บทปฏิบัติการวิทยาศาสตร์ สำหรับนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนต้น เรื่องการสังเคราะห์ด้วยแสง

- 41 -

ตอนที่ 4
แสงกับการสงั เคราะห์ดว้ ยแสง

จดุ ประสงค์การเรียนรู้
1. เปรียบเทียบผลของแสงต่อการสังเคราะห์ด้วยแสงของ
แบบจำลองคลอโรพลาสต์
2. อธิบายความสำคัญของการสังเคราะห์ด้วยแสงของพืชต่อ
สงิ่ มชี วี ิตและสิ่งแวดลอ้ ม

ระยะเวลาในการทำปฏิบัตกิ าร : 80 นาที

- 42 -

ตอนที่ 4 แสงกับการสังเคราะห์ดว้ ยแสง

ปฏบิ ัติการที่ 4.1 : ผลของแสงต่อปรมิ าณการสงั เคราะหด์ ้วยแสง

วสั ดุอุปกรณแ์ ละสารเคมี :
1. สารละลายแคลเซียมคลอไรด์ความเขม้ ขน้ 1.0 %(w/v)
2. สารละลายโซเดียมอัลจิเนตความเขม้ ขน้ 2.0 %(w/v)
3. สารสกดั ใบชะพลู
4. แกว้ พลาสติกใส ขนาด 30 มิลลลิ ิตร พรอ้ มฝาปดิ
5. กระบอกฉดี ยาขนาด 10 มิลลลิ ิตร
6. ชดุ กรองสาร
7. กระดาษทิชชู
8. ไมไ้ อศกรีม
9. นำ้ โซดาความเขม้ ข้น 10.0%(v/v)
10. นำ้ สะอาด
11. สารละลายโบรโมไทมอลบลู
12. ภาชนะทึบแสง

- 43 -

ขนั้ ตอนการทำปฏบิ ตั ิการ :
1. เตรียมนำ้ โซดาความเข้มขน้ 10.0%(v/v) ในแก้วพลาสติกใส

ปรมิ าตร 10 มลิ ลิลิตร จำนวน 4 แกว้
2. เตรียมแบบจำลองคลอโรพลาสต์ความเข้มข้น 0%(w/v)

ปริมาตร 2 มิลลิลิตร จำนวน 2 ชุด ใส่ลงไปในแก้วพลาสติกใสที่
บรรจนุ ำ้ โซดาแก้วท่ี 1 และแก้วที่ 2
3. เตรียมแบบจำลองคลอโรพลาสต์ความเข้มข้น 16%(w/v)
ปริมาตร 2 มิลลิลิตร จำนวน 2 ชุด ใส่ลงไปในแก้วพลาสติกใสที่
บรรจุนำ้ โซดาแก้วที่ 3 และแกว้ ที่ 4
4. หยดสารละลายโบรโมไทมอลบลูจำนวน 5 หยด ลงไปในแต่ละ
แก้ว
5. นำแก้วที่ 1 และแก้วที่ 3 ไปต้งั ไว้ในบริเวณที่มแี สงสวา่ ง
6. นำภาชนะทบึ แสงมาครอบแก้วที่ 2 และแก้วที่ 4 แลว้ ตงั้ ทิง้ ไว้
7. สังเกตสีของสารละลายทุก 10 นาที เป็นระยะเวลา 30 นาที
และบนั ทกึ ผลลงในตารางบันทึกผลการทดลองโดยใช้ขอ้ มลู
สีจากแถบสที ีก่ ำหนด

สเี ขยี ว*** สเี ขยี ว** สเี ขยี ว* สีเขยี ว สเี หลือง สีเหลอื ง*

- 44 -

ตาราง ผลของแสงตอ่ การสงั เคราะหด์ ว้ ยแสง

สีของสารละลาย

แบบจำลองคลอโรพลาสต์ แบบจำลองคลอโรพลาสต์

เวลา 0%(w/v) 16%(w/v)

สภาวะมแี สง สภาวะ สภาวะมแี สง สภาวะ
ไม่มแี สง ไมม่ ีแสง

0 นาที สีเหลือง* สเี หลือง* สีเหลอื ง* สเี หลือง*

10 นาที สเี หลอื ง* สเี หลือง* สเี หลอื ง สีเหลอื ง*

20 นาที สีเหลือง* สเี หลือง* สีเหลอื ง สีเหลอื ง*

30 นาที สเี หลือง* สีเหลอื ง* สเี ขียว สีเหลอื ง*

- 45 -

สรปุ ผลการทดลอง

แบบจำลองคลอโรพลาสตค์ วามเขม้ ข้น 16%(w/v) ในสภาวะ
มีแสงทำให้สีของสารละลายโบรโมไทมอลบลูเปลี่ยนจากสีเหลืองไป
เป็นสีเขียว ส่วนแบบจำลองคลอโรพลาสต์ความเข้มข้น 16%(w/v)
ในสภาวะไม่มีแสงและแบบจำลองคลอโรพลาสต์ความเข้มข้น
0%(w/v) ทั้งในสภาวะมีแสงและไม่มแี สง ไม่ทำให้สีของสารละลาย
โบรโมไทมอลบลเู กิดเปลย่ี นแปลง

คำถามทา้ ยปฏบิ ตั ิการ

1. จากปฏิบัติการข้างต้น ปัจจัยใดที่ส่งผลตอ่ การสังเคราะห์ด้วย
แสงของแบบจำลองคลอโรพลาสต์

ตอบ แสง
2. จากปฏบิ ตั ิการขา้ งต้น เพราะเหตใุ ดในสภาวะทไ่ี มม่ แี สง จึงไม่

ทำใหส้ ขี องสารละลายโบรโมไทมอลบลเู กิดเปลยี่ นแปลง
ตอบ เนื่องจากแสงเป็นปัจจัยหนึ่งที่จำเป็นต่อการสังเคราะห์ด้วย
แสง เม่ือไม่มีแสงจงึ ทำใหไ้ ม่เกดิ การสังเคราะหด์ ้วยแสง

- 46 –

ปฏบิ ตั กิ ารที่ 4.2 : ความสำคัญของการสังเคราะหด์ ว้ ยแสง

วัสดุอปุ กรณแ์ ละสารเคมี :
1. สารละลายแคลเซียมคลอไรด์ความเขม้ ขน้ 1.0 %(w/v)
2. สารละลายโซเดยี มอลั จิเนตความเข้มขน้ 2.0 %(w/v)
3. สารสกัดใบชะพลู
4. แกว้ พลาสตกิ ใส ขนาด 30 มิลลลิ ติ ร พรอ้ มฝาปิด
5. กระบอกฉดี ยาขนาด 10 มิลลิลติ ร
6. ชดุ กรองสาร
7. กระดาษทิชชู
8. ไมไ้ อศกรีม
9. จานพลาสตกิ ใส
10. นำ้ โซดาความเขม้ ข้น 10.0%(v/v)
11. น้ำสะอาด
12. สารละลายโบรโมไทมอลบลู
13. สารละลายไอโอดีน
14. สารละลายเบเนดิกต์
15.สารละลายไบยเู รต

- 47 –

ข้นั ตอนการทำปฏบิ ตั ิการ :
1. ใช้ตะแกรงกรองแบบจำลองคลอโรพลาสต์ความเข้มข้ น

16%(w/v) ที่ตั้งทิ้งไว้ในสภาวะมีแสง เป็นเวลา 30 นาที ใช้
กระดาษทชิ ชูซับให้แหง้ แลว้ นำมาใส่จานพลาสตกิ ใส
2. แบง่ แบบจำลองคลอโรพลาสต์ออกเปน็ 3 สว่ นเทา่ กัน
3. นำแบบจำลองคลอโรพลาสต์ส่วนที่ 1 มาบดให้แตก จากนั้นทำ
การหยดสารละลายไอโอดีนลงไป แล้วสังเกตสีของสารละลาย
ไอโอดีนและบนั ทึกผล
4. นำแบบจำลองคลอโรพลาสต์ส่วนที่ 2 มาบดให้แตก จากนั้นทำ
การหยดสารละลายไบยูเรตลงไป แล้วสังเกตสีของสารละลาย
ไบยูเรตและบนั ทกึ ผล
5. นำแบบจำลองคลอโรพลาสต์ส่วนที่ 3 มาบดให้แตก จากนั้นทำ
การหยดสารละลายเบเนดิกต์ลงไป แล้วสังเกตสีของสารละลาย
เบเนดิกต์และบนั ทกึ ผล
6. นำแบบจำลองคลอโรพลาสต์ส่วนที่ 3 ที่หยดสารละลาย
เบเนดิกต์ลงไปแล้ว ไปให้ความร้อนแล้วสังเกตสีของสารละลาย
เบเนดกิ ตแ์ ละบนั ทึกผล

- 48 –

ตาราง ผลของการสังเคราะหด์ ว้ ยแสงตอ่ การเกดิ ผลติ ภัณฑ์

สารละลาย การเปล่ียนแปลงสีของสารละลาย

สารละลายไอโอดนี ตะกอนสีนำ้ เงิน

สารละลายไบยเู รต ไมเ่ ปลยี่ นแปลง

สารละลายเบเนดิกต์ เขียวอมเหลอื งอ่อนๆ
+ ความร้อน

สรปุ ผลการทดลอง
การสังเคราะห์ดว้ ยแสงของพชื ได้น้ำตาล และแป้ง

คำถามทา้ ยปฏบิ ตั ิการ

1. ผลผลติ ของการสงั เคราะหด์ ว้ ยแสงทดสอบอย่างไร

ตอบ น้ำตาล ทดสอบโดยการหยดสารละลายเบเนดกิ ต์แลว้ นำไปให้
ความร้อน แล้วสังเกตการเปลี่ยนแปลงสี ส่วนแป้งทดสอบโดยการ
หยดสารละลายไอโอดนี แลว้ สังเกตการเปลยี่ นแปลงสี

- 49 -

บรรณานุกรม

คณะเภสชั ศาสตร์ มหาวิทยาลยั ศิลปกร. (ม.ป.ป.). บวั บก. สืบคน้ เม่ือ
15 กมุ ภาพนั ธ์ 2565, จาก https://bit.ly/3rblVrK

คณะเภสชั ศาสตร์ มหาวทิ ยาลัยศิลปกร. (ม.ป.ป.). ชา้ พลู. สืบค้นเม่อื
15 กุมภาพันธ์ 2565, จาก https://bit.ly/3s5zGHE

คดั คณัฐ ชนื่ วงศ์อรุณ. (2563). วัฏจกั รคารบ์ อน (Carbon Cycle).
สืบคน้ เมอื่ 10 มกราคม 2565, จาก https://bit.ly/3fVlA6b

คัดคณฐั ช่นื วงศ์อรุณ. (2563). แสง และสมบัตขิ องแสง. สบื คน้ เมือ่
10 มกราคม 2565, จาก https://bit.ly/33SdWan

ณปภัช พิมพด์ .ี (2560). การละลาย (Solubility). สืบคน้ เมื่อ 8
มกราคม 2565, จาก https://www.scimath.org/lesson-
chemistry/item/7178-solubility

ทรปู ลูกปัญญา. (2561). สมบัติของนำ้ . สืบค้นเม่ือ 8 มกราคม
2565, จาก https://bit.ly/3nUXQU8

ภาคภูมิ พระประเสริฐ. (2550). คลอโรฟิลล์ (Chlorophyll) สาร
สกดั จากพืช. สืบคน้ 12 มกราคม 2565, จาก
https://bit.ly/3qZkaOi

- 50 -

บรรณานกุ รม (ตอ่ )

ภิเษก ทศั นะนาคะจติ ต.์ (2562). คารบ์ อนไดออกไซด์ไม่มี
ประโยชนเ์ ลยหรือ. สืบค้นเมือ่ 8 มกราคม 2565, จาก
https://www.scimath.org/article-physics/item/9827-
2019-02-21-08-51-20

อนรุ ุทธิ์ หมีดเสน็ . (2560). Photosynthesis. สืบค้นเมอ่ื 15
กมุ ภาพนั ธ์ 2565, จาก https://bit.ly/3ucQpvE

Amprohealth. (2561). ออกซิเจน คืออะไร และจำเป็นต่อ
รา่ งกายอย่างไร. สบื ค้นเม่ือ 8 มกราคม 2565, จาก
https://bit.ly/3oaqf8U

Etvthai. (2554). การสังเคราะห์ดว้ ยแสง. สืบคน้ เมื่อ 10 มกราคม
2565, จาก https://bit.ly/3Ay5ZTt

Filter Vision. (2555). "น้ำ" สำคัญกับชีวติ เราแค่ไหนและทำไม
เราตอ้ งด่ืมน้ำ. สบื ค้นเมือ่ 8 มกราคม 2565, จาก
https://bit.ly/3o9bdjy

- 51 -

บรรณานุกรม (ต่อ)

MedThai. (2560). ใบเตย สรรพคุณและประโยชนข์ องใบเตยหอม
22 ข้อ !. สบื คน้ เมือ่ 15 กมุ ภาพันธ์ 2565, จาก
https://medthai.com/ใบเตย

Neonics. (2564). น้ำตาลกลูโคส (glucose). สบื คน้ เมือ่ 8
มกราคม 2565, จาก https://bit.ly/3KK6caX

NGThai. (2561). กระบวนการสังเคราะหด์ ว้ ยแสง : หนา้ ทห่ี ลัก
ของผผู้ ลติ . สืบค้น เม่อื 10 มกราคม 2565 จาก
https://bit.ly/3u64pHs

Orange Innovation. (2564). Carbon Dioxide (CO2). สบื ค้น
เมอ่ื 10 มกราคม 2565, จาก https://bit.ly/3nVhWgT

การศกึ ษา คอื ความเจรญิ งอกงาม