กระติกน้ำร้อนไฟฟ้า

เอกสารประกอบการเรยี น

เรอ่ื ง

กระติกนา้ํ รอ้ นไฟฟ้ า

รวบรวมโดย

นายสมเกยี รติ ขวญั ดาํ

******************************************

โรงเรยี นแสลงโทนพทิ ยาคม สาํ นกั งานเขตพ้นื ท่ีการศกึ ษามธั ยมศกึ ษา เขต 32

อาํ เภอประโคนชยั สาํ นกั งานคณะกรรมการศกึ ษาขนั้ พ้นื ฐาน

จงั หวดั บรุ รี มั ย์ กระทรวงศกึ ษาธิการ

งานไฟฟา ๒ แบบทดสอบท่ี เวลา ๒ ช่วั โมง
ง ๓๐๒๘๔ กระติกนา้ํ รอนไฟฟา ชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย

กระติกนาํ้ รอ นไฟฟา

กระติกนํา้ รอ นไฟฟา เปน อปุ กรณไฟฟา ทใ่ี หความสะดวก ในการตม นํ้าและอุนนํ้าใหร อ นอยูเสมอ จงึ เหมอื นกับ
มกี าตมนํา้ และกระตกิ น้ํารอนอยภู ายในตัวเดยี วกนั และเวลารนิ น้ําออกจากกระตกิ นํ้ารอนไฟฟากง็ า ยมากเพยี งแค

กดปมุ จะมีนาํ้ ออกมา ไมต องเอียงกระตกิ เหมือนกระติกธรรมดา

อปุ กรณแ ละการถอดชิน้ สวน
กระตกิ นํา้ รอนไฟฟา ตน แบบจะใชข องชารป รุน KP-๒๔00

รปู ที่ ๑.๑ กระติกน้ํารอ นไฟฟา

สวนประกอบของกระตกิ นา้ํ รอนไฟฟา
การถอดช้ินสวนกระตกิ นํ้ารอ นไฟฟา กดปมุ ลอ คเปด ฝาบนและดึงบานพบั จะแยกออกจากฝาลางได

จากนั้นถอดสกรู (๑) และ (๒) ออกจากทายกระตกิ จะถอดฝาทายออกมาได จากนั้นพลิกทายกระตกิ ขน้ึ มาดูจะเหน็
ชนิ้ สวนตางๆ ภายในของทายกระตกิ

(๑ (
รูปท่ี ๑.๒ สวนประกอบของกระติกนํ้ารอ นไฟฟา

ปลกั๊ ทีใ่ ชเ สียบเขา ทีต่ ัวกระตกิ น้ํารอ นไฟฟาชนดิ นีจ้ ะเปน แบบปลัก๊ แมเหล็ก โดยอาศยั อํานาจแม เหล็กดดู
ใหขัว้ ปลก๊ั กับรเู สยี บยึดตดิ กันแนน ซ่ึงตางกับปล๊ักธรรมดาทอ่ี าศัยการหนบี ของสปริงทาใหยดึ แนน จากรูป ๑.๒
เมอ่ื เสยี บปลั๊กเขาไป แมเ หล็กจะดดู แผนเหล็กของตวั กระติก ทาใหข ว้ั เสยี บยึดตดิ กบั รเู สียบดวยแรงแมเหลก็ ปลั๊ก
แบบนมี้ ขี อดเี ม่อื เกดิ การลากหรอื ดงึ สายปล๊กั ตัวกระตกิ จะไมล มตามสายไปดว ย แตปลก๊ั จะหลุดออกจากตัวกระตกิ
ทันที

รูปท่ี ๑.๓ วงจรไฟฟาของกระติกนํ้ารอนไฟฟา

การทํางานของปม ลมของกระตกิ นา้ํ รอ นไฟฟา
รูปที่ ๑.๔(ก) ปมลมในขณะปกติ
รปู ที่ ๑.๔(ข) เมือ่ กดปุม ลมจะหบุ ลงดันใหอากาศภายในปม ออกมาทางดา นลา ง
รปู ที่ ๑.๔(ค) เมือ่ ปลอยกดปุมกดสปรงิ ภายในปม ลมจะดันใหปม พองขึน้ อากาศจะเขา มาในปม ลมทาง

ดานบน

(๓)

(ก)

(ข)

(ค)

รปู ท่ี ๑.๔ การทาํ งานของปมลมกระตกิ นํา้ รอ นไฟฟา

รูปท่ี ๑.๕ เปนรูปแสดงฝากลางซง่ึ มที อสแตนเลสใสล งในตัวกระติกชนั้ ในซง่ึ เกบ็ นํา้ รอ นไว ทอ เหลก็ และ
ทอ พลาสติกนส้ี ําหรับใหน้ําผา นออกมานอกกระติก

รปู ที่ ๑.๕ ระบบการไหลของนํ้า

เม่ือปม ลมจากเครอ่ื งปม ทาใหล มเขามาทางชอ งบนฝากลางเขาไปยงั ตัวกระตกิ ช้นั ในซง่ึ มีนา้ํ อยู ลมทอี่ ยูภายใน
กระติกไมส ามารถออกมาภายนอกไดก ็จะดนั นา้ํ น้ําเมอ่ื เมอ่ื ถูกลมดนั กจ็ ะหาทางออก ซ่ึงมอี ยเู พียงทางเดยี วคอื ทาง
ทอสแตนเลส ก็จะพากันเขา ไปยังทอสแตนเลสผา นไปยงั ทอ พลาสตกิ ออกไปสูภ ายนอกกระติกน้ําทางชอ งนํา้ ออก
ตามรปู ท่ี ๑.๕
อุปกรณควบคมุ ความรอน

(ก) (ข)

รปู ท่ี ๑.๖ อุปกรณควบคุมความรอน

เม่ือความรอ นของกระตกิ เพมิ่ ข้นึ จนถึงจุดน้าํ เดอื ด จะตองมอี ปุ กรณต ดั กระแสไฟฟา มิใหไ หลเขา มาที่
ลวดความรอน หากยังปลอยใหมคี วามรอ นตอไป จะเปน การเพม่ิ ความดันในกระตกิ อาจทาใหก ระติกแตกได และ
อกี ประการหนึ่งเปนการเปลอื งพลงั งานไฟฟา สาํ หรบั อปุ กรณควบคุมความรอ นของกระติกนา้ํ รอนไฟฟารุน น้ี

มลี ักษณะตามรปู ท่ี ๑.๖ ซ่งึ จะตดิ อยูที่กน กระตกิ โดยสวนท่เี ปน ฝาปด ซ่งึ ทาดว ยอลูมเิ นยี มจะถกู อัดติดกนกระตกิ
ชัน้ ใน

ความรอนจากกระตกิ ชนั้ ในจะถายเทใหกบั แผนโลหะโคงซงึ่ อยูภายในฝาปด อลมู เิ นียมตามรปู ท่ี ๑.๖(ก) ทํา
ใหแ ผนโลหะนขี้ ยายตวั แตเน่ืองจากมขี อบเขตจาํ กดั ไมส ามารถขยายขนึ้ ดา นบนไดจ ึงดันลงขา งลา ง แกนกระเบ้อื งก็
จะดันหนา สัมผสั ใหแยกกนั ตามรปู ท่ี ๑.๖(ข)
การทาํ งานของฟว สอ ณุ หภมู ิ

(ก) (ข)

รปู ที่ ๑.๗ การควบคุมอุณหภูมกิ ระติกน้ํารอนไฟฟา

ลักษณะและสวนประกอบของฟวสอณุ หภูมิตามรปู ท่ี ๑.๗(ก) ซ่ึงขณะปกตแิ ผน ฟว สซ ง่ึ ถกู ทบั ดว ยแผน
พลาสตกิ จะไปกดจานสัมผสั ซงึ่ เปนอลูมเิ นยี ม ทาใหแ ตะกับหลักตอ สายทง้ั สองขาง กระแสไฟฟา จึงไหลผานจาน
สมั ผสั นี้ไปเขาลวดความรอน ทาํ ใหกระตกิ รอ นได เมอ่ื ความรอ นในกระติกสงู มาก แผนฟว สจ ะละลาย (ท่คี วามรอน
๑๔๕ °C) ทาใหส ปรงิ ดา นนอกดนั จานสัมผสั ขึน้ ไป หลกั ตอ สายทงั้ สองจะไมต อกัน ดังนั้นกระแสไฟฟา จะหยดุ ไหล
เปนการหยดุ การทาํ งานของกระติกนํา้ รอน ตามรปู ที่ ๑.๗(ข) ลักษณะภายนอกของฟวสอ ณุ หภูมแิ ละชดุ ควบคมุ
ความรอนจะคลายกันมาก เพยี งแตฟ วสอ ุณหภูมจิ ะสงู กวาชุดควบคมุ ความรอ นเลก็ นอ ย

การทํางานของกระติกนาํ้ รอนไฟฟา
วงจรไฟฟาของกระติกนาํ้ รอ นไฟฟา

(ก)

(ข)

(ค)

รปู ท่ี ๑.๘ การทาํ งานของกระติกน้ํารอนไฟฟา

การควบคุมความรอน และไหลเขาลวดความรอนโดยแยกไปท่ีหลอดสญั ญาณขณะตม นาํ้ ซงึ่ เปนหลอด
นอี อนแลว ไหลผานฟว สค วามรอนออกไป ขณะนลี้ วดความรอ นจะรอ นและหลอดสญั ญาณขณะตม นํา้ จะสวาง รปู ท่ี
๑.๘(ก) เม่ือนาํ้ เดอื ดหนาสมั ผสั ของชดุ ควบคุมความรอ นจะแยกออกจากกนั กระแสไฟฟาผานไมไ ดจะไหลมาที่
ความตานทานและหลอดสญั ญาณขณะอุน และความรอ นออกไปที่ฟวสอุณหภูมิ เน่ืองจากความตา นทานของ
หลอดสัญญาณและตวั ตา นทานมีคา มาก ดงั นั้นกระแสไฟฟา จึงไหลผานมาไดน อย ลวดความรอนจงึ มคี วามรอ น
นอยไปตามปรมิ าณกระแสไฟฟา ขณะน้ีจงึ เปนการอนุ นาํ้ และหลอดสัญญาณขณะตม นํ้าจะดบั สว นหลอดสญั ญาณ
ขณะอุน จะสวางแทน ในขณะท่ีอุนน้ํา ความรอ นจากกระติกน้ําจะลดลง ดงั นัน้ หนา สมั ผสั ของชดุ ควบคมุ ความรอน
กจ็ ะกลบั มาแตะกันใหม ลวดความรอนกจ็ ะไดรบั กระแสไฟฟาเต็มท่ี ทาใหร อ นมากข้นึ จนเดอื ดอีก หนา สมั ผสั ของ
ชุดควบคุมความรอ นกจ็ ะแยกกนั อี จะทาํ งานเชนน้ีเรอื่ ยไปถา ยงั เสียบปลัก๊ อยู รูปที่ ๑.๘(ค) หากนํ้าในกระตกิ มีนอย
หรอื ไมม เี ลยและชุดควบคุมความรอ นเกิดไมท ํางาน ความรอนในกระตกิ จะสงู มาก อาจทาใหความรอนขาดได ฟว ส
อณุ หภมู ิก็จะทําหนา ทีต่ ัดวงจร ทาํ ใหก ระแสไฟฟาไหลเขา มาในกระตกิ นาํ้ รอนไมได

(ก) (ข)

รูปท่ี ๑.๙ การตรวจสอบกระติกน้าํ รอนไฟฟา

หากกระตกิ นํา้ รอ นไมรอนสง่ิ ท่คี วรตรวจซอมคอื ลวดความรอ น เพราะเปน สง่ิ ทเี่ สยี งายกวา อุปกรณอ ่ืนๆ
วธิ ีการตรวจคือใชมเิ ตอรวัดความตา นทานของลวดความรอ นตามรูปที่ ๑.๙(ก) ถา ลวดความรอนเสยี ก็เห็นจะตอ ง
ซื้อกระติกลกู ใหม เพราะลวดความรอนถอดออกมาไมได

หากลวดความรอนไมเสียใหว ัดความตานทานของอปุ กรณควบคุมความรอนตามรปู ท่ี ๓.๑6 หากความ
ตานทานไมเ ปนศนู ยแ สดงวาหนา สัมผสั ของชดุ ควบคมุ ความรอนเสีย ตองซอื้ มาเปลี่ยนใหม และฟว สกท็ ดสอบ
เชน เดยี วกัน

การตรวจซอ มกระติกนา้ํ รอ นไฟฟา

# อาการ สาเหตุ การแกไ ข
๑. ตรวจดวู า หลุดหรอื ขาดทจี่ ดุ ใดแลวตอ
๑ กระติกไมร อ นและหลอด ๑. สายท่ีตอ จากปลั๊กเขา ตัว ใหแ นน 0
๒. เมอ่ื ใชน านๆ หรอื ไมร ะมดั ระวงั ใน
สญั ญาณไมส วา ง กระติก หลุดหรอื ขาด การใชจะทาใหแมเ หลก็ เสื่อมทาใหแ รง
ดูดนอยลง จดุ ตอจึงไมแ นน ควรขยบั หรือ
๒. ปลก๊ั แมเ หล็กตอ ไมแนน ดนั ในปล๊ักเสยี บเขา ไปใหแ นนๆ และ
ระวงั 0 อยา ใหแ มเหลก็ เสื่อมเรว็
๓. ฟว สอุณหภมู เิ สีย ๓. เปลีย่ นใหม

# อาการ สาเหตุ การแกไ ข

๒ หลอดสัญญาณแสดงการ ๑. สายไฟท่ตี อเขา ๑. ตอ สายตรงจุดทขี่ าด

ตมสวางสวา งแตก ระตกิ ลวดความรอนหลุดหรอื ขาด ๒.ทาใหล าบากเพราะลวดความรอนอยู

ไมร อ น ๒. ลวดความรอ นขาด ภายในกระติกซงึ่ บดั กรหี มุ มิดชดิ

๓ กระติกรอนแตห ลอด ๑. สายไฟตอ เขา หลอดสัญญาณ ๑. ตอ สายใหม

สัญญาณการตมไมส วาง การตมหลุดหรือขาด ๒. เปลยี่ นหลอดสญั ญาณ

๒. หลอดสญั ญาณเสีย

๔ หลอดสัญญาณการอนุ ไม ๑. หลอดสญั ญาณเสีย ๑. เปลี่ยนหลอดสญั ญาณ

สวา งแมน้ําเดอื ดแลว ๒. อปุ กรณควบคุมความรอน ๒. เปลี่ยนอปุ กรณค วบคุมความรอน

เมื่อนํา้ เดอื ดเสีย

๕ นา้ํ ไมไ หลออกเมอ่ื กดปมุ ๑. ปม รว่ั ๑. หารอยร่ัวและปด ใหส นทิ

ปม นาํ้ ๒. นาํ้ หมด ๒. เติมน้าํ

แหลงขอ มูลอางอิง
www.idedrepair-e.com. คน เมือวนั ท่ี ๕ กันยายน ๒๕๕๙

งานไฟฟ้า ๒ แบบทดสอบท่ี ๘ เวลา ๒ ชวั่ โมง
ง ๓๐๒๘๔ กระตกิ นํา้ ร้อนไฟฟ้า ช้นั มธั ยมศึกษาตอนปลาย

จงตอบคาํ ถามต่อไปนี้

1. กระติกตม้ น้าํ ร้อนไฟฟ้า เป็นเคร่ืองใชไ้ ฟฟ้าท่ีเปลี่ยนพลงั งานไฟฟ้าใหเ้ ป็น ..………………….…………..
2. จงบอกส่วนประกอบ และหนา้ ท่ีของกระติกตม้ น้าํ ร้อนไฟฟ้า

2.1 …………………….. ทาํ หนา้ ที่ …………………………………………………………………………….
2.2 …………………….. ทาํ หนา้ ท่ี …………………………………………………………………………….
2.3 …………………….. ทาํ หนา้ ท่ี …………………………………………………………………………….
2.4 …………………….. ทาํ หนา้ ท่ี …………………………………………………………………………….
2.5 …………………….. ทาํ หนา้ ที่ …………………………………………………………………………….
2.6 …………………….. ทาํ หนา้ ท่ี …………………………………………………………………………….
2.7 …………………….. ทาํ หนา้ ที่ …………………………………………………………………………….
2.8 …………………….. ทาํ หนา้ ที่ …………………………………………………………………………….
2.9 …………………….. ทาํ หนา้ ท่ี …………………………………………………………………………….
2.10 …………………….. ทาํ หนา้ ท่ี ………………………………………………………………………….

3. จงอธิบายหลกั การทาํ งานของกระติกตม้ น้าํ ร้อนไฟฟ้า
…………………………………………………………………………………………………………..

…………..………………………………………………………………………………………………………..
…………..………………………………………………………………………………………………………..
…………..………………………………………………………………………………………………………..
…………..………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………..

4. จงเขียนวงจรการต่อทางไฟฟ้าของกระติกตม้ น้าํ ร้อนไฟฟ้า

5. การแกไ้ ขขอ้ ขดั ขอ้ ง สาเหตุ วธิ ีแก้ไข / ป้องกนั
ข้อขดั ข้อง

ช่ือ …………………………………………………… ช้นั ม. ….. / …… เลขท่ี …………