เสนอ เรื่อง ภูเขาไฟ รายงาน จัดทำ โดย อาจารย์อาดีละห์ ปาลายา นางสาวอาริสา หลำ จะนะ เลขที่23 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ปี ที่ 5/10
คำ นำ รายงานเล่มนี้จั นี้ ด จั ทำ ขึ้น ขึ้ เพื่อ พื่ เป็นส่วนหนึ่งของวิช วิ า ดาราศาสตร์ ว32101 ชั้น ชั้ มัธ มั ยมศึกษาปีที่5/10 เพื่อ พื่ ให้ได้ศึกษา หาความรู้ในเรื่อ รื่ งภูเขาไฟ และได้ศึกษาอย่างเข้าใจเพื่อ พื่ เป็น ประโยชน์กับ กั การเรีย รี น ผู้จัด จั ทำ หวัง วั ว่า รายงานเล่มนี้จ นี้ ะเป็นประโยชน์กับ กั ผู้อ่าน ที่ กำ ลัง ลั หาข้อมูลเรื่อ รื่ งนี้อ นี้ ยู่ หากมีข้มี ข้ อแนะนำ หรือ รื ข้อผิดพลาด ประการใด ผู้จัด จั ทำ ขอน้อมรับ รั ไว้และขออภัย ภั มา ณ ที่นี้ด้ นี้ ด้ วย และขอขอบคุณ อาจารย์ อาดีล ดี ะห์ ปาลายา ที่ให้คำ แนะนำ และตรวจทานเนื้อหา จนรายงานเล่มนี้สำ นี้ สำเร็จ ร็ ในการจัด จั ทำ รายงานเรื่อ รื่ ง ภูเขาไฟ อาริส ริ า หลำ จะนะ ผู้จัด จั ทำ
สารบัญ เรื่อ รื่ ง หน้า คำ นำ สารบัญ บั ก ข ภูเขาไฟ การเกิด กิ ภูเขาไฟระเบิด บิ การจำ แนกภูเขาไฟตามรูปร่าง -กรวยกรวดภูเขาไฟ (Cinder Cone) -ภูเขาไฟแบบกรวยสูง (Steep cone) -กรวยภูเขาไฟสลับลัชั้นชั้ (Composite Cone Volcano) -ภูเขาไฟรูปโล่ (Shield Volcano) ประโยชน์ของการเกิด กิ ภูเขาไฟ ผลกระทบจากการระเบิด บิ ของภูเขาไฟ ข้อควรปฏิบั ฏิ ติ บั ใติ นการรับ รั มือ มื ภูเขาไฟปะทุ 1 2 3 3 4 5 6 7 8 9
ภูเขาไฟ ภูเขาไฟ เป็นธรณีสัณ สั ฐานที่หิน หิ หนืดปะทุผ่านขึ้น ขึ้ มายัง ยั พื้น พื้ ผิวของดาวเคราะห์ ภูเขาไฟมัก มั เกิด กิ ขึ้น ขึ้ ใกล้กับ กั แนว รอยต่อระหว่างแผ่น ผ่ เปลือ ลื กโลก อย่างไรก็ต ก็ าม ยัง ยั มี ภูเขาไฟที่เป็นข้อยกเว้น ว้ เรีย รี กว่า จุดร้อนภูเขาไฟ (Volcanic Hotspot)
การเกิดภูเขาไฟระเบิด ""ภูเขาไฟระเบิดบิ "" เป็นภัยภัพิบัพิติบัทติางธรรมชาติที่ติ ที่ ร้ายแรงอย่างหนึ่งนึ่การระเบิดบิ ของ ภูเขาไฟ แสดงให้เห็น ห็ ว่าใต้เปลือลืกโลกลงไปมีค มี วามร้อนสะสมอยู่มาก ภูเขาไฟเกิดกิ จากหินหิหนืดร้อน เหลว (แมกมา) ที่อยู่ในส่วนลึกลึใต้เปลือลืกโลก เคลื่อลื่นตัวตัด้วยแรง ดันดัออกมาสู่ผิวของเปลือลืกโลก ทำ ให้มีก มี ารเปลี่ยลี่นแปลงทางกายภาพ และทางเคมี ภายในเปลือลืกโลกขึ้นขึ้อัตอัราความรุนแรง ของการระเบิดบิ ขึ้นขึ้อยู่กับกัความรุนแรง ของการระเบิดบิความดันดั ของไอ และความหนืดของลาวา ถ้าลาวาข้นข้มาก ๆ อัตอัรา ความรุนแรงของการระเบิดบิจะรุนแรงมากตามไปด้วย เวลาภูเขาไฟระเบิดบิมิใมิช่มีแ มี ต่ ลาวาที่ไหลออกมาเท่านั้นนั้ยังยัมีไมี อน้ำ ก๊าซ ฝุ่นผงเถ้าถ่านต่าง ๆ ออกมาด้วย พวกไอ น้ำ จะควบแน่นกลายเป็นน้ำ นำ เอาฝุ่นละอองเถ้าต่าง ๆ ที่ตกลงมาด้วยกันกั ไหลบ่า กลายเป็นโคลนท่วมในบริเริวณเชิงชิเขาต่ำ ลงไป ยิ่งยิ่ถ้าภูเขาไฟนั้นนั้มีหิ มี มหิะปกคลุมอยู่ มันมัจะละลายหิมหิะ นำ โคลนมาเป็นจำ นวนมากได้ ภูเขาไฟมักมัเกิดกิ ขึ้นขึ้ตามแนวขอบ ของแผ่นผ่ เปลือลืกโลก ตามแนวเทือทืกเขาริมริ ฝั่งมหาสมุทรของทวีปวี ต่าง ๆ รวมทั้งทั้ ใน บริเริวณหมู่เกาะในมหาสมุทร บริเริวณรอบ ๆ มหาสมุทรแปซิฟิกจะมีภู มีภูเขาไฟเป็น จำ นวนมากตามแนวขอบของมหาสมุทรแปซิฟิก จนถูกขนานนามว่าเป็น "วงแหวน แห่งไฟ" (Ring of Fire) นอกจากนี้ก็ นี้ มี ก็ ที่ มี ที่ มหาสมุทรอินอิเดีย ดี ทางตอนเหนือและพบ เพีย พี งเล็ก ล็ น้อยในทะเลแคริเริบีย บี น ทะเลเมดิเดิตอร์เรเนีย นี น และบนเกาะไอซ์แลนด์
การจำ แนกภูเขาไฟตามรูปร่าง ปกติจ ติ ะมีก มี ารจำ แนกภูเขาไฟตามรูปร่าง ตามส่วนประกอบที่ ทำ ให้เกิด กิ และชนิดของการประทุ โดยสรุปแล้วเราจะจำ แนก ภูเขาไฟได้ 4 ลัก ลั ษณะคือ คื 1. ภูเขาไฟแบบกรวยสูง (Steep cone) เกิด กิ จากลาวาที่มีค มี วาม เป็นกรด หรือ รื Acid lava cone รูปกรวยคว่ำ ของภูเขาไฟเกิด กิ จากการทับ ทั ถมของลาวาที่เป็นกรด เพราะประกอบด้วยธาตุซิ ลิก ลิ อนมากกว่าธาตุอื่น อื่ ๆ ลาวามีค มี วามข้น ข้ และเหนีย นี ว จึง จึไหล และเคลื่อ ลื่ นตัว ตั ไปอย่างช้าๆ แต่จะแข็ง ข็ ตัว ตั เร็ว ร็ ทำ ให้ไหล่เขาชัน ชั มาก ภูเขาไฟแบบนี้จ นี้ ะเกิด กิ การระเบิด บิ อย่างรุนแรง
2. กรวยภูเขาไฟสลับ ลั ชั้น ชั้ (Composite Cone Volcano) เป็น ภูเขาไฟซึ่งเกิด กิ จากการสลับ ลั หมุนเวีย วี นของชั้น ชั้ ลาวา และเศษ หิน หิ ภูเขาไฟชนิดนี้อ นี้ าจจะดัน ดั ลาวาไหลออกมาเป็นเวลานาน และจะเปลี่ย ลี่ นแปลงรูปแบบการประทุอย่างกะทัน ทั หัน หั ภูเขาไฟ ชนิดนี้ที่ นี้ ที่ มีชื่ มี ชื่ อ ชื่ เช่น ช่ ภูเขาไฟฟูจิ (ญี่ปุ่น), ภูเขาไฟมายอน (ฟิลิปลิ ปินส์) และ ภูเขาไฟเซนต์เฮเลน (สหรัฐ รั อเมริก ริ า)
3. ภูเขาไฟรูปโล่ (Shield Volcano) เป็นภูเขาไฟที่มีขมี นาด ใหญ่ โดยพื้น พื้ ฐานแล้วภูเขาไฟชนิดนี้เ นี้ กิด กิ จาก ลาวาชนิดบา ซอลท์ที่ไหลด้วยความหนืดต่ำ ลาวาที่ไหลมาจากปล่องกลาง และไม่กองสูงชัน ชั เหมือ มื นภูเขาไฟชนิดกรวยสลับ ลั ชั้น ชั้ ภูเขาไฟ ชนิดนี้มั นี้ ก มั จะเป็นภูเขาไฟที่ใหญ่ เช่น ช่ ภูเขาไฟ Mauna Loa (ฮาวาย)
4. กรวยกรวดภูเขาไฟ (Cinder Cone) ภูเขาไฟชนิดนี้จ นี้ ะสูง ชัน ชั มาก และเกิด กิ จากลาวาที่พุ่งออกมาทับ ทั ถมกัน กั ลาวาจะมี ความหนืดสูง การไหลไม่ต่อเนื่อง และมีลั มี ก ลั ษณะเป็นลาวาลูก กลมๆ ที่พุ่งออกมาจากปล่องเดี่ย ดี่ ว และทับ ทั ถมกัน กั บริเ ริ วณรอบ ปล่อง ทำ ให้ภูเขาไฟชนิดนี้ไนี้ ม่ค่อยก่อให้เกิด กิ ความสูญเสีย สี ชีวิ ชี ต วิ มากมาย
ประโยชน์ของการเกิดภูเขาไฟ - แผ่น ผ่ ดิน ดิ ขยายกว้างขึ้น ขึ้ หรือ รื สูงขึ้น ขึ้ - เกิด กิ เกาะใหม่ภายหลัง ลั ที่เกิด กิ การปะทุใต้ทะเล - ดิน ดิ ที่เกิด กิ จากภูเขาไฟระเบิด บิ จะอุดมสมบูรณ์ด้วยแร่ธาตุ ต่างๆ - เป็นแหล่งเกิด กิ น้ำ พุร้อน - การระเบิด บิ ของภูเขาไฟช่วยปรับ รั ระดับ ดั ของเปลือ ลื กโลกให้ อยู่ในภาวะสมดุล - การเคลื่อ ลื่ นที่ของลาวาจากการระเบิด บิ ของภูเขาไฟ ทำ ให้ หิน หิ อัค อั นีแ นี ละหิน หิ ชั้น ชั้ ซึ่งอยู่ใต้ที่ลาวาไหลผ่าน เกิด กิ การแปร สภาพเป็นหิน หิ แปรที่แข็ง ข็ แกร่งขึ้น ขึ้ - แหล่งภูเขาไฟระเบิด บิ ทำ ให้เกิด กิ แหล่งแร่ที่ ร่ ที่ สำ คัญ คั ขึ้น ขึ้ เช่น ช่ เพชร เหล็ก ล็ และธาตุอื่น อื่ ๆ อีก อี มากมาย - แหล่งภูเขาไฟระเบิด บิ จะเป็นแหล่งดิน ดิ ดีที่ ดี ที่ เหมาะแก่การ เพาะปลูก เช่น ช่ ดิน ดิ ที่อำ เภอท่าใหม่ จัง จั หวัด วั จัน จั ทบุรี เป็นต้น ต้ - แหล่งภูเขาไฟ เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่สำ คัญ คั เช่น ช่ อุทยาน แห่งชาติฮ ติ าวาย ในอเมริก ริ า หรือ รื แหล่งภูกระโดง ภูอัง อั คาร ใน จัง จั หวัด วั บุรีรั รี ม รั ย์ของไทย เป็นต้น ต้ - ฝุ่น เถ้าภูเขาไฟที่ล่องลอยอยู่ในชั้น ชั้ สเตรโตสเฟียร์ ทำ ให้ บรรยากาศโลกเย็น ย็ ลง ปรับ รั ระดับ ดั อุณหภูมิขมิ องบรรยากาศชั้น ชั้ โทรโพสเฟียร์ของโลกที่กำ ลัง ลั ร้อนขึ้น ขึ้
- แรงสั่นสะเทือ ทื นที่สั่นมาก ทั้ง ทั้ การเกิด กิ แผ่น ผ่ ดิน ดิ ไหว เตือ ตื น แผ่น ผ่ ดิน ดิ ไหวจริง ริ และแผ่น ผ่ ดิน ดิ ไหวติด ติ ตาม ประชาชนที่ ตั้ง ตั้ ถิ่น ถิ่ ฐานอยู่บนเชิง ชิ ภูเขาไฟอาจหนีไนี ม่ทัน ทั เกิด กิ ความสูญเสีย สี ชีวิ ชี ต วิ และทรัพ รั ย์สิน - การเคลื่อ ลื่ นที่ของลาวา อาจไหลออกมาจากปาก ปล่องภูเขาไฟเคลื่อ ลื่ นที่รวดเร็ว ร็ ถึง ถึ 50 กิโกิ ลเมตรต่อชั่วโมง มนุษย และสัต สั ว์อาจหนีภั นี ย ภั ไม่ทัน ทั เกิด กิ ความสูญเสีย สี อย่างใหญ่ หลวง - เกิด กิ เถ้าภูเขาไฟ ระเบิด บิ ขึ้น ขึ้ สู่บรรยากาศ ครอบคลุม อาณาบริเ ริ วณใกล้ภูเขาไฟ และลมอาจพัด พั พาไปไกลจากแหล่ง ภูเขาไฟระเบิด บิ หลายพัน พั กิโกิ ลเมตร เช่น ช่ ภูเขาไฟพิน พิ าตูโบ ระเบิด บิ ที่เกาะลูซอนประเทศฟิลิปลิ ปินส์ ฝุ่นภูเขาไฟยัง ยั ตกทาง จัง จั หวัด วั ภาคใต้ ของประเทศไทย เช่น ช่ จัง จั หวัด วั สงขลา นราธิว ธิ าส และปัต ปั ตานี เกิด กิ มลภาวะทางอากาศ และแหล่งน้ำ กิน กิ น้ำ ใช้ข ช้ องประชาชน รวมทั้ง ทั้ ฝุ่นภูเขาไฟได้ขึ้น ขึ้ ไปถึง ถึ บรรยากาศขั้น ขั้ สตราโตสเฟียร์ ใช้เวลานานหลายปี ฝุ่นเหล่า นั้น นั้ ถึง ถึ จะตกลงบนพื้น พื้ โลกหมด - เกิด กิ คลื่น ลื่ สึน สึ ามิ ขณะเกิด กิ ภูเขาไฟระเบิด บิ โดยเฉพาะ ภูเขาไฟใต้ท้องมหาสมุทร คลื่น ลื่ นี้จ นี้ ะโถมเข้าหาฝั่งสูงกว่า 30,000 เมตร หลัง ลั จากภูเขาไฟระเบิด บิ เถ้าภูเขาไฟจะถล่มลง มา ทำ ให้พื้น พื้ ที่ใกล้เคีย คี งถูกทำ ลาย ผลกระทบจากการระเบิดของ ภูเขาไฟ
1. ก่อนเกิด กิ เหตุ ควรสร้างช่องทางติด ติ ต่อสื่อสารฉุกเฉิน ฉิ ตกลงกัน กั ในครอบครัว รั ว่าจะติด ติ ต่อกัน กั อย่างไรด้วยวิธี วิ ไธี หน ถ้า เกิด กิ เหตุการณ์ฉุกเฉิน ฉิ จะไปเจอกัน กั ที่ไหน 2. ติด ติ ตามข่าวสารจากทางราชการและเมื่อ มื่ ทางการสั่ง อพยพให้อพยพออกจากพื้น พื้ ที่ทัน ทั ทีอ ที าจไปรวมตัว ตั กัน กั ที่สถาน ที่หลบภัย ภั ทัน ทั ที 3. ไม่ควรหลบอยู่ในอาคารสิ่งก่อสร้างเพราะอาจถล่มลง มาจากแผ่น ผ่ ดิน ดิ ไหวหรือ รื เถ้าภูเขาไฟได้ ข้อควรปฏิบัติในการรับมือ ภูเขาไฟปะทุ 4. เตรีย รี มอุปกรณ์ยัง ยั ชีพ ชี ให้พร้อม - ไฟฉาย และ ถ่านที่ใช้งานได้ - ยาสามัญ มั ประจำ บ้าน และ ต้องรู้วิธี วิ ใธี ช้ - น้ำ อาหารแห้ง หรือ รื อาหารที่สามารถใช้กิ ช้ น กิ ได้ยาม ฉุกเฉิน ฉิ - หน้ากากกัน กั ฝุ่นหรือ รื หน้ากากอนามัย มั และแว่น ว่ ตา เพื่อ พื่ ป้องกัน กั เถ้าของภูเขาไฟ - เสื้อ สื้ แขนยาว และ กางเกงขายาว วิท วิ ยุที่ฟัง ฟั AMFM ได้