ผลการเรียนรู้ 1. อธิบายความหมาย ความส าคัญ และประโยชน์ของอาหารท้องถิ่น 2. อธิบายวิธีการหลักการการเลือกซื้ออาหารท้องถิ่นได้ 3. อธิบายวิธีใช้และบ ารุงรักษาเครื่องมือและอุปกรณ์ในการประกอบ อาหารท้องถิ่นได้ 4. มีความรู้เกี่ยวกับการจัดรายการอาหารท้องถิ่นประจ าวัน 5. สามารถปฏิบัติการประกอบอาหารไทยท้องถิ่น 4 ภาคได้ 6. โครงงานการผลิตอาหารไทยท้องถิ่น เพื่อจ าหน่าย
ผลการเรียนรู้ ข้อที่ 2. อธิบายวิธีการหลักการการเลือกซื้ออาหารท้องถิ่นได้
ภาคกลาง ภาคกลาง นับได้ว่าเป็นภาคที่มีความอุดมสมบูรณ์มากกว่าภาคอื่น ๆ ถือได้ว่าภาคกลาง เป็นอู่ข้าวอู่น้ าที่ส าคัญของประเทศไทย เนื่องจาก สภาพทางภูมิประเทศที่เป็นที่ราบลุ่ม มีแม่น้ าล าคลอง หนอง บึง มากมาย จึงท าให้ภาคกลางเป็นแหล่งผลิตอาหารที่ส าคัญของประเทศ ไม่ว่าจะเป็นด้านเกษตรกรรม หรือปศุสัตว์ นอกนั้นจากในบางพื้นที่ของ ภาคกลางยังมีบางส่วนที่ติดกับทะเลจึงท าให้ภาคกลาง มีวัตถุดิบที่ใช้ ในการปรุงอาหารที่หลากหลาย
อาหารภาคกลาง เป็นประดิษฐ์กรรมทางวัฒนธรรมที่เกิดจากการ ผสมผสานวัฒนธรรมจากหลากหลายเชื้อชาติได้แก่ จีน อินเดีย เขมร พม่า เวียดนามและประเทศจากชาติตะวันตกที่ เข้ามานับตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา ตัวอย่างได้แก่ อาหารประเภทแกงกะทิและเครื่องแกง ได้รับอิทธิพลมาจากชาว ฮินดู การผัดโดยการใช้กระทะและน้ ามันมาจากประเทศจีน ขนมเบื้องไทย ดัดแปลงมาจากขนมเบื้องญวน ขนมหวานประเภททองหยิบ ทองหยอด ได้รับ อิทธิพลมาจากประเทศทางตะวันตกเป็นต้น ดังนั้นอาหารภาคกลางจึงเป็นอาหาร ที่มีความหลากหลายทั้งในด้านการปรุงและรสชาติ
ภาคกลาง นอกจากนี้อาหารมักจะถูกประดิษฐ์ให้เป็นอาหารที่เลิศรส วิจิตร บรรจง ซึ่งได้รับวัฒนธรรมมาจากราชส านัก ตัวอย่างอาหาร เช่น ช่อม่วง จ่ามงกุฎ หรุ่ม ลูกชุบ กระเช้าสีดา ทองหยิบ ข้าวแช่ รวมทั้ง การแกะสลักผักและผลไม้ได้อย่างวิจิตรเป็นต้น
ภาคกลาง คนไทยภาคกลางบริโภคข้าวเจ้าเป็นหลัก การรับประทานอาหารในแต่ ละมื้อจะจัดเป็นส ารับมีกับข้าวหลายอย่าง รสชาติอาหารภาคกลางมีการ ผสมผสานของหลาหลายรสชาติทั้งรสเปรี้ยว หวาน เค็ม เผ็ด เอกลักษณ์ของ รสชาติอาหารไม่ได้เกิดจากเครื่องปรุงเพียงอย่างเดียว เช่น รสเปรี้ยวที่ใช้ปรุง อาหารอาจได้ทั้งจากมะนาว มะขาม มะกรูด ตะลิงปลิง ส้มแขก ผลไม้บางชนิด เช่น มะดัน มะม่วง เป็นต้น
ภาคกลาง การใช้เครื่องปรุงรสเปรี้ยวที่แตกต่างกันจึงท าให้เกิดความหลากหลายใช้ ชนิดของอาหารไทยภาคกลาง เช่น ต้มย า ใช้มะนาวเพื่อให้รสเปรี้ยว แต่ต้มโคล้ง ใช้น้ ามะขามเปียกเพื่อให้รสเปรี้ยวแทน นอกจากนั้นยังมีรสเค็ม ที่ได้จากน้ าปลา กะปิ รสขม ที่ได้จากพืชชนิดต่างๆ เช่น มะระ เป็นต้นและความเผ็ดที่ได้จากพริก พริกไทยและเครื่องเทศ อาหารภาคกลางเป็นอาหารที่มีครบทุกรส ซึ่งอาหารไทย ที่ชาวต่างชาติส่วนใหญ่รู้จักและนิยมบริโภคล้วนแต่เป็นอาหารภาคกลางทั้งนั้นไม่ ว่าจะเป็น ต้มย ากุ้ง แกงเขียวหวาน ผัดไทย พะแนง เป็นต้นจึงท าให้อาหารภาค กลาง มีความโดดเด่นเป็นพิเศษมากกว่าอาหารภาคอื่น
ภาคกลาง ซึ่งอาหารไทยที่ชาวต่างชาติส่วนใหญ่รู้จักและนิยมบริโภคล้วนแต่เป็น อาหารภาคกลางทั้งนั้นไม่ว่าจะเป็น ต้มย ากุ้ง แกงเขียวหวานผัดไทย พะแนง เป็น ต้นจึงท าให้อาหารภาคกลางมีความโดดเด่นเป็นพิเศษมากกว่าอาหารภาคอื่น
ภาคกลาง วิธีการปรุงอาหารภาคกลางมีความหลากหลาย ซับซ้อน มีกรรมวิธี ในการปรุงที่หลายแบบ ได้แก่ แกง ผัด ทอด ย า เครื่องจิ้ม ละเครื่องเคียง เป็นต้น อาหารในส ารับมักประกอบด้วยอาหาร 4 ประเภทด้วยกัน คือ แกงเผ็ด แกงจืด ผัดหรือทอด และน้ าพริกซึ่งเป็นอาหารหลักในส ารับของภาคกลาง รสชาติของ อาหารไทยมักจะออกรสเผ็ด ดังนั้นจึงต้องมีอาหารรสเค็ม หรือเปรี้ยวๆ หวานๆ แนม เพื่อช่วยบรรเทาความเผ็ด ดังนั้นค าว่า “ เครื่องเคียง ของแนม ” หมายถึง อาหารชนิดใดชนิดหนึ่งที่จัดเพิ่มขึ้นให้กับอาหารหลักในส ารับ เพื่อช่วยเสริม รสชาติอาหารในส ารับนั้นให้สมบูรณ์ยิ่งขึ้น อร่อยมากขึ้น
ภาคกลาง เช่น น้ าพริกลงเรือต้องแนมด้วยหมูหวาน แกงกะทิมักจะแนมด้วยปลาเค็ม สะเดาน้ าปลาหวานต้องคู่กับกุ้งนึ่งหรือปลาดุกย่าง ปลาสลิดทอดมักจะ รับประทานกับน้ าพริกมะม่วง นอกจากนี้ยังมีผักดอง ของดอง หอมแดงดอง เป็นของแนมในส ารับอาหารอีกด้วย นอกจากความอร่อยที่ได้จากเครื่องเคียงของ แนมแล้ว เราจะเห็นศิลปะความงดงามในการจัดวางและการประดิษฐ์อาหาร ในส ารับนั้น ๆ ซึ่งในอาหารหลักแต่ละอย่างจะมีเครื่องแนมที่แตกต่างกันไป
ภาคกลาง นอกจากอาหารคาวแล้วภาคกลางเป็นภาคที่มีอาหารว่างและขนมหวาน มากมาย เช่น ข้าวเกรียบปากหม้อ กระทงทอง ปั้นขลิบนึ่ง ไส้กรอกปลาแนม ข้าวตังหน้าตั้ง ขนมหวานหลากหลายที่มีส่วนประกอบหลักมาจาก แป้งชนิด ต่างๆ ได้แก่ แป้งข้าวเจ้า แป้งข้าวเหนียว แป้งมัน แป้งสาลี ไข่ น้ าตาล และกะทิ เป็นต้น ตัวอย่างขนมหวานภาคกลางได้แก่ ขนมชั้น ขนมสอดไส้ ขนมเปียกปูน ขนมกงขนมลืมกลืนเป็นต้น
ภาคกลาง วัฒนธรรมการกินอาหารของคนไทยภาคกลาง แต่เดิมนั้นนิยมนั่ง รับประทานอาหารกับพื้น ส ารับอาหารวางอยู่บนพื้นที่ปูด้วยเสื่อ พรม หรือ โต๊ะเตี้ยตามแต่ฐานะของแต่ละครอบครัว มักรับประทานข้าวด้วยการเปิบมือ มีช้อนกลางส ารับตักแกงหรืออาหารที่เป็นน้ า ต่อมาเมื่อวัฒนธรรมการ รับประทานอาหารจากชาติตะวันตกเข้ามา จึงท าให้เกิดการเปลี่ยนแปลง วัฒนธรรมการกินอาหารของคนไทย มาเป็นการวางอาหารตั้งบนโต๊ะ นั่งเก้าอี้ รับประทานอาหาร ใช้ช้อนและส้อมเป็นอุปกรณ์ในการรับประทานที่ส าคัญ
ทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ เพื่อสุขภาพที่แข็งแรง สวัสดีครับ
ภาคเหนือ ในอดีตบริเวณภาคเหนือของไทยเคยเป็นส่วนหนึ่งของ อาณาจักรล้านนามาก่อนโดยศูนย์กลางทั้งหมดอยู่ที่เชียงใหม่ ภายหลังคนไทยได้อพยพไปทางใต้และตั้งอาณาจักรสุโขทัย ให้เป็น เมืองหลวงของสยาม หลังจากสมัยสุโขทัย ก็ต่อด้วยอยุธยาเป็น ล าดับต่อมาและท้ายสุดที่กรุงเทพฯ ซึ่งเป็นเมืองหลวงของประเทศ ไทยในปัจจุบัน
ภาคเหนือ ช่วงที่อาณาจักรแห่งนี้เรืองอ านาจได้แผ่ขยายอาณาเขตเข้าไป ยังประเทศเพื่อนบ้าน เช่น พม่า ลาวและมีผู้คนจากดินแดนต่างๆ อพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานในดินแดนแห่งนี้ จึงได้รับวัฒนธรรม หลากหลายจากชนชาติต่างๆ เข้ามาในชีวิตประจ าวันรวมทั้งอาหาร การกินด้วย
ภาคเหนือ เนื่องจากทางภาคเหนือมีอากาศที่เย็นจึงท าให้มีพืชผักที่สดกว่าใน จังหวัดอื่นๆ ท าให้ส่วนประกอบของอาหารทุกมื้อจะมีผักเป็นส่วนใหญ่ อาหารที่เป็นที่รู้จักกันทางภาคเหนือ บางประเภทก็ได้รับอิทธิพลจาก ประเทศเพื่อนบ้านอย่างพม่าและลาว จึงท าให้อาหารพื้นบ้านหรืออาหาร ท้องถิ่นในบางที่อาจจะมีรสชาติที่แตกต่างกันไป วัฒนธรรมการกินของ เหนือเป็นไปตามบรรพบุรุษ อาหารส่วนใหญ่ได้มาจากธรรมชาติเช่นของป่า หรือสิ่งที่อยู่ภายในบริเวณบ้านเช่น พืช ผักและสัตว์ที่เลี้ยงไว้เอง โดยรวมไป ถึงอาหารที่เกิดขึ้นตามฤดูกาลเช่น หน่อไม้ป่า เห็ดป่านานาชนิดเป็นต้น
ภาคเหนือ ชาวเหนือมีวัฒนธรรมการผลิตและการบริโภคข้าวเหนียวเป็น หลักคือ จะปั้นข้าวเหนียวแล้วจิ้มกินกับน้ าแกงหรือน้ าพริก โดยเฉพาะการกินข้าวเหนียวกับส้มต า ซึ่งจะเป็นที่รู้จักกันดีทาง ภาคเหนือและภาคอีสาน ชาวเหนือมีน้ าพริกรับประทานหลายชนิด เช่น น้ าพริกหนุ่ม น้ าพริกอ่อง น้ าพริกน้ าปู น้ าพริกน้ าปู ฯลฯ ซึ่งผัก ที่เป็นเครื่องจิ้มและรับประทานคู่กันส่วนมากเป็นผักสดและผักนึ่ง
ภาคเหนือ ส าหรับอาหารประเภทเครื่องแกงเช่น แกงขนุนอ่อน แกงแค แกงฮังเล แกงโฮะ แกงหน่อไม้ แกงอ่อม แกงผักหวาน แกงผักปั๋ง แกงผักกาดจอ ขนมจีนน้ าเงี้ยว ข้าวซอยไก่ ฯลฯ และอาหาร ประเภททอด ย าหรือนึ่ง เช่น ย าหน่อไม้ ย ากบ ต าจิ๊นแห้ง ต าขนุน ต ามะม่วง ผักกาดส้ม ข้าวกั๊นจิ๊น ห่อนึ่งปลา แคบหมู ไส้อั่ว จิ๊นส้ม หมก ฯลฯ
ภาคเหนือ อาหารของชาวเหนือจะมีการจัดส ารับที่สวยงามและวิธี รับประทานที่เป็นเอกลักษณ์ซึ่งเรียกว่าการกินขันโตก เพราะด้วยนิสัย ชาวเหนือจะมีกริยาที่แช่มช้อย จึงส่งผลต่ออาหารและท าให้อาหาร รสชาติออกมาอย่างดีและลงตัว
ทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ เพื่อสุขภาพที่แข็งแรง สวัสดีครับ
ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือหรือที่เรียกติดปากกันว่าภาคอีสานเป็น ชุมชนที่มีพื้นที่อันหลากหลายและยังได้รับอิทธิพลวัฒนธรรมการบริโภค จากประเทศลาวซึ่งเป็นประเทศเพื่อนบ้านใกล้เคียงคนไทยมากที่สุด เรียก ว่าเป็นบ้านพี่เมืองน้อง ชาวไทยบางชนเผ่าสืบเชื้อสายมาจากลาว พี่น้อง ลาวบางคนยังอาศัยอยู่ในเมืองไทย อาหารลาวเป็นอาหารที่ได้รับความ นิยมมากและมีลักษณะไม่แตกต่างจากอาหารอีสาน ชาวลาวมีวัฒนธรรม การบริโภคที่เป็นกันเองไม่ยุ่งยาก
ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ชาวอีสานนั้นด ารงชีพและหากินตามสภาพทางภูมิศาสตร์ของท้อง ถิ่นที่อาศัยอยู่ เช่น กลุ่มที่ตั้งชุมชนตามริมฝั่งแม่น้ าหรือหนองน้ าก็จะท า นาปลูกข้าว หาอาหารที่ได้จากแม่น้ าเช่น กุ้ง หอย ปลา ปู กบ เขียด ส่วนกลุ่มที่ตั้งถิ่นฐานตามภูเขาตามป่าย่อมเหมาะแก่การเลี้ยงชีพด้วย อาหารป่า ล่าสัตว์ หาเห็ด หาผึ้ง เป็นต้น ชาวอีสานมีวิถีชีวิตที่ด าเนิน เรียบง่าย รับประทานอาหารได้ทุกอย่าง อาหารพื้นบ้านอีสานส่วนใหญ่ แล้วจะออกรสชาติไปทางเผ็ด เค็มและเปรี้ยว
ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ รู้จักการน าสิ่งต่างๆ มาท าดัดแปลงเป็นอาหารในท้องถิ่น อาหาร ทางอีสานทุกมื้อจะต้องมีผักเป็นส่วนประกอบหลักและพวกเนื้ออย่างเช่น เนื้อปลา เนื้อวัว หรือเนื้อควาย แล้วแต่ความชอบของบุคคลนั้น เครื่องปรุงอาหารอีสานที่ส าคัญและแทบขาดไม่ได้ในทุกครัวเรือน เลยคือ ปลาร้า (ปลาแดก) ซึ่งเกิดจากภูมิปัญญาด้านการถนอมอาหารของ บรรพบุรุษของชาวอีสาน ถ้าจะกล่าวว่าชาวอีสานทุกครัวเรือนต้องมีปลา ร้าไว้ประจ าครัวก็คงไม่ผิดนัก ปลาร้าใช้เป็นส่วนประกอบหลักของอาหาร ได้ทุกประเภท เหมือนกับที่ชาวไทยภาคกลางใช้น้ าปลา
ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ซึ่งปลาร้า นอกจากจะเป็นส่วนประกอบที่ส าคัญของอาหารแล้ว ปลาร้า ยังเป็นส่วนประกอบในการปรุงรสชาติของอาหารอีกอย่างหนึ่ง ที่ท าให้รู้จักกัน ทั่วประเทศไทยไปจนถึงทั่วโลก ที่เรียกกันว่า “ส้มต า” เป็นภาษากลางที่ใช้ เรียกกันทั่วไป แต่ถ้าเป็นชาวอีสานจะเรียก “ต าบักหุ่ง” หรือ ต าส้ม ส้มต าของ ชาวอีสานจะมีความหลากหลายทั้งพืชผัก ผลไม้ ชนิดต่างๆ สามารถน ามาต า รับประทานได้ทั้งสิ้น เช่น ต ามะละกอ ต าถั่วฝักยาว ต ากล้วยดิบ ต าหัวปลี ต ามะยม ต าลูกยอ ต าแตง ต าสับปะรดต ามะขาม ต ามะม่วง เป็นต้น ซึ่งจะมี รสชาติที่แตกต่างกันไปในแต่ละประเภทแต่โดยรวม ๆ แล้วจะเน้นที่ความมีรส จัดจ้านถึงใจและเน้นรสชาติเปรี้ยว
ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ วิธีปรุงอาหารพื้นเมืองของแต่ละท้องถิ่นของทางภาคอีสาน มีลักษณะ แตกต่างกันออกไปและสอดคล้องกับ ธรรมชาติและทรัพยากรอาหารที่มีอยู่ ในท้องถิ่นนั้นๆ เป็นปัจจัยส าคัญที่น าไปสู่การเลือกวิธีการปรุง ที่เหมาะสมกับ ชนิดของวัตถุดิบและเป็นที่ถูกปากและพึงพอใจแก่ผู้บริโภค ส าหรับชาว จังหวัดอุบลราชธานี ศรีสะเกษ ยโสธรและอ านาจเจริญ มีกรรมวิธีปรุงอาหาร ที่เรียบง่าย สะดวก รวดเร็วและมีรสชาติแตกต่างกันออกไป ชาวบ้านมีวิธีการ ปรุงอาหารเพื่อบริโภคในชีวิตประจ าวัน โดยอาหารดังกล่าวจัดไว้ใน “พา” (ภาชนะ หรือ ภาชน์) ซึ่งท าด้วยหวาย หรือไม้ไผ่ หรือ วัสดุอื่น
ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ซึ่งมีลักษณะกลมขนาดจะแตกต่างกันแล้วแต่ความเหมาะสมของ แต่ละครอบครัว “พา” จะเป็นภาชนะส าหรับใส่อาหารต่างๆ ที่รับประทาน กับข้าวเหนียว ชื่ออาหารหรือกับข้าวของชาวอีสานเรียกด้วยชนิดของวัสดุ ที่ใช้ท า หรือประกอบอาหาร (มิได้เรียกชื่อตามลักษณะการท าให้อาหารสุก) อาหารหลายอย่างของพื้นเมืองนิยมใส่ข้าวคั่วและข้าวเบือ อาหารที่นิยม ใส่ข้าวคั่วได้แก่ ลาบ ก้อย ซุป แกงอ่อม (บางครอบครัว) ส่วนข้าวเบือนิยม ใส่ในแกงหน่อไม้และแกงอ่อม เพื่อให้อาหารมีลักษณะสัมผัสดี มีความข้น ของน้ าแกงพอเหมาะ เมื่อปั้นข้าวเหนียวจิ้มจะท าให้ติดข้าวเหนียวได้มาก จะได้รสชาติดียิ่งขึ้น
ทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ เพื่อสุขภาพที่แข็งแรง สวัสดีครับ
ภาคใต้ การที่อาหารภาคใต้มีรสร้อน รสเผ็ดและกลิ่นฉุนของเครื่องเทศ ก็เป็นเพราะวัฒนธรรมการบริโภคอาหารพื้นเมืองของชาวใต้นี้มีความเหมาะ กับสภาพภูมิอากาศและสุขภาพอย่างมากมายเนื่อง เนื่องจากภาคใต้มี ภูมิอากาศร้อนชื้น ท าให้ง่ายแก่การเจ็บป่วย ดังนั้นอาหารพื้นเมืองที่ รับประทานส่วนมาก จะมีรสเผ็ดช่วยให้ร่างกายอบอุ่นและช่วยป้องกันการ เจ็บป่วยได้เป็นอย่างดี อาหารภาคใต้ เป็นอาหารที่มีรสชาติจัดจ้านและชอบใส่เครื่องเทศมากๆ โดยเฉพาะขมิ้น เพื่อดับกลิ่นคาวของอาหารทะเลจ าพวก กุ้ง หอย ปู ปลา
ภาคใต้ การคนใต้ชอบกินผักกับอาหารแทบทุกชนิด เพื่อช่วยลดความเผ็ด ผักที่กิน กันมากได้แก่ สะตอ กระถิน ถั่วฝักยาว ถั่วพู แตงกวา แตงร้าน อาหารจานเดียว แบบฉบับชาวใต้ คือ ข้าวย าปักษ์ใต้ ที่ประกอบด้วยเครื่องเครามากมาย ตั้งแต่ มะพร้าวขูดคั่ว กุ้งแห้งป่น ตะไคร้ ใบมะกรูด ดอกดาหลา ถั่วฝักยาว ใบชะพลู ส้มโอ ถั่วงอกแตงกวา มะนาว เป็นต้น ส่วนอาหารจานเด่นได้แก่ แกงไตปลา ที่อุดมด้วยหน่อไม้ ถั่วฝักยาว ฟักทอง มันเทศ เมล็ดมะม่วงหิมพานต์มะเขือ เปราะ มะเขือพวง หรืออย่างเคยคั่ว ที่เป็นน้ าพริกเครื่องจิ้มกับผักเหนาะ เช่น หัวปลี สะตอ ลูกเนียง ลูกเหรียง ยอดกระถิน มะเขือ ต่างๆ
ภาคใต้เป็นภาคที่มีพื้นที่ติดชายฝั่งทะเลมากที่สุด ลักษณะภูมิประเทศ เป็นแหลมที่ยื่นลงไปในทะเล ผู้คนที่อาศัยในดินแดนแถบนี้จึงนิยมท าการประมง เพราะมีทรัพยากรในท้องทะเลมากมาย เมื่ออาศัยอยู่ชายทะเล อาชีพเกี่ยวข้อง กับทะเล อาหารหลักในการด ารงชีวิตจึงเป็นอาหารทะเล เพราะชีวิตของคน ภาคใต้เกี่ยวข้องกับทะเล เมื่อออกทะเลหาอาหารมาได้มากเกินรับประทาน ให้หมดในหนึ่งมื้อได้ คนภาคใต้จึงน าอาหารที่ได้จากทะเลมาท าการถนอมอาหาร เช่น กุ้งส้ม ซึ่งส่วนใหญ่จะใช้กุ้งแตะ ซึ่งจะมีสีเขียวเมื่อน ามาท าเป็นกุ้งส้ม สีจะออกแดงๆ และมีรสเปรี้ยว การท ากุ้งส้มนั้นน ากุ้งมาหมักกับเกลือ น้ าตาล ทรายโดยหมักทิ้งไว้ประมาณ7วัน จนมีรสเปรี้ยว จึงน ามาท าอาหารรับประทานได้
ทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ เพื่อสุขภาพที่แข็งแรง สวัสดีครับ