารถเยี่ยมได้ในบริเวณที่ที่จัดไว้ เนื่องจากบริเวณ หอ ้ งผปู้่วยเป็ นหอ ้ งปลอดเช้ือจึงไม่อนุญาตใหญ ้ าติเขา ้ เยยี่ม ภายในห้อง เพื่อป้ องกนัการติดเช้ือก่อน-หลงัเขา ้ หอผปู้่วยปลูกถ่ายอวยัวะ กรุณาลา ้ งมือดว ้ ยน้าํยาลา ้ งมือแหง ้(Alcohol hand rub) ก่อนเขา ้ เยยี่มผปู้่วยใหเ ้ปลี่ยนรองเทา ้ ทีหน่วยงานจดัไวใ้ ห ้ ผทู้ี่มีไข ้ เป็ นหวดั ไอ น้าํมูกเจบ ็ คอ หรือผทู้ี่สงสัยเป็ น โรคติดต่อเกี่ยวกบัทางเดินหายใจ หรืออยใู่กลช ้ิดกบัผปู้่วย เป็ น ไข้อีสุกอีใส ในระยะ 3 สัปดาห ์ ก่อนหนา ้ หรือ ทอ ้ งเสีย กรุณางดเยี่ยม ใหญ ้ าติเขา ้ เยยี่มไดค ้ ร้ังละไม่เกิน 2 คน / 15 นาที และ ไม่ส่งเสียงดงัรบกวนผอู้ื่น หา ้ มนาํอาหารและน้าํดื่มทุกชนิด เขา ้ มารับประทานใน หอผู้ป่ วย เพื่อใหผ ้ ปู้่วยไดพ ้ กัผา่นอยา่งเตม ็ ที่และเพื่อเป็ นการ ป้ องกนัการติดเช้ือที่อาจจะนาํมาจากภายนอกหอผปู้่วย ญาติกรุณาเขา ้ เยยี่มไดใ้ นช่วงเวลา ดงัน้ีใหเ ้ ยยี่มไดเ ้ วลา 11.00 -13.00 น. และ 15.00-20.00 น. ญาติสามารถเยี่ยมได้ในบริเวณสถานที่ที่จัดไว้ เนื่องจากบริเวณ หอ ้ งผปู้่วยเป็ นหอ ้ งปลอดเช้ือและสื่อสารดว ้ ยโทรศพัทส ์ื่อสาร งดนํา ดอกไม้สด ผลไม้สด และอาหารมาเยี่ยมผู้ป่ วย
การปฏ ิ บ ั ตต ิ ว ั ส าหร ั บผ ้ ู ป่ วย ปล ู กถ ่ ายไตเม ื่อกลบ ั บ ้ าน การเฝ้าระวังและป้องกันการติดเชื้อ 2. การรับประทานยากดภูมิตา้นทานอยา่งถูกตอ้ง เหมาะสม ตาม แพทยส์ ั่งจาํเป็นมากเพื่อป้องกนัการสลดัไตในขณะเดียวกนัก็ตอ้ง ไม่มากเกินไปจนเป็นพิษต่อไต ผปู้่วยตอ้งไม่ปรับยาเองรับประทาน ยาตามแพทยส์ ั่งอยา่งเคร่งครัด ดงัน้นัผปู้่วยหลงัผา่ตดัปลูกถ่ายไต ตอ้งมีความรู้ในการเฝ้าระวงัและป้องกนัการติดเช้ือที่อาจเกิดข้ึน 3. การวดัอุณหภูมิร่างกายดว้ยตวัเองโดยก่อนกลบับา้นพยาบาล ตอ้งสอนวธิีการวดัพร้อมท้งัการแปลผลใหก้บัผปู้่วย(ให้ปรอทวัด ไข้ผู้ป่ วยทุกคนนํากลับบ้าน) 4. การดูแลเรื่องความสะอาด ท้งัดา้นร่างกาย สิ่งแวดลอ้มและอาหาร พร้อมท้งัหลีกเลียงการอยใู่กลช้ิดผทู้ี่ไม่สบายที่สามารถติดต่อได้ จากทางเดินหายใจ หรือสัมผัสผู้ที่เป็ นหวัด วัณโรค หลีกเลี่ยงการ ใกลช้ิดสัตวเ์ล้ียงโดยตรง 5. ถา้หากเกิดอาการเหล่าน้ีเช่น มีไข้ทอ้งเสีย ปัสสาวะแสบขดั ปัสสาวะน้อย บวมตามตัว มือ และเท้า เป็ นต้น ต้องมาพบแพทย์ ทนัทีเพราะถา้หากไม่ไดร้ับการรักษาอยา่งทนัท่วงทีก็อาจเป็น สาเหตุทําให้ต้องสูญเสียไต หรือสูญเสียชีวิตตามมาได้ 1.การติดเช้ือหลงัการปลูกถ่ายไต เป็นภาวะแทรกซอ้นที่พบ ไดบ้ ่อยเพราะผปู้่วยจาํเป็นตอ้งไดร้ับยากดภูมิตา้นทาน เพื่อป้องกนัภาวะสลดัไต
1. ควรระวงัการติดเช้ือทางเดินปัสสาวะโดยทําความสะอาดบริเวณอวัยวะสืบพันธุ์ ทุกคร้ังหลงัขบัถ่าย 2. หา ้ มกล้นั ปัสสาวะควรปัสสาวะก่อนและหลงัการมีเพศสัมพนัธ ์ 3. ดื่มน้าํอยา่งนอ ้ ยวนัละ1-2 ลิตร 4. หมนั่ลา ้ งมือบ่อย ๆ 5. ไม่ควรจบัตอ ้ งดินในช่วง 6 เดือนแรกหลงัผา่ตดัหลงัจากน้นัถา ้ ทาํงานคลุกคลีกบั ดินควรใส่ถุงมือยาง 6. สังเกตความผดิปกติที่อาจเกิดข้ึน เช่น มีไข ้ มีเช้ือรา เกิดข้ึนที่ผวิหนงัหรือในปาก ให้รีบมาพบแพทย์ทันที ส าหร ั บผ ้ ู ป่ วยเพศหญง ิ ส าหร ั บผ ้ ู ป่ วยเพศชาย 1. ให้ทําความสะอาดบริเวณหนังหุ้มปลายอวัยวะเพศเสมอ 2. ทาํความสะอาดทุกคร้ัง หลงัร่วมเพศ 3. ดื่มน้าํอยา่งนอ ้ ยวนัละ1-2 ลิตร 4. หมนั่ลา ้ งมือบ่อย ๆ 5. ไม่ควรจบัตอ ้ งดินในช่วง6 เดือนแรกหลงัผา่ตดัหลงัจากน้นัถา ้ ทาํงานคลุกคลีกบัดิน ควรใส่ถุงมือยาง 6. สังเกตความผดิปกติที่อาจเกิดข้ึน เช่น มีไข ้ มีเช้ือรา เกิดข้ึนที่ผวิหนงัหรือในปากให ้ รีบมาพบแพทย์ทันที
ตว ั อย ่ างยากดภ ู ม ิ ต ้ านทาน ทผ ี่้ ู ป่ วยได ้ 1. ทาโครลิมัล (Tacrolimus) ชื่อทางการค้า โปรกราฟ และ แอดวากราฟ 2. ไซโคลสพอริน (Cyclosporine) ชื่อทางการค้า แซนดิมมุน นีออรัล 3. มัยโคฟี โนเลตโมฟี ทิล (Mycophenolate mofetll) ชื่อทางการค้า เซลเซ็ป (Cellcept) 4. เพรดนิโซโลน (Prednisolone) 5 มิลลิกรัม โปรกราฟ 0.5 มิลลิกรัม โปรกราฟ 1 มิลลิกรัม แอดวากราฟ 0.5 มิลลิกรัม แอดวากราฟ 1 มิลลิกรัม นีออรัล 25 มิลลิกรัม นีออรัล 100 มิลลิกรัม 250 มิลลิกรัม 500 มิลลิกรัม
การเฝ้าระวัง.................... ...........ภาวะสลัดไต ภาวะสลดัไต เป็ นปฏิกิริยาต่อตา ้ นของร่างกายที่มีต่อไปใหม่เป็ นปฏิกิริยาที่ เกิดข้ึนอยา่งต่อเนื่อง เพื่อต่อตา ้ นสิ่งแปลกปลอมของร่างกาย อาการของปฏิกิริยาต่อต้านไตใหม่ มีดังนี้ หากม ี อาการเหล่าน ้ ี ผปู้่วยตอ ้ งร ี บพบแพทยก ์ ่อนนดั
ระยะแรกคือ ช่วง 4-6 สัปดาห ์ หลงัการผา่ตดัปลูกถ่ายไต จะมีการใชย ้ ากดภูมิ ตา ้ นทานกนัสูงโดยเฉพาะยาสเตียรอยด ์ ซ่ึงมีผลขา ้ งเคียงคือ มีการยอ่ยสลายโปรตีนมาก ผปู้่วยควรรับประทานโปรตีนใหเ ้ พียงพอแต่ควบคุมไม่ใหร ้ับประทานมากเกินไป อาหารโปรตีน แนะนําให้รับประทานโปรตีนจําพวก เน้ือปลา ดื่มนมพร่องมนัเนยแทน ควรงดหรือหลีกเลี่ยง ไข่แดง เครื่องในสัตว์เน้ือสัตว์ ติดมนัหอยนางรม ปลาหมึกกุง้ พยายามปรุงอาหารโดยการ น่ึง ตม้ยา่ง หรืออบ แทน การทอด แต่ถา้จาํเป็นตอ้งทอด ควรใชน้ ้าํมนัพืช หลีกเลี่ยง น้าํมนัที่มีกรดไขมนัอิ่มตวัสูง เช่น กะทิน้าํมนัมะพร้าว งดอาหารที่มีโปแตสเซียมสูง เช่น ผกัสดและผลไมต้่าง ๆ หรือรับประทานผลไมท้ี่ไม่มีโปแตสเซียมสูงผลไมท้ี่มี โปแตสเซียมสูงไดแ้ก่กลว้ย ส้ม มะละกอเป็นตน้ การรับประทานอาหาร งดดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกฮอล์ เพราะจะรบกวนการดูด ซึมยาได้ งดสูบบุหรี่ สําหรับคนไข้ที่เป็ นเบาหวาน ให้เลี่ยงอาหารหวานจัด
ผปู้่วยส่วนใหญ่สามารถกลบัไปทาํงานเดิมไดใ้ นเวลา 6-8 สัปดาห ์ หลงัการปลูกถ่ายไต ยกเวน ้ ลกัษณะงานเดิมที่ตอ ้ งใชแ ้ รงมาก ท้งัน้ีตอ ้ งปรึกษาแพทยผ ์ ดูู้แล ข ้ อปฏ ิ บ ั ตท ิ ค ี่วรร ้ ู 1. หลงัการปลูกถ่ายไตใน 1-2 สัปดาห์ ควรยืน เดิน รอบ ๆ เตียง 2. 2-4 สัปดาห์หลงัการปลูกถ่ายไต เดินรอบ ๆ บา้น วนัละ3-4 คร้ัง ๆ ละ ประมาณ 15 นาที และเพิ่มเป็นเดินเร็ว ๆ จนเหงื่อออกคร้ังละ15-30 นาที วันละ 1-2 คร้ัง 3. 2-3 เดือนแรกผปู้่วยไม่ควรยกของหนกัเกิน 10 กก. การปรับกิจกรรมในสังคม และการออกก าลังกาย 4. ถ้าจําเป็ นต้องสัมผัสดิน หรือทําสวน ควรสวมถุงมือยาง และใช้ผ้าปิ ดปาก และจมูก เพื่อ ป้องกนัการติดเช้ือ 5. ควรหลีกเลี่ยงเขา้ที่ชุมชนในช่วง 6 เดือนแรก 6. กิจกรรมการออกกาํลงักายที่เหมาะสม ไดแ้ก่การเดิน การแกวน่แขน-ขา การรํามวยจีน การเต้น แอโรบิกเบา ๆ 7. กิจกรรมการออกกาํลงัที่ไม่เหมาะสม ไดแ้ก่กิจกรรมที่ตอ้งมีการกระแทกอยา่งรุนแรง เช่น ชกมวย ฟุตบอลรักบ้ียโูด มวยปล้าํหรือกีฬาอื่น ๆ ที่ตอ้งมีการปะทะ ชนกนั 8. กิจกรรมที่ไม่ควร ปฏิบตัิเช่น การยกของหนกัการเขน็การดึงการแบก หาม การออกแรงเบ่ง เพราะจะมีผลทาํใหห้ลอดเลือดหดตวัเพิ่มการทาํงานหวัใจและความดนัโลหิตสูงข้ึน ซ่ึงจะ ส่งผลใหไ้ตเสื่อมตามมา 9. พกัผอ่นอยา่งนอ้ยวนัละ6-8 ชวั่ โมง
ผปู้่วยที่ไดร ้ับการปลูกถ่ายไต จาํเป็ นตอ ้ งไดร ้ับการตรวจการทาํงานของไตใหม่ การปรับขนาดยากดภูมิตา ้ นทายใหอ ้ ยใู่นระดบัที่เหมาะสม และการตรวจคน ้ ภาวะแทรกซอ ้ นต่าง ๆ ระยะเวลาที่ตอ ้ งมาพบแพทย ์ มีดงัน้ี ควรมาตรวจตามแพทยน ์ ดัทุกคร้ังและหากไม่สบายควรปรึกษาแพทย ์ไม่ซ้ือยา รับประทานเอง การมาตรวจตามแพทย์นัดเพื่อ 1 เดือนแรก : พบแพทยส ์ ัปดาห ์ ละคร้ัง 2 - 3 เดือน : พบแพทย์ทุก 2 สัปดาห์ 4 - 12 เดือน : พบแพทยเ ์ ดือนละคร้ัง ปี ที่ 2 : พบแพทย์ 1 - 1 เดือน ปี ที่ 3 เป็ นต้นไป : พบแพทย์ 1 - 2 เดือน ตรวจปัสสาวะดูสิ่งผิดปกติเม็ดเลือด ขาวเมด็เลือดแดงไข่ขาวเช้ือโรค ตรวจการทํางานของไต (Bun , Creatinint) ตรวจระดบัน้าํตาลในเลือดเพื่อ ตรวจหาและควบคุมเบาหวาน ตรวจระดับยากดภูมิต้านทาน เพื่อปรับระดับยาให้เหมาะสม ตรวจเลือดดุความเข้มข้น ของเม็ดเลือดแดง เม็ดเลือด ขาว และเกล็ดเลือด ตรวจหาระดับไขมันใน เลือดและการทํางานของ ตับ การปรับกิจกรรมในสังคม
1. งดอาหารหลงัเที่ยงคืน ยกเวน ้ ดื่มน้าํเปล่าได ้ เนื่องจากผปู้่วย ตอ ้ งไดร ้ับ การตรวจเลือดในตอนเช้า 2. ผู้ป่ วยจะต้องได้รับการเจาะเลือด เพื่อหาระดับยากดภูมิต้านทาน 3. ตอ ้ งเจาะเลือดก่อนรับประทานยากดภูมิ 4. นาํยาที่รับประทานท้งัหมดมาดว ้ ย 5. นาํใบบนัทึกปริมาณน้าํดื่ม ปัสสาวะความดนัโลหิต น้าํหนกัตวัแล อุณหภูมิร่างกายมาดว ้ ย บนัทึกขอ ้ คาํถามที่สงสัยและ นาํมา ถามแพทย์หรือพยาบาลในวันตรวจ 1. สามารถมีเพศสัมพนัธ ์ หลงัการปลูกถ่ายไตไปแลว ้ 3-6 เดือน และเมื่อแผล ผา่ตดัแหง ้สนิทไม่มีภาวะแทรกซอ ้ น 2. ในผหู้ ญิงควรมีการคุมกาํเนิดอยา่งนอ ้ ย1 ปีโดยใหส้ ามีสวมใส่ถุงยาง อานามยั ไม่รับประทานยาคุมกาํเนิด เนื่องจากมีผลขา ้ งเคียง หรือ ภาวะแทรกซอ ้ นได ้ และไม่ควรใส่ห่วงอนามยัเพราะเสี่ยงต่อการติดเช้ือ อุง ้ เชิงกรานไดง ้่าย 3 ผปู้่วยหญิงที่อยใู่นวยัเจริญพนัธ ์ สามารถต้งัครรภ ์ และใหก ้ าํเนิดบุตรไดโ้ ดยตอ ้ ง ไดร ้ับการดูแลเป็ นพิเศษ ท้งัจากสูติ การม ี เพศส ั มพน ั ธ ์ และการม ี บ ุ ตร ข้อควรปฏิบัติ ในวันนัดตรวจกับแพทย์
1. วัดไข้วันละ 2 คร้ัง หลงัตื่นนอน และก่อนเขา ้ นอน หาก อุณหภูมิที่วดัไดม ้ ากกวา่หรือเท่ากบั 37.5 องศาเซลเซียส (เส้นสีแดงในปรอท)แสดงถึงการมีไข้ 2. ชงั่น้าํหนกัวนัละ1 คร้ัง หลงัตื่นนอน 3. บนัทึกปริมาณน้าํดื่ม และปัสสาวะในช่วง 1-3 เดือนแรก หลงัการปลูกถ่ายไต 4. วัดความดันโลหิตวันละ 2 คร้ัง 1. มีไข้ 2. ปัสสาวะออกนอ ้ ยลงหรือไม่ออก ปัสสาวะ แสบขดัหรือข่นุมีลกัษณะของไข่ขาวใน ปัสสาวะ 3. บวม 4. ความดันโลหิตสูง 5. มีลกัษณะแผลเริมข้ึน เป็ นตุม ้ น้าํใส 6. มีอาการเจบ ็ บวม แดง บริเวณ ที่ใส่ไตใหม่ 7. ท้องเสีย อาการส าคัญ ที่ต้องพบแพทย์ก่อนนัด การบน ั ทก ึ ส ุ ขภาพ อย ่ างเป็ นระบบ
แบบบ ั นท ึ กส ุ ขภาพท ี่บ ้ านหลง ัปล ู กถ ่ ายไต ผ ่ าต ั ดวน ั ท ี่.............. Date BT น ้าหนัก ความ ดัน น ้าตาล ปริมาณ น ้าดื่ม ปริมาณ ปัสสาวะ อาหาร ผิดปกติ
แบบบันทึกการติดตามการรักษา ผ่าตัดวันที่............................ รายการ น ้ำหนัก ส่วนสูง ดัชนีมวลกำย ควำมดันโลหิต Hb / HCT BUN / Cr eGFR Na / K CI / Co2 Chol / TG HDL / LDL Ca / PO4 T pro / Alb SGOT / SGPT Urine exam
หน ่ วยไตเทย ี ม งานปล ู กถ ่ ายไต โรงพยาบาลชลบุรี เบอร์โทร 038-931372-3