สํานวน สภาษิต คําพังเพย นางประภาพรรณ ราชสาร
หาเหาใส่หัว รนหาเรื่องเดือดร้อนมาสู่ตนเอง
จับปลาสองมือ มุ่งจะเอาให้ได้ทั้ง ๒ อย่างพร้อมกัน ในที่สุดไม่ได้สักอย่าง
วัวหายล้อมคอก ของหายแล้วจึงจะเริ่มป้องกัน,เรื่องเกิดขึ้นแล้วจึงคิดแก้ไข
มือไม่พาย เอาเท้ารานํ้า ไม่ช่วยแล้วยังเกะกะขัดขวางการทํางานของผู้อื่น
เข็นครกขึ้นภูเขา การทํางานที่ยากลําบาก เกินความสามารถของตน
นํ้าลดตอผุด เมื่อหมดอํานาจ ความชั่วที่ทําไว้ก็ปรากฏ
คางคกขึ้นวอ คนที่มีฐานะตํ่าต้อย พอได้ดิบได้ดีก็มักแสดงกิริยาอวดดีลืมตัว
จับปูใส่กระด้ง ยากที่จะทําให้อยู่นิ่ง ๆ ได้
รําไม่ดี โทษปี่ โทษกลอง ทําไม่ดีหรือทําผิดแล้วไม่รับผิด กลับโทษผู้อื่น
สีซอให้ควายฟัง สั่งสอนแนะนําคนโง่มักไม่ได้ผล เสียเวลาเปล่า
ไก่ งามเพราะขน คนงามเพราะแต ่ ง ความสวยงามเกิดขึ้นได้จากการปรุงแต่ง
ไก่เห็นตีนงู งูเห็นนมไก่ ต่างฝ่ายต่างรู้ความลับของกันและกัน
ขว้างงูไม่พ้นคอ จัดการสิ่งอันตรายไม่พ้นตัวจนเดือดร้อน
ขวานผาซาก ่ โผงผางไม่เกรงใจใคร (ใช้แก่กริยาพูด)
ข ิงก็รา ข่าก็แรง ต่างฝ่ายต่างไม่ยอมกัน,ต่างฝ่ายต่างอารมณ์ร้อนพอ ๆ กัน
เข้าหูซ้ายทะลุหูขวา บอกหรือสอนไปไม่ได้ผล ไม่ฟังในสิ่งที่สอนสั่ง
คนดีผีคุ้ม คนทําดีเทวดาย่อมคุ้มครอง
คาหนังคาเขา จับได้ขณะกําลังกระทําผิด หรือมีของกลางอยู่ที่ตัว
ฆ ่าควายเสียดายพริ ก ทําการใหญ่แต่กลัวหมดเปลือง จึงทําให้งานเสีย
จับแพะชนแกะ ทําให้เสร็จๆไป,เอาสิ่งหนึ่งมาแทนอีกสิ่งหนึ่งพอให้ลุล่วงไป
จุดไต้ตําตอ พูดหรือทําสิ่งใดสิ่งหนึ่งบังเอิญไปโดนเจ้าตัวโดยผู้พูดหรือผู้ทําไม่รู้ตัว
ใจดีสู้เสือ ทําใจให้เป็นปกติเมื่อต้องผจญกับสิ่งที่น่ากลัว
ช้างตายทั้งตัว เอาใบบัวมาปิ ด การทําความผิดใหญ่หลวง ย่อมไม่อาจปกปิดได้
ช้าๆได้พร้าเล่ มงาม ค่อยๆ คิดค่อยๆ ทําแล้วจะสําเร็จผล
ชี้โพรงให้กระรอก บอกหรือแนะวิธีที่เข้าทางเขาพอดี, มักใช้แก่เรื่องไม่ดี
เฒ ่าหัวงู คนแก่มีอายุมากที่มีเล่ห์เหลี่ยมหรือกลอุบายหลอกเด็กผู้หญิงในทางชู้สาว
เด ินตามหลังผู้ใหญ่หมาไม่กัด ทําตามแบบอย่างผู้ใหญ่แล้วจะปลอดภัย
ตนเป็ นที่พึ่งแห่ งตน จะทําการใดๆควรทําด้วยตนเองอย่างสุดความสามารถ
ตัดหางปล่อยวัด ตัดขาดไม่ยุ่งเกี่ยว ไม่ช่วยเหลืออีกต่อไป
ตํานํ้าพริ กละลายแม ่นํ้า ลงทุนไปโดยได้ผลประโยชน์ไม่คุ้มทุน
ทํานาบนหลังคน หาผลประโยชน์ใส่ตนโดยขูดรีดผู้อื่น
นํ้าขึ้นให้รีบตัก เมื่อโอกาสมาถึง ควรรีบทํา
ปล่อยเสือเข้าป่ า ปล่อยศัตรูให้รอด อาจกลับมาทําร้ายภายหลัง
ปลาใหญ่ ก ินปลาเล็ก ผู้ที่มีอํานาจมากกว่ากดขี่ข่มเหง หรือเอาเปรียบผู้อ่อนแอกว่า
ฝากปลาไว้กับแมว ฝากสิ่งใดสิ่งหนึ่งไว้กับคนที่ชอบสิ่งนั้นย่อมสูญหายได้ง่าย
ยื่นหมูยื่นแมว แลกเปลี่ยนของของแต่ละฝ่ายในเวลาเดียวกัน
รู้ไว้ใช่ ว ่า ใส่ บาแบกหาม ่ เรียนรู้ หรือศึกษาไว้ก็ไม่ได้ลําบาก หรือเสียหายอะไร
ลูกไก่ในกํามือ ผู้ที่ตกอยู่ภายใต้อํานาจ ไม่มีทางหนีหรือทางต่อสู้
เล ่นกับหมา หมาเลียปาก วางตัวไม่เหมาะสมกับคนชั้นตํ่ากว่าจึงถูกตีเสมอ หรือลามปาม
ส ิบปากว่าไม่ เท ่าตาเห็น การได้ยินได้ฟังจากผู้อื่นหลายๆคน ก็ไม่เท่ากับพบเห็นด้วยตนเอง
หนักไม่ เอาเบาไม่สู้ เกียจคร้าน, ไม่มีความอดทนต่อการทํางานใด ๆ
หนีร้อนมาพึ่งเย็น หนีจากที่ที่มีความเดือดร้อนมาอาศัยในที่ที่มีความสงบสุข
หมาเห ่าใบตองแห้ง คนที่ดีแต่พูดอวดเก่งเสียงดัง แต่ไม่กล้าจริง
เห็นช้างขี้ ขี้ตามช้าง ทําเลียนแบบคนใหญ่คนโต หรือคนมั่งมีโดยไม่คิดถึงกําลังทรัพย์ตนเอง
อดเปรี้ยวไว้กิ นหวาน อดใจไว้ตอนนี้เพื่อสิ่งที่ดีกว่าในวันข้างหน้า
อ้อยเข้าปากช้าง สิ่งหรือประโยชน์ที่ตกอยู่ในมือแล้วไม่มีทางคืน