ตำบลลำพูน (9)

บลลำพูน

อำเภอนาสาร จังหวัดสุราษฎร์ธานี

สาขารัฐประศาสนศาสตร์

มหาวิทยาลัยราชภัฎสุราษฎร์ธานี

ผู้จัดทำโดย
นางสาวสุดารัตน์ อรุณเมฆ

6116209001095
นางสาวอารีญา เปลี้ยครองสวน

6116209001116
นางสาวดวงทิพย์ คงสกุล

6116209001175

พระราชดำรัส

การที่คนสมัยใหม่บอกว่าคนสมัยเก่ามีความรู้น้ อยก็อาจเป็นจริง
แล้วคนสมัยใหม่ดูถูกหรือเหยียดหยามคนสมัยเก่าก็มีสิ ทธิ์
...แต่ถ้าพูดตามความจริงแล้ว...
สิ ทธิ์ที่จะเหยียดหยามคนรุ่นเก่าไม่ควรจะมีด้วยเหตุว่า.......คนรุ่น
เก่านี้ เองทำให้คนรุ่นใหม่เกิดขึ้นมาได้
พระราชดำรัส พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
พระราชทานแก่คณะบุคคลต่าง ๆ ที่เข้าเฝ้าฯ เนื่ องในโอกาสวัน
เฉลิมพระชนมพรรษา ๔ ธันวาคม ๒๕๓๑

คำนำ

หนังสือเล่มนี้เป็นส่วนหนึ่ งของรายวิชาการฝึกประสบการณ์วิชาชีพ
โดยมีจุดประสงค์เพื่อให้รู้และทราบถึงประวัติความเป็นมาตำบลลำพูนทั้งนี้
ในหนั งสื อเล่มนี้ ประกอบไปด้วยเนื้ อหาข้อมูลพื้นฐานโครงสร้างของสั งคม
โครงสร้างเศรษฐกิจของตำบลลำพูนและสถานที่สำคัญและการวิเคราะห์
ศักยภาพของชุมชนในการจัดทำหนังสือไดอารี่ตำบลลำพูน อำเภอนาสาร
จังหวัดสุราษฎร์ธานี ในครั้งนี้ผู้จัดทำขอขอบคุณ อาจารย์อยับ ซาดัคคาน
ที่ให้แนวทางในการทำหนังสือขอขอบคุณ อาจารย์กันยารัตน์ จันทร์สว่าง
ที่ให้คำปรึกษาในด้านการค้นคว้าหาความรู้เกี่ยวกับข้อมูลต่างๆในการทำ
เล่มหนั งสื อไดอารี่เพื่อให้ตรงตามวัตถุประสงค์ที่ได้ตั้งไว้อย่างครบถ้วนและ
สมบูรณ์

ขอขอบคุณตนเองและเพื่อนๆที่คอยช่วยเหลือและแลกเปลี่ยนความ
คิดเห็นเพื่อนำมาปรับใช้ในการทำหนั งสื อเล่มนี้ ผู้จัดทำหวังเป็นอย่างยิ่งว่า
ในการจัดทำหนั งสื อเล่มนี้ จะมีข้อมูลที่เป็นประโยชน์ ต่อผู้ที่สนใจศึ กษาเพื่อ
ค้นคว้าข้อมูลเรื่องนี้อยู่เป็นอย่างดีหากมีข้อผิดพลาดประการใดผู้จัดทำ ขอ
น้อมรับไว้และขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วย

คณะผู้จัดทำ
นางสาวสุดารัตน์ อรุณเมฆ

6116209001095
นางสาวอารีญา เปลี้ยครองสวน

6116209001116
นางสาวดวงทิพย์ คงสกุล

6116209001175

สารบัญ หน้ า


ข้อมูลประวัติ
ความเป็นมาของตำบลลำพูล 1
ขนาดและที่ตั้งของตำบล 2
ทรัพยากรธรรมชาติที่สำคัญ 3
ลักษณะภูมิประเทศและลักษณะภูมิอากาศ 3
การเดินทาง/การคมนาคม 4

โครงสร้างของชุมชน

ด้านการเมือง/การปกครอง
ประชากร 6
ด้านการศึ กษา/ศาสนา/วัฒนธรรม 7
วัฒนธรรม/ภูมิปัญญา 8
บริบทสั งคม/ความเป็นอยู่ 9
10
โครงสร้างเศรษฐกิจและอาชีพ
แหล่งทุนทางธรรมชาติ

ทรัพยากรธรรมชาติ
แหล่งอาหาร 13
13
สถานที่สำคัญ 14
แหล่งท่องเที่ยว
แหล่งโบราณสถาน

ศาสนสถานของทุกศาสนา 16
19
การวิเคราะห์ศั กยภาพชุมชน 19
สิ่งที่ชุมชนทำได้ดี (จุดแข็ง)
สิ่งที่ชุมชนต้องพัฒนา (จุดอ่อน)

โอกาศของชุมชน 21
อุปสรรคและความท้าท้าย 21
บรรณานุกรม/อ้างอิง 22
ภาคผนวก 22


23
24

ส่ วนที่1

1

ข้อมูลพื้นฐาน

ความเป็นมาของตำบลลำพูล

สมัยก่อนเรียกชื่อ “ท้องที่ลำพูน” ในอดีตรู้จักในนาม บ้านนา
เนื่ องจากประชาชนมีที่ทำนาขึ้นเป็นจำนวนมากและเรียกตามท้องที่ตั้งหมู่บ้าน
หลักฐานทางประวัติศาสตร์ เรียกว่า บ้านนา และลำพูน ปี พ.ศ. ๒๓๕๔ เป็น


"ท้องที่ลำพูน" ขึ้นกับเมืองนครศรีธรรมราชเอกสารทางประวัติศาสตร์บันทึก

ว่า“ท้องที่ลำพูน เป็นแขวงชั้นนอกด้านใต้ต่อแดนเมืองกระบี่ด้านตะวันตกต่อ
แดนเมืองพังงา และตะกั่วป่า ด้านตะวันออกต่อแดนเมืองกาญจนดิษฐ์” โดยมี
วัดโฉลก เป็นที่เลณฑุบาตร

สมัยรัชกาลที่ 5 ได้จัดการปกครองประเทศสยาม ตามพระราชบัญญัติ
ลักษณะการปกครองท้องถิ่น (ร.ศ.๑๑๖) ข้อบังคับลักษณะการปกครองหัวเมือง
(ร.ศ.๑๑๗) ข้าหลวงเทศาภิบาลมณฑลนครศรีธรรมราชได้จัดเขตการปกครอง
เมืองนครศรีธรรมราช เป็น ๙ อำเภอคือ อำเภอกลางเมือง อำเภอเบี้ยซัด
(ปากพนั ง) อำเภอร่อนพิบูลย์ อำเภอกลาย อำเภอสิชล อำเภอฉวาง อำเภอ
ทุ่งสง อำเภอเขาพังไกร และอำเภอลำพูน ในส่วนอำเภอลำพูนจัดการปกครอง
ดังรายละเอียดดังนี้ คือการยุบอำเภออิปันเป็นตำบลอิปันยุบอำเภอพะแสงเป็น
ตำบลพะแสง ยุบอำเภอพนมเป็นตำบลพนม มารวมกับตำบลที่มีอยู่ ของท้องที่
ลำพูน คือ ตำบลกอบแกบ ตำบลทุ่งเตา ตำบลท่าเรือ ตำบลบ้านนา ตั้งเป็น
อำเภอลำพูน ตั้งที่ว่าการอำเภอที่ตำบลบ้านนา ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้กับวัด
บ้านนาติดกับคลองลำพูนบริเวณที่ตั้งโรงพยาบาลบ้านนาเดิมเมื่อปีพ.ศ. ๒๔๔๒
(ร.ศ.๑๑๘) แยกตำบล และตั้งตำบลขึ้นใหม่ คือ ตำบลเวียงสระตำบลทุ่งหลวง
ตำบลท่าเรือ ตำบลพรุพี ตำบลอู่มาต (นาสาร) ตำบลลำพูน (กอบแกบ) ตำบล
ทุ่งเตา ตำบลท่าเรือ ตำบลบ้านนา จนถึงปัจจุบัน(สำนั กงานพัฒนาชุมชน
อำเภอบ้านนาสาร จังหวัดสุราษฎร์ธานี ๔ ตุลาคม ๒๕๖๒)

2 ขนาดและที่ตั้งของตำบล



ที่ตั้งองค์การบริหารส่ วนตำบลลำพูนตั้งอยู่ในพื้นที่ตำบล
ลำพูน อำเภอบ้านนาสาร จังหวัดสุราษฎร์ธานี ตั้งอยู่ทางทิศตะวัน
ออกเฉียงเหนื อของที่การอำเภอบ้านนาสาร มีถนนลาดยางติดต่อ
กับอำเภอ ๒ สาย ระยะทาง ๗ กิโลเมตร และ๑๕ กิโลเมตร

เนื้ อที่พื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลลำพูนครอบคลุม ๗ หมู่บ้าน
หมู่ที่ ๑ บ้านเขาน้ อย
หมู่ที่ ๒ บ้านปลายน้ำ
หมู่ที่ ๓ บ้านคลองหาเหนื อ
หมู่ที่ ๔ บ้านหมาก
หมู่ที่ ๕ บ้านปลายธารราชรักษา
หมู่ที่ ๖ บ้านกอบแก้ววัฒนาภิบาล
หมู่ที่ ๗ บ้านสระ

ซึ่งมีเนื้ อที่ประมาณ ๑๖๑ ตารางกิโลเมตร หรือประมาณพื้นที่
ทั้งหมด ๑๑๖,๘๐๕ ไร่ (แผนพัฒนาท้องถิ่นสี่ปี พ.ศ.๒๕๖๑ - ๒๕๖๔)

3

ทรัพยากรธรรมชาติที่สำคัญ



ลักษณะของดินภูมิประเทศส่ วนใหญ่ขององค์การบริหารส่ วนตำบลลำพูน
เป็นพื้นที่ภูเขาสลับควนและราบลุ่ม ในพื้นที่มีภูเขาหินปูนกระจายอยู่บางส่วน
ลักษณะของดินเป็นดินร่วนปนทราย จึงเหมาะแก่การทำการเกษตรปลูกไม้
ผลเป็นอย่างยิ่งลักษณะของแหล่งน้ำลักษณะของแหล่งน้ำขององค์การบริหาร
ส่วนตำบลลำพูน มีแหล่งน้ำเพื่อการอุปโภค บริโภค และเพื่อการเกษตร ดังนี้
๑) ฝายน้ำล้น
๒) บ่อน้ำตื้น
๓)บ่อบาดาล
๔) สระน้ำ
๕) ประปาภูเขา
๖) ประปาหมู่บ้าน
๗) ถังเก็บน้ำ คสล. (อบต.)
๘) ลำห้วย/ลำคลอง/คูระบายน้ำ
๙) บึง หนอง และอื่นๆ
๑๐) ฝายแม้ว

ลักษณะของไม้และป่าไม้ องค์การบริหารส่วนตำบลลำพูนมีพื้นที่ป่า อยู่ใน
เขตพื้นที่หมู่ที่ ๖(ศูนย์จุฬาภรณ์พัฒนา ๘) สภาพป่าส่วนใหญ่เป็นป่าดิบเขา มี
สภาพป่าที่อุดมสมบูรณ์ พันธุ์ไม้ที่พบได้แก่ เหมือด กำยาน บังตาน
(แผนพัฒนาท้องถิ่นสี่ปี พ.ศ.๒๕๖๑ - ๒๕๖๔)

ลักษณะภูมิประเทศและลักษณะภูมิอากาศ




ลักษณะภูมิประเทศลักษณะภูมิประเทศขององค์การบริหารส่ วน

ตำบลลำพูนเป็นภูเขาสลับควน และราบลุ่ม บริเวณ ลำคลองฉวาง และ

ลำคลองลำพูน มีพื้นที่น่ าเป็นแหล่งต้นน้ำลำธาร โดยมีสภาพพื้นที่สรุป

ได้ดังนี้

พื้นที่ทำการเกษตร ๓๕,๒๕๗ ไร่

พื้นที่ป่าไม้และอื่นๆ ๘๑,๕๔๘ ไร่

ลักษณะภูมิอากาศ เขตองค์การบริหารส่วนตำบลลำพูน มีลักษณะ

ภูมิอากาศแบบร้อนชื้น มี ๒ ฤดูได้แก่ ฤดูฝน และฤดูร้อน โดยมีอุณหภูมิ

เฉลี่ย ๓๗ องศาเซลเซียส (แผนพัฒนาท้องถิ่นสี่ปี พ.ศ.๒๕๖๑ - ๒๕๖๔)

4

การเดินทาง/การคมนาคม



การเดินทางตำบลลำพูน อำเภอบ้านนาสาร จังหวัดสุราษฎร์ธานี
ตั้งอยู่พื้นที่บริเวณทิศตะวันตกเฉียงใต้ของจังหวัดสุราษฎร์ธานี หาก
เดินทางจากอำเภอเมืองสุราษฎร์ธานี จะมีระยะทาง ๔๗ กิโลเมตร ใช้
ระยะเวลาเดินทางเพียง ๔๐ - ๕๐ นาที การเดินทางมาตำบลลำพูนนั้ น
สามารถเดินทางได้โดยยานพหนะทางบกทุกชนิ ด

การคมนาคมขนส่ง : องค์การบริหารส่วนตำบลลำพูน มีเส้น
ทางคมนาคมในพื้นที่ จำนวน ๘๒ สาย

การไฟฟ้า : ในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลลำพูน มีประชาชน
ได้ใช้ไฟฟ้าโดยประมาณ ๑๐๐

การประปา : ในเขตองค์การบริหารส่วนตำบลลำพูน มีทั้งระบบ
ประปาภูเขา และระบบประปาหมู่บ้าน ได้แก่ บ่อบาดาลน้ำตื้น
บ่อบาดาลน้ำลึก ฝายหนานลูกปลา ฝายหนานเตย

โทรศัพท์ : ในเขตพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลลำพูน มีระบบ
โทรคมนาคม ดังนี้
๑) เสาสัญญาณโทรศัพท์เคลื่อนที่ไร้สาย จำนวน ๔ แห่ง
๒) โทรศัพท์สาธารณะ จำนวน ๑๓ แห่ง
๓) โทรศัพท์พื้นฐานบ้าน จำนวน ๒๘๒ แห่ง

ไปรษณีย์/การสื่อสาร/การขนส่งวัสดุ ครุภัณฑ์ : มีไปรษณีย์
อนุญาต ๑ แห่ง และรถรับส่งวัสดุครุภัณฑ์เอกชนบริการโดยตลอด
(แผนพัฒนาท้องถิ่นสี่ปี พ.ศ.๒๕๖๑ - ๒๕๖๔)

5

ส่ วนที่2
โครงสร้างชุมชน

6 โครงสร้างชุมชน

ด้านการเมือง/การปกครอง
โครงสร้างองค์การบริหารส่ วนตำบล

เขตการปกครององค์การบริหารส่วนตำบลลำพูนมี นายเสกศรรณ
กาโห ดำรงตำแหน่ งเป็นนายกองค์การบริหารส่วนตำบลลำพูน รวมถึง
นายนิ ยม สุทธิรักษ์ และนายสมจิตร์ พัฒสังวาล ดำรงตำแหน่ งรอง
นายกองค์การบริหารส่วนตำบลลำพูนในปัจจุบัน (แผนพัฒนาท้องถิ่น
สี่ปี พ.ศ.๒๕๖๑ - ๒๕๖๔)

ข้อมูลด้านประชากร 7




ข้อมูลเกี่ยวกับจำนวนประชากร

ตำบลลำพูนมีประชากรจำนวนทั้งสิ้น ๕๙๙๘ คน แยกเป็นชาย

๒,๙๗๕ คน เป็นหญิง ๓.๐๒๓ คนมีจำนวนครัวเรือน ๒,๑๐๘ คน ข้อมูล

เกี่ยวกับจำนวนประชากร องค์การบริหารส่วนตำบลลำพูน ประกอบ

ด้วย ๗ หมู่บ้าน

ที่มา : แผนพัฒนาท้องถิ่นสี่ปี พ.ศ.๒๕๖๑ – ๒๕๖๕ (ข้อมูล ณ เดือน
มีนาคม ๒๕๖๑)

ด้านการศึ กษา/ศ
าสนา/วัฒนธรรม

โรงเรียนบ้านเขาน้ อย
ตั้งอยู่บ้านสระบัว หมู่ที่ ๗ ตำบลลำพูน อำเภอบ้านนาสาร จังหวัด

สุราษฎร์ธานี เปิดสอนครั้งแรกในปีการศึกษา ๒๕๑๗ โดยบริษัทบุญชัย
พงษ์เภตรา จำกัด ได้สร้างอาคาร ๑ ชั้น จำนวน ๓ ห้องเรียน โดยนายวงศ์
ทิวแพ ได้บริจาคที่ดินจำนวน ๘ ไร่ เป็นสถานที่ก่อสร้างโรงเรียนเปิด
ทำการสอนตั้งแต่ชั้นประถมศึกษาปีที่๑-๔ ในปีการศึกษา ๒๕๓๑ โรงเรียนได้
ประสบอุทกภัยโดยถูกกระแสน้ำพัดพาสูญหาย และได้ย้ายมาสร้างในสถาน
ที่ใหม่ ในปัจจุบันโรงเรียนบ้านเขาน้ อยเป็นโรงเรียนขนาดเล็ก แบ่งภาระ
กิจการบริหารงานและการจัดการสถานศึกษาออกเป็น๔งานคืองานบริหาร
วิชาการงานบริหารบุคคลงานบริหารทั่วไปและงานบริหารงบประมาณและ
ได้เปิดสอนตั้งแต่ชั้นอนุบาล๓องค์การบริหารส่ วนตำบลลำพูนรับผิดชอบ
ชั้นอนุบาลถึงชั้นประถมศึกษาปีที่๖เป็นหน้ าที่ของโรงเรียนจัดการศึกษามี
งานสืบสารประเพณีขวัญข้าวเป็นที่น่ าเชิดหน้ าชูตา
(นางรัชนี แก้วสุขสี คุณครูในโรงเรียนผู้สัมให้สัมภาษณ์)

8

โรงเรียนบ้านคลองหาเหนื อ
โรงเรียนบ้านคลองหาเหนื อ ตั้งอยู่หมู่ที่ ๓ ตำบลลำพูน อำเภอ

บ้านนาสาร จังหวัดสุราษฎร์ธานี มีพื้นที่ ๙ ไร่ ๒ งาน ๓ ตารางวา ราษฎรใน
หมู่บ้านได้ร่วมก่อตั้งเมื่อ พ.ศ.๒๕๐๓ ต่อมาเมื่อปี พ.ศ.๒๕๐๕ ได้ขอเปิดเป็น
โรงเรียนประชาบาล ประเภทราษฎรจัดตั้ง พ.ศ.๒๕๐๖ ขอเปิดเป็นโรงเรียน
ประชาบาลประเภทนายอำเภอจัดตั้งเปิดสอนชั้นประถมศึกษาปีที่๑-๔
ปัจจุบันเปิดทำการสอน ๒ ระดับ คือ ระดับก่อนประถมศึกษา อนุบาลปีที่
๒-๓ จำนวน ๒ ห้องเรียน นั กเรียน ๑๕ คน ระดับประถมศึกษาปีที่ ๑-๖
จำนวน ๖ ห้องเรียน นั กเรียน ๗๑ คน รวมนั กเรียน ๘๖ คน จำนวนครู ๖ คน
นั กการภารโรง ๑ คน ครูจ้างสอน ๑ คน

วิสั ยทัศน์
"มุ่งพัฒนาผู้เรียนสู่ความเป็นเลิศด้านวิชาการ มีคุณธรรมจริยธรรม นำ

ความรู้สู่สากล ก้าวทันเทคโนโลยี ดำรงชีวิตอย่างพอเพียง บริหารจัดการ
อย่างมืออาชีพ ภายใต้การมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย"
ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก จำนวน ๓ แห่ง คือ

๑)ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านคลองหาเหนื อ
๒)ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านเขาน้ อย
๓)ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านปลายธารราชรักษา (นางสาวบุบผา ทองสกุล
คุณครูในโรงเรียน ผู้ให้สัมภาษณ์)

9

วัฒนธรรม/ภูมิปัญญา

ประเพณี
ประเพณีสำคัญของภาคใต้ ได้แก่ประเพณีรับ - ส่งตายาย ซึ่งเป็น
ประเพณีทำบุญวันสาร์ทในเดือนสิบ ซึ่งจะจัดขึ้นทุกท้องที่ในจังหวัด
สุราษฎร์ธานี เป็นประเพณีที่แสดงออกถึงความกตัญญูอย่างสูงยิ่งต่อ
บรรพบุรุ ษเป็นประเพณี ที่ชาวบ้านทุกครอบครัวไปทำบุญที่วัดเพื่อ
อุทิศส่วนกุศลให้ผู้ที่ล่วงลับไปแล้ว (นายทักษ์ พัฒน์ ดำ ปราญช์ชาว
บ้าน ผู้ให้สัมภาษณ์)

งานประจำปี
นอกจากนี้ ในพื้นที่ตำบลลำพูน ยังมีงานประจำปีที่สำคัญอื่นๆ อีก
ได้แก่
๑) งานสมโภชน์ ศาลหลักเมืองของตำบลลำพูน

๒) งานประเพณีขวัญข้าว

10
๓)งานทอดกฐิน



บริบทสั งคม/ความเป็นอยู่
ประชาชนส่ วนใหญ่ของตำบลลำพูนประกอบอาชีพเกษตรกรเป็น

อาชีพหลักโดยมีทรัพยากรด้านผลผลิตทางการเกษตรได้แก่ยางพารา
ปาล์มน้ำมัน เงาะ ทุเรียน มังคุด และลองกองสถานภาพทาเศรษฐกิจ
ของประชาชน การพาณิชย์และกลุ่มอาชีพ

ประชากรในเขตพื้นที่ประกอบอาชีพต่างๆ ดังนี้
แรงงาน

แรงงานในพื้นที่จะเป็นกลุ่มคนจากทางภาคอีสานซึ่งเข้ามาเก็บ
ผลผลิตในช่วงฤดูการเก็บเกี่ยวไม้ผลส่ วนใหญ่และชาวพม่าที่จะเข้ามา
รับจ้างทำสวนยางพารา

การเกษตร
ประกอบอาชีพเกษตรกรเป็นอาชีพหลักทรัพยากรด้านผลผลิต

ทางการเกษตร ได้แก่ ยางพารา ปาล์มน้ำมัน เงาะ ทุเรียน มังคุด และ
ลองกอง

การประมง
การเลี้ยงสัตว์น้ำ ในพื้นที่ตำบลลำพูนมีน้ อยมาก ทั้งนี้ ประชาชน
ในพื้นที่จะอาศัยการจับสัตว์น้ำในแหล่งน้ำธรรมชาติเป็นอาหาร เมื่อ
อดีตมีสั ตว์น้ำในแหล่งน้ำชุกชุมเป็นจำนวนมากแต่ปัจจุบันสั ตว์น้ำใน
แหล่งน้ำมีปริมาณลดลงเนื่ องจากประชาชนไม่ได้ให้ความสำคัญกับ
การอนุรักษา
การปศุสั ตว์
ปัจจุบันในพื้นที่มีสัตว์เศรษฐกิจที่สำคัญ ได้แก่ ไก่ และหมู แต่
ไม่มีการรวมกลุ่มในการส่งเสริมอาชีพมีปริมาณจำนวนน้ อยลง
เนื่ องจากไม่ค่อยมีพื้นที่เลี้ยงสัตว์ (นางอมรรัตน์ กาโห ผู้ให้สัมภาษณ์)

11

ด้านบริการสาธารณสุข

องค์การบริหารส่วนตำบลลำพูน มีหน่ วยสาธารณสุขดังนี้
๑.โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านปลายน้ำ หมู่ที่ 5

สมาชิก โดยมี อสม. ระดับตำบล๑๐๓ คน
ด้านอาชญากรรม
องค์การบริหารส่วนตำบลลำพูน มีการดูแลความสงบเรียบร้อย

และความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของประชาชน โดยมีหน่ วย
ต่างๆ ดังนี้

๑)ชุดชรบ. หมู่บ้าน ครบทั้ง ๗ หมู่บ้าน
๒)ชุดเฉพาะกิจกำนั นผู้ใหญ่บ้าน จำนวน 1 ชุด
๓)ป้อมตำรวจชุมชน จำนวน 1 แห่ง

๔)ศูนย์อำนวยความสะดวก และรักษาความปลอดภัยนั กท่อง
เที่ยว (โครงการจุฬาภรณฑ์พัฒนา ๘) จำนวน ๑ แห่ง

๕)ชุดอพปร. จำนวน ๑ ชุด
(นางนวพร อรุณเมฆ อาสาสมัครสาธารณสุข ผู้ให้สัมภาษณ์)

12

ส่ วนที่3
โครงสร้างเศรษฐกิจ

และอาชีพ

โครงสร้างเศรษฐกิจ 13
และอาชีพ



แหล่งทุนทางธรรมชาติ

ทรัพยากรธรรมชาติ

น้ำ
ในพื้นที่ตำบลมีลำคลองฉวางและลำคลองลำพูนไหลผ่าน มีพื้นที่
น่ าเป็นแหล่งต้นน้ำลำธารมีแหล่งน้ำเพื่อการอุปโภค บริโภค และ
เพื่อการเกษตร

ป่าไม้
องค์การบริหารส่วนตำบลลำพูน มีพื้นที่ป่าอยู่ในเขตพื้นที่หมู่ที่ ๖
(ศูนย์จุฬาภรณ์พัฒนา ๘) สภาพป่าส่วนใหญ่เป็นป่าดิบเขามีสภาพ
ป่าที่อุดมสมบูรณ์ พันธุ์ไม้ที่พบได้แก่ เหมือด กำยาน บังตาน

ภูเขา
เป็นพื้นที่ภูเขาสลับควนและราบลุ่มในพื้นที่มีภูเขาหินปูนกระจาย
อยู่บางส่ วน

คุณภาพของทรัพยากรธรรมชาติ การเปลี่ยนแปลงภูมิ
อากาศโลกส่ งผลให้สภาพภูมิอากาศแปรปรวนก่อให้เกิดภัยพิบัติ
ทางธรรมชาติบ่อยครั้งและทวีความรุนแรง อาทิ ดินโคลนถล่ม
อุทกภัย วาตภัย ภัยแล้งและไฟป่า นำไปสู่การขาดความมั่นคงใน
ชีวิตและทรัพย์สิ นประชาชนตื่นตระหนกและขาดความรู้ความ
เข้าใจและการเตรียมการด้านการป้องกันและบรรเทา
สาธารณภัยที่ดีนอกจากนี้ การพัฒนาเศรษฐกิจที่มุ่งหวังกำไรเกิน
ควรนำไปสู่ การทำลายฐานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่ งแวดล้อมมี
การบุกรุกพื้นที่ป่าครอบครองที่สาธารณะเพื่อประโยชน์ ส่วนตัว
(นางนิ ภาพรณ์ อินทร์ชู ผู้ให้สัมภาษณ์)

14

แหล่งอาหาร
ข้อมูลด้านการเกษตร : ประชากรส่วนใหญ่ในพื้นที่ประกอบ

อาชีพเกษตรกรรม ๗๐% ผลผลิตทางการเกษตรส่วนใหญ่ คือ
เงาะ ทุเรียน ลองกอง และปาล์มน้ำมัน

ข้อมูลด้านแหล่งน้ำทางการเกษตร : แหล่งน้ำเพื่อการเกษตร
มีดังนี้ ฝายน้ำล้น สระน้ำ ลำห้วย/ลำคลอง/คูระบายน้ำ บึง หนอง
และ ฝายแม้ว เมื่อถึงภาวะฤดูแล้งน้ำใช้เพื่อการเกษตรมีไม่เพียงพอ
ทำให้พืชผลทางการเกษตรได้รับความเสี ยหาย

ข้อมูลด้านแหล่งน้ำกิน น้ำใช้ (หรือน้ำเพื่อการอุปโภค บริโภค)
: น้ำสำหรับอุปโภค-บริโภค ขณะนี้ มีระบบประปาหมู่บ้าน แต่ยังไม่ทั่ว
ถึงทุกครัวเรือน ซึ่งจะต้องมีการขยายระบบประปา แหล่งน้ำกิน น้ำ
ใช้ ที่สำคัญ มีดังนี้ บ่อน้ำตื้น บ่อบาดาล ประปาภูเขา ประปาหมู่บ้าน
ถังเก็บน้ำ คสล.(อบต.) (นายไพจิตร บุญชู ผู้ให้สัมภาษณ์)
ผลิตภัณฑ์ชุมชน : มังคุด ทุเรียน เงาะโรงเรียนนาสาร

ของดี/ของขึ้นชื่อ : OTOP สินค้าพื้นเมือง และของที่ระลึกสินค้า
เมืองของตำบลลำพูน ได้แก่ น้ำผึ้งป่า และคั่วยอดเมาะ
(นางกาญจนา ชูเพ็ชร ผู้ให้สัมภาษณ์)

น้ำผึ้งป่า

15

ส่ วนที่4

สถานที่สำคัญ

16

สถานที่สำคัญ

แหล่งท่องเที่ยว
สถานที่ท่องเที่ยวโครงการจุฬาภรณ์พัฒนา ๘ โครงการจุฬาภรณ์

พัฒนา ๘ ตั้งอยู่ที่ตำบลลำพูนเมื่อเดือน พ.ย.๒๕๓๑ ได้เกิดเหตุการณพายุเกย์
ทำให้ภูเขาถล่มน้ำป่าไหลบ่าเข้าท่วม อำเภอบ้านนาสาร สาเหตุมาจากการ
บุกรุกทำลายป่าของชาวบ้านเพื่อทำสวนยาง
สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณ์วลัยลักษณ์ มีพระดำริที่จะแก้ปัญหา
ด้วยการทำสวนยางเชิงเขาในลักษณะขั้นบันไดและปลูกไม้ยืนต้นที่หยั่งราก
ลึกควบคู่ไปด้วยเพื่อป้องกันการพังทลายของดิน จึงได้ใช้พื้นที่ป่าซึ่งเป็น
ภูเขาสูงในเขตป่าสงวนคลองน้ำเฒ่าเพื่อวิจัยศึกษาระบบวนเกษตรฟื้ นฟู
สภาพป่าสิ่งน่ าสนใจชมทิวทัศน์ โครงการจุฬาภรณ์พัฒนา ๘ ตั้งอยู่บนเขาสูง
ประมาณ ๗๐๐ ม. จากระดับน้ำทะเล อากาศเย็นสบายตลอดทั้งปีในโครง
การฯ มีจุดชมทิวทัศน์ ที่สามารถมองเห็นเทือกเขานครศรีธรรมราช และ
ป่าดิบชื้นบนสันเย็น ซึ่งเป็นแนวสันเขาสูงประมาณ ๑,๐๐๐ ม. ยาวต่อเนื่ อง
กว่า ๔๐ กม.

ศาสตราจารย์ ดร.สมเด็จพระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้าจุฬาภรณ์วลัย ลักษณ์อัคร
ราชกุมารี ทรงมีพระราชดำริที่จะพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยว ทางธรรมชาติ
ภายในโครงการมีสิ่งที่น่ าสนใจ ได้แก่ สวนผีเสื้อ สวนดอกไม้ แหล่งสวน
เกษตร เส้นทางศึกษาธรรมชาติเขาเมาะ มีระยะทาง ๑,๐๐๐ ม. โดยเริ่มต้น
จากหน้ าตำหนั กทรงงาน แล้ววนกลับมาที่เดิมเป็นเส้นทางเดินป่าศึกษา
ระบบนิ เวศของป่าดิบชื้นมีพันธุ์ไม้ขนาดใหญ่ เช่น ยาง ไข่ ตะเคียน นอกจาก
นี้ ยังมีไม้พื้นล่าง ได้แก่ หวาย ระกำ และไม้วงศ์ขิงข่า ในเส้นทางยังผ่านพื้นที่
ป่าที่ถูกทำลายและปล่อยให้เกิดกระบวนการฟื้ นตัวของป่าตามธรรมชาติ
ช่วงก่อนที่จะวนกลับไปยังจุดเริ่มต้นมักพบช้างป่าออกมาหากินโดยไม่ตื่น
กลัวคน

ที่มา : สุราษฎร์ธานี Suratthani ข้อมูล ณ เดือนพฤศจิกายน ๒๕๖๐

17

น้ำตกดาดฟ้า
น้ำตกดาดฟ้า เป็นน้ำตกที่มีขนาดใหญ่และสูงที่สุดในจังหวัด

สุราษฎร์ธานี มี ๒๒ ชั้น ชั้นสูงสุดมีหน้ าผาสูงชันประมาณ ๘๐ เมตร
ในฤดูฝนน้ำตกจะมีน้ำมากไหลพรั่งพรูเต็มหน้ าผา ดูราวกับไหลลง
มาจากฟากฟ้าจึงได้ชื่อว่า "น้ำตกดาดฟ้า" ตั้งอยู่ในท้องที่ หมู่ที่ ๗
ตำบลลำพูน อำเภอบ้านนาสาร บริเวณน้ำตกดาดฟ้าเป็น ป่าดงดิบ
ชื้นสภาพสมบูรณ์ มีต้นไม้สูงใหญ่จำนวนมาก ส่วนตามพื้นล่างก็มี
เฟิน หวาย ขึ้นหนาแน่ น

น้ำตกดาดฟ้า ประกอบด้วยชั้นต่างๆ ถึง 13 ชั้น ไหลลดหลั่นมา
จากเขาหนอง แต่ละชั้นมีความสวยงามแตกต่างกันไป แต่การเดิน
ทางขึ้นไปชมให้ครบ 13 ชั้นค่อนข้างลำบาก เพราะทางสูงชันและไกล
มาก ต้องพักแรมในป่า ใช้เวลาไม่น้ อยกว่า 2 วัน 1 คืน
(นายสมโชค นะประสม ผู้ให้สัมภาษณ์)

18

ถ้ำเขาเมาะ
ถ้ำเขาเมาะเป็นเขาที่อยู่เขตบริเวณตำบลลำพูน และเป็นที่พัก

ภิกษุสงฆ์วิปัสสนากัมมัฏฐานถือว่าเป็นสถานที่ศักดิ์แห่งหนึ่ งภายใน
ชุมชน ถ้ำเขาเมาะสามารถเดินขึ้นขั้นบันไดไปบนเขาได้ และจะมีถ้ำที่
อยู่บริเวณทางขึ้นเขาจะมีขั้นบันไดทอดยาวลงไปด้านลงของถ้ำ
(นายโกษา พรหมทอง ผู้ให้สัมภาษณ์ )

ถ้ำเขาหน้ าแดง
ถ้ำเขาหน้าแดงอยู่บริเวณหมู่ที่ ๔ บ้านหมาก ตำบลลำพูน อำเภอ

บ้านนาสาร จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นเป็นภูเขาขนาดใหญ่ภายในอำเภอ
บ้านนาสาร เป็นเขาเดียวกับสถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญแห่งหนึ่งคือ ถ้ำ
ขมิ้น

๑)สวนผีเสื้ อ







๒)อ่างเก็บน้ำห้วยเคี่ยม













๓)ถ้ำขมิ้น

19

แหล่งโบราณสถาน
ศาลพ่อท่านหลักเมือง
เป็นสถานที่เก่าแก่ชาวบ้านส่วนน้ อยจะรู้จักศาลพ่อท่าน

หลักเมืองแห่งนี้ นอกจากคนภายในพื้นที่หมู่ที่ ๑ (เขาน้ อย) และสถาน
ที่แห่งนี้ มีความสำคัญในการจัดงานสมโภชน์ ณ ศาลหลักเมืองลำพูน
ประจำทุกปี และศาลพ่อท่านหลักเมืองแห่งนี้ ยังเป็นที่พักภิกษุสงฆ์
วิปัสสนากัมมัฏฐานอีกด้วย (นางสาคร บุญโญ ผู้ให้สัมภาษณ์)

ศาสนสถานของทุกศาสนา
องค์การบริหารส่ วนตำบลลำพูนมีองค์กรทางศาสนาวัดจำนวน

๒ แห่ง และสำนั กสงฆ์ จำนวน ๑ แห่งได้แก่ ดังนี้
๑)วัดโฉลกศิราราม ( หมู่ที่ ๔ บ้านหมาก ) ตั้งวัด เมื่อ พ.ศ.๑๘๐๐

รับวิสุงคามสีมา เมื่อ พ.ศ. ๒๔๐๔
๒)วัดพัฒนารมย์ ( หมู่ที่ ๒ บ้านปลายน้ำ )

ประวัติพระนั กพัฒนา
หลวงพ่อรุ่ม วฑฺฒนสีโล อดีตเจ้าอาวาสวัดพัฒนารมย์(วัดปลายน้ำ)

ต.ลำพูน อ.บ้านนาสาร จ.สุราษฎร์ธานี ชาติกำเนิ ดหลวงพ่อรุ่ม
ท่านเกิดปีชวด ตรงกับปี พ.ศ.๒๔๔๓ ภูมิลำเนาเป็นชาวบ้านหมู่ที่๕

ต.ลำพูน อ.บ้านนาสาร จ.สุราษฎร์ธานี บิดาชื่อคุณพ่อร่วง มีบุตร
ทั้งหมด ๔ คนหลวงพ่อรุ่มเป็นคนที่ ๓ บุตร คนแรกชื่อ คุณทวดคล้อย
บุตรคนที่สองชื่อ คุณทวดแขน บุตรคนที่สาม หลวงพ่อรุ่ม บุตรคนที่
สี่ หลวงพ่อพลัด ในปี พ.ศ.๒๔๖๓ หลวงพ่อรุ่มได้บรรพชาอุปสมบท
ท่านเป็นพระภิกษุที่สัมมถะ เป็นพระนั กพัฒนาเป็นผู้สร้างและบูรณะ
วัดบริเวณละแวกนั้ นจำนวน ๓ วัด ภาษาชาวบ้านเรียกว่าหักดง เพราะ
สมัยนั้ นเป็นป่ารกทึบ ต้องใช้จอบ พร้า ขวาน บวกกับความช่วยเหลือ
ของชาวบ้านละแวกนั้ นด้วยความเลื่อมใสในหลวงพ่อ

20

ส่วนที่ 5
การวิเคราะห์
ศักยภาพชุมชน

21

การวิเคราะห์ศั กยภาพชุมชน




วิเคราะห์ข้อมูลชุมชนตำบลลำพูน อำเภอบ้านนาสาร จังหวัสุราษฎร์ธานี

( เทคนิ ค SWOT )

การวิเคราะห์ชุมชน มีเทคนิ คในการวิเคราะห์หลายเทคนิ คด้วยกัน

เทคนิ ค SWOT เป็นเทคนิ คหนึ่ งที่ใช้ได้ผลดี และชุมชนเข้าใจง่าย เป็นการ

วิเคราะห์จุดแข็ง จุดอ่อน โอกาส อุปสรรค์ของชุมชน ซึ่งเกิดจากปัจจัยภายใน

ชุมชน และปัจจัยภายนอกชุมชน ที่มีผลกระทบทั้งทางดี และไม่ดีแก่ชุมชน

Strengths (S) = จุดแข็ง คือ สิ่งที่ดีในชุมชน ซึ่งเกิดขึ้นจากปัจจัยภายใน
ชุมชน ที่ส่งผลให้ชุมชนมีความเข้มแข็ง และสามารถพึ่งตนเองได้
Weaknesses (W) = จุดอ่อน คือ สิ่งที่ไม่ดีหรือสิ่งที่มีปัญหา ซึ่งเกิดจาก
ปัจจัยภายในชุมชน ที่ส่งผลให้ชุมชนมีความอ่อนแอ
Opportunities (O) = โอกาส คือ ปัจจัยจากภายนอกชุมชนที่ส่งผลกระทบ
ในทางที่ดีต่อชุมชน เป็นตัวช่วยให้ชุมชนพัฒนาได้ดีขึ้น เป็นตัวส่งเสริมให้
ชุมชนไปสู่ เป้าหมายได้มากขึ้น
Threats (T) = อุปสรรค์ คือ ปัจจัยจากภายนอกชุมชน ที่ส่งผลกระทบใน
ทางที่ไม่ดีต่อชุมชน หรือเป็นปัญหา ไม่สามารถพัฒนาชุมชนไปตามเป้าหมาย
ได้ หรือไปสู่เป้าหมายได้ช้าลง




Strengths (S)

๑.การบริหารการจัดการทางด้านงบประมาณมีความโปร่งใสและมีความ
เป็นธรรมต่อทุกพื้นที่ ผู้นำชุมชนมีความสามัคคีปองดอง ให้ความร่วมมือแก่
หน่ วยงาน และผู้ที่เข้ามามีส่วนช่วยเหลือต่อการพัฒนาท้องถิ่น

๒.มีอิสระมากพอสมควรในระบบการสรรหา และคัดเลือกบุคลากร หรือ
พนั กงานซึ่งสามารถคัดเลือกพนั กงานเจ้าหน้ าที่มีความรู้ความสามารถเพื่อ
บรรจุได้ตรงลักษณะงาน

๓.ระบบการติดต่อทางโทรศัพท์สื่อสารที่ทันสมัย มีระบบอินเตอร์เน็ ต
ความเร็วสูง

๔.มีงบประมาณพอสมควรในการสนั บสนุนการพัฒนาด้านต่างๆภายใน
ชุมชน

๕.ประชาชนมีความเป็นอยู่เรียบง่าย มีน้ำใจช่วยเหลือซึ่งกันและกัน อีก
ทั้งยังมีการอนุรักษ์วัฒนธรรมประเพณี ดั้งเดิมของท้องถิ่นเป็นอย่างดี

22

Weaknesses (W)

๑.มีการแบ่งการในหน้ าที่ยังไม่เป็นเอกภาพ
๒.โครงการใหญ่ๆไม่สามารถดำเนิ นการได้ตามแผนเนื่ องจากเกิดความ
ล่าช้าจากการจัดสรรงบประมาณของรัฐ
๓.งบประมาณที่ได้รับไม่สอดคล้องกับแผนการดำเนิ นงานที่กำหนดไว้
งบประมาณมีอยู่จำนวนจำกัดจึงไม่สามารถตอบสนองต่อความต้องการของ
ประชาชนได้อย่างทั่วถึงได้อย่างท่วงทีเช่น การประสานงานติดตั้งเสาไฟฟ้า
เพื่อให้ความสว่างแก่เส้นทางภายในชุมชนให้ทั่วถึง และครอบคลุมต่อความ
ต้องการของประชาชน

Opportunities (O)

๑.ประชาชนส่วนใหญ่ให้ความร่วมมือ และให้ความสำคัญในกิจกรรม
ของหมู่บ้านรวมถึงกิจกรรมของทางองค์การบริหารส่ วนตำบลลำพูน(อบต.)
จัดกิจกรรมขึ้นมา

๒.มีงบประมาณมากพอสมควรที่สามารถพัฒนาให้ครอบคลุมปัญหา
ความต้องการของประชาชนในทุกๆด้าน

๓.ประชาชนได้เข้ามามีส่วนร่วมในการติดตามตรวจสอบการดำเนิ น
งานขององค์การบริหารส่วนตำบลลำพูน(อบต.) อย่างมีระบบ และให้อิสระ
แก่องค์การบริหารส่วนตำบลลำพูนในการดำเนิ นงานพัฒนาอย่างเต็มที่บน
พื้นฐานแผนยุทธศาสตร์ และแผนพัฒนาสามปี

Threats (T)

๑.งบประมาณที่ได้รับจากการจัดสรรจากรัฐบาลไม่เป็นไปตามที่
กฎหมายกำหนด

๒.ประชาชนขาดความสนใจทางการเมือง และการปิดกั้นตนเองไม่
เข้ามามีส่ วนร่วมในกิจกรรมทางสั งคม

๓.นโยบายของรัฐ หรือผู้บริหารไม่ส่งผลหรือสะท้อนความต้องการ
ของประชาชนได้มากเท่าที่ควร

๔.ภัยธรรมชาติบางครั้งรุนแรงเกินกว่าที่คาดการณ์ไว้ และไม่
สามารถรับสถานการณ์ ได้ทันท่วงที

๕.ประชาชนบางส่วนมีภาระหนี้ สินมากเกินไป และมีความฟุ่มเฟือย
เกินฐานะความเป็นอยู่ที่แท้จริง

๖.ปัญหาแหล่งน้ำเพื่อการทำการเกษตรยังไม่มีระเบียบกฎกติกาที่
ชัดเจน มักเกิดปัญหาเรื่องของการใช้น้ำไม่เพียงพอต่อการเกษตรในช่วง
หน้ าแล้งอยู่บ่อยครั้ง

23

บรรณานุกรม

นายเสกศรรณ กาโห สัมภาษณ์ ๘ ตุลาคม ๒๕๖๔
นางอมรรัตน์ กาโห สัมภาษณ์ ๙ ตุลาคม ๒๕๖๔
นางนิ ภาพรณ์ อินทร์ชู สัมภาษณ์ ๙ ตุลาคม ๒๕๖๔
นายเสน่ ห์ จรดิษฐ์ สัมภาษณ์ ๙ ตุลาคม ๒๕๖๔
นายสัมพันธ็ เมชรประดิษฐ์ สัมภาษณ์ ๙ ตุลาคม ๒๕๖๔
นายไพจิตร บุญชู สัมภาษณ์ ๙ ตุลาคม ๒๕๖๔
นายสุธรรม เพชรแท้ สัมภาษณ์ ๙ ตุลาคม ๒๕๖๔
นายประจักษ์ พัฒสังวาล สัมภาษณ์ ๙ตุลาคม ๒๕๖๔
โรงเรียนบ้านเขาน้ อย.[ออนไลน์ ].๒๕๖๒,สืบค้นเมื่อวันที่๒๕ กันยายน
๒๕๖๔.เข้าถึงได้จาก.https://www.educationofthailand.com
สำนั กงานพัฒนาชุมชน.[ออนไลน์ ].๒๕๖๑,สืบค้นเมื่อวันที่๒๖ กันยายน
๒๕๖๔.เข้าถึงได้จาก.https://suratthani.cdd.go.th
แผนพัฒนาท้องถิ่นพ.ศ.๒๕๖๑–๒๕๖๔.{ออนไลน์ ].๒๕๖๑,สืบค้นเมื่อวัน
ที่๒๗ กันยายน ๒๕๖๔.เข้าถึงได้จาก.http://www.lumphoon.go.th/html
สำนั กงานพัฒนาชุมชนอำเภอบ้านนาสาร.[ออนไลน์ ].๒๕๖๑,สืบค้นเมื่อวัน
ที่๓o กันยายน ๒๕๖๔.เข้าถึงได้จาก.https://district.cdd.go.th/bannasan

24

ภาคผนวก