หน่วยที่ 7

แบบทดสอบก่อนเรียนหน่วยที่ 7
ระเบยี บข้อบงั คบั ด้านความปลอดภยั สาหรบั ธรุ กิจดิจิทลั

คำชแ้ี จง ใหเ้ ลือกคำตอบท่ีถูกต้องทีส่ ุดเพียงคำตอบเดยี ว
1. ธรุ กิจดิจิทัล หมายถงึ ข้อใด

ก. อาชพี อิสระ เป็นอาชพี ที่สามารถดำเนนิ การเองได้โดยลงทนุ นอ้ ย ใช้ความคดิ กำลังกาย
ค่อนข้างมาก เน้นการพงึ่ ตนเอง

ข. ธุรกจิ ดิจทิ ลั (Digital Business) คือการนำเทคโนโลยตี า่ ง ๆ เข้ามาพัฒนาธรุ กิจที่ทำอยเู่ พอื่ เพิม่ ความ
สะดวกสบายใหท้ ั้งผู้ประกอบการและผ้บู ริโภคในการเลอื กซอ้ื สินค้าหรือบรกิ ารตา่ ง ๆ แตจ่ ุดประสงคห์ ลกั ๆ ก็
คอื การหาทางเพ่มิ ยอดขายให้กบั ธรุ กจิ นัน่ เอง

ค. การดำเนินกิจกรรมของบคุ คล หรือ กลมุ่ บุคคล ท่รี ่วมกันในการดำเนนิ การผลติ การจำหนา่ ยสินคา้
และบริการ โดยมีจุดมุ่งหมายท่ีจะไดร้ บั ผลตอบแทนหรอื ผลกำไรจากการดำเนินกิจกรรมนน้ั

ง. เป็นวธิ กี ารหนึ่งในการขยายตลาดและเป็นชอ่ งทางในการจดั จำหน่าย เพือ่ ต่อยอดธุรกิจ โดยผา่ น
ผู้ประกอบการอิสระ

จ. ถกู ท้งั ข้อ ก. และ ข้อ ข.
2. ข้อใดคอื การรกั ษาความปลอดภัยของข้อมูล

ก. การควบคมุ ในระบบคอมพิวเตอร์ (Internal Controls)
ข. การรกั ษาความปลอดภัยของขยะข้อมูล (Secured Waste)
ค. การตรวจสอบประวัติผ้สู มัครงาน (Applicant Screening)
ง. การตรวจสอบ (Auditor Checks)
จ. ถกู ทกุ ข้อ
3. หากเจอกบั กลลวงออนไลน์ท้งั หลาย ใหท้ ำตามแนวทางในขอ้ ใด
ก. อย่าโอนเงนิ หรือให้รายละเอียดบัตรเครดิต บัญชธี นาคาร หรอื เอกสารส่วนบคุ คลกับใครกต็ ามที่เรา
ไมร่ จู้ กั กอ่ นตรวจสอบใหแ้ นใ่ จ
ข. ลองพนิ จิ พิจารณาให้ดีว่า ข้อเสนอหรือรางวัลท่ไี ด้รบั ทางอีเมลหรือเวบ็ ไซต์ “ดีเกนิ จรงิ ” หรอื เปล่า
เช่น อยูด่ ี ๆ ใครจะให้เงนิ เราเป็นสบิ ลา้ น หรอื เสนอไอโฟนรุ่นใหม่ให้เราฟรี ๆ
ค. ตรวจสอบความนา่ เชือ่ ถือของเวบ็ ไซต์ดว้ ยการเช็กวา่ สะกดยอู ารแ์ อลถูกต้องและมีอะไรผดิ สังเกต
หรอื เปล่า เช่น เปล่ยี นตัวอกั ษร O เป็นเลข 0 รวมถงึ ตรวจสอบว่าเว็บไซต์ใช้การเขา้ รหสั แบบ HTTPS หรอื มีอะไร
รับรองความนา่ เชื่อถือหรอื ไม่ เช่น มีตราสญั ลักษณร์ บั รองความปลอดภัยจากหน่วยงานที่นา่ เช่อื ถอื

ง. ตรวจสอบทีม่ าของอีเมล เชน่ เข้าเวบ็ ไซต์ทางการเพ่ือติดต่อสอบถาม หรือลองเอาเน้ือหาอเี มลไปใส่
ในเครอ่ื งมือคน้ หา สว่ นมากการหลอกลวงเหลา่ นี้จะมีคนเคยรายงานเอาไว้

จ. ถูกทุกข้อ
4. พลเมอื งดจิ ิทลั จะต้องมคี วามรบั ผิดชอบด้านใด

ก. ความรบั ผดิ ชอบตอ่ ครอบครัวและเพื่อน
ข. ความรบั ผิดชอบตอ่ ตนเอง
ค. ความรับผดิ ชอบตอ่ บ้านเมือง
ง. ความรบั ผดิ ชอบต่อชมุ ชน
จ. ถกู ทกุ ข้อ
5. ไวรสั คอมพวิ เตอรส์ ง่ ผลกระทบอยา่ งไรต่อสังคม
ก. เพ่ิมปญั หาส่ิงแวดล้อม
ข. เกิดความไมเ่ สมอภาค
ค. เพิ่มจำนวนผใู้ ชค้ อมพิวเตอร์
ง. เกิดความเสยี หายแกข่ ้อมูล
จ. ลดจำนวนผใู้ ชค้ อมพวิ เตอร์
6. ข้อใดถอื ว่าเป็นภัยแฝงออนไลน์
ก. มานะขายของออนไลน์
ข. มานีใชเ้ วลาวา่ งเลน่ โซเชียล จนทำใหส้ อบไม่ผ่าน
ค. นารีแจ้งข่าวสารใหเ้ พื่อนโดยใช้ Facebook
ง. สายใจส่งงานอาจารย์ทางเมล
จ. มีนาแจง้ ข่าวสารใหเ้ พื่อนโดยใช้ Line
7. ข้อใดไม่ควรทำในการตั้งรหัสผา่ น
ก. สร้างรหสั ทีป่ ระกอบด้วยตัวพิมพ์ใหญ่ ตัวพิมพเ์ ลก็ ตัวเลข และสัญลกั ษณ์ผสมกัน
ข. รหสั ควรมีความยาวอยา่ งน้อย 8 อักขระขน้ึ ไป
ค. หลีกเลยี่ งคำศัพทท์ ่เี ปน็ คำสามญั ทว่ั ไป (คำทีป่ รากฏในพจนานกุ รม) เช่น CAT, DOG, LOVE
ง. หลกี เลี่ยงการใชข้ ้อมูลส่วนตัวท่ีคาดเดาไดง้ า่ ยและไมเ่ ป็นความลับ เช่น วันเกดิ บา้ นเลขท่ี เลขผเู้ สยี
ภาษี ทะเบียนรถ เบอรโ์ ทรศัพท์ หรอื ชอ่ื เล่น ช่ือสัตว์เลย้ี ง ชอื่ โรงเรยี น ช่ือทมี กีฬาทีมโปรด
จ. ใช้ตวั อักษรหรอื ตวั เลขเรยี งกันตามลำดับ เช่น ABCD 1234 หรือการเรียงรหสั

8. ขอ้ ใดไม่เปน็ การป้องกนั การเขา้ ถึงข้อมลู ของอาชญากรคอมพวิ เตอร์
ก. ใชบ้ ัตรแมเ่ หล็ก หรือกุญแจ เพอื่ เข้าสรู่ ะบบ

ข. ใชร้ หัสผูใ้ ช้ (Username) และรหสั ผ่าน (Password)

ค. ใช้ระบบอา่ นลายนวิ้ มือก่อนเข้าสรู่ ะบบคอมพวิ เตอร์

ง. ปิดการทำงานระบบ Firewall ทุกคร้งั ทเ่ี ปิดคอมพวิ เตอร์

จ. เปดิ การทำงานระบบ Firewall ทุกครั้งทีเ่ ปดิ คอมพวิ เตอร์

9. ขอ้ ใดคอื สงิ่ ทไี่ มค่ วรปฏิบตั ิในการเชือ่ มต่อ Wi–Fi สาธารณะ

ก. หลีกเล่ยี งการโอนเงินผา่ นระบบธนาคารออนไลน์

ข. หลีกเล่ียงการลงชอื่ เข้าใช้บัญชีอีเมล

ค. หลีกเลยี่ งการสั่งซ้ือของออนไลน์

ง. ดวู ่าเว็บไซต์ทเี่ ราจะเขา้ รองรบั การเข้ารหัสหรอื ไม่

จ. ถกู ทกุ ข้อ

10. ข้อใดไมใ่ ชข่ ้อดีของเศรษฐกิจดิจทิ ัล

ก. ลดความเหล่ือมล้ำ ข. เพมิ่ ผลติ ผลการผลติ

ค. สินคา้ บรกิ ารผิดกฎหมาย ง. ขยายความร่วมมือ รฐั เอกชน และพลเมือง

จ. สนิ ค้าบริการถกู กฎหมาย

11. ขอ้ ใดคอื จุดมงุ่ หมายนโยบายการให้ความคุม้ ครองด้านลิขสิทธ์ขิ องประเทศไทย

ก. เพอ่ื กระตุน้ ใหม้ ีการสื่อสารหรือถา่ ยทอดความคดิ ความรู้ และขอ้ มลู ในสงั คมมากท่สี ดุ

ข. เพื่อคุ้มครองสทิ ธปิ ระโยชน์อันชอบธรรมของผู้สรา้ งสรรค์

ค. เพือ่ ส่งเสรมิ และรกั ษาผลงานสร้างสรรค์อนั เปน็ มรดกทางวฒั นธรรมของประเทศ

ง. เพ่ือกำหนดกฎเกณฑห์ รือกติกาในการแสวงหาประโยชนท์ างเศรษฐกจิ การค้าจากผลงานสรา้ งสรรค์

ดา้ นลิขสิทธิท์ ัง้ ในระดับภายในประเทศและระหวา่ งประเทศ

จ. ถกู ทกุ ข้อ

12. ข้อใดไมใ่ ช่การรักษาความปลอดภยั ของข้อมลู

ก. การควบคุมในระบบคอมพิวเตอร์ (Internal Controls)

ข. การรกั ษาความปลอดภัยของขยะข้อมูล (Secured Waste)

ค. การตรวจสอบประวัตผิ ู้สมัครงาน (Applicant Screening)

ง. การตรวจสอบ (Auditor Checks)

จ. ตอ้ งไม่นำเอาผลงานของผู้อืน่ มาเปน็ ของตน

13. ข้อใดคือจรรยาบรรณของผู้ใชอ้ ินเทอร์เนต็

ก. ต้องไม่รบกวนการทำงานของผู้อื่น

ข. ต้องไมใ่ ชค้ อมพิวเตอร์ทำร้ายหรือละเมิดผู้อ่ืน

ค. ต้องไมใ่ ช้คอมพิวเตอรเ์ พอ่ื การโจรกรรมข้อมูลข่าวสาร
ง. ต้องไมส่ อดแนมหรอื แกไ้ ขเปิดดใู นไฟลข์ องผอู้ ื่น
จ. ถูกทกุ ข้อ
14. ขอ้ ใดสามารถใช้ยืนยันอตั ลกั ษณ์ของคนทมี่ าติดต่อเราและค้นหานักต้มต๋นุ ออนไลน์
ก. ช่ือทแ่ี สดงตรงกับบัญชผี ใู้ ช้หรือเปลา่ เราตรวจสอบได้วา่ ช่อื ทใ่ี ชแ้ สดงตรงกบั ช่ือท่ปี รากฏในยอู าร์
แอลหรอื ไม่
ข. รูปโปรไฟลด์ ูน่าสงสัยหรือไม่ เราควรสงสยั คนทใ่ี ช้รูปโปรไฟล์เบลอหรือเหน็ ไม่ชดั ไวก้ ่อน หรอื คนท่ี
แอบเอารปู ของคนอื่นท่ีมีตัวตนจริง ๆ มาใชเ้ ป็นรปู โปรไฟล์
ค. มกี ารเปดิ ใชบ้ ัญชีมานานแคไ่ หน บัญชีปลอมมกั จะไมค่ ่อยมีการโพสต์และปฏิสมั พนั ธม์ ากนัก
ง. มรี ายละเอยี ดประวัตสิ ว่ นบุคคลหรอื ไม่ บัญชีปลอมโดยมากมกั จะไมค่ ่อยใสร่ ายละเอยี ดขอ้ มลู
เก่ยี วกบั ตวั เองเท่าไหร่ แตถ่ า้ มรี ายละเอียด ก็ควรตรวจสอบวา่ รายละเอยี ดเหลา่ นน้ั ดูเป็นจริงขนาดไหน
จ. ถูกทกุ ข้อ
15. ข้อใดคือความหมายของธุรกิจระบบขั้นสูงมาก
ก. เปน็ ธุรกิจที่มีสถานะการใช้เครือ่ งมือดิจิทลั ที่ยังไม่ได้พัฒนา ยังพงึ่ พาวธิ กี ารทางการตลาดแบบ
ดัง้ เดิม
ข. เป็นธุรกจิ ดจิ ทิ ัลที่แท้จรงิ โดยใชเ้ คร่ืองมอื ดจิ ิทัลทั้งหมดข้างตน้ แตอ่ ยู่ในระดบั ทีส่ งู ขึน้ นอกจากนยี้ งั
ใชเ้ ครือ่ งมือดิจิทัลที่ซบั ซ้อนกว่า เชน่ การพฒั นาแอปบนอุปกรณเ์ คลื่อนทห่ี รือใช้การวิเคราะหข์ ้อมลู เพื่อเรียนรู้
เพิ่มเติมเก่ยี วกับความชอบของลกู ค้าหรือแนวโนม้ การขาย
ค. คอื ธรุ กิจทล่ี กู ค้าใช้โทรศัพทม์ ือถอื เพ่ือการจองออนไลน์หรือความสามารถในการทำอีคอมเมริ ์ซ
มีสว่ นร่วมกับส่อื สังคมออนไลนแ์ ละชอ่ งทางการตลาดออนไลน์มากมาย
ง. เปน็ ธรุ กจิ ทเ่ี วบ็ ไซตเ์ รยี บงา่ ย ไม่มีอีคอมเมิรซ์ หรือความสามารถในการใชง้ านโทรศัพท์มอื ถอื
จ. ถูกทุกข้อ

หนว่ ยที่ 7
ระเบียบขอ้ บังคบั ดา้ นความปลอดภยั สำหรบั ธุรกจิ ดจิ ทิ ลั

หวั ขอ้ เรอ่ื ง (Topics)
7.1 ความหมายของธรุ กจิ ดิจิทลั
7.2 ความสำคญั ของธรุ กิจดิจิทลั
7.3 ประเภทของธุรกจิ ดิจทิ ัล
7.4 ความปลอดภยั ในโลกดจิ ิทัล
7.5 ระเบียบข้อบงั คบั สำคญั ด้านความปลอดภัยสำหรับธุรกิจดิจทิ ัล

แนวคดิ สำคญั (Main Idea)

ธุรกจิ ดจิ ิทัลเปน็ เร่อื งเกี่ยวกบั การสรา้ งการออกแบบธุรกิจใหม่ ๆ โดยการทำให้โลกดิจิทัลและโลกทาง
กายภาพเกยี่ วกบั การปฏสิ มั พันธแ์ ละการเจรจาระหวา่ งธรุ กิจและส่งิ ตา่ ง ๆ เมื่อมีสิง่ ตา่ ง ๆ เริ่มเจรจากันเอง
รวมถงึ ผูค้ น และธรุ กิจที่เราเร่ิมเหน็ ว่าเราเขา้ สโู่ ลกใหม่ ในอดีตคนเป็นตัวแทนของสงิ่ ต่าง ๆ ในธรุ กจิ ในอนาคต
สิ่งทจ่ี ะเปน็ ตวั แทนของตัวเอง และจะเปลี่ยนวิธีการทธี่ ุรกิจมองเห็นโอกาสของมันความจรงิ แล้วธรุ กจิ ดิจิทัลจะ
ขดั ขวางทุกอุตสาหกรรม และผ้บู ริหารธุรกจิ CO และผูใ้ หบ้ ริการดา้ นเทคโนโลยีจะต้องคิดอยา่ งแตกต่างเพื่อ
ชว่ ยให้ธุรกิจของตนหลีกเลี่ยงการหยดุ ชะงัก นี่คือโลกใหมท่ ี่ทำให้คนรุน่ ก่อนล้าสมัยในขณะทสี่ รา้ งโอกาสที่
ยิ่งใหญ่สำหรับผทู้ ่ีสามารถมองเห็นโอกาสน้ี ผู้บริหารธรุ กิจท่ีเข้าใจเศรษฐกจิ อุตสาหกรรมดจิ ิทลั ในปี 2020 จะมี
บทบาทสำคญั ในการช่วยให้องค์กรของพวกเขาชนะในยุคใหมน่ ้ี ผ้นู ำทางธุรกจิ ท่ีประสบความสำเรจ็ จะต้องมี
ทักษะทางธุรกจิ แบบดจิ ทิ ัล บทบาทใหม่ ๆ เชน่ หวั หน้าเจ้าหนา้ ท่ีดจิ ิทัลจะกลายเปน็ ตวั เร่งปฏกิ ิรยิ าบทบาทผูน้ ำ
ธุรกิจ และ CI0 ทั้งหมดจะต้องพฒั นาความเปน็ ผู้นำและความสามารถด้านเทคโนโลยดี ิจทิ ัลเพ่ือกำหนดและ
ดำเนนิ กลยทุ ธ์ดิจทิ ัล ในปี 2020 ทักษะด้านความเปน็ ผนู้ ำแบบดิจิทัลจะถูกสนั นษิ ฐานสำหรบั ผูน้ ำธุรกจิ ทงั้ หมด
และเทียบเทา่ กับทักษะการบรหิ ารอนื่ ๆ เช่น การเงนิ เทคโนโลยดี ิจิทัลผลกั ดนั การปรับปรุงในกระบวนการทาง
ธรุ กิจแบบด้งั เดิม และระดับโมเดลทางธรุ กิจ อย่างไรกต็ ามการต่อสู้ที่แตกต่างจะเปน็ "ชว่ งเวลาทางธุรกิจ" ระดับ
การสรา้ งนวัตกรรมดจิ ิทลั ระดับท่ีสามทสี่ รา้ งขึ้นโดยต้องแขง่ ขนั ด้วยความเร็วทเ่ี พ่ิมข้ึนและความคลอ่ งตวั
เทคโนโลยเี ชน่ Internet of Things และการพมิ พ์ 3D จะชว่ ยใหก้ ระบวนการทางธรุ กจิ ดจิ ทิ ัลรูปแบบ และ
ชว่ งเวลาใหม่ ซ่ึงจะเหน็ ได้วา่ ธุรกจิ ดจิ ิทัลมคี วามสำคญั อย่างมากในโลกยุคปจั จุบัน ความปลอดภัยของธรุ กจิ
ดิจิทัลก็เป็นส่งิ ทีส่ ำคญั และต้องตระหนักถึงอย่างมาก ซ่ึงในหน่วยนี้จะขอกล่าวถึง ระเบียบข้อบงั คบั ดา้ นความ
ปลอดภยั สำหรบั ธรุ กจิ ดิจทิ ลั เพอื่ เปน็ แนวทางเก่ียวกบั การดำเนนิ การธรุ กจิ ดจิ ทิ ัลต่อไป

สมรรถนะยอ่ ย (Element of Competency)

แสดงความรเู้ กยี่ วกบั ระเบียบข้อบังคับดา้ นความปลอดภัยสำหรบั ธุรกิจ

จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤติกรรม (Behavioral Objectives)

1. บอกความหมายของธุรกิจดิจิทลั ได้
2. บอกความสำคัญของธุรกิจดจิ ิทัลได้
3. บอกประเภทของธรุ กจิ ดจิ ิทัลได้
4. บอกข้อควรระวงั ในการรกั ษาความปลอดภยั ในโลกดิจทิ ัลได้
5. บอกระเบียบข้อบังคบั สำคัญดา้ นความปลอดภยั สำหรับธุรกจิ ดิจทิ ัลได้

เนอ้ื หาสาระ (Content)

7.1 ความหมายของธรุ กจิ ดจิ ทิ ลั
ธรุ กิจดจิ ทิ ลั (Digital Business) คอื การนำเทคโนโลยีต่าง ๆ เข้ามาพฒั นาธุรกิจท่ีทำอยู่เพ่อื เพ่ิมความ

สะดวกสบายใหท้งั ผปู้ ระกอบการและผู้บริโภคในการเลือกซ้อื สินค้าหรือบริการตา่ ง ๆ แต่จุดประสงคห์ ลกั ๆ ก็
คอื การหาทางเพิม่ ยอดขายให้กบั ธรุ กิจนนั่ เอง เชน่ การนำ Application มาช่วยในการเขา้ ถงึ ผูบ้ ริโภคยุคใหมท่ ี่
ชอบใช้ Smartphone การสร้างช่องทางขายผ่านส่ือ Social Media ต่าง ๆ และการทำโฆษณารวมไปถึงการ
สัง่ ซื้อและจัดสง่ สนิ ค้าในแบบ Online เปน็ ต้น ภาพรวมของธรุ กิจดจิ ิทลั (Digital Business) คือ การ
เปลี่ยนแปลงธุรกิจทม่ี ีอยูแ่ บบเดมิ ให้เปน็ ธุรกจิ แบบทม่ี ีการใช้เทคโนโลยเี ขา้ มาชว่ ยปรับเปลีย่ นโครงสร้าง
7.2 ความสำคัญของธรุ กจิ ดจิ ทิ ลั

ธรุ กจิ ดจิ ทิ ลั มคี วามสำคญั คอื ช่วยในการปรบั เปลีย่ นรูปแบบของธรุ กิจทเ่ี ปน็ อยู่แบบเดมิ ให้มีความ
ทนั สมยั สามารถตอบสนองต่อความต้องการของผบู้ ริโภคยคุ ใหมไ่ ด้ทนั ท่วงที เพิ่มยอดขายและลดตน้ ทุนให้กับ
ผปู้ ระกอบการ
7.3 ประเภทของธรุ กจิ ดจิ ิทลั

จากรายงานพบวา่ ธรุ กิจขนาดเลก็ มจี ำนวน 20% ในสหรฐั ฯ ทีไ่ ม่ไดใ้ ช้เครื่องมือทางดจิ ิทลั เพื่อ
ประโยชน์อยา่ งเต็มที่ และหากธรุ กิจยงั อยู่ในระดบั “พ้นื ฐาน” หรือทั่วไป และยังไมส่ ามารถแปรเปลีย่ นเป็น
ธรุ กิจดจิ ทิ ลั อย่างแท้จริง อาจท้งิ เงนิ กองโตไวก้ ็ได้

Deloitte รายงานวา่ ธุรกจิ ขนาดเลก็ ในสหรฐั อเมริกา มีเคร่ืองมือดิจทิ ัลมาช่วยธุรกจิ และมนี ยั ของ
เศรษฐกจิ สหรฐั อเมริกาไดอ้ ย่างไร จากการศกึ ษาได้จดั ระดับเจ้าของธรุ กจิ ขนาดเลก็ โดยแบ่งตามการมีส่วนร่วม
แบบดิจิทัล 4 ระดับ และข้ึนอยู่กับปจั จัยท่วี า่ พวกเขาใชเ้ ครื่องมือออนไลน์อย่างไร ดังน้ี

1. ธรุ กจิ ระดบั พนื้ ฐาน ธรุ กจิ ขนาดเล็กในระดับนม้ี ีสถานะการใช้เครอื่ งมือดจิ ิทัลท่ียังไม่ไดพ้ ฒั นา ยงั
พึ่งพาวธิ กี ารทางการตลาดแบบดัง้ เดิม เชน่ การสง่ อเี มลโดยตรง การโฆษณาสิง่ พิมพ์ ไม่มีเว็บไซต์ หรือส่ือสังคม
ออนไลน์โดยพ้นื ฐานแล้ว เครื่องมือดจิ ทิ ลั ตัวเดยี วท่ีใช้ คือ ทอ่ี ยู่อีเมลธุรกิจ

2. ธรุ กจิ ระดบั กลาง ในระดบั นธี้ รุ กจิ ขนาดเลก็ จะใช้เคร่ืองมอื ดจิ ิทัล เชน่ เวบ็ ไซตท์ ่ีเรยี บงา่ ยไม่มอี ี
คอมเมิรซ์ หรือความสามารถในการใชง้ านโทรศัพทม์ ือถือ ใช้เครื่องมือทางการตลาดออนไลนข์ ัน้ พนื้ ฐาน
บางอยา่ ง เช่น การแสดงในไดเรกทอรีออนไลน์ การอยู่ในมารเ์ กตเพลส (Marketplace)

3. ธรุ กจิ ระดบั สงู ธรุ กิจระดับสงู มีเว็บไซต์ข้นั สงู คือ ลกู ค้าใช้โทรศพั ท์มือถือ เพ่ือการจองออนไลนห์ รอื
ความสามารถในการทำอีคอมเมิรซ์ มสี ่วนร่วมกบั ส่ือสังคมออนไลน์ และช่องทางการตลาดออนไลน์มากมาย
นอกจากนี้ยงั ใชเ้ ครื่องมือดิจิทัลภายใน เชน่ Video Conferencing, Cloud Software เพ่ือเพ่ิมประสทิ ธิผลของ
ธรุ กจิ

4. ธรุ กจิ ระดบั สงู มาก เปน็ ธรุ กิจดจิ ิทลั ท่ีแท้จริง โดยใชเ้ ครอ่ื งมือดิจทิ ัลทงั้ หมดขา้ งตน้ แตอ่ ยูน่ ระดบั ท่ี
สงู ข้ึน นอกจากนี้ ยังใช้เครื่องมอื ดิจิทลั ทซี่ บั ซ้อนกวา่ เชน่ การพัฒนาแอปพลเิ คชนั บนอปุ กรณ์เคล่อื นท่ีหรือใช้
การวิเคราะห์ขอ้ มูลเพ่ือเรียนรู้เพ่มิ เติมเกีย่ วกับความชอบของลูกค้าหรือแนวโนม้ การขาย
7.4 ความปลอดภยั ในโลกดจิ ทิ ลั

7.4.1 ขอ้ ควรระวงั ในการรกั ษาความปลอดภยั ในโลกดจิ ทิ ลั
จะเหน็ ไดว้ ่าในเรื่องที่ดูเหมือนจะเลก็ ๆ บางเรือ่ งเราปลอ่ ยใหม้ ารุกรานความปลอดภยั ของเรา

เช่นการตดิ รหสั ผา่ นไว้ท่ีหน้าจอคอมพวิ เตอร์ การไม่ต้งั รหสั ล็อกโทรศพั ทม์ ือถือ หรือการใช้อนิ เทอร์เน็ตที่
ห้องสมดุ แลว้ ลืมออกจากระบบ และเรากอ็ าจเจอการหลอกลวงดว้ ยเทคนิคขน้ั สงู เชน่ การปลอมแปลงหน้า
เว็บไซตเ์ พื่อหลอกเอาชอ่ื บัญชีและรหสั ผ่านของธนาคารออนไลน์ หรอื การปลอ่ ยมัลแวรเ์ พอื่ ขโมยข้อมูลส่วนตัว
ของเรา

1. การตง้ั รหสั ผา่ นและวธิ จี ดั การ
ลองคิดดวู า่ จะเกดิ อะไรข้นึ หากมีคนแอบขโมยรหสั ผ่านของเราไป เขาอาจเขา้ ไปสอดส่องขอ้ มลู และลบ
ทกุ อย่างทงิ้ หมด อาจเข้าไปทำธุรกรรมออนไลนจ์ นเราสูญเงินมากมาย อาจปลอมตัวเปน็ เรา และส่งอเี มลทไ่ี ม่
พงึ ประสงค์ไปให้กบั เพื่อนของเรา หรืออาจเข้าไปเปลี่ยนรหสั ผ่านของบัญชีตา่ ง ๆ จนเราเข้าถึงบริการไม่ได้
วิธกี ารงา่ ย ๆ ทีจ่ ะชว่ ยเพม่ิ ความปลอดภัยจากการใชอ้ นิ เทอรเ์ น็ตคือ ใหต้ ้ังรหสั ผา่ นที่รัดกุมและคาดเดาได้ยาก
ทกุ วนั นีแ้ ฮกเกอรใ์ ช้ระบบคอมพวิ เตอรส์ ุม่ สร้างรหัสผา่ นได้นับล้านคร้งั ภายในหน่ึงวนิ าที และเดาคำจาก
พจนานุกรมท้งั เลม่ ไดใ้ นเวลาไมก่ ีช่ ั่วโมง การเรยี นรู้เทคนคิ ตัง้ รหสั ผา่ นท่ยี ากต่อการคาดเดาจึงถือเป็นความรู้
พ้นื ฐานสำคญั ในการสร้างความปลอดภยั ออนไลน์

รปู ที่ 7.1 การตง้ั รหัสผา่ นอย่างปลอดภัย (ทมี่ า : https://qrgo.page.link/7sd4q)

เทคนคิ การตง้ั รหสั ผา่ นงา่ ย ๆ มีดงั นี้

(1) รหสั ควรมคี วามยาวอยา่ งนอ้ ย 8 อักขระขึน้ ไป
(2) สรา้ งรหัสทปี่ ระกอบดว้ ยตัวพมิ พ์ใหญ่ ตวั พิมพเ์ ล็ก ตวั เลข และสัญลักษณ์ผสมกนั
(3) หลีกเล่ียงการใช้ข้อมูลส่วนตวั ทคี่ าดเดาไดง้ ่ายและไม่เป็นความลบั เช่น วนั เกิด บ้านเลขที่เลขผู้เสยี
ภาษี ทะเบียนรถ เบอร์โทรศัพท์ ชื่อเล่น ช่ือสตั วเ์ ลี้ยง ชือ่ โรงเรียน ชื่อทีมกีฬาทีมโปรด
(4) หลกี เล่ยี งคำศัพท์ทเ่ี ป็นคำสามัญทัว่ ไป (คำทปี่ รากฏในพจนานุกรม) เชน่ CAT, DOG, LOVE
(5) หลกี เล่ยี งการใชต้ วั อักษรหรอื ตัวเลขเรยี งกันตามลำดับ เช่น ABCD, 1234 หรอื การเรยี งรหสั ตาม
ตำแหน่งคียบ์ อร์ด เช่น ASDF
(6) สรา้ ง “วลีรหัสผา่ น” ด้วยประโยคท่ีเราคุ้นเคย เชน่ I met Waraporn at Chiang Mai in 2020.
แล้วนำอักษรตัวแรกของแตล่ ะคำมาสร้างรหัสผา่ น และเปล่ียนบางคำให้เป็นสัญลักษณ์ (ImW@CM#2020)
เทคนคิ นี้ชว่ ยสรา้ งรหัสผ่านที่รัดกมุ หลากหลาย และจำไดง้ ่าย
สงิ่ ทค่ี วรจดั การกบั รหสั ผา่ น มีดังน้ี
(1) ไมแ่ ชรร์ หสั กบั ใครทงั้ น้ัน ยกเวน้ พอ่ แม่หรือผปู้ กครองในกรณที ่เี ปน็ ผูเ้ ยาว์
(2) หากจำเปน็ ตอ้ งจดรหัสผ่านกนั ลืมจริง ๆ ให้เกบ็ ไว้ในท่ีปลอดภยั ไมว่ างไว้ในตำแหน่งท่เี ห็นได้ง่าย
เชน่ ข้างจอคอมพิวเตอรห์ รือบนโตะ๊
(3) ต้ังรหัสให้แตกตา่ งกันในบัญชสี ำคัญแตล่ ะบัญชี เช่น บญั ชเี ฟซบกุ๊ อีเมล ธนาคารออนไลน์เพราะ
การใชร้ หัสเหมอื นกันหมดในทกุ บัญชีหมายความว่า ถา้ มีคนรรู้ หสั ผ่านของบรกิ ารออนไลนห์ นึง่ ๆ ก็จะสามารถ
เขา้ ถงึ บริการออนไลนอ์ ่ืน ๆ ที่สำคญั ไดโ้ ดยปรยิ าย
(4) เลอื กผใู้ หบ้ ริการทนี่ า่ เชื่อถือ และให้ความสำคัญกับเรื่องความปลอดภัย โดยเฉพาะบรกิ ารสำคัญ
เช่น บริการด้านการเงินทอี่ นุญาตให้ตง้ั รหัสยาวพอ และรองรับการเข้ารหสั HTTPS
(5) ตั้งค่าแจ้งเตือนหากมีใครล็อกอนิ เข้าบัญชีของเราจากเคร่ืองท่ีไม่ร้จู ัก

(6) เปลยี่ นรหัสทุกคร้ังเม่ือสงสยั วา่ มกี ิจกรรมไมป่ กติเกิดขน้ึ เชน่ มีการเขา้ สู่บัญชขี องเราจาก
คอมพวิ เตอร์หรืออุปกรณ์เคลื่อนที่ทเี่ ราไม่คุน้ เคย

(7) ตั้งคา่ การกู้คนื รหสั ผ่าน บรกิ ารสว่ นมากจะใหเ้ ราใสเ่ บอรโ์ ทรศัพทห์ รอื อีเมลสำหรับส่งรหัสผา่ นไป
ให้ใหมห่ รอื เพื่อรเี ซ็ตรหสั ผ่านใหม่ เมือ่ ต้องการกู้คืนหรอื เปลีย่ นรหัสผา่ น

(8) เปดิ ใชร้ ะบบการพิสจู นต์ ัวตนทปี่ ลอดภยั มากข้ึน เชน่ การพสิ จู นต์ ัวตนสองระดับ (Two–Factor
Authentication) คือระบบทีต่ ้องพสิ ูจน์ตัวตนผา่ นข้อมูลสองประเภทก่อนจงึ จะล็อกอินเข้าระบบได้ เช่น
รหสั ผา่ นและลายนิว้ มือ หรอื ท่ีเป็นท่ีนิยมกนั มากคอื การพสิ ูจน์ตัวตนดว้ ยรหสั ผา่ นและโทรศพั ท์มือถือ ท่ี
นอกจากต้องใส่รหสั ผา่ นแล้ว ระบบจะสง่ รหสั เฉพาะที่หมดอายภุ ายในไม่กีน่ าทีไปทโี่ ทรศัพท์มือถือ (เรยี กวา่
OTP) เพื่อใช้ยนื ยนั ตวั ตนอกี ขัน้ หน่ึง ดงั นน้ั แมผ้ ไู้ มห่ วังดีจะแอบร้รู หัสผ่านของเรา กไ็ ม่สามารถเข้าสบู่ ัญชไี ด้
เนื่องจากต้องใชท้ ้งั สิง่ ท่เี รารู้ (รหัสผ่าน) และสิง่ ที่เรามี (โทรศัพท์มอื ถอื ) ในการยนื ยันตัวตน

2. การใชอ้ นิ เทอรเ์ นต็ ในทสี่ าธารณะ
การใช้คอมพิวเตอร์รว่ มกบั ผู้อื่นนนั้ มีความเสี่ยงด้านความปลอดภัยคอ่ นข้างมาก ข้อมูลการลอ็ กอิน

และขอ้ มูลสว่ นตัวของเราอาจหลงเหลอื อยใู่ นเคร่ือง และถูกนำไปใช้ในทางท่ผี ิดได้ เชน่ ถ้าเราเปดิ บัญชอี ีเมลทิ้ง
ไว้ คนก็สามารถเขา้ ถึงข้อมูลของเราได้ และต่อใหเ้ ราระวังโดยออกจากระบบ และล้างข้อมลู หมดแลว้ ก็อาจมี
ฮาร์ดแวรห์ รอื ซอฟต์แวรท์ ่สี ามารถดกั จบั ข้อมูลของเราได้

เพื่อเปน็ การป้องกนั ขอ้ มลู สำคญั เม่ือจำเปน็ ต้องใช้อนิ เทอรเ์ น็ตสาธารณะ เชน่ คอมพวิ เตอร์ในห้องสมุด
แลบ็ ท็อปของท่ีทำงาน หรือโทรศัพทม์ ือถือของเพื่อน เราควรคำนึงถึงส่ิงเหล่าน้ี

(1) หลกี เล่ยี งการล็อกอินเข้าบรกิ ารท่ีสำคัญ เช่น อีเมล โซเชียลมเี ดยี ธนาคารออนไลน์
(2) เลือกใช้โหมดส่วนตัวในบราวเซอร์ เชน่ โหมด Incognito ในกูเกลิ โครม (เลือกคำส่งั “หนา้ ต่างใหม่
และไม่ระบตุ วั ตน” หรือกด Ctrl + Shift + N) หรอื Private Browsing ในไฟรฟ์ อกซ์ (เลอื กคำส่งั “หน้าต่าง
ส่วนตัวใหม่” หรือกด Ctrl + Shift + P) และปิดบราวเซอร์ทุกครั้งหลงั ใช้งานเสร็จ
(3) ออกจากระบบทุกครง้ั หลงั ใชง้ าน และไม่ตั้งค่าใหเ้ คร่ืองจำรหัสผ่านหรอื สถานะของผู้ใช้
(4) ไมบ่ นั ทึกไฟลข์ อ้ มูลสำคัญลงในเครือ่ งคอมพิวเตอร์สาธารณะ
(5) ตรวจสอบตวั ดักข้อมูล (Keylogger หรอื Keystroke Logging) เปน็ ได้ทั้งฮารด์ แวร์และซอฟตแ์ วร์
ซึ่งจะบันทึกการกดแปน้ พิมพ์เพ่อื ขโมยข้อมลู สำคญั ของเรา เชน่ รหสั ผ่านธนาคารออนไลน์) แบบฮารด์ แวร์โดย
ดูว่ามสี ายไฟแปลก ๆ ที่เชอื่ มคีย์บอรด์ กับชอ่ งเสียบดา้ นหลังคอมพิวเตอรอ์ ยูห่ รือไม่ ถ้ามีอุปกรณ์ทีไ่ ม่แนใ่ จเสยี บ
อยู่ ใหส้ งสยั ว่าเป็นตัวดกั ข้อมูล และหลีกเลี่ยงการใช้งานทีส่ ุ่มเส่ียง
3. การเชอื่ มตอ่ Wi–Fi สาธารณะ
นอกจากพึงระวังเรอื่ งความปลอดภยั เวลาใชค้ อมพวิ เตอร์ท่ีไม่ใชข่ องตนแลว้ เวลาเชอ่ื มต่ออินเทอร์เน็ต
ผา่ นเครือข่ายไรส้ ายสาธารณะ เช่น ใช้ Wi–Fi ตามรา้ นกาแฟ เรากต็ ้องระวังไม่แพ้กนั เพราะเคร่ืองคอมพิวเตอร์

ทีเ่ ช่อื มต่ออย่จู ะเผยแพร่ข้อมูลท้งั หมดท่ีเราดาวนโ์ หลดหรอื ส่งออกไปยังเคร่อื งอื่น ๆ ทางอากาศดังนนั้ หากผูใ้ ช้
ไม่ได้เขา้ รหสั ข้อมลู ไว้ดีพอ กระท่ังแฮกเกอรม์ ือสมัครเลน่ ก็สามารถดักจบั ข้อมลู ได้ไมย่ าก การเข้ารหสั จะช่วยให้
ข้อมูลที่ถกู ส่งไปเป็นความลับแม้จะถกู ดักจับระหวา่ งทาง เพราะถงึ ดกั จับได้ก็อา่ นไม่ได้ ดังนนั้ สิ่งท่เี ราต้อง
คำนงึ ถงึ เมอื่ ใช้ Wi–Fi สาธารณะ คือ

(1) พยายามหลกี เลย่ี งการล็อกอินเข้าใชบ้ รกิ ารสำคญั ๆ เช่น การลงชือ่ เขา้ ใชบ้ ญั ชีอเี มลสั่งซอ้ื ของ หรือ
โอนเงนิ ผา่ นระบบธนาคารออนไลน์ เนื่องจากอาจมีคนดักจับรหสั ผา่ นหรือขอ้ มูลการเงิน

(2) ดวู า่ เวบ็ ไซตท์ เี่ ราจะเข้ารองรบั การเข้ารหสั หรือไม่ โดยใหส้ ังเกตท่ยี ูอารแ์ อล (URL หรอื Uniform
Resource Locator) คอื ท่ีอยู่ซึง่ ใชร้ ะบุแหล่งข้อมูลในอินเทอร์เนต็ เช่น https://pantip.com/ สำหรบั การ
เขา้ ถงึ เวบ็ ไซต์พันทปิ ) ว่ามีคำว่า HTTPS (S ตัวทา้ ยย่อมาจาก Secure หมายถงึ เวอร์ชนั ท่ปี ลอดภยั มากขน้ึ ของ
HTTP) ซึง่ เปน็ การเขา้ รหสั จากเครอ่ื งของเราไปยงั เซริ ์ฟเวอร์ปลายทาง

4. การปอ้ งกนั การเขา้ ถงึ ผา่ นอปุ กรณ์เคลอื่ นที่
ทกุ วนั น้เี ราเขา้ ถงึ อินเทอรเ์ น็ตผา่ นอุปกรณเ์ คลอ่ื นท่มี ากข้นึ เรอื่ ย ๆ ไม่วา่ จะโทรศัพท์มือถือหรือแท็บ

เล็ต และเราสามารถทำกจิ กรรมออนไลนผ์ ่านแอปพลเิ คชันในอปุ กรณ์มือถือไดเ้ กือบหมด สิ่งท่ีเปน็ ขอ้ กงั วล คอื
เมื่อการเข้าถึงอุปกรณเ์ คลอื่ นท่เี ทา่ กบั การเข้าถงึ บัญชีของบรกิ ารออนไลนบ์ นมือถือท่เี ราเลอื กใชโ้ ดยอตั โนมตั ิ
เช่น บญั ชีเฟซบุก๊ หรอื ทวติ เตอร์การปกป้องการเข้าถึงอุปกรณ์เคล่ือนทีจ่ งึ ทวีความสำคัญมากย่ิงขนึ้ ในโลกแห่ง
การเชือ่ มต่อไร้สาย เราสามารถเพม่ิ ความปลอดภัยจากการใชอ้ ุปกรณเ์ คลื่อนท่ีได้ ดังน้ี

(1) การต้ังคา่ ล็อกอปุ กรณเ์ คล่ือนที่ อุปกรณเ์ คลือ่ นทสี่ ่วนใหญจ่ ะมรี ะบบลอ็ กพิน (Pin) และระบบลอ็ ก
รหัสผา่ น (Password) ในรูปแบบต่าง ๆ ข้อควรระวงั คือ

(ก) Pin ไมค่ วรใชเ้ ลขเรียงกนั หรอื ใช้ขอ้ มลู สว่ นบคุ คลท่ีคาดเดาไดง้ ่าย เชน่ วัน/เดอื น/ปเี กิด
บา้ นเลขท่ี

(ข) รูปแบบการลากเส้น อยา่ เลอื กรปู แบบทเ่ี ดาง่าย เชน่ รปู ส่เี หล่ียม สามเหล่ียม รวมถงึ ควรซอ่ น
รปู แบบขณะลากเสน้ เพือ่ ป้องกันผอู้ ื่นเหน็

7.4.2 รปู แบบอาชญากรรมออนไลน์
1. กลโกงออนไลน์
โลกไซเบอร์มีสง่ิ ดี ๆ มากมาย แตก่ ม็ สี ารพดั กลโกงออนไลน์เช่นกัน ส่ิงที่เราพบเห็นใน

โลกออนไลนไ์ ม่ใชส่ ิ่งทด่ี ีหรือน่าเช่ือถอื ท้ังหมด กระท่งั อาจมุ่งร้ายเพื่อหลอกลวง และขโมยข้อมูลสำคัญของเรา
ดงั น้นั พลเมืองดจิ ทิ ัลต้องแยกแยะไดว้ ่าอะไรคือข้อความทีห่ ลอกลวง เท่าทนั เทคนิคท่ีใช้ในการขโมยข้อมูลสว่ น
บุคคลรวมถงึ เรียนรู้วธิ ปี ้องกนั ตนเองจากสารพัดกลลวง อันที่จรงิ กลโกงในโลกออนไลน์สว่ นมากไม่ไดใ้ ชเ้ ทคนิ
ซับซอ้ นเหมือนที่เราเหน็ ในภาพยนตร์ล้ํายุค แต่เลน่ กบั ความรู้สึกของเราเป็นหลัก กลวิธีหลัก ๆ ที่พบเหน็ ได้บ่อย
มดี งั น้ี

(1) สร้างสถานการณ์เรง่ ดว่ น หรอื เอาผลประโยชน์มาล่อเพ่อื ให้เราโอนเงนิ หรือบอกข้อมูลสว่ น
บุคคล ยกตวั อย่างเชน่ อีเมลแจ้งวา่ เราถูกล็อตเตอรี่ออนไลน์ ได้รางวัลหลายสบิ ล้าน แต่ตอ้ งโอนเงนิ บางส่วนไป
เป็นค่าดำเนินการ หรืออาจแนบเนยี นยง่ิ ข้นึ เชน่ แอบอา้ งวา่ มาจากธนาคารโดยต้งั ชอื่ อเี มลคลา้ ยกับอีเมลของ
ธนาคารจรงิ จากนัน้ ขอใหส้ ่งรหัสผ่านกลบั ไป หรอื ในบางกรณีท่ีคนรจู้ ักของเราถูกแฮก็ บัญชอี ีเมล เราอาจไดร้ บั
อเี มลแจ้งว่าตอนนีเ้ ขาอยูต่ า่ งประเทศ และทำกระเป๋าหาย ขอใหช้ ว่ ยโอนเงนิ ไปดว่ น

(2) การสรา้ งเวบ็ ไซต์ทีล่ ่อลวงใหเ้ ราเข้าใจผดิ ว่าเปน็ เว็บไซตจ์ รงิ และหลอกให้กรอกข้อมลู สว่ นบุคคล
อยา่ งรหสั ผ่านหรอื หมายเลขบัตรเครดิต

(3) การสรา้ งป๊อปอัปมาแจง้ ว่าเราตดิ มลั แวร์และใหด้ าวน์โหลดซอฟต์แวร์ต้านไวรัส ซ่ึงแทจ้ รงิ แล้ว
เป็นมัลแวร์หรอื ซอฟต์แวรท์ ่ีไม่พงึ ประสงค์เพื่อขโมยข้อมูลส่วนบุคคล
แนวทางปฏิบตั ิเม่ือเจอกบั กลลวงออนไลน์ มีดังนี้

(1) ลองพนิ ิจพิจารณาให้ดวี า่ ขอ้ เสนอหรือรางวลั ทีไ่ ดร้ ับทางอเี มลหรือเว็บไซต์ “ดีเกินจรงิ ”หรอื เปลา่
เช่น อยดู่ ี ๆ ใครจะใหเ้ งินเราเปน็ สบิ ลา้ น หรือเสนอไอโฟนรุ่นใหมใ่ ห้เราฟรี ๆ

(2) อย่าโอนเงนิ หรอื ให้รายละเอียดบัตรเครดิต บัญชธี นาคาร หรือเอกสารส่วนบคุ คลกบั ใครก็ตามท่เี รา
ไมร่ จู้ กั กอ่ นตรวจสอบให้แนใ่ จ

(3) ตรวจสอบที่มาของอเี มล เช่น เขา้ เวบ็ ไซต์ทางการเพ่ือติดตอ่ สอบถาม หรอื ลองเอาเนื้อหาอีเมลไปใส่
ในเครอื่ งมือค้นหา สว่ นมากการหลอกลวงเหลา่ นจ้ี ะมบี ุคคลเคยรายงานเอาไว้

(4) ตรวจสอบความน่าเชื่อถือของเว็บไซตว์ ่าสะกดยูอาร์แอลถกู ต้อง และมีอะไรผดิ สงั เกตหรือเปลา่
เชน่ เปลย่ี นตวั อักษร O เปน็ ตวั เลข 0 รวมถึงตรวจสอบวา่ เวบ็ ไซต์ใชก้ ารเข้ารหสั แบบ HTTPS หรอื มีอะไรรับรอง
ความนา่ เชอื่ ถือหรือไม่ เชน่ มีตราสญั ลักษณร์ บั รองความปลอดภัยจากหน่วยงานที่นา่ เช่ือถือ

(5) อัปเดตบราวเซอร์ใหอ้ ยู่ในเวอรช์ ่นั ล่าสดุ อย่สู มอ เพราะบราวเซอรร์ ุน่ ใหม่ใหม่จะมีการปรบั ปรงุ
ระบบปอ้ งกนั ให้ดีขึน้

(6) หากพบวา่ เปน็ อเี มลหลอกลวง ใหล้ บอีเมลน้ันท้ิง หา้ มส่งตอ่ อีเมลหรอื แชรผ์ ่านโซเชยี ลมีเดีย และ
หาทางรายงานการต้มตุน๋ ผา่ นช่องทางที่เหมาะสม เมอ่ื รูต้ วั ว่าถกู หลอกใหเ้ ปลีย่ นรหัสบญั ชีออนไลน์ทนั ทแี จง้ ให้
บุคคลท่ีอาจตกเปน็ กลุ่มเป้าหมายระวังตัว และแจ้งความเพื่อลงบนั ทึกประจำวนั

2. การตดิ ตอ่ โดยคนแปลกหนา้
การตดิ ต่อโดยคนแปลกหน้าดูจะเปน็ เร่ืองธรรมดาในสื่อสังคมเครือข่าย แต่ตอนจบอาจลงเอยดว้ ยอันตราย
ทเ่ี กิดข้ึนจริงกับตวั เชน่ การคุกคามทางเพศ การทำรา้ ยร่างกาย แต่ก่อนทจ่ี ะไปถงึ ตรงนัน้ เรามแี นวทางในการ
ยนื ยันอัตลักษณข์ องคนทมี่ าติดต่อเรา และค้นหานกั ตม้ ตุน๋ ออนไลน์ ดงั นี้

(1) รูปโปรไฟลด์ นู า่ สงสยั หรือไม่ เราควรสงสัยคนท่ีใช้รปู โปรไฟลเ์ บลอหรือเหน็ ไม่ชัดไว้กอ่ นหรือคนท่ี
แอบเอารปู ของคนอ่ืนที่มีตัวตนจริง ๆ มาใชเ้ ปน็ รปู โปรไฟล์

(2) ชอื่ ท่ีแสดงตรงกับบัญชีผูใ้ ช้หรือไมเ่ ราตรวจสอบได้ว่าช่ือที่ใชแ้ สดงตรงกบั ชอ่ื ท่ีปรากฏในยอู าร์
แอลหรือไม่

(3) มีรายละเอยี ดประวตั สิ ่วนบุคคลหรือไม่ บัญชปี ลอมโดยมากมกั จะไม่ค่อยใสร่ ายละเอียดขอ้ มลู
เกีย่ วกับตวั เอง แตถ่ ้ามีรายละเอยี ด กค็ วรตรวจสอบวา่ รายละเอยี ดเหล่านัน้ ดเู ป็นจรงิ ขนาดไหน

(4) มีการเปดิ ใช้บัญชมี านานแค่ไหน บญั ชีปลอมมกั จะไมค่ ่อยมีการโพสตแ์ ละปฏิสมั พันธม์ ากนัก
3. การกลนั่ แกลง้ ออนไลน์ (Cyber Bullying)

การกล่นั แกล้งออนไลน์ คือ การใชเ้ ทคโนโลยเี ป็นเคร่อื งมือกลน่ั แกล้งผ้อู ืน่ เช่น การส่งขอ้ ความ การ
โพสตล์ งสื่อเครือขา่ ยสงั คม อินเทอรเ์ นต็ ไม่เพยี งแตข่ ยบั ขยายการกลั่นแกล้งแบบเดิม ๆ ให้เกิดขนึ้ ไดใ้ นโลก
ออนไลนแ์ บบไมจ่ ำกัดพื้นที่และเวลา แต่ยงั ทำให้เกิดรปู แบบการกลนั่ แกลง้ ใหม่ ๆ เช่น การล้อเลียนผา่ นสอ่ื โซ
เชยี ล นอกจากนนั้ ผลกระทบจากการกลนั่ แกล้งออนไลน์ยงั กว้างไกลและคงอยูน่ านกว่าเดมิ เพราะอนิ เทอรเ์ นต็
ทำใหส้ ามารถแชร์และสบื ค้นเนอ้ื หาได้งา่ ยขนึ้ รวมถึงเน้ือหาในโลกออนไลน์จะคงอยู่ตลอดไป โลกอินเทอร์เนต็
ทเี่ ปดิ ใหโ้ พสต์ แชร์ หรอื โต้ตอบกับผู้อนื่ ได้อย่างง่ายดาย บางทีอาจทำให้ไม่ทนั ไดค้ ิดถงึ ผลกระทบของสงิ่ ทพ่ี ดู
หรอื ทำลงไป จึงควรไตร่ตรองใหร้ อบคอบถึงผลกระทบจากการกระทำใด ๆ ท่ีจะเกิดขนึ้ กับผู้อื่นและตนเอง
นอกจากนัน้ แม้เราจะไม่ได้เปน็ ต้นตอของเนื้อหาทีเ่ ขา้ ข่ายการกล่นั แกลง้ ออนไลน์แต่การสง่ เสริมเน้ือหา
ดงั กล่าว เช่น การพมิ พ์คอมเมนต์ การแชร์ การหัวเราะเยาะ การซบุ ซบิ นนิ ทา ก็ถือเปน็ การทำร้ายผ้อู นื่ เช่นกัน
ตวั อยา่ งของการกลนั่ แกลง้ ออนไลน์ เชน่

(1) การโพสตว์ ดิ ีโอที่น่าอับอายของคนอนื่ ในบริการฝากวดิ ีโอ เช่น ยทู บู หรอื เฟซบ๊กุ
(2) การส่งข้อความหรืออเี มลทีม่ ีเนื้อหาคกุ คามหรือน่ารังเกียจให้กับผอู้ น่ื อย่างต่อเน่อื ง
(3) การโพสตเ์ น้ือหาท่คี ุกคามหรอื มุง่ ทำให้ผ้อู น่ื อบั อายในโซเชียลมีเดยี
(4) การสร้างบัญชใี นโซเชียลมีเดียสำหรับลอ้ เลียนคนอ่นื เป็นการเฉพาะ
(5) การถา่ ยวดิ ีโอการทำร้ายร่างกายผูอ้ นื่ ผ่านมอื ถอื แล้วนำไปแชรแ์ ชรใ์ ห้บุคคลอ่นื ได้เหน็ ซ้ำ ๆ
(6) การโพสต์หรือส่งต่อข้อมูลสว่ นบคุ คลของผู้อื่นโดยไม่ได้รบั อนญุ าต (โดยเฉพาะภาพทีม่ ีเนื้อหาทาง
เพศของคนอ่นื ดงั ทเี่ รียกว่า Sexting)
(7) การส่งมลั แวร์ไปทำลายคอมพวิ เตอร์ของผู้อน่ื
แนวทางในการรบั มอื หากตอ้ งเผชญิ กบั การกลนั่ แกลง้ ออนไลน์ มีดงั น้ี
(1) ไม่ตอบโตห้ รือคดิ แกแ้ ค้นเพราะไม่เพียงแต่ทำใหผ้ กู้ ลัน่ แกลง้ ไดใ้ จ แต่ยังทำใหเ้ ราไมต่ ่างจากผ้ทู ี่กล่ัน
แกล้งเรา
(2) ใชเ้ ทคโนโลยใี ห้เปน็ ประโยชน์ บรกิ ารในอนิ เทอรเ์ น็ตไม่ว่าจะผ่านเว็บไซตห์ รือแอปพลเิ คชันอนญุ าต
ให้เราบล็อกคนท่ีไมต่ ้องการติดตอ่ ได้ ถ้าไมอ่ ยากเหน็ ข้อความ รปู ภาพ หรอื วดิ ีโอที่ทำให้รู้สกึ แย่ [วิธกี ารบล็อก:
สำหรบั อีเมลของกูเกิล เปิดอีเมลของคนทีต่ ้องการบลอ็ ก > คลกิ ทีส่ ญั ลกั ษณ์เพม่ิ เติมเพ่ือเปิดเมนู > เลอื กบล็อก

“ชือ่ อเี มล” สำหรบั เฟซบุ๊กคลิกท่ีลูกศรช้ีลงด้านขวาบนเพื่อเปดิ เมนู > เลือกการต้ังค่าและความเปน็ ส่วนตวั >
คลกิ การตั้งคา่ > เลอื กเมนกู ารบลอ็ ก (Blocking) ทางแถบด้านซา้ ยมือ > ใส่รายช่ือของคนทีต่ อ้ งการบล็อก
เข้าไป > คลกิ บล็อก]

(3) ขอความชว่ ยเหลือ ถ้ารู้สึกไม่สบายใจหรอื สถานการณเ์ ลวรา้ ยลงเร่ือย ๆ ใหข้ อความช่วยเหลอื จาก
คนทไ่ี วใ้ จ การมีใครสกั คนที่คอยรับฟงั ปัญหาและหาทางออกรว่ มกันจะชว่ ยบรรเทาความรสู้ กึ จากการถกู กล่นั
แกล้งได้ แตถ่ ้าสถานการณ์เลวรา้ ยมากข้ึน หรือหากการกลนั่ แกลง้ รุนแรงไปถึงขัน้ ทำรา้ ยร่างกายหรือการ
คุกคามทางเพศให้แจง้ ตำรวจ

(4) เก็บหลักฐานไว้ การกล่นั แกลง้ ในโลกออนไลนช์ ว่ ยใหเ้ กบ็ รวบรวมหลกั ฐานการกลน่ั แกลง้ ไว้ไดง้ ่าย
เช่น การบันทึกหนา้ จอ เพื่อใชใ้ นการสบื คน้ ตวั ตนของผู้ท่ีรังแก (กรณที ่ีทำโดยไม่เปิดเผย) หรือเป็นหลกั ฐานใน
การดำเนินคดี

(5) อย่าอย่เู ฉยถ้าเห็นผ้อู น่ื โดนกลน่ั แกลง้ ควรใหก้ ำลงั ใจผูท้ ถ่ี ูกรังแก และรายงานเรอ่ื งท่ีพบเหน็ ให้ผูท้ ี่
เกี่ยวขอ้ ง

(6) รายงานการกลัน่ แกลง้ ออนไลนไ์ ปยังผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ต (Internet Service Provider หรือ
ISP) หรือผใู้ หบ้ รกิ ารมือถือ

(7) เข้าใจวา่ ตน้ เหตขุ องการกล่นั แกลง้ ออนไลน์เกดิ จากรากของปัญหาสังคม เช่น ความยากจน
ครอบครัวแตกสลาย ดังนั้น การแก้ไขปญั หาการกลน่ั แกล้งออนไลน์ระยะยาวจงึ อยู่ท่กี ารแก้ไขทีร่ ากของปัญหา
จริง ๆ

7.4.3 ความเปน็ สว่ นตวั (Privacy)
ความเป็นสว่ นตวั หมายถงึ ความสามารถในการกำหนดให้ข้อมลู ของเราแสดงต่อกลุ่มคนที่ต้องการให้

เหน็ หรอื เข้าถึงได้ และไม่แสดงตอ่ กลุ่มคนท่ีเราไมต่ ้องการให้เหน็ หรอื เขา้ ถึง อนิ เทอรเ์ นต็ ทำให้ความเป็นส่วนตวั
กลายเปน็ ประเด็นสำคัญแห่งยคุ สมัย เพราะความก้าวหนา้ ด้านเทคโนโลยกี ารสอ่ื สาร ไม่ว่าจะเปน็ ความสามารถ
ในการประมวลผล ความจุของหน่วยเก็บขอ้ มลู และแบนด์วดิ ธ์ท่เี พิม่ มากขน้ึ ล้วนเพ่มิ ประสทิ ธิภาพของ
อินเทอรเ์ น็ตในการดกั จบั และเก็บรอ่ งรอยกิจกรรมต่าง ๆ ในโลกออนไลน์ รวมถงึ วเิ คราะห์ข้อมูลจำนวน
มหาศาลได้อย่างมปี ระสิทธิผล ความเปน็ ส่วนตัวมีหนา้ ตาเปลี่ยนไปในยคุ ดจิ ิทัลดว้ ยเหตผุ ลหลัก ดังนี้

1. ข้อมลู มีความคงทนถาวรและการเก็บรกั ษามีราคาถูก การเกบ็ ข้อมูลในโลกจรงิ มีต้นทุนทส่ี งู และไมม่ ี
ความคงทนถาวรนกั ตวั อยา่ งเช่น หากตอ้ งการเกบ็ บนั ทึกภาพถา่ ยทริปครอบครวั เม่ือปลายปีตอ้ งเสยี เงนิ อัด
ภาพ หาอัลบ้มั มาใส่ และสดุ ท้ายอลั บั้มภาพกจ็ ะเกา่ หรือหาย แต่ในโลกดิจทิ ัลสามารถสรา้ งอัลบ้ัมข้ึนมาได้โดย
แทบไมม่ ีต้นทนุ และข้อมูลจะคงอยู่ตลอดไป

2. การเข้าถงึ และค้นหาได้ง่าย เทคโนโลยจี ะช่วยให้เราค้นหาข้อมลู ไดง้ ่ายขึ้น ขณะที่การคน้ หาในโลก
ออฟไลน์ต้องใช้แรงงานมาก ตัวอยา่ งเช่น หากต้องการค้นหาข่าวในหนังสอื พิมพ์เมื่อ 20 ปที แี่ ลว้ ต้องเดินทางไป

ห้องสมุด และคน้ หาจากหนังสือพิมพเ์ ป็นพันเปน็ หมื่นฉบับ แตถ่ ้าขอ้ มูลทุกอย่างอยู่ในรูปแบบดจิ ทิ ัลการค้นหา
และเข้าถงึ กจ็ ะทำได้เพียงปลายน้วิ สมั ผสั

3. การแพร่กระจายและการปรากฏเหน็ เนอื้ หาออนไลน์น้ันแชรอ์ อกไปในวงกวา้ งได้งา่ ยข้นึ โดยเฉพาะ
โซเชยี ลมเี ดยี ทถี่ ูกออกแบบมาให้ “แพรก่ ระจาย” เน้ือหาได้สะดวกข้ึน เช่น แชรล์ งิ ก์หรอื ภาพได้ง่ายขึ้นซึง่ เพ่ิม
ความเป็นไปได้ที่คนจะเห็นเนื้อหาออนไลน์มากขึ้น

รปู ท่ี 7.8 ความ เปน็ ส่วนตวั

(ทม่ี า : https://qrgo.page.link/5zq5Q)

7.5 ระเบยี บขอ้ บงั คบั สำคญั ดา้ นความปลอดภยั สำหรบั ธรุ กจิ ดจิ ทิ ลั

7.5.1 การใช้เทคโนโลยดี ิจทิ ัลทปี่ ลอดภัยและกฎกติกามารยาทในการใช้เทคโนโลยีดิจทิ ัล

ในปจั จุบันมผี ู้ใช้บริการบนระบบเครือข่ายอินเทอร์เน็ตเพิ่มมากขึน้ เรื่อย ๆ ทั่วโลก เพราะเป็น

ช่องทางทส่ี ามารถติดตอ่ สื่อสาร แลกเปลี่ยนข้อมูลกันได้อย่างรวดเร็ว รวมถงึ ธรุ กิจและพาณชิ ย์ในด้านต่าง ๆ

ชว่ ยในเรอื่ งการลดระยะเวลาและต้นทนุ ในการตดิ ติอส่อื สาร แต่อยา่ งไรกต็ ามผใู้ ช้โดยท่ัวไปยังไม่เห็น

ความสำคัญของการใช้งานอินเทอรเ์ นต็ ที่ปลอดภยั เท่าทค่ี วร เนื่องจากยังขาดความรู้ในการใชง้ านและวธิ ี

ปอ้ งกนั หรืออาจคิดว่าคงไม่มีปัญหาอะไรมากในการใช้งาน แตเ่ มอ่ื เกดิ ปญั หาข้ึนกับตัวเองแล้ว กท็ ำให้

เดอื ดรอ้ น เราสามารถป้องกันปญั หาเหล่าน้ไี ด้ ดงั น้ี

1. ไมเ่ ปดิ เผยข้อมลู สว่ นตัว

2. ไม่ส่งหลักฐานสว่ นตวั ของตนเองและคนในครอบครวั ให้ผูอ้ ืน่ เช่น สำเนาบตั รประชาชน เอกสารต่าง

ๆ รวมถึงรหัสบตั รตา่ ง ๆ เชน่ เอทเี อ็ม บัตรเครดิต ฯลฯ

3. ไมค่ วรโอนเงินให้ใครอย่างเดด็ ขาด นอกจากเป็นบคุ คลท่เี ชือ่ ถือไดแ้ ละเปน็ เจ้าของบัญชีนั้นจรงิ

4. ไม่ออกไปพบเพ่ือนท่รี จู้ ักทางอนิ เทอร์เนต็ เว้นเสยี แตว่ า่ ไดร้ ับอนุญาตจากพ่อแมผ่ ้ปู กครองและควรมี
ผ้ใู หญ่หรอื เพื่อนไปดว้ ยหลาย ๆ คน เพื่อป้องกันการลักพาตัว หรอื การกระทำมิดีมริ า้ ยต่าง ๆ

5. ระมดั ระวังการซ้ือสนิ ค้าทางอนิ เทอรเ์ นต็ รวมถึงคำโฆษณาชวนเช่อื อ่นื ๆ เดก็ ต้องปรึกษาพ่อแม่
ผปู้ กครอง โดยต้องใชว้ ิจารณญาณ พจิ ารณาความน่าเชื่อถือของผูข้ าย

6. สอนให้เดก็ บอกพ่อแม่ ผ้ปู กครอง หรือคณุ ครู ถ้าถูกกล่ันแกลง้ ทางอินเทอร์เน็ต (InternetBullying)
7. ไมบ่ นั ทึกช่ือผู้ใชแ้ ละรหัสผ่านขณะใช้เครอื่ งคอมพิวเตอร์สาธารณะเดด็ ขาด เพราะผู้ท่ีมาใชเ้ ครือ่ งต่อ
สามารถล็อกอินเข้าไป โดยใช้ชื่อท่ถี กู บันทึกไว้ แลว้ สวมรอยเพื่อดำเนินการต่าง ๆ เช่น โอนเงนิ ในบญั ชีเพ่ือจา่ ย
คา่ สนิ ค้าและบริการตา่ ง ๆ ที่ต้องการ
8. ไมค่ วรบันทึกภาพวดิ ีโอหรือเสียงที่ไม่เหมาะสมบนคอมพิวเตอร์ หรอื บนมือถือ เพราะภาพเสยี ง หรือ
วิดีโอนั้น ๆ รว่ั ไหลได้ เช่น จากการแคร็กขอ้ มูลหรอื ถูกดาวน์โหลดผา่ นโปรแกรมเพียร์ทเู พียร์ (P2P) และ
ถึงแม้วา่ จะลบไฟล์นน้ั ออกไปจากเครื่องแลว้ ส่วนใดสว่ นหนง่ึ ของไฟลย์ งั ตกค้างอยู่ แล้วถูกกกู้ ลบั ขนึ้ มาไดโ้ ดย
ชา่ งคอมพิวเตอร์ ช่างมือถือ
9. จัดการกบั อีเมลขยะ (Junk Mail) ปกติการใช้อีเมลจะมกี ลอ่ งจดหมายส่วนตัว (Inbox) กับกลอ่ ง
จดหมายขยะ (Junk Mail Box หรือ Bulk Mail) เพ่ือแยกแยะประเภทของอีเมล เราจงึ ตอ้ งทำความเข้าใจและ
เรียนรูที้่จะคดั กรองจดหมายอิเล็กทรอนิกสด์ ้วยตวั เอง เพ่ือกันไม่ใหม้ าปะปนกับจดหมายทวั่ ไป ซ่ึงอาจเผลอไป
เปิดอ่านแล้วถูกสปายแวร์ แอดแวร์ เกาะติดอยบู่ นเคร่อื ง หรือแม้แต่ถกู ไวรสั คอมพวิ เตอร์เลน่ งาน
10. จดั การกบั แอดแวร์ สปายแวร์ที่ลกั ลอบเข้ามาสอดสอ่ งพฤติกรรมการใชอ้ ินเทอรเ์ น็ต ด้วยการซ้อื
โปรแกรมหรอื ดาวน์โหลดฟรโี ปรแกรมมาดักจบั และขจัดแอดแวร์ สปายแวรอ์ อกไปจากเครอ่ื งและต้องหมน่ั อัป
เดตโปรแกรมออนไลน์และสแกนเคร่ืองบ่อย ๆ เพอ่ื ใหเ้ คร่อื งและข้อมลู ปลอดสปายแวร์ โปรแกรมลา้ งแอดแวร์
และสปายแวรจ์ ะใช้โปรแกรมตัวเดียวกนั ซงึ่ บางคร้งั อาจต้งั ช่ือโดยใช้แค่เพยี งว่า โปรแกรมล้างแอดแวร์ แต่อันที่
จรงิ โปรแกรมสามารถลบทิ้งทัง้ แอดแวรแ์ ละสปายแวร์พร้อม ๆ กันได้
11. จัดการกบั ไวรัสคอมพิวเตอร์ คอมพิวเตอรท์ ุกเคร่ืองจำเปน็ ตอ้ งมโี ปรแกรมสแกนดกั จับและลบ
ไวรสั ซง่ึ เปน็ สงิ่ ทคี่ วรดำเนินการทนั ทเี มื่อซ้ือเครื่องคอมพวิ เตอร์ เนื่องจากไวรสั พฒั นาเรว็ มาก มีไวรัสใหมเ่ กิดข้นึ
ทุกวัน แมจ้ ะติดตั้งโปรแกรมกำจัดไวรัสไว้แล้ว ถา้ ไม่ทำการอัปเดตโปรแกรมทางอนิ เทอร์เนต็ เวลาท่ีมไี วรสั ตวั
ใหม่ ๆ แอบเขา้ มากับอนิ เทอรเ์ นต็ เครอ่ื งก็อาจโดนทำลายได้
12. ไมค่ วรแชร์และสนบั สนนุ ขอ้ มูลท่ีไมเ่ หมาะสม เชน่ การโพสต์เครอื่ งด่ืมแอลกอฮอล์ การแชร์ข้อมลู
ก่อใหเ้ กดิ ความแตกแยกในสังคม เพจปลอม
13. ข้อที่ทกุ คนต้องรเู้ กย่ี วกบั ลิขสทิ ธิ์รูปภาพในเว็บไซต์
(1) “ลขิ สิทธิ์” คือความคุ้มครองทางกฎหมายที่คมุ้ ครองผูส้ รา้ งเนอ้ื หา (รูป เพลง วิดีโองานเขยี น ฯลฯ)
จากการถูกผอู้ นื่ นำไปใช้โดยไม่ไดร้ บั อนุญาต

(2) ลิขสทิ ธ์ิจะได้มาตง้ั แต่วินาทที ่ีเน้อื หาถูกสร้างขึ้นมาก็ได้รบั การคุ้มครองด้านลิขสิทธ์แิ ล้วโดยไม่ต้อง
ไปจดทะเบียนตามกฎหมายก็ได้

(3) ไม่มีกฎหมายการคุ้มครองลิขสทิ ธ์ทิ ใ่ี ช้ไดท้ วั่ โลก แตล่ ะประเทศมกี ฎหมายค้มุ ครองลขิ สิทธทิ์ ี่
แตกต่างกนั กฎหมายบางประเทศอาจสนบั สนนุ กับกฎหมายอกี ประเทศได้ แต่ส่งิ ทเ่ี หมือนกันทุกประเทศมีอยู่
อย่างหนึง่ คือ ถา้ ไม่ใชเ่ จ้าของลิขสทิ ธ์ิ เอาเน้ือหาน้นั ไปใชไ้ ม่ได้

(4) ถ้าไมร่ ู้เรื่องกฎหมายลขิ สิทธ์ิเลย แลว้ โดนฟ้องถือวา่ ผดิ ความไม่รู้ไม่ใชข่ ้ออา้ ง ถงึ แม้เราจะตง้ั ใจ
หรือไม่ตั้งใจก็มคี วามผดิ ทางกฎหมายอยู่ดี

(5) เจา้ ของเว็บไซต์จะเปน็ คนรบั ผดิ ชอบเม่อื มีการละเมดิ ลิขสิทธใ์ิ นเวบ็ ไซต์ ถงึ แมว้ ่าเขาจะจา้ งคนอ่ืน
มาทำเว็บไซต์ให้ เจ้าของเว็บไซตก์ ็จะเปน็ คนแรกทต่ี ้องรบั ผิดชอบเมื่อมกี ารละเมดิ ลิขสทิ ธิ์ อยา่ งไรก็ตามถ้าการ
ละเมดิ ลิขสทิ ธ์ิเกิดจากตัวคนทำเวบ็ ไซต์ เจา้ ของเวบ็ ไซตก์ ็โยนความผดิ ไปท่ีคนทำเว็บไซต์ไดป้ ระเภทเนอื้ หาที่
กฎหมายไทยครอบคลมุ มีดงั นี้ (เรียบเรียงมาจากเว็บไซต์ Thailawonline)

(ก) งานเขียน (หนังสือ ส่งิ พมิ พ์ คำบรรยาย โปรแกรมคอมพวิ เตอร์ ฯลฯ)
(ข) งานศลิ ปะ (ภาพวาด รปู ถ่าย กราฟิก ฯลฯ)
(ค) งานเสียง
(ง) งานภาพยนต์ (รวมถึงการถา่ ยทอดต่าง ๆ)
(จ) งานแสดง
(6) ในการทำเวบ็ ไซต ์ สิง่ ท่เี ปน็ การละเมดิ ลิขสทิ ธ์ิคอื การนำเนอ้ื หาจากเวบ็ ไซตต์ผู้อน่ื มาลงในเว็บไซต์
ตัวเอง โดยสามารถอา้ งองิ เปน็ ย่อหนา้ /ประโยคได้ ถ้าให้เครดติ คนเขียนต้นฉบับและมีลงิ ก์ไปยังบทความตน้
(ก) นำเนอ้ื หาในสิ่งพิมพ์ออนไลน์ของผ้อู ่นื เช่น อเี มล มาลงในเวบ็ ไซต์โดยไมไ่ ด้รบั้ อนุญาต
(ข) Forward อเี มลของคนอ่นื ให้อีกคน โดยไม่ได้รบั อนญุ าต
(ค) แก้ไขเน้ือหาของผอู้ นื่ ซึ่งเปลีย่ นความหมายไปจากเดิม
(ง) ข้อน้สี ำคัญที่สุด การนำโลโก้ ไอคอน รปู วิดโี อ เสยี ง จากเวบ็ ไซต์อนื่ มาใช้โดยไม่ได้รับอนญุ าต
(7) ประเภทลิขสทิ ธิ์ทพ่ี บบอ่ ย มีดงั น้ี
(ก) Freeware นำไปใช้ได้ฟรี และนำไปแชร์ตอ่ ได้ แต่ไม่สามารถแก้ไขหรือเอาไปขายต่อไดโ้ ดยไม่ได้
รบั อนญุ าต
(ข) Shareware นำไปใช้ได้ฟรี แต่ถา้ จะใชใ้ นระยะยาวต้องบรจิ าคเงนิ สามารถนำไปแชรไ์ ดแ้ ตต่ ้อง
ใหเ้ ครดิต ทุกครง้ั โดยไมต่ ้องขออนุญาต
(ค) Fair Use สามารถนำไปใช้ได้เพื่อการศกึ ษา และเขียนวิจารณ์ โดยไมต่ ้องขออนญุ าต

(ง) Creative Commons นำไปใชไ้ ด้ฟรี แต่ต้องอยู่ในกฎทลี่ ขิ สทิ ธก์ิ ำหนดไว้ ตอ้ งใหเ้ ครดติ เจา้ ของ
เน้ือหาทุก ครงั้ โดยเจา้ ของเนื้อหาเปน็ ผู้กำหนดว่า อนญุ าตให้แก้ไขหรือไม่ บงั คบั ให้เอางานไปแก้แล้ว
ต้องเป็นลขิ สิทธิ์ Creative Commons เหมือนกนั หรือไม่ อนญุ าตใหใ้ ช้ในงานคา้ ขายหรือไม่

(จ) Public Domain ลิขสทิ ธทิ์ ส่ี ามารถนำไปใช้ได้ฟรี โดยไมต่ ้องขออนุญาต ครอบคลุมเน้ือหาพวก
เรือ่ งท่เี ปน็ ความจริง (เชน่ โลกเป็นทรงกลม/ทะเลสีฟา้ ) ไอเดยี ขัน้ ตอนการทำงาน และยงั ครอบคลุมงาน
ทลี่ ขิ สิทธ์ิหมดอายุ ไปแล้ว (เช่น นยิ ายท่เี ก่ามาก ๆ)

7.5.2 กฎหมาย จรยิ ธรรม และความปลอดภยั ในการใชเ้ ทคโนโลยสี ารสนเทศ
กฎหมายทเี่ กย่ี วขอ้ งกบั เทคโนโลยสี ารสนเทศในอดตี เม่ือมีเหตุการณ์ความเสยี หายท่เี กิด
จากการใชค้ อมพิวเตอร์กระทำความผิด หรอื สรา้ งความเสียหายแกร่ ะบบคอมพวิ เตอรข์ นึ้ มาแตล่ ะครงั้ มักจะไม่
สามารถเอาผิดผ้ทู ก่ี ระทำความผดิ ได้ ผ้กู ่อความผดิ สามารถอยู่ ณ สถานที่ใดในโลกก็ได้ ทำให้ยากที่จะนำตวั
ผกู้ ระทำความผดิ มาลงโทษ และความเสียหายท่เี กดิ จากการใช้คอมพิวเตอร์กระทำผิดกส็ รา้ งความเสยี หายและ
ส่งผลกระทบต่อผคู้ นจำนวนมากและรวดเร็ว แตย่ ังไมม่ ีกฎหมายมารองรับและสามารถนำมาใชล้ งโทษได้ฉบบั

ปัจจบุ ันประเทศไทยมกี ฎหมายทเ่ี ก่ียวข้องกบั การใชง้ านเทคโนโลยีสารสนเทศ อาทิ พระราช–บัญญัติ
ว่าดว้ ยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนกิ ส์ พระราชกฤษฎีกากำหนดหลักเกณฑ์และวิธกี ารในการทำธรุ กรรมทาง
อิเลก็ ทรอนิกส์ พ.ศ. 2549 ตลอดจนกฎหมายลิขสทิ ธ์ิ เปน็ ต้น ปัจจบุ ันไดม้ พี ระราชบัญญัตวิ า่ ดว้ ยการกระทำผิด
เก่ยี วกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 ที่ไดเ้ รมิ่ พฒั นาตง้ั แต่ปี พ.ศ. 2541 แลว้ พระราชบญั ญัตไิ ด้ผา่ นความเห็นชอบ
ของสภานิตบิ ัญญัติแห่งชาติ วนั ที่ 9 พฤษภาคม 2550 จากนั้นได้มีการเสนอร่างพระราชบญั ญตั เิ พื่อลงพระ
ปรมาภิไธยและได้ประกาศในพระราชกจิ จานุเบกษา วันที่ 18 มิถุนายน 2550 สง่ ผลใหพ้ ระราชบญั ญตั มิ ผี ล
บังคบั ใช้ภายในสามสิบวัน ซึง่ ก็คอื วันที่ 18 กรกฎาคม 2550 และกลายเปน็ “พระราชบัญญัตวิ ่าด้วยการกระทำ
ผิดเกี่ยวกับคอมพวิ เตอร์ พ.ศ. 2550” ทีใ่ ช้ในปจั จุบนั โดยจะขอนำเสนอเฉพาะพระราชบัญญตั ิว่าดว้ ยการ
กระทำผดิ เกี่ยวกบั คอมพวิ เตอร์ พ.ศ. 2550 และกฎหมายลขิ สิทธิท์ ่ีจะเป็นประโยชน์ในการใช้งานดา้ น
สารสนเทศและธุรกจิ ดจิ ิทลั ต่อไป

1. พระราชบญั ญตั วิ า่ ดว้ ยธรุ กรรมอเิ ล็กทรอนิกส์
กฎหมายส่วนใหญร่ ับรองธุรกรรมท่ีมลี ายมือช่ือบนเอกสารที่เป็นกระดาษ ทำให้เปน็ ปัญหาตอ่ การทำ
ธุรกรรมทางอเิ ล็กทรอนกิ ส์ ประเทศต่าง ๆ รวมทัง้ ไทยจึงต้องสร้างกฎหมายใหม่ เพื่อใหก้ ารรองรับธุรกรรม
อิเลก็ ทรอนิกส์เหล่านี้ ทง้ั นกี้ ฎหมายของประเทศส่วนใหญ่ถกู สร้างบนแมแ่ บบท่ีกำหนดโดยคณะทำงาน
สหประชาชาติ (UNCITRAL) สำหรับประเทศไทยมีพระราชบญั ญตั ิวา่ ดว้ ยธรุ กรรมอิเล็กทรอนกิ ส์ พ.ศ. 2544
และมผี ลบงั คบั ใชตง้ั แตเ่ ดือนเมษายน พ.ศ. 2545 โดยคณะกรรมการธุรกรรมอิเล็กทรอนกิ สจ์ ะเป็นผดู้ แู ลการ
บังคับใชก้ ฎหมายฉบบั น้ี เนือ้ หาสำคัญเกีย่ วกบั การคา้ ของกฎหมายฉบับน้มี ดี ังต่อไปน้ี

(1) กฎหมายนีร้ บั รองการทำธุรกรรมด้วยเอกสารอิเลก็ ทรอนกิ ส์ทัง้ หมด เชน่ โทรสาร โทรเลข

ไปรษณีย์อเิ ลก็ ทรอนิกส์ โดยมาตรา 7 ระบุไวว้ ่า ห้ามมิให้ปฏิเสธความมีผลผกู พัน และการบังคับใช้ทางกฎหมาย

ของข้อความใด เพยี งเพราะเหตทุ ข่ี อ้ ความน้นั อยใู่ นรูปของขอ้ มูลอเิ ล็กทรอนกิ ส์

(2) ศาลจะต้องยอมรบั ฟังเอกสารอเิ ล็กทรอนิกส์ แตท่ ้งั น้ีมิไดห้ มายความว่าศาลจะต้องเช่อื วา่ ข้อความ

อิเลก็ ทรอนิกสน์ ั้นเปน็ ข้อความที่ถูกตอ้ ง โดยมาตรา 9 ระบุวา่ ในกรณที บี่ คุ คลพึงลงลายมือชื่อในหนังสือใหถ้ ือวา่

ขอ้ มลู อิเลก็ ทรอนิกส์นั้นมกี ารลงลายมอื ช่อื แลว้ ถา้ ใช้วธิ ีการท่สี ามารถระบุตวั เจา้ ของลายมอื ชื่อ และสามารถ

แสดงไดว้ า่ เจา้ ของลายมือชอ่ื รับรองข้อความในข้อมลู อเิ ล็กทรอนิกสน์ ้ันว่าเป็นของตน ซง่ึ จะเหน็ วา่ เจตจำนง

ของกฎหมายนี้ ช้วี ่าศาลจะเช่อื หลักฐานอิเล็กทรอนกิ ส์นนั้ ว่าเปน็ ของจริงเมอื่ สามารถยืนยนั ตามหลักการท่ี

นา่ เช่ือถอื (Authentication) และเปน็ ทย่ี อมรับ (Non-Repudiation) ได้เท่านนั้ ฉะนั้นเอกสารที่มรี ะบบ

ลายมอื ชื่อดิจิทัลจะเปน็ วิธีหนง่ึ ในการสร้างหลกั ฐานทศ่ี าลจะเชอื่ วา่ เป็นจรงิ

(3) ธุรกิจจำเป็นต้องเกบ็ เอกสารทางการค้าที่เป็นกระดาษจำนวนมาก ทำให้เกดิ ค่าใช้จา่ ยและความไม่

ปลอดภัยข้ึน กฎหมายฉบบั น้ีเปิดทางใหธ้ รุ กิจสามารถเก็บเอกสารเหล่านใ้ี นรปู ไฟล์อเิ ลก็ ทรอนิกส์ไดต้ ามมาตรา

10 ทก่ี ลา่ ววา่ ในกรณีที่กฎหมายกำหนดให้นำเสนอหรือเกบ็ รักษาขอ้ ความใดในสภาพที่เปน็ มาแตเ่ ดิมอย่าง

เอกสารต้นฉบับ ถ้าได้นำเสนอหรอื เกบ็ รกั ษาในรูปข้อมูลอเิ ลก็ ทรอนิกส์ตามหลกั เกณฑด์ ังต่อไปน้ี ใหถ้ ือว่าไดม้ ี

การนำเสนอหรือเก็บรักษาเป็นเอกสารตน้ ฉบับตามกฎหมายแล้ว ซึ่งข้อมลู อเิ ลก็ ทรอนิกส์ได้ใช้วิธกี ารที่เชอื่ ถอื ได้

ในการรกั ษาความถกู ต้องของข้อความตง้ั แต่การสร้างข้อความจนเสรจ็ สมบรู ณ์ และสามารถแสดงขอ้ ความนนั้

ในภายหลงั ไดค้ วามถกู ต้องของขอ้ ความตามมาตราที่ 7 ให้พิจารณาถึงความครบถ้วน และไม่มีการเปล่ียนแปลง

ใดของข้อความ เวน้ แต่การรับรองหรอื บนั ทึกเพิม่ เติม จะเหน็ วา่ ประเด็นสำคัญของการเกบ็ รักษาข้อมูล

อิเล็กทรอนิกส์ คือ การรักษาความถกู ต้องของข้อมูล ซงึ่ แฮชฟังก์ชนั (Hash Function) ท่เี กดิ ขน้ึ ในกระบวนการ

ลายมอื ชือ่ ดจิ ิทัลสามารถนำมาใช้เพ่อื การนี้ไดเ้ ชน่ กนั

(4) ปกติการทำสญั ญาบนเอกสารที่เป็นกระดาษจะมกี ารระบวุ ันเวลาที่ทำธรุ กรรมนน้ั ด้วย ในกรณี

ธุรกรรมอเิ ล็กทรอนิกส์น้ันไดใ้ ห้ขอ้ วินิจฉัยเวลาของธุรกรรมตามมาตรา 23 ที่ระบุวา่ การรับขอ้ มลู อเิ ลก็ ทรอนิกส์

ให้ถอื วา่ มีผลนบั แต่เวลาที่ข้อมลู อเิ ลก็ ทรอนิกส์นัน้ ได้เข้ามาสรู่ ะบบข้อมูลของผู้รบั ข้อมลู หากผรู้ บั ขอ้ มูลได้

กำหนดระบบขอ้ มลู ท่ีประสงค์จะใช้ในการรับข้อมูลอิเลก็ ทรอนิกส์ไว้โดยเฉพาะ ให้ถือว่าการรบั ข้อมูล

อิเลก็ ทรอนิกส์มีผลนบั แตเ่ วลาทข่ี อ้ มูลอเิ ล็กทรอนิกสน์ นั้ ไดเ้ ข้าส่รู ะบบข้อมลู ท่ีผู้รบั ข้อมูลได้กำหนดไวน้ ้ัน แตถ่ ้า

ขอ้ มูลอเิ ล็กทรอนิกส์ดังกล่าวได้ส่งไปยังระบบข้อมลู อ่นื ของผ้รู บั ข้อมลู ซง่ึ มิใช่ระบบข้อมลู ทผี่ ้รู บั กำหนดไวใ้ ห้ถอื

วา่ การรับข้อมลู อเิ ล็กทรอนิกส์มผี ลนับแต่เวลาที่ได้เรียกข้อมูลอิเลก็ ทรอนิกสจ์ ากระบบข้อมูลนั้น จะเห็นว่าเวลา

ของธรุ กรรมเกิดขนึ้ ได้ 2 ช่วง ช่วงทหี่ นงึ่ เวลาธุรกรรมเริม่ ตน้ เมือ่ ข้อมูลถกู ส่งเข้าสูร่ ะบบของผ้รู ับ กรณนี ม้ี ักใช้กับ

การส่งคำสง่ั ซื้อโดยโปรแกรมคอมพิวเตอรเ์ ขา้ ส่รู ะบบของผู้ขายโดยตรง ชว่ งที่สองเวลาธรุ กรรมเร่มิ ตน้ เม่ือผรู้ บั

เปดิ อ่านข้อความ กรณีนี้หมายถึง การท่ีผู้ซื้อส่งเอกสารทางไปรษณยี ์อเิ ล็กทรอนิกส์ถงึ ผู้ขาย โดยผูข้ ายใชบ้ ริการ

ไปรษณีย์อเิ ล็กทรอนิกสข์ องผ้ใู ห้บรกิ ารอนิ เทอร์เน็ต (ISP)

(5) มาตรา 25 ระบุถึงบทบาทของภาครัฐในการให้บริการประชาชนดว้ ยระบบอิเล็กทรอนกิ สใ์ หอ้ ำนาจ
หน่วยงานรัฐบาลสามารถสรา้ งระบบรัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์ (e–Government) ในการใหบ้ ริการประชาชนได้
โดยต้องออกประกาศหรอื กฎกระทรวงเพ่ิมเติม

(6) ใบรับรองอเิ ล็กทรอนกิ ส์หรอื ลายมือชื่อดจิ ิทลั ของผปู้ ระกอบถือเปน็ ส่งิ สำคญั และมคี า่ เทยี บเทา่
การลงลายมือช่ือบนเอกสารกระดาษ ดังนนั้ ผูป้ ระกอบการต้องเก็บรักษาใบรับรองอเิ ลก็ ทรอนิกสน์ ้ีไว้เป็น
ความลับ และมาตรา 27 ได้กำหนดหนา้ ท่ีของเจ้าของใบรบั รองอเิ ล็กทรอนกิ สด์ งั น้ี ใช้ความระมัดระวงั ตาม
สมควรเพอื่ มิใหม้ ีการใช้ข้อมูลสำหรบั ใช้สรา้ งลายมือชือ่ อิเล็กทรอนิกส์โดยไม่ไดร้ บั อนุญาต และแจง้ ให้บคุ คลที่
คาดหมายได้ โดยมีเหตุอันควรเชอื่ ว่า จะกระทำการใดโดยข้นึ อยู่กับลายมือช่อื อิเลก็ ทรอนกิ ส์หรือให้บริการ
เกย่ี วกบั ลายมือช่ืออเิ ล็กทรอนิกส์ทราบโดยมิชกั ชา้
เมอ่ื กรณเี จา้ ของลายมือชอ่ื รู้หรือควรได้รู้ว่าข้อมูลสำหรับใช้สร้างลายมือชือ่ อเิ ล็กทรอนิกสน์ นั้ สญู หาย ถูกทำลาย
ถูกแกไ้ ข ถกู เปดิ เผยโดยมชิ อบหรือถกู ลว่ งรู้โดยไมส่ อดคล้องกบั วตั ถุประสงค์หรือกรณีเจ้าของลายมอื ชือ่ รจู้ าก
สภาพการณ์ที่ปรากฏ วา่ กรณีมคี วามเสย่ี งมากพอท่ีข้อมูลสำหรับใชส้ ร้างลายมอื ชื่ออเิ ลก็ ทรอนิกส์ สญู หาย ถูก
ทำลาย ถกู แกไ้ ข ถูกเปดิ เผยโดยมิชอบ หรือถูกลว่ งรโู้ ดยไม่สอดคล้องกบั วัตถุประสงค์

2. กฎหมายลขิ สทิ ธแิ์ ละการใช้งานโดยธรรม (Fair Use)
กฎหมายลิขสทิ ธภิ์ ายใตพ้ ระราชบัญญตั ิ พ.ศ. 2537 ที่เก่ยี วข้องกบั เทคโนโลยีสารสนเทศและการใช้งานโดย
ธรรม (Fair Use) ก็คอื มาตรา 15 ที่มสี าระสำคัญในการคุ้มครองลิขสิทธิ์ของเจ้าของลิขสิทธิ์ เชน่ สทิ ธิในการทำ
ซํา้ หรอื ดัดแปลงงาน การเผยแพร่งานต่อสาธารณชน และให้เช่าตน้ ฉบบั หรอื สำเนางานบางประเภท เปน็ ต้น
ดังน้นั ลขิ สทิ ธิ์จงึ เปน็ สทิ ธแิ ต่ผเู้ ดียว ของเจา้ ของลขิ สิทธิ์ อันเกิดจากงานสรา้ งสรรค์ที่ได้รับความคุ้มครองตาม
กฎหมายลิขสิทธ์ิ นอกจากนี้ก็มมี าตรา 32 ถึง มาตรา 36 และมาตรา 43 ในหมวด 1 ส่วนท่ี 6 วา่ ด้วยข้อยกเว้น
การละเมิดลิขสิทธิ์ ให้สามารถนำข้อมลู ของผู้อน่ื มาใช้ได้โดยไม่ต้องขออนญุ าต หรือเปน็ การใช้งานโดยธรรม
ตอ้ งข้ึนอย่กู บั ปจั จัย 4 ประการ ดังน้ี

(1) พจิ ารณาวา่ การกระทำดังกล่าวมวี ัตถปุ ระสงค์การใชง้ านอย่างไร ลักษณะการนำไปใชม้ ใิ ชเ่ ปน็ เชงิ
พาณชิ ย์ แต่ควรเป็นไปในลกั ษณะไม่หวังผลกำไร อาจใช้เพอื่ การศึกษาหรือประโยชน์ส่วนตัว การใชเ้ พ่ือการติ
ชมหรอื วจิ ารณ์ เป็นต้น

(2) ลกั ษณะของข้อมลู ทจ่ี ะนำไปใช้ซงึ่ ข้อมลู ดังกล่าวเป็นข้อเทจ็ จริง เปน็ ความจรงิ อนั เปน็
สาธารณประโยชน์ ซง่ึ ทุกคนสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้

(3) จำนวนและเนื้อหาทีจ่ ะคัดลอกไปใช้เมอ่ื เปน็ สัดส่วนกับข้อมูลทม่ี ีลิขสิทธิ์ทง้ั หมด
(4) ผลกระทบของการนำข้อมลู ไปใช้ท่มี ตี ่อความเปน็ ไปได้ทางการตลาดหรือคุณคา่ ของงานทม่ี ลี ขิ สิทธ์ิ
นน้ั
7.5.3 การรบกวนระบบและขอ้ มลู คอมพวิ เตอร์

การกระทำผิดเก่ียวกบั การรบกวนระบบและข้อมูลคอมพิวเตอร์ จะเกย่ี วข้องกับมาตรา 9และมาตรา 10
ลักษณะความผิดจะทำการรบกวนหรือทำลายระบบและขอ้ มูลคอมพิวเตอร์ โดยใชเ้ ครื่องมือท่ผี ู้กระทำผดิ
กระทำการ เรยี กวา่ มะลซิ เชิสโค้ด (Malicious Code) ซ่ึงจะอยู่ในรปู แบบต่าง ๆ เช่น ไวรัสเวริ ์มหรอื หนอน
อนิ เทอร์เน็ต และโทรจนั อันสง่ ผลในการรบกวนและสร้างความเสยี หายให้กบั ระบบคอมพวิ เตอร์ อาทิการต้ัง
เวลาให้โปรแกรมทำลายข้อมูลคอมพิวเตอรห์ รือระบบคอมพวิ เตอร์ การทำให้คอมพิวเตอร์ทำงานผิดปกตหิ รือ
หยุดการทำงาน เปน็ ต้น นอกจากนีย้ ังมีการโจมตอี ีกรูปแบบหนึง่ คอื ดิไนออลออฟเซอร์วิส (Denial of Service)
ทีเ่ ปน็ การโจมตีเพือ่ ใหไ้ ม่สามารถบริการระบบเครือข่ายไดอ้ ีกต่อไป สำหรับรายละเอียดการโจมตรี ะบบและ
ข้อมลู คอมพิวเตอร์ มดี งั น้ี

1. ไวรสั คอมพิวเตอร์ เป็นโปรแกรมชนิดหนึง่ ท่ีพัฒนาขน้ึ เพื่อก่อใหเ้ กิดความเสยี หายตอ่ ข้อมลู หรอื
ระบบคอมพวิ เตอร์ ซึ่งในปัจจบุ นั ไวรสั คอมพิวเตอร์ได้พฒั นารูปแบบ เทคนิคการแพร่กระจาย ความสามารถ
รวมท้งั ความรนุ แรง ในการก่อความเสยี หายแกร่ ะบบแตกตา่ งไปจากเดมิ มาก ซง่ึ รูปแบบของไวรสั คอมพวิ เตอร์
ไดพ้ ฒั นาใหม้ ีรปู แบบ ดงั นี้

(1) หนอนอนิ เทอรเ์ น็ต (Internet Worm) หมายถึง โปรแกรมท่ีออกแบบมาใหส้ ามารถแพร่กระจาย
ไปยังเคร่ืองคอมพิวเตอร์เครือ่ งอื่นได้ด้วยตัวเอง โดยอาศยั ระบบเครือขา่ ยคอมพิวเตอร์ เชน่ อเี มล หรือการแชร์
ไฟล์ ทำให้การแพร่กระจายเป็นไปอยา่ งรวดเร็วและเปน็ วงกว้าง

(2) โทรจัน (Trojan) หมายถงึ โปรแกรมท่ีออกแบบมาให้แฝงเขา้ ไปสรู่ ะบบคอมพิวเตอร์ของผู้ใชอ้ ื่น
ในหลากหลายรปู แบบ เชน่ โปรแกรม การด์ อวยพร เป็นต้น เพ่อื ดกั จบั ตดิ ตาม หรอื ควบคุมการทำงานของ
เคร่ืองคอมพวิ เตอรท์ ถ่ี ูกคุกคาม
(3) โคด้ (Exploit) หมายถงึ โปรแกรมท่ีออกแบบมาให้สามารถเจาะระบบโดยอาศัยชอ่ งโหว่ของ
ระบบปฏิบัตกิ ารหรือแอปพลเิ คชันที่ทำงานอยูบ่ นระบบ เพ่ือให้ไวรสั หรือผู้บกุ รุกสามารถครอบครอง ควบคุม
หรือกระทำการอยา่ งหน่ึงอยา่ งใดบนระบบได้

(4) ข่าวไวรัสหลอกลวง (Hoax) มักจะอยู่ในรปู แบบของการสง่ ข้อความตอ่ ๆ กนั ไป เหมือนกับการสง่
จดหมายลกู โซ่โดยข้อความประเภทน้ีจะใช้หลกั จิตวิทยา ทำให้ขา่ วสารนัน้ นา่ เชอ่ื ถือ ถ้าผู้ท่ีได้รบั ข้อความปฏบิ ตั ิ
ตามอาจทำใหร้ ะบบคอมพิวเตอร์เสยี หาย เชน่ การให้ลบไฟลข์ ้อมลู ที่จำเป็นของระบบปฏิบตั กิ ารโดยหลอกวา่
เป็นไวรสั คอมพิวเตอร์ ทำให้ระบบปฏบิ ตั ิการทำงานผิดปกติ เปน็ ต้น

2. ดิไนออลออฟเซอร์วิส (Denial of Service : DoS) หรือ ดสิ ตรบิ ิวตด์ ิไนออลออฟเซอร์วสิ
(Distributed Denial of Service : DDoS) เปน็ การโจมตีจากผูบ้ ุกรกุ ทีต่ ้องการทำให้เกดิ ภาวะที่ระบบ
คอมพวิ เตอร์ไมส่ ามารถให้บริการได้หรือผู้ใชง้ านไม่สามารถเข้าใชบ้ รกิ ารรวมถึงทรัพยากรในระบบได้
นอกจากนีก้ ารโจมตรี ูปแบบน้ียังสามารถทำให้เคร่ืองคอมพิวเตอร์หรอื เครือขา่ ยไมส่ ามารถใชง้ านได้ รปู แบบ
โจมตีของ DoSหรอื DDoS มีหลากหลายรปู แบบ ดังนี้

(1) การแพร่กระจายของไวรัสปริมาณมากในเครือขา่ ย ก่อให้เกดิ การติดขัดของการจราจรในระบบ
เครือข่าย ทำใหก้ ารส่อื สารในเครอื ข่ายตามปกตชิ า้ ลงหรอื ใชไ้ ม่ได้

(2) การสง่ แพ็กเกจจำนวนมากเข้าไปในเครือขา่ ยหรือฟลัดดงิ (Flooding) เพ่ือให้เกิดการติดขดั ของ
การจราจรในเครือข่ายมสี ูงขึ้น ส่งผลให้การตดิ ต่อส่ือสารภายในเครือข่ายช้าลง

(3) การโจมตีข้อบกพรอ่ งของซอฟต์แวรร์ ะบบ เพื่อจุดประสงค์ในการเขา้ ถงึ สิทธก์ิ ารใชส้ ูงขน้ึ จนไม่
สามารถเขา้ ไปใชบ้ รกิ ารได้

(4) การขดั ขวางการเชอ่ื มตอ่ ใด ๆ ในเครือข่ายทำให้คอมพิวเตอรห์ รืออุปกรณเ์ ครือข่ายไมส่ ามารถ
ส่ือสารกันได้
(5) การโจมตีท่ที ำให้ซอฟตแ์ วรใ์ นระบบปดิ ตัวเองลงโดยอตั โนมตั ิหรือไม่สามารถทำงานตอ่ ได้จนไม่สามารถ
ให้บริการใด ๆ ได้อีก

(6) การกระทำใด ๆ กต็ ามเพ่ือขัดขวางไม่ใหผ้ ใู้ ชร้ ะบบเขา้ ใชบ้ ริการในระบบได้ เชน่ การปดิ บรกิ ารเวบ็
เซิร์ฟเวอร์ลง

(7) การทำลายระบบข้อมูลหรอื บริการในระบบ เช่น การลบชื่อและข้อมลู ผใู้ ช้ออกจากระบบทำให้ไม่
สามารถเขา้ สูร่ ะบบได้

7.5.4 การโพสต์ขอ้ มลู เทจ็
สำหรบั การโพสตข์ ้อมูลเท็จ การใส่รา้ ยกล่าวหาผู้อ่นื การหลอกลวงผู้อื่นให้หลงเชอ่ื หรือการโฆษณาชวน
เช่ือใด ๆ ที่จะส่งผลกระทบต่อระบบเศรษฐกิจ สังคม หรอื กอ่ ใหเ้ กิดความเส่อื มเสียต่อสถาบันพระมหากษัตรยิ ์
เหล่าน้ี เปน็ การกระทำตามมาตรา 14 และมาตรา 15 ของพระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำผิดเก่ียวกับ
คอมพวิ เตอร์ พ.ศ. 2550 นอกจากน้กี ารฟอรเ์ วริ ์ดอเี มลหรือการสง่ ต่ออีเมลก็ถอื เป็นความผดิ ดว้ ย เพราะมสี ่วน
ในการเป็นผู้เผยแพร่ขอ้ มลู ดังกล่าวดว้ ย
7.5.5 การสแปมเมล (จดหมายบุกรกุ )
ความผิดฐานการสแปมอีเมล จะเกี่ยวข้องกบั มาตรา 11 ในพระราชบญั ญตั ิว่าด้วยการกระทำผดิ เก่ยี วกบั
คอมพิวเตอร์ พ.ศ. 2550 ลกั ษณะการกระทำ เป็นการสง่ จดหมายอิเลก็ ทรอนิกสห์ รืออเี มลไปใหบ้ คุ คลอน่ื โดย
การซ่อนหรือปลอมช่ืออีเมล และหากการสง่ อีเมลไปใหผ้ รู้ ับคนใดคนหนงึ่ มากเกินปกติ กถ็ ือวา่ เป็นการส่ง
อีเมลสแปมเชน่ กัน บางคร้งั การส่งอเี มลในลักษณะทีผ่ ้รู บั ไม่ตอ้ งการก็อาจเรยี กวา่ อีเมลขยะ (Junk Email)
7.5.6 จรยิ ธรรม มารยาทในการใชอ้ นิ เทอรเ์ นต็ และความปลอดภยั ในคอมพวิ เตอร์
เครือขา่ ยอินเทอรเ์ นต็ นน้ั มกี ลไกทีก่ ่อเกดิ พฤติกรรมเสมือนสงั คมแห่งความเป็นจริงสังคมหนึ่งเพียงแต่ใน
บางครัง้ ผู้ใชอ้ าจไม่แสดงตัวตน บทบาท หรอื ปฏบิ ตั ติ ามแบบแผนทางสังคมอยา่ งเช่นท่ตี นได้ปฏิบตั ิอยดู่ ังน้นั
การใช้งานเครือข่ายอินเทอรเ์ น็ตจงึ ประกอบไปดว้ ยกลมุ่ บคุ คลทีซ่ ื่อสตั ย์ท้ังต่อตัวเองและต่อผู้อน่ื และกลมุ่
บุคคลท่มี ีพฤติกรรมในทางตรงกนั ข้าม ผใู้ ช้งานอินเทอรเ์ น็ตทัง้ หลาย ทั้งผใู้ ชง้ านท่ีเพ่งิ เร่ิมรจู้ กั สังคมอนิ เทอร์เนต็

และผ้ใู ช้งานทีม่ ีประสบการณ์สงู ควรมีแนวปฏบิ ตั เิ พื่อป้องกันรักษาตนเองและสังคมแห่งนี้ ใหเ้ ป็นสงั คมที่
ประกอบดว้ ยกิจกรรมทสี่ ร้างสรรค์มากกว่าทำลาย ตลอดจนเป็นสงั คมแหง่ การกระจายข้อมลู ขา่ วสาร ความรู้
วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เพื่อการสรา้ งเสรมิ ปญั ญาใหก้ ับมนุษย์สืบไป

7.5.7 ขอ้ พงึ ปฏบิ ตั แิ ละมารยาทในอนิ เทอรเ์ นต็
1. ในการใช้งานครั้งแรก ควรสอบถามผูด้ ูแลระบบถึงข้อกำหนดและระเบียบในการใชเ้ ครอื ข่ายนั้น ๆ

และปฏบิ ตั ติ ามข้อกำหนดเหล่าน้นั
2. ใช้งานเท่าทจ่ี ำเป็น
3. ไม่เขา้ ใช้อินเทอร์เนต็ ในบญั ชีของผ้อู ่ืนหรือยอมใหผอู้ ่นื ใชบ้ ญั ชีของตนในการเข้าสูอ่ นิ เทอรเ์ นต็
4. รกั ษารหสั ผา่ นของตนไว้เป็นความลับ
5. ในกรณีที่ตอ้ งทำงานท่ีใช้เวลามาก เช่น การโอนย้ายข้อมูล การดาวนโ์ หลดโปรแกรม ฯลฯควรเลอื ก

ทำในชว่ งทีไ่ ม่ค่อยมผี ใู้ ชม้ ากนัก
6. เปิดจดหมายอ่านเปน็ ประจำและลบจดหมายที่ไมต่ ้องการออก
7. ไมส่ ง่ ข้อมลู ทเ่ี ป็นความลับมาทางจดหมาย และไมใ่ ช้ข้อความท่กี ้าวรา้ วหรอื หยาบคาย
8. ไม่ส่งจดหมายท่ีมขี นาดใหญ่
9. ไม่เขยี นจดหมายด้วยตัวพิมพใ์ หญล่ ้วน ๆ เพราะทำใหอ้ ่านยาก

7.5.8 จรยิ ธรรม (Ethics)
จรยิ ธรรม หมายถงึ หลกั ของความถูกและความผดิ ท่ีบุคคลใชเ้ ปน็ แนวทางในการปฏิบตั ิ ซึ่งมารยาทกับ
จรยิ ธรรมนั้นตา่ งกัน ดงั น้ี
มารยาท คือ การปฏบิ ัติตนต่อผู้อนื่ ด้วยจติ ใจทด่ี ี เพื่อให้เกดิ ความสุข
จริยธรรม คือ หลกั ของความถกู และความผิดที่บคุ คลใช้เป็นแนวทางในการปฏิบัติ
จริยธรรมท่เี กีย่ วกบั เทคโนโลยีสารสนเทศ

1. ความเปน็ สว่ นตวั (Privacy) คอื การเก็บรวบรวม การเก็บรักษา และการเผยแพร่ข้อมูลสารสนเทศ
เก่ียวกับปจั เจกบุคคล สิทธิของสาธารณชนอยเู่ หนอื สิทธิความเปน็ สว่ นตวั ของปจั เจกชน

2. ความถกู ต้องแมน่ ยำ (Accuracy) ได้แก่ ความถูกต้องแม่นยำของการเกบ็ รวบรวม และวิธกี ารปฏบิ ัติ
กบั ข้อมูลสารสนเทศ

3. ความเป็นเจา้ ของ (Property) คือ กรรมสทิ ธ์ิและมลู ค่าของข้อมูลสารสนเทศ (ทรัพยส์ ินทางปัญญา)
4. ความเข้าถึงได้ (Accessibility) คอื สทิ ธิในการเขา้ ถงึ ขอ้ มูลสารสนเทศได้ และการจา่ ยค่าธรรมเนยี ม
ในการเขา้ ถึงข้อมูลสารสนเทศ
7.5.9 ความปลอดภยั และความเปน็ สว่ นตวั ในระบบคอมพวิ เตอร์

ระบบคอมพวิ เตอรใ์ นปัจจบุ ัน ใคร ๆ กส็ ามารถเช่ือมต่อไปยังเครือ่ งคอมพิวเตอร์เครื่องอ่ืน ๆ ทีอ่ ยู่คน
ละสถานที่กัน ให้ตดิ ต่อกันได้ ดงั นนั้ ความปลอดภยั (Security) ของข้อมลู เปน็ เร่ืองทีส่ ำคญั ท่ีสดุ ที่ควรคำนงึ ถึง
เพราะไฟล์ขอ้ มูลจำนวนมากที่จัดเกบ็ อยู่ในเคร่ืองคอมพิวเตอร์ตอ้ งไดร้ บั การดแู ลให้ปลอดภัยจากการถูกทำลาย
ความเสียหายทเ่ี กิดจากอบุ ตั เิ หตุ ขโมยหรือแม้แต่การโจรกรรม อันเนื่องมาจากการสื่อสารทเ่ี ข้าถงึ กนั ได้อย่าง
สะดวกและงา่ ยดาย

7.5.10 ความปลอดภยั (Security)
ความปลอดภยั เป็นระบบป้องกนั ที่ถกู ออกแบบเพ่ือปกป้องระบบคอมพิวเตอร์ และข้อมูลจากความ
เสยี หาย ทง้ั โดยเจตนาหรอื โดยบงั เอิญ หรือจากการเข้าใชร้ ะบบโดยบคุ คลที่ไม่ได้รบั อนญุ าตการระบุตัวผู้ใช้
ระบบ และการเข้าถึงข้อมลู โดยอาศัยวธิ ีการระบุตวั ผู้ใช้ระบบและการเข้าถึงข้อมูล 4 ประเภทใหญ่ ๆ ดังนี้

1. สิง่ ท่คี ุณมี (What you have?)
2. ส่ิงที่คณุ รู้ (What you know?)
3. สง่ิ ทค่ี ุณทำ (What you do?)
4. ส่ิงท่ีคุณเปน็ (What you are?)
7.5.11 กฎหมายลขิ สทิ ธใิ์ นประเทศไทย
นโยบายการให้ความคุ้มครองด้านลขิ สิทธขิ์ องประเทศไทยมจี ุดม่งุ หมาย ดงั น้ี
1. เพื่อคุ้มครองสทิ ธิประโยชน์อนั ชอบธรรมของผู้สรา้ งสรรค์
2. เพือ่ กระตุ้นให้มีการส่ือสารหรอื ถ่ายทอดความคดิ ความรู้ และข้อมูลในสังคมมากท่สี ดุ
3. เพ่ือกำหนดกฎเกณฑ์หรือกติกาในการแสวงหาประโยชน์ทางเศรษฐกจิ การคา้ จากผลงานสรา้ งสรรค์
ดา้ นลิขสิทธ์ิทงั้ ในระดบั ภายในประเทศและระหวา่ งประเทศ
4. เพ่อื ส่งเสรมิ และรกั ษาผลงานสรา้ งสรรค์อนั เปน็ มรดกทางวัฒนธรรมของประเทศ
7.5.12 การรกั ษาความปลอดภยั ของขอ้ มลู
1. การรักษาความปลอดภัยของขยะข้อมูล (Secured Waste)
2. การควบคุมในระบบคอมพิวเตอร์ (Internal Control)
3. การตรวจสอบ (Auditor Check)
4. การตรวจสอบประวัติผู้สมัครงาน (Applicant Screening)
5. การใช้รหัสผ่าน (Password)
6. ตวั ปอ้ งกนั ในซอฟตแ์ วร์ (Built–in Software Protection)
7.5.13 จรรยาบรรณของ “ผใู้ ชอ้ นิ เทอรเ์ น็ต”
1. ต้องไม่ใชค้ อมพวิ เตอร์ทำร้ายหรือละเมิดผอู้ ่นื
2. ต้องไมร่ บกวนการทำงานของผูอ้ นื่

3. ตอ้ งไม่สอดแนมหรอื แกไ้ ขเปิดดไู ฟล์ของผู้อื่น
4. ตอ้ งไม่ใช้คอมพวิ เตอร์เพ่ือการโจรกรรมข้อมูลข่าวสาร
5. ตอ้ งไม่ใช้คอมพิวเตอรส์ รา้ งหลักฐานที่เปน็ เทจ็
6. ต้องไม่คัดลอกโปรแกรมผู้อื่นท่ีมลี ิขสทิ ธิ์
7. ต้องไม่ละเมิดการใชท้ รัพยากรคอมพวิ เตอรโ์ ดยทต่ี นเองไม่มสี ทิ ธิ์
8. ตอ้ งไมน่ ำเอาผลงานของผอู้ ่ืนมาเปน็ ของตน
9. ตอ้ งคำนึงถงึ สิ่งทจ่ี ะเกิดขนึ้ กบั สังคมอนั ติดตามมาจากการกระทำ
10. ตอ้ งใช้คอมพวิ เตอร์โดยเคารพกฎระเบียบ กติกามารยาท

สรปุ สาระสำคญั
0000ธ0รุ 0กิจดจิ ทิ ลั (Digital Business) คอื การนำเทคโนโลยีต่าง ๆ เขา้ มาพัฒนาธุรกิจท่ีทำอยู่เพอ่ื เพมิ่ ความ
สะดวกสบายใหทง้ั ผปู้ ระกอบการและผู้บริโภคในการเลือกซอื้ สินคา้ หรือบริการตา่ ง ๆ แต่จดุ ประสงค์หลกั ๆ ก็
คอื การหาทางเพิ่มยอดขายให้กบั ธรุ กิจนน่ั เอง เชน่ การนำ Application มาชว่ ยในการเข้าถึงผ้บู รโิ ภคยุคใหมท่ ี่
ชอบใช้ Smartphone การสร้างช่องทางขายผา่ นสือ่ Social Media ต่าง ๆ และการทำโฆษณารวมไปถงึ การ
สง่ั ซ้ือและจัดสง่ สินค้าในแบบ Online เป็นต้น ภาพรวมของธุรกจิ ดิจิทลั คือการเปล่ยี นแปลงธรุ กิจท่มี ีอยู่
แบบเดิมใหเ้ ปน็ ธุรกจิ แบบที่มีการใช้เทคโนโลยีเข้ามาชว่ ยปรับเปลย่ี นโครงสร้างธรุ กิจดิจิทัลมีความสำคัญ คือ
ชว่ ยในการปรบั เปล่ียนรปู แบบของธุรกจิ ทีเ่ ปน็ อยู่แบบเดมิ ใหม้ ีความทันสมัยตอบสนองต่อความต้องการของ
ผบู้ รโิ ภคยคุ ใหมไ่ ด้ทันทว่ งที เพ่ิมยอดขาย และลดตน้ ทุนให้กบั ผูป้ ระกอบการ Deloitte รายงานวา่ ธรุ กิจขนาด
เลก็ ในสหรฐั อเมรกิ า มีเครือ่ งมือดิจทิ ัลมาช่วยธรุ กจิ และมนี ัยของเศรษฐกจิ สหรฐั อเมริกาได้อย่างไร จาก
การศกึ ษาไดจ้ ดั ระดบั เจา้ ของธรุ กจิ ขนาดเลก็ โดยแบ่งตามการมีสว่ นร่วมแบบดจิ ทิ ัล 4 ระดับ และขึน้ อยกู่ ับ
ปจั จยั ที่วา่ พวกเขาใช้เคร่อื งมือออนไลน์อยา่ งไร ดงั น้ี

1. ธรุ กจิ ระดบั พน้ื ฐาน ธุรกิจขนาดเล็กในระดับน้ีมสี ถานะการใช้เครอ่ื งมอื ดิจิทลั ท่ยี งั ไมไ่ ดพ้ ฒั นายงั
พง่ึ พาวธิ ีการทางการตลาดแบบดงั้ เดิม เช่น การส่งอีเมลโดยตรง การโฆษณาสงิ่ พิมพ์ ไม่มีเวบ็ ไซต์หรือส่ือสังคม
ออนไลน์ โดยพ้นื ฐานแล้ว เคร่ืองมือดิจทิ ัลตัวเดยี วท่ใี ช้ คือที่อยอู่ เี มลธุรกิจ

2. ธรุ กจิ ระดับกลาง ในระดับนีธ้ ุรกิจขนาดเลก็ จะใชเ้ ครื่องมอื ดจิ ิทลั เช่น เวบ็ ไซตท์ เ่ี รียบง่ายไม่มอี ี
คอมเมริ ์ซ หรอื ความสามารถในการใช้งานโทรศพั ทม์ ือถือ ใชเ้ คร่ืองมือทางการตลาดออนไลนข์ น้ั พื้นฐาน
บางอย่าง เช่น การแสดงในไดเรกทอรีออนไลน์ การอยูใ่ นมาร์เกตเพลส (Marketplace)

3. ธรุ กจิ ระดบั สูง มีเว็บไซต์ขน้ั สูง คือ ลกู ค้าใช้โทรศพั ทม์ ือถือ เพ่ือการจองออนไลนห์ รือความสามารถ
ในการทำอคี อมเมิรซ์ มสี ่วนรว่ มกบั ส่ือสังคมออนไลน์และช่องทางการตลาดออนไลน์มากมาย นอกจากน้ยี งั ใช้
เครอ่ื งมือดิจิทัลภายใน เช่น Video Conferencing หรือ Cloud Software เพื่อเพิ่มประสทิ ธผิ ลของธรุ กจิ

4. ธรุ กจิ ระดบั สงู มาก เป็นธุรกจิ ดจิ ทิ ลั ทแี่ ท้จริง โดยใชเ้ คร่ืองมือดจิ ทิ ัลท้งั หมดขา้ งตน้ แต่อย่ใู นระดับที่
สูงขึ้น นอกจากนย้ี ังใชเ้ ครื่องมอื ดจิ ิทัลทซ่ี บั ซ้อนกว่า เช่น การพฒั นาแอปบนอุปกรณ์เคลอื่ นท่หี รอื ใช้การ
วิเคราะหข์ ้อมูลเพ่ือเรยี นรู้เพมิ่ เตมิ เกี่ยวกบั ความชอบของลูกคา้ หรอื แนวโน้มการขาย

ขอ้ ควรระวงั ในการรักษาความปลอดภยั ในโลกดจิ ทิ ลั
จะเห็นไดว้ า่ ในเรื่องที่ดูเหมือนจะเลก็ ๆ บางเรื่องเราปลอ่ ยใหม้ ารุกรานความปลอดภยั ของเรา เชน่ การ

ติดรหสั ผ่านไวท้ หี่ นา้ จอคอมพิวเตอร์ การไม่ตั้งรหัสล็อกโทรศพั ท์มือถอื หรอื การใช้อินเทอร์เนต็ ท่ีห้องสมดุ แล้ว
ลมื ออกจากระบบ และเราก็อาจเจอการหลอกลวงดว้ ยเทคนิคข้นั สูง เช่น การปลอมแปลงหนา้ เว็บไซตเ์ พือ่
หลอกเอาช่อื บญั ชีและรหสั ผ่านของธนาคารออนไลน์ หรอื การปลอ่ ยมลั แวร์เพ่ือขโมยข้อมูลสว่ นตวั ของเรา

การตงั้ รหสั ผา่ นและวธิ จี ดั การ
เทคนิคการต้ังรหัสผา่ นงา่ ย ๆ มดี งั นี้

1. รหัสควรมีความยาวอย่างน้อย 8 อักขระขนึ้ ไป
2. สร้างรหัสทีป่ ระกอบดว้ ยตัวพมิ พใ์ หญ่ ตัวพมิ พ์เลก็ ตวั เลข และสัญลกั ษณผ์ สมกัน
3. หลกี เล่ยี งการใชข้ อ้ มูลสว่ นตวั ที่คาดเดาไดง้ า่ ยและไม่เป็นความลับ เชน่ วันเกดิ บ้านเลขที่ เลขผูเ้ สีย
ภาษี ทะเบียนรถ เบอรโ์ ทรศัพท์ ชือ่ เลน่ ชือ่ สัตวเ์ ลย้ี ง ชื่อโรงเรียน ชื่อทมี กีฬาทีมโปรด
4. หลกี เลย่ี งคำศัพทท์ ่เี ปน็ คำสามญั ท่วั ไป (คำทป่ี รากฏในพจนานุกรม) เช่น CAT, DOG, LOVE
5. หลกี เลยี่ งการใช้ตวั อักษรหรอื ตัวเลขเรยี งกนั ตามลำดับ เช่น ABCD 1234 หรือการเรยี งรหัสตาม
ตำแหน่งคยี บ์ อรด์ เชน่ ASDF
6. เทคนคิ การตัง้ รหสั ผ่าน สร้าง “วลรี หสั ผา่ น” ดว้ ยประโยคทเ่ี ราค้นุ เคย เชน่ I met Waraporn at
Chiang Mai in 2020. แล้วนำอกั ษรตัวแรกของแตล่ ะคำมาสร้างรหัสผ่าน และเปลี่ยนบางคำใหเ้ ป็นสญั ลักษณ์
(ImW@CM#2020) เทคนิคนี้ช่วยสรา้ งรหสั ผา่ นท่ีรดั กมุ หลากหลาย และจำได้ง่าย
สิง่ ทีค่ วรจัดการกบั รหสั ผ่าน มีดงั นี้
1. ไมแ่ ชรร์ หัสกบั ใครทง้ั น้ัน ยกเว้นพอ่ แม่หรอื ผู้ปกครองในกรณีทเ่ี ปน็ ผู้เยาว์
2. หากจำเป็นต้องจดรหัสผา่ นกนั ลมื จรงิ ๆ ให้เกบ็ ไว้ในท่ีปลอดภัย ไม่วางไวใ้ นตำแหน่งทีเ่ หน็ ได้ง่าย
เชน่ ข้างจอคอมพวิ เตอร์หรือบนโต๊ะ
3. ตั้งรหสั ให้แตกต่างกนั ในบัญชีสำคญั แตล่ ะบัญชี เช่น บัญชเี ฟซบ๊กุ อีเมล ธนาคารออนไลน์ เพราะการ
ใชร้ หสั เหมอื นกนั หมดในทุกบัญชีหมายความวา่ ถ้ามีคนรู้รหัสผา่ นของบรกิ ารออนไลน์หนง่ึ ๆ กจ็ ะสามารถ
เขา้ ถงึ บริการออนไลนอ์ ่นื ๆ ที่สำคัญได้โดยปริยาย

4. เลอื กผ้ใู หบ้ ริการท่นี ่าเช่อื ถอื และให้ความสำคญั กับเร่ืองความปลอดภัย โดยเฉพาะบรกิ ารสำคัญ
เชน่ บริการดา้ นการเงนิ ท่อี นุญาตให้ตง้ั รหสั ยาวพอ และรองรบั การเข้ารหัส HTTPS

5. ตั้งคา่ แจ้งเตือนหากมีใครล็อกอนิ เข้าบัญชขี องเราจากเคร่อื งที่ไม่รู้จัก
6. เปลี่ยนรหสั ทกุ ครง้ั เมือ่ สงสัยวา่ มีกิจกรรมไม่ปกตเิ กดิ ขนึ้ เชน่ มีการเขา้ สูบ่ ัญชขี องเราจาก
คอมพิวเตอร์หรืออุปกรณ์เคลื่อนที่ทเ่ี ราไม่ค้นุ เคย
7. ต้ังค่าการกู้คืนรหัสผา่ น บริการส่วนมากจะให้เราใสเ่ บอร์โทรศพั ท์หรืออีเมลสำหรบั สง่ รหสั ผ่านไปให้
ใหม่หรอื เพือ่ รเี ซ็ตรหสั ผ่านใหม่ เมื่อต้องการกคู้ ืนหรอื เปลี่ยนรหัสผ่าน
8. เปิดใชร้ ะบบการพิสูจน์ตัวตนทีป่ ลอดภยั มากขึ้น เชน่ การพสิ จู นต์ ัวตนสองระดบั (Two–Factor
Authentication) คือ ระบบทต่ี ้องพิสจู น์ตัวตนผา่ นข้อมูลสองประเภทก่อนจึงจะล็อกอินเข้าระบบได้ เช่น
รหสั ผา่ นและลายนิว้ มอื หรือที่เป็นท่ีนยิ มกันมากคอื การพิสจู น์ตัวตนด้วยรหสั ผา่ นและโทรศัพท์มือถอื ท่ี
นอกจากตอ้ งใสร่ หสั ผา่ นแลว้ ระบบจะส่งรหสั เฉพาะทีห่ มดอายุภายในไม่ก่ีนาทีไปทโ่ี ทรศพั ท์มือถือ (เรยี กว่า
OTP) เพอ่ื ใชย้ ืนยันตวั ตนอกี ข้ันหน่งึ ดังนั้น แมผ้ ู้ไม่หวังดีจะแอบรูร้ หัสผ่านของเรา กไ็ ม่สามารถเข้าส่บู ญั ชีได้
เนือ่ งจากตอ้ งใชท้ งั้ ส่งิ ทีเ่ รารู้ (รหสั ผ่าน) และสิ่งทเ่ี รามี (โทรศพั ท์มือถือ) ในการยนื ยนั ตัวตน
การใชอ้ นิ เทอรเ์ นต็ ในทส่ี าธารณะ
การใช้คอมพิวเตอร์ร่วมกบั ผู้อ่ืนน้นั มคี วามเส่ียงดา้ นความปลอดภยั คอ่ นข้างมาก ข้อมูลการลอ็ กอนิ
และขอ้ มลู ส่วนตัวของเราอาจหลงเหลืออยใู่ นเคร่ือง และถูกนำไปใช้ในทางท่ผี ดิ ได้ เชน่ ถ้าเราเปดิ บัญชอี ีเมลทิ้ง
ไวค้ นกส็ ามารถเขา้ ถงึ ข้อมูลของเราได้ และต่อใหเ้ ราระวงั โดยออกจากระบบและล้างข้อมูลหมดแล้ว ก็อาจมี
ฮารด์ แวรห์ รอื ซอฟต์แวร์ทส่ี ามารถดกั จับข้อมลู ของเราได้
การเชอื่ มตอ่ Wi–Fi สาธารณะ
นอกจากพงึ ระวงั เร่อื งความปลอดภยั เวลาใช้คอมพิวเตอร์ท่ีไมใ่ ชข่ องตนแล้ว เวลาเชื่อมต่ออินเทอรเ์ นต็
ผ่านเครอื ข่ายไร้สายสาธารณะ เชน่ ใช้ Wi–Fi ตามรา้ นกาแฟ เรากต็ ้องระวงั ไม่แพ้กนั เพราะเครื่องคอมพวิ เตอร์
ทเ่ี ช่ือมต่ออยูจ่ ะเผยแพรข่ ้อมูลทงั้ หมดทเ่ี ราดาวน์โหลดหรอื สง่ ออกไปยงั เครอื่ งอื่น ๆ ทางอากาศ ดงั น้นั หากผใู้ ช้
ไมไ่ ดเ้ ขา้ รหัสข้อมลู ไวด้ ีพอ กระทั่งแฮกเกอร์มือสมคั รเล่นก็สามารถดักจับข้อมูลได้ไม่ยาก การเขา้ รหัสจะช่วยให้
ขอ้ มลู ท่ีถูกส่งไปเป็นความลบั แม้จะถกู ดักจบั ระหวา่ งทาง เพราะถงึ ดักจับได้กอ็ ่านไม่ได้อย่ดู ี ดงั นน้ั ส่ิงที่เราตอ้ ง
คำนงึ ถงึ เมื่อใช้ Wi–Fi สาธารณะ คือ
1. พยายามหลีกเลีย่ งการล็อกอนิ เข้าใชบ้ ริการสำคัญ ๆ เชน่ การลงชื่อเข้าใช้บญั ชอี เี มล ส่งั ซือ้ ของ หรือ
โอนเงนิ ผา่ นระบบธนาคารออนไลน์ เนือ่ งจากอาจมีคนดักจับรหสั ผา่ นหรอื ขอ้ มลู การเงนิ
2. ดวู า่ เว็บไซต์ทีเ่ ราจะเขา้ รองรบั การเข้ารหสั หรือไม่ โดยให้สังเกตทย่ี ูอารแ์ อล (URL หรอื Uniform
Resource Locator) คอื ท่ีอยซู่ ึ่งใชร้ ะบแุ หลง่ ขอ้ มลู ในอนิ เทอรเ์ นต็ เชน่ https://pantip.com/ สำหรบั การ

เข้าถึงเวบ็ ไซต์พันทิป) วา่ มีคำวา่ HTTPS (S ตวั ทา้ ยย่อมาจาก Secure หมายถงึ เวอรช์ ันทป่ี ลอดภยั มากข้นึ ของ
HTTP) ซ่ึงเปน็ การเขา้ รหสั จากเคร่ืองของเราไปยังเซิร์ฟเวอร์ปลายทาง
การปอ้ งกนั การเขา้ ถึงผา่ นอปุ กรณเ์ คลอ่ื นท่ี

ทกุ วันน้ีเราเข้าถงึ อนิ เทอรเ์ น็ตผ่านอปุ กรณ์เคลอ่ื นทีม่ ากขึ้นเรือ่ ย ๆ ไมว่ า่ จะเปน็ โทรศัพท์มือถือหรอื
แท็บเลต็ และเราสามารถทำกิจกรรมออนไลน์ผา่ นแอปพลิเคชนั ในอุปกรณ์มือถือได้เกือบหมด สิง่ ที่เปน็ ข้อกงั วล
คอื เม่อื การเข้าถงึ อปุ กรณ์เคล่ือนทเี่ ท่ากบั การเข้าถึงบญั ชขี องบริการออนไลนบ์ นมือถือท่เี ราเลือกใช้โดย
อตั โนมัติ เชน่ บญั ชเี ฟซบ๊กุ หรือทวติ เตอร์ การปกปอ้ งการเข้าถงึ อปุ กรณเ์ คล่ือนทจี่ ึงทวีความสำคญั มากย่งิ ข้ึนใน
โลกแหง่ การเชื่อมตอ่ไรส้ าย

ใหร้ ะวงั หลายรปู แบบกลโกงออนไลน์
โลกไซเบอร์มสี ิง่ ดี ๆ มากมาย แต่ก็มสี ารพัดกลโกงออนไลน์เช่นกนั สิง่ ท่ีเราพบเหน็ ในโลกออนไลน์ไม่ใช่สิ่งท่ี
ดีหรอื นา่ เช่อื ถือทั้งหมด กระทงั่ อาจม่งุ ร้ายเพื่อหลอกลวง และขโมยข้อมูลสำคญั ของเรา ดงั น้นั พลเมอื งดจิ ทิ ัล
ตอ้ งร้จู ักแยกแยะวา่ อะไรคือข้อความทหี่ ลอกลวง เท่าทันเทคนิคที่ใช้ในการขโมยข้อมูลสว่ นบุคคลรวมถงึ เรียนรู้
วธิ ีปอ้ งกันตนเองจากสารพัดกลลวง อันที่จรงิ กลโกงในโลกออนไลน์ส่วนมากไม่ไดใ้ ชเ้ ทคนิคซับซ้อนเหมือนท่เี รา
เห็นในภาพยนตรล์ าํ้ ยุค แต่เล่นกบั ความร้สู ึกของเราเป็นหลัก กลวิธหี ลัก ๆ ที่พบเห็นได้บ่อย มีดงั นี้

1. สร้างสถานการณเ์ ร่งดว่ นหรอื เอาผลประโยชนม์ าล่อเพ่อื ใหเ้ ราโอนเงนิ หรือบอกข้อมลู ส่วนบคุ คล
ยกตัวอยา่ งเช่น อเี มลแจ้งวา่ เราถกู ล็อตเตอร่ีออนไลน์ ได้รางวลั หลายสบิ ลา้ น แต่ตอ้ งโอนเงินบางสว่ นไปเปน็ คา่
ดำเนนิ การ หรือแนบเนยี นย่ิงขึน้ เชน่ แอบอ้างวา่ มาจากธนาคารโดยตงั้ ช่อื อเี มลคลา้ ยกับอีเมลของธนาคารจริง
จากน้นั กข็ อให้ส่งรหัสผา่ นกลับไป หรอื ในบางกรณีทคี่ นรจู้ ักของเราถูกแฮ็กบญั ชีอเี มล เราอาจไดร้ บั อีเมลแจ้งวา่
ตอนนีเ้ ขาอยู่ตา่ งประเทศ และทำกระเปา๋ หาย ขอใหช้ ่วยโอนเงินไปดว่ น

2. การสร้างเว็บไซต์ท่ลี อ่ ลวงให้เราเข้าใจผิดวา่ เปน็ เวบ็ ไซตจ์ รงิ และหลอกให้กรอกข้อมูลสว่ นบุคคล
อยา่ งรหสั ผ่านหรอื หมายเลขบัตรเครดติ

3. การสร้างป๊อปอปั มาแจ้งว่าเราติดมลั แวร์ และให้ดาวนโ์ หลดซอฟต์แวร์
หากเจอกับกลลวงออนไลน์ทั้งหลาย ให้ทำตามแนวทางดังนี้

1. ลองพนิ จิ พิจารณาใหด้ วี า่ ขอ้ เสนอหรือรางวัลที่ไดร้ ับทางอเี มลหรือเว็บไซต์ “ดเี กนิ จรงิ ” หรอื เปล่า
เชน่ อยู่ดี ๆ ใครจะใหเ้ งนิ เราเปน็ สบิ ลา้ น หรือเสนอไอโฟนรุ่นใหม่ใหเ้ ราฟรี ๆ

2. อย่าโอนเงนิ หรือใหร้ ายละเอยี ดบัตรเครดิต บญั ชธี นาคาร หรอื เอกสารสว่ นบคุ คลกับใครกต็ ามทเ่ี รา
ไม่รู้จักกอ่ นตรวจสอบใหแ้ น่ใจ

3. ตรวจสอบทีม่ าของอเี มล เช่น เขา้ เวบ็ ไซตท์ างการเพ่ือติดต่อสอบถาม หรอื ลองเอาเนื้อหาอเี มลไปใส่
ในเคร่อื งมือคน้ หา ส่วนมากการหลอกลวงเหล่านจ้ี ะมีคนเคยรายงานเอาไว้

4. ตรวจสอบความนา่ เช่ือถือของเว็บไซต์ดว้ ยการเช็กว่าสะกดยอู าร์แอลถูกต้อง และมีอะไรผิดสังเกต
หรือเปลา่ เชน่ เปล่ียนตวั อกั ษร O เปน็ ตัวเลข 0 รวมถึงตรวจสอบว่าเว็บไซต์ใช้การเข้ารหัสแบบ HTTPS หรือมี
อะไรรับรองความน่าเช่ือถือหรือไม่ เช่น มีตราสญั ลักษณ์รบั รองความปลอดภยั จากหนว่ ยงานทีน่ า่ เชอ่ื ถอื

5. อปั เดตบราวเซอร์ให้อยู่ในเวอรช์ น่ั ล่าสุดอยู่เสมอ เพราะบราวเซอร์รนุ่ ใหมจ่ ะมกี ารปรับปรุงระบบ
ปอ้ งกนั ใหด้ ีขน้ึ

6. หากพบวา่ เปน็ อีเมลหลอกลวง ใหล้ บอีเมลน้นั ทงิ้ ห้ามส่งต่ออีเมลหรือแชรผ์ า่ นโซเชยี ลมเี ดีย และ
หาทางรายงานการตม้ ตุ๋มผา่ นช่องทางท่ีเหมาะสม เมอื่ รตู้ ัววา่ ถกู หลอกเขา้ ใหแ้ ล้ว เราควรเปลยี่ นรหสั บญั ชี
ออนไลนท์ ันที แจ้งใหเ้ พื่อนที่อาจตกเปน็ กลุ่มเปา้ หมายระวังตวั และแจ้งความเพ่ือลงบันทกึ ประจำวัน

การติดตอ่ โดยคนแปลกหนา้
การตดิ ต่อโดยคนแปลกหนา้ ดูจะเป็นเรอ่ื งธรรมดาในสอื่ สังคมเครือข่าย แต่ตอนจบอาจลงเอยด้วย

อันตรายทเี่ กดิ ขนึ้ จรงิ กบั ตวั เชน่ การคุกคามทางเพศ การทำร้ายรา่ งกาย แต่ก่อนที่จะไปถึงตรงนั้น เรามี
แนวทางในการยนื ยันอัตลกั ษณ์ของคนท่ีมาติดต่อเรา และคน้ หานกั ตม้ ตุ๋นออนไลน์ ดังน้ี
หากเจอกับกลลวงออนไลน์ทัง้ หลาย ให้ทำตามแนวทางดงั น้ี

1. ลองพนิ จิ พิจารณาใหด้ ีว่า ข้อเสนอหรือรางวลั ที่ได้รับทางอเี มลหรือเวบ็ ไซต์ “ดเี กินจรงิ ” หรือเปล่า
เช่นอยูด่ ี ๆ ใครจะให้เงนิ เราเป็นสบิ ลา้ น หรือเสนอไอโฟนรุ่นใหม่ใหเ้ ราฟรี ๆ

2. อย่าโอนเงนิ หรือให้รายละเอียดบตั รเครดิต บญั ชธี นาคาร หรือเอกสารสว่ นบุคคลกบั ใครก็ตามทีเ่ รา
ไมร่ ูจ้ กั กอ่ นตรวจสอบให้แน่ใจ

3. ตรวจสอบที่มาของอเี มล เชน่ เข้าเว็บไซตท์ างการเพื่อติดต่อสอบถาม หรือลองเอาเน้ือหาอีเมลไปใส่
ในเคร่ืองมอื ค้นหา ส่วนมากการหลอกลวงเหล่าน้จี ะมีคนเคยรายงานเอาไว้

4. ตรวจสอบความนา่ เชือ่ ถือของเวบ็ ไซตด์ ้วยการเช็กว่าสะกดยูอาร์แอลถูกต้อง และมีอะไรผดิ สังเกต
หรอื เปล่า เชน่ เปล่ียนตวั อกั ษร O เป็นตวั เลข 0 รวมถึงตรวจสอบวา่ เวบ็ ไซตใ์ ช้การเข้ารหัสแบบ HTTPS หรือมี
อะไรรบั รองความน่าเช่อื ถอื หรอื ไม่ เช่น มตี ราสัญลักษณ์รบั รองความปลอดภัยจากหนว่ ยงานทีน่ า่ เชือ่ ถือ

5. อัปเดตบราวเซอร์ให้อยู่ในเวอรช์ ัน่ ลา่ สดุ อยู่เสมอ เพราะบราวเซอร์รนุ่ ใหมจ่ ะมีการปรับปรุงระบบ
ปอ้ งกันให้ดีขึ้น

6. หากพบว่าเปน็ อีเมลหลอกลวง ให้ลบอเี มลนัน้ ทงิ้ หา้ มส่งตอ่ อีเมลหรือแชรผ์ ่านโซเชียลมเี ดยี และ
หาทางรายงานการตม้ ตุ๋มผ่านช่องทางท่ีเหมาะสม เม่ือรู้ตัวว่าถกู หลอกเข้าใหแ้ ลว้ เราควรเปลยี่ นรหสั บญั ชี
ออนไลน์ทันที แจ้งใหเ้ พ่ือนที่อาจตกเปน็ กลมุ่ เปา้ หมายระวังตวั และแจ้งความเพ่ือลงบนั ทกึ ประจำวนั

การติดต่อโดยคนแปลกหนา้

การตดิ ต่อโดยคนแปลกหนา้ ดูจะเป็นเรื่องธรรมดาในสือ่ สังคมเครอื ข่าย แต่ตอนจบอาจลงเอยดว้ ย
อนั ตรายทเ่ี กิดข้นึ จรงิ กับตัว เชน่ การคุกคามทางเพศ การทำรา้ ยรา่ งกาย แตก่ ่อนท่ีจะไปถงึ ตรงนั้น เรามี
แนวทางในการยนื ยนั อัตลักษณข์ องคนท่ีมาติดต่อเรา และค้นหานักตม้ ตุ๋นออนไลน์ ดังนี้
หากเจอกบั กลลวงออนไลนท์ ง้ั หลาย ให้ทำตามแนวทางดงั นี้

1. ลองพนิ ิจพิจารณาใหด้ ีว่า ขอ้ เสนอหรือรางวลั ท่ีได้รบั ทางอเี มลหรอื เว็บไซต์ “ดีเกนิ จริง” หรือเปลา่
เชน่ อยูด่ ี ๆ ใครจะใหเ้ งนิ เราเปน็ สิบลา้ น หรอื เสนอไอโฟนรุ่นใหมใ่ หเ้ ราฟรี ๆ

2. อยา่ โอนเงินหรือใหร้ ายละเอียดบตั รเครดิต บัญชธี นาคาร หรอื เอกสารสว่ นบุคคลกบั ใครก็ตามท่ีเรา
ไม่รจู้ กั กอ่ นตรวจสอบให้แน่ใจ

3. ตรวจสอบท่มี าของอีเมล เช่น เข้าเวบ็ ไซตท์ างการเพื่อติดต่อสอบถาม หรอื ลองเอาเนื้อหาอีเมลไปใส่
ในเครือ่ งมอื ค้นหา ส่วนมากการหลอกลวงเหล่าน้จี ะมีคนเคยรายงานเอาไว้

4. ตรวจสอบความนา่ เชื่อถือของเว็บไซตด์ ้วยการเชก็ วา่ สะกดยอู าร์แอลถูกต้อง และมีอะไรผิดสงั เกต
หรือเปล่า เชน่ เปล่ียนตวั อกั ษร O เป็นตัวเลข 0 รวมถงึ ตรวจสอบว่าเว็บไซต์ใชก้ ารเขา้ รหัสแบบ HTTPS หรือมี
อะไรรบั รองความน่าเชื่อถือหรอื ไม่ เชน่ มีตราสญั ลักษณ์รับรองความปลอดภยั จากหน่วยงานที่นา่ เช่อื ถอื

5. อปั เดตบราวเซอรใ์ ห้อยใู่ นเวอรช์ ัน่ ล่าสุดอยู่เสมอ เพราะบราวเซอรร์ นุ่ ใหม่จะมกี ารปรบั ปรุงระบบ
ป้องกันให้ดีข้ึน

6. หากพบวา่ เป็นอีเมลหลอกลวง ให้ลบอเี มลน้นั ท้งิ ห้ามสง่ ตอ่ อเี มลหรือแชร์ผา่ นโซเชียลมเี ดีย และ
หาทางรายงานการต้มตุ๋มผา่ นชอ่ งทางท่ีเหมาะสม เม่ือรู้ตัวว่าถูกหลอกเขา้ ใหแ้ ลว้ เราควรเปลย่ี นรหสั บญั ชี
ออนไลน์ทันที แจง้ ใหเ้ พื่อนที่อาจตกเปน็ กลุ่มเปา้ หมายระวังตัว และแจ้งความเพ่ือลงบันทึกประจำวนั

การตดิ ตอ่ โดยคนแปลกหนา้
การตดิ ต่อโดยคนแปลกหนา้ ดูจะเปน็ เรอื่ งธรรมดาในส่อื สงั คมเครอื ข่าย แตต่ อนจบอาจลงเอยด้วย

อนั ตรายทีเ่ กดิ ข้นึ จรงิ กับตวั เชน่ การคุกคามทางเพศ การทำร้ายรา่ งกาย แต่ก่อนท่ีจะไปถงึ ตรงนนั้ เรามี
แนวทางในการยนื ยนั อตั ลกั ษณข์ องคนที่มาติดต่อเรา และค้นหานักตม้ ตนุ๋ ออนไลน์ ดงั น้ี

1. รูปโปรไฟล์ดูน่าสงสัยหรอื ไม่ เราควรสงสัยคนทใ่ี ช้รปู โปรไฟลเ์ บลอหรือเหน็ ไมช่ ัดไวก้ ่อน หรอื คนท่ี
แอบเอารูปของคนอ่นื ท่ีมีตวั ตนจริง ๆ มาใชเ้ ปน็ รปู โปรไฟล์

2. ช่ือที่แสดงตรงกบั บัญชผี ูใ้ ช้หรือเปล่า เราตรวจสอบได้ว่าช่ือทีใ่ ช้แสดงตรงกบั ชอ่ื ทีป่ รากฏในยูอาร์
แอลหรอื ไม่

3. มรี ายละเอียดประวตั ิสว่ นบุคคลหรอื ไม่ บัญชีปลอมโดยมากมักจะไม่ค่อยใส่รายละเอยี ดข้อมลู
เกย่ี วกบั ตวั เองเทา่ ไหร่ แต่ถา้ มีรายละเอียด ก็ควรตรวจสอบว่ารายละเอียดเหล่าน้นั ดูเป็นจริงขนาดไหน

4. มีการเปดิ ใช้บัญชีมานานแค่ไหน บญั ชีปลอมมกั จะไม่ค่อยมีการโพสต์ และปฏสิ ัมพนั ธ์มากนกั
การกลนั่ แกล้งออนไลน์

การกลน่ั แกลง้ ออนไลน์ (Cyber Bullying) คือ การใช้เทคโนโลยีเปน็ เคร่อื งมือกลน่ั แกล้งผอู้ นื่ เชน่ การ
ส่งข้อความ การโพสต์ลงสื่อเครอื ข่ายสังคม อินเทอรเ์ น็ตไมเ่ พยี งแต่ขยบั ขยายการกล่ันแกล้งแบบเดิม ๆให้
เกิดข้ึนไดใ้ นโลกออนไลน์แบบไม่จำกัดพื้นท่ีและเวลา แตย่ ังทำให้เกิดรูปแบบการกล่นั แกล้งใหม่ ๆ เชน่ การ
ลอ้ เลียนผ่านส่ือโซเชยี ล นอกจากนน้ั ผลกระทบจากการกลน่ั แกล้งออนไลน์ยังกว้างไกล และคงอยนู่ านกว่าเดมิ
เพราะอนิ เทอรเ์ น็ตทำใหเ้ ราสามารถแชรแ์ ละสืบคน้ เนื้อหาได้ง่ายขน้ึ รวมถงึ เนื้อหาในโลกออนไลนจ์ ะคงอยู่
ตลอดไป โลกอินเทอร์เน็ตท่เี ปดิ ให้เราโพสต์ แชร์ หรือโตต้ อบกับผู้อ่ืนได้อยา่ งง่ายดาย บางทอี าจทำใหเ้ ราไม่ทัน
ไดค้ ดิ ถึงผลกระทบของส่ิงทเี่ ราพูดหรอื ทำลงไป เราควรไตร่ตรองให้รอบคอบถึงผลกระทบจากการกระทำใด ๆที่
จะเกดิ ข้นึ กบั ผู้อ่นื และตนเอง นอกจากนั้น แม้เราจะไมไ่ ดเ้ ป็นตน้ ตอของเน้ือหาทเ่ี ขา้ ขา่ ยการกลน่ั แกลง้ ออนไลน์
แต่การส่งเสรมิ เนื้อหาดงั กลา่ ว เชน่
ความปลอดภยั

ความปลอดภัย (Security) เปน็ ระบบป้องกนั ที่ถูกออกแบบ เพ่ือปกป้องระบบคอมพิวเตอร์ และข้อมลู จาก
ความเสียหาย ทงั้ โดยเจตนาหรือโดยบงั เอญิ หรอื จากการเข้าใช้ระบบโดยบคุ คลที่ไมไ่ ด้รบั อนญุ าต การระบุตวั
ผ้ใู ช้ระบบ และการเขา้ ถึงข้อมูล โดยอาศัยวิธีการระบุตัวผใู้ ช้ระบบ และการเข้าถึงข้อมูล 4 ประเภทใหญ่ ๆ ดังนี้

1. สิง่ ที่คุณมี (What you have?)
2. ส่งิ ทคี่ ุณรู้ (What you know?)
3. สง่ิ ท่ีคณุ ทำ (What you do?)
4. สิง่ ท่ีคณุ เป็น (What you are?)
กฎหมายลิขสทิ ธใิ์ นประเทศไทย
นโยบายการใหค้ วามคมุ้ ครองด้านลิขสทิ ธ์ิของประเทศไทยมจี ดุ ม่งุ หมาย ดังนี้
1. เพื่อคุ้มครองสิทธิประโยชน์อนั ชอบธรรมของผสู้ รา้ งสรรค์
2. เพ่อื กระตุ้นให้มีการสื่อสารหรือถ่ายทอดความคดิ ความรู้ และขอ้ มลู ในสังคมมากที่สดุ
3. เพอื่ กำหนดกฎเกณฑ์หรือกติกาในการแสวงหาประโยชนท์ างเศรษฐกจิ การค้าจากผลงานสรา้ งสรรค์
ด้านลขิ สทิ ธท์ิ ั้งในระดบั ภายในประเทศและระหวา่ งประเทศ
4. เพื่อส่งเสริมและรักษาผลงานสร้างสรรค์อันเปน็ มรดกทางวัฒนธรรมของประเทศ
การรักษาความปลอดภยั ของขอ้ มลู
1. การรักษาความปลอดภัยของขยะข้อมลู (Secured Waste)
2. การควบคุมในระบบคอมพิวเตอร์ (Internal Control)
3. การตรวจสอบ (Auditor Check)
4. การตรวจสอบประวัตผิ ู้สมัครงาน (Applicant Screening)
5. การใชร้ หัสผา่ น (Password)

6. ตัวปอ้ งกันในซอฟตแ์ วร์ (Built–in Software Protection)
จรรยาบรรณของ “ผใู้ ชอ้ นิ เทอรเ์ นต็ ”

1. ตอ้ งไม่ใช้คอมพิวเตอร์ทำร้ายหรือละเมิดผูอ้ ืน่
2. ตอ้ งไม่รบกวนการทำงานของผอู้ ่ืน
3. ต้องไมส่ อดแนมหรอื แก้ไขเปิดดใู นไฟลข์ องผู้อ่นื
4. ต้องไม่ใช้คอมพวิ เตอรเ์ พื่อการโจรกรรมข้อมลู ขา่ วสาร
5. ตอ้ งไม่ใชค้ อมพิวเตอร์สรา้ งหลกั ฐานท่เี ปน็ เท็จ
6. ตอ้ งไม่คัดลอกโปรแกรมผูอ้ ่ืนทม่ี ลี ขิ สทิ ธิ์
7. ต้องไม่ละเมดิ การใชท้ รัพยากรคอมพวิ เตอรโ์ ดยที่ตนเองไมม่ ีสทิ ธ์ิ
8. ต้องไมน่ ำเอาผลงานของผอู้ นื่ มาเปน็ ของตน
9. ต้องคำนงึ ถงึ สง่ิ ท่จี ะเกิดขึน้ กับสังคมอันตดิ ตามมาจากการกระทำ
10. ตอ้ งใช้คอมพวิ เตอรโ์ ดยเคารพกฎระเบียบ กติกามารยาท

แบบฝกึ หดั หนอ่ ยท่ี 7
ระเบียบขอ้ บังคบั ดา้ นความปลอดภัยสำหรบั ธรุ กจิ ดจิ ทิ ลั

คำขแ้ี จง จงตอบคำถามต่อไปน้ี
1. ธุรกจิ ดจิ ิทัลมีความหมายว่าอย่างไร
............................................................................................................................. .................................................
.................................................................................. ............................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
2. ของธรุ กิจดจิ ทิ ัลมีความสำคัญอย่างไร
............................................................................................................................. .................................................
.............................................................................................................................................................. ................
................................................................................................................... ...........................................................
3. ประเภทของธุรกิจดิจทิ ลั มีอะไรบา้ ง
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
4. ความปลอดภยั ในโลกดิจทิ ัลปฏิบตั ิอย่างไร อธบิ ายมาพอเข้าใจ
........................................................................................... ...................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
5. ข้อควรระวังในการรักษาความปลอดภัยในโลกดจิ ทิ ัลมีอะไรบา้ ง อธิบายมาพอเข้าใจ
.................................................................................................................................. ............................................
....................................................................................... .......................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
6. ระเบยี บข้อบังคบั ดา้ นความปลอดภยั สำหรับธรุ กจิ ดจิ ิทลั มอี ะไรบ้าง อธบิ ายมาพอเข้าใจ
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................

7. การกลัน่ แกลง้ ทางออนไลนม์ อี ะไรบา้ ง ยกตัวอย่างพร้อมอธิบายมาพอเขา้ ใจ
............................................................................................................................. .................................................
.................................................................................. ............................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
8. การรกั ษาความปลอดภยั ของข้อมูลปฏบิ ตั ิอยา่ งไร
............................................................................................................................. .................................................
...................................................................................................................................................... ........................
........................................................................................................... ...................................................................
9. จรรณยาบรรณของ "ผ้ใู ชอ้ ินเทอรเ์ น็ต" มีอะไรบ้าง
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................................................................ ..
10. การใช้อินเทอรเ์ น็ตในท่ีสาธารณะให้ปลอดภยั ปฏบิ ัตอิ ย่างไร อธบิ ายมาพอเขา้ ใจ
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................

แบบทดสอบหลงั เรยี นหน่วยที่ 7
ระเบยี บข้อบงั คบั ด้านความปลอดภยั สาหรบั ธรุ กิจดิจิทลั

คำชแ้ี จง ใหเ้ ลือกคำตอบทีถ่ ูกต้องที่สดุ เพียงคำตอบเดียว
1. ธรุ กิจดิจทิ ลั หมายถงึ ข้อใด

ก. ธรุ กิจดิจิทลั (Digital Business) คือการนำเทคโนโลยตี า่ ง ๆ เขา้ มาพฒั นาธุรกจิ ทที่ ำอยู่เพื่อเพม่ิ
ความสะดวกสบายใหท้ งั้ ผ้ปู ระกอบการและผบู้ ริโภคในการเลอื กซ้ือสินคา้ หรือบริการตา่ ง ๆ แตจ่ ุดประสงคห์ ลัก
ๆ ก็คอื การหาทางเพิ่มยอดขายใหก้ ับธรุ กจิ น่ันเอง

ข. อาชีพอสิ ระ เป็นอาชีพที่สามารถดำเนินการเองได้โดยลงทุนน้อย ใชค้ วามคดิ กำลังกาย
ค่อนข้างมาก เน้นการพึง่ ตนเอง

ค. เปน็ วิธีการหนง่ึ ในการขยายตลาดและเปน็ ช่องทางในการจัดจำหนา่ ย เพื่อต่อยอดธุรกิจ โดยผ่าน
ผปู้ ระกอบการอสิ ระ

ง. การดำเนินกิจกรรมของบคุ คล หรือ กลุ่มบุคคล ท่รี ่วมกันในการดำเนินการผลติ การจำหน่ายสนิ คา้
และบริการ โดยมจี ุดมงุ่ หมายที่จะได้รบั ผลตอบแทนหรือผลกำไรจากการดำเนินกจิ กรรมนั้น

จ. ถูกทงั้ ข้อ ก. และ ข้อ ข.
2. ขอ้ ใดคือการรักษาความปลอดภัยของข้อมลู

ก. การรักษาความปลอดภัยของขยะข้อมลู (Secured Waste)
ข. การควบคุมในระบบคอมพิวเตอร์ (Internal Controls)
ค. การตรวจสอบ (Auditor Checks)
ง. การตรวจสอบประวตั ิผู้สมัครงาน (Applicant Screening)
จ. ถกู ทุกข้อ
3. หากเจอกบั กลลวงออนไลน์ทั้งหลาย ให้ทำตามแนวทางในข้อใด
ก. ลองพินจิ พจิ ารณาให้ดวี า่ ขอ้ เสนอหรือรางวลั ที่ไดร้ บั ทางอเี มลหรือเวบ็ ไซต์ “ดีเกนิ จริง” หรอื เปล่า
เชน่ อยูด่ ี ๆ ใครจะใหเ้ งินเราเปน็ สบิ ลา้ น หรอื เสนอไอโฟนรุ่นใหม่ให้เราฟรี ๆ
ข. อยา่ โอนเงินหรือใหร้ ายละเอียดบตั รเครดิต บัญชีธนาคาร หรอื เอกสารส่วนบุคคลกับใครกต็ ามทเ่ี รา
ไมร่ ูจ้ กั ก่อนตรวจสอบให้แนใ่ จ
ค. ตรวจสอบทม่ี าของอเี มล เช่น เขา้ เว็บไซตท์ างการเพอ่ื ติดต่อสอบถาม หรือลองเอาเน้ือหาอีเมลไป
ใสใ่ นเคร่อื งมือค้นหา ส่วนมากการหลอกลวงเหลา่ นจ้ี ะมีคนเคยรายงานเอาไว้
ง. ตรวจสอบความน่าเช่ือถือของเว็บไซต์ดว้ ยการเช็กวา่ สะกดยูอารแ์ อลถกู ต้องและมีอะไรผิดสังเกต
หรือเปลา่ เช่น เปลี่ยนตัวอักษร O เปน็ เลข 0 รวมถึงตรวจสอบวา่ เวบ็ ไซต์ใช้การเขา้ รหัสแบบ HTTPS หรอื มี
อะไรรับรองความนา่ เชื่อถือหรอื ไม่ เชน่ มตี ราสญั ลักษณร์ ับรองความปลอดภยั จากหนว่ ยงานท่ีน่าเชื่อถอื

จ. ถูกทุกข้อ
4. พลเมืองดิจิทัลจะต้องมีความรบั ผดิ ชอบดา้ นใด

ก. ความรับผดิ ชอบตอ่ ตนเอง
ข. ความรับผดิ ชอบต่อครอบครัวและเพ่ือน
ค. ความรับผดิ ชอบต่อชุมชน
ง. ความรบั ผดิ ชอบตอ่ บ้านเมือง
จ. ถูกทกุ ข้อ
5. ไวรัสคอมพิวเตอร์สง่ ผลกระทบอยา่ งไรต่อสังคม
ก. เกดิ ความไม่เสมอภาค
ข. เพิ่มปัญหาส่งิ แวดล้อม
ค. เกดิ ความเสียหายแกข่ ้อมลู
ง. เพิม่ จำนวนผู้ใช้คอมพิวเตอร์
จ. ลดจำนวนผใู้ ช้คอมพิวเตอร์
6. ข้อใดถือว่าเปน็ ภยั แฝงออนไลน์
ก. มานีใชเ้ วลาว่างเลน่ โซเชียล จนทำใหส้ อบไม่ผา่ น
ข. มานะขายของออนไลน์
ค. สายใจส่งงานอาจารยท์ างเมล
ง. นารแี จง้ ขา่ วสารใหเ้ พื่อนโดยใช้ Facebook
จ. มนี าแจง้ ขา่ วสารให้เพื่อนโดยใช้ Line
7. ขอ้ ใดไม่ควรทำในการต้ังรหสั ผา่ น
ก. รหัสควรมีความยาวอยา่ งน้อย 8 อักขระขนึ้ ไป
ข. สร้างรหัสท่ีประกอบดว้ ยตัวพิมพใ์ หญ่ ตัวพิมพเ์ ลก็ ตัวเลข และสญั ลกั ษณผ์ สมกนั
ค. หลกี เล่ียงการใชข้ ้อมูลสว่ นตัวท่คี าดเดาไดง้ า่ ยและไมเ่ ป็นความลบั เชน่ วันเกิด บา้ นเลขที่ เลขผ้เู สยี
ภาษี ทะเบยี นรถ เบอร์โทรศัพท์ หรือช่ือเล่น ชอื่ สตั วเ์ ล้ียง ชอื่ โรงเรยี น ชอื่ ทีมกีฬาทีมโปรด
ง. หลีกเลีย่ งคำศัพท์ทเี่ ป็นคำสามญั ทว่ั ไป (คำที่ปรากฏในพจนานุกรม) เช่น CAT, DOG, LOVE
จ. ใชต้ ัวอกั ษรหรอื ตวั เลขเรียงกนั ตามลำดบั เช่น ABCD 1234 หรอื การเรยี งรหัส
8. ขอ้ ใดไม่เปน็ การป้องกันการเข้าถึงขอ้ มูลของอาชญากรคอมพิวเตอร์
ก. ใช้รหัสผใู้ ช้ (Username) และรหัสผ่าน (Password)
ข. ใชบ้ ตั รแมเ่ หล็ก หรอื กุญแจ เพือ่ เข้าสรู่ ะบบ
ค. ปิดการทำงานระบบ Firewall ทกุ ครงั้ ที่เปิดคอมพวิ เตอร์

ง. ใช้ระบบอา่ นลายน้วิ มือก่อนเขา้ สรู่ ะบบคอมพิวเตอร์

จ. เปิดการทำงานระบบ Firewall ทุกคร้ังทเี่ ปิดคอมพิวเตอร์

9. ข้อใดคือสิง่ ที่ไม่ควรปฏิบตั ใิ นการเช่ือมต่อ Wi–Fi สาธารณะ

ก. หลกี เล่ียงการลงช่ือเข้าใชบ้ ัญชอี ีเมล

ข. หลกี เลย่ี งการโอนเงินผ่านระบบธนาคารออนไลน์

ค. ดวู า่ เวบ็ ไซตท์ ีเ่ ราจะเขา้ รองรับการเขา้ รหัสหรือไม่

ง. หลกี เลี่ยงการสัง่ ซือ้ ของออนไลน์

จ. ถกู ทุกข้อ

10. ข้อใดไมใ่ ชข่ ้อดีของเศรษฐกิจดจิ ิทัล

ก. เพ่มิ ผลติ ผลการผลิต ข. ลดความเหล่ือมล้ำ

ค. ขยายความรว่ มมือ รฐั เอกชน และพลเมือง ง. สนิ คา้ บริการผิดกฎหมาย

จ. สินคา้ บริการถกู กฎหมาย

11. ข้อใดคอื จุดม่งุ หมายนโยบายการให้ความคุม้ ครองดา้ นลขิ สทิ ธิข์ องประเทศไทย

ก. เพอื่ คุ้มครองสทิ ธิประโยชน์อนั ชอบธรรมของผู้สรา้ งสรรค์

ข. เพือ่ กระตุ้นให้มีการส่ือสารหรอื ถ่ายทอดความคิด ความรู้ และขอ้ มลู ในสังคมมากทสี่ ดุ

ค. เพื่อกำหนดกฎเกณฑ์หรือกตกิ าในการแสวงหาประโยชนท์ างเศรษฐกจิ การคา้ จากผลงาน

สรา้ งสรรคด์ ้านลิขสิทธิ์ทั้งในระดบั ภายในประเทศและระหว่างประเทศ

ง. เพ่ือส่งเสรมิ และรักษาผลงานสร้างสรรคอ์ นั เป็นมรดกทางวัฒนธรรมของประเทศ

จ. ถกู ทุกข้อ

12. ข้อใดไมใ่ ชก่ ารรกั ษาความปลอดภยั ของข้อมลู

ก. การรักษาความปลอดภยั ของขยะข้อมูล (Secured Waste)

ข. การควบคุมในระบบคอมพิวเตอร์ (Internal Controls)

ค. การตรวจสอบ (Auditor Checks)

ง. การตรวจสอบประวัติผสู้ มัครงาน (Applicant Screening)

จ. ตอ้ งไมน่ ำเอาผลงานของผู้อ่นื มาเป็นของตน

13. ขอ้ ใดคอื จรรยาบรรณของผ้ใู ชอ้ ินเทอรเ์ น็ต

ก. ต้องไม่ใช้คอมพวิ เตอร์ทำร้ายหรือละเมิดผูอ้ ื่น

ข. ต้องไมร่ บกวนการทำงานของผูอ้ น่ื

ค. ต้องไม่สอดแนมหรอื แก้ไขเปดิ ดูในไฟลข์ องผ้อู นื่

ง. ต้องไม่ใชค้ อมพิวเตอร์เพื่อการโจรกรรมข้อมลู ขา่ วสาร

จ. ถูกทกุ ข้อ
14. ขอ้ ใดสามารถใชย้ นื ยนั อัตลักษณ์ของคนที่มาติดต่อเราและคน้ หานักต้มตุ๋นออนไลน์

ก. รูปโปรไฟลด์ นู ่าสงสยั หรอื ไม่ เราควรสงสยั คนทใ่ี ชร้ ูปโปรไฟลเ์ บลอหรือเห็นไมช่ ดั ไว้ก่อน หรอื คนท่ี
แอบเอารูปของคนอืน่ ที่มตี ัวตนจรงิ ๆ มาใช้เป็นรูปโปรไฟล์

ข. ชื่อท่แี สดงตรงกบั บญั ชผี ูใ้ ช้หรือเปล่า เราตรวจสอบได้วา่ ชือ่ ท่ีใชแ้ สดงตรงกบั ชอื่ ท่ปี รากฏในยูอาร์
แอลหรอื ไม่

ค. มรี ายละเอียดประวตั ิสว่ นบคุ คลหรอื ไม่ บญั ชปี ลอมโดยมากมักจะไม่ค่อยใสร่ ายละเอยี ดขอ้ มูล
เกย่ี วกบั ตวั เองเท่าไหร่ แตถ่ า้ มรี ายละเอียด กค็ วรตรวจสอบวา่ รายละเอยี ดเหล่านน้ั ดูเป็นจรงิ ขนาดไหน

ง. มกี ารเปิดใช้บัญชีมานานแคไ่ หน บัญชปี ลอมมกั จะไม่ค่อยมีการโพสตแ์ ละปฏสิ ัมพันธ์มากนัก
จ. ถกู ทกุ ข้อ
15. ขอ้ ใดคอื ความหมายของธุรกิจระบบข้นั สงู มาก
ก. เป็นธรุ กจิ ดิจทิ ลั ท่แี ทจ้ รงิ โดยใช้เครอื่ งมือดจิ ิทัลท้ังหมดข้างต้น แต่อยู่ในระดบั ท่ีสูงข้ึน นอกจากน้ียงั
ใช้เครื่องมือดิจทิ ัลทซ่ี บั ซ้อนกว่า เชน่ การพฒั นาแอปบนอุปกรณ์เคลื่อนทห่ี รือใชก้ ารวิเคราะห์ข้อมลู เพื่อเรียนรู้
เพ่ิมเติมเกี่ยวกับความชอบของลกู ค้าหรือแนวโนม้ การขาย
ข. เปน็ ธรุ กจิ ที่มีสถานะการใช้เคร่อื งมอื ดิจิทัลท่ยี ังไมไ่ ด้พัฒนา ยังพงึ่ พาวิธีการทางการตลาดแบบ
ดงั้ เดิม
ค. เปน็ ธรุ กจิ ท่เี ว็บไซต์เรียบงา่ ย ไม่มีอคี อมเมิร์ซ หรือความสามารถในการใช้งานโทรศัพท์มือถอื
ง. คือธุรกิจที่ลูกคา้ ใช้โทรศัพท์มอื ถือ เพ่ือการจองออนไลน์หรือความสามารถในการทำอคี อมเมิรซ์
มีสว่ นรว่ มกับสอ่ื สังคมออนไลน์และช่องทางการตลาดออนไลน์มากมาย
จ. ถกู ทุกข้อ