แหล่งเรียนรู้อำเภอหนองสองห้อง

คำนำ

ห้องสมุดประชาชนอำเภอหนองสองห้อง ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอหนอง
สองห้อง จังหวัดขอนแก่น ได้ดำเนินการจัดทำทำเนียบแหล่งเรียนรู้ เพื่อใช้ในการศึกษาค้นคว้าสืบค้น แหล่งเรียนรู้ท่ี
รวบรวมองคค์ วามรู้อันหลากหลาย พร้อมท่จี ะให้ผ้ทู ่ีสนใจเข้าไปศึกษาค้นควา้ ดว้ ยกระบวนการจดั การเรียนรู้ท่ีแตกต่าง
ของแตล่ ะบุคคล และเป็นการส่งเสริมการเรียนรตู้ ลอดชวี ติ ปลกู ฝงั ใหไ้ ด้รู้และรกั ในทอ้ งถิ่นของตน

ห้องสมุดประชาชนอำเภอหนองสองห้อง หวังเป็นอย่างยิ่งว่า ทำเนียบแหล่งเรียนรู้ อำเภอหนองสองห้อง
จังหวัดขอนแก่น ปี 2565 เล่มนี้ จะเป็นประโยชนต์ ่อชุมชนและผู้ที่สนใจศึกษาคน้ คว้าจะนำไปใชง้ านให้เกิดประโยชน์
สงู สดุ

ห้องสมุดประชาชนอำเภอหนองสองหอ้ ง
พฤศจกิ ายน 2565

ทำเนียบแหลง่ เรยี นรู้ หนา้ ก

สารบัญ หนา้
ก
คำนำ ข
สารบญั 1
ประวัตอิ ำเภอหนองสองหอ้ ง 4
แหล่งเรยี นรู้ วัดสระบวั แกว้ 6
7
กบู่ ้านเมย 9
ปา่ โนนชาด 10
หนองละเลิงเคง็ 11
หนองสองห้อง 14
กศน.ตำบล ทง้ั 12 แห่ง 16
วัด
ข้อมลู อา้ งอิง

ทำเนียบแหล่งเรยี นรู้ หนา้ ข

ประวัติอำเภอหนองสองหอ้ ง

เมื่อประมาณ 150 ปี ผา่ นมาในอดตี ได้มผี ู้คนกลุ่มหนง่ึ อพยพจากประเทศลาว และจังหวัดใกล้เคยี งซงึ่ นำโดย
ทา้ วอามาตย์ ท้าวราชเสนา ท้าวราชาบุตร ทา้ วบุตรวงศ์ ท้าวสรุ ิโย และท้าวศรกี ระดานพน เปน็ ผนู้ ำพากลุ่มคนมาต้งั ถ่ิน
ฐานดำรงชวี ิตในดนิ แดนแห่งใหม่ที่มีภูมปิ ระเทศอดุ มสมบรูณ์ อย่ตู ิดริมหนองนำ้ ลักษณะติดกันสองหนองนำ้ มีป่าไม้
ล้อมรอบเหมาะแก่การต้งั ถน่ิ ฐานจงึ ใชช้ ื่อถิน่ ฐานใหม่ว่า"บ้านหนองสองห้อง" โดยเรยี กตามลกั ษณะของสภาพพื้นท่ี ท่ีมี
หนองน้ำและเกาะก้นั กลางออกเป็นหนองนำ้ ทิศเหนือและทิศใต้ของเกาะ และในลักษณะเดยี วกัน ในกลุม่ ผู้อพยพก็ได้มี
พระภกิ ษตุ ดิ ตามมาดว้ ยหนึ่งรูป มีนามว่า "พระยาโล่ห"์ ซง่ึ เป็นผนู้ ำพาในการก่อตั้งวัดข้ึนเป็นแหง่ แรก ในบริเวณเกาะ
กลางหนองน้ำทงั้ สอง และใช้ชอ่ื วดั แห่งใหมว่ า่ "วดั เกาะสะอาด"

ในเวลาตอ่ มาได้มีประชาชนอพยพมาอย่รู วมกันมากขน้ึ เร่ือยๆ จงึ ได้มกี ารขยายพ้ืนที่สำหรับอยู่อาศัย และที่ทำ
กินไปยงั ทิศใต้ของวัดเกาะสะอาด และไดใ้ ชช้ ่ือชุมชนใหมว่ า่ "บา้ นหวั หนอง" ผา่ นมาอีกหลายปีก็มีประชากรเพ่ิมมากข้ึน
ทำให้บ้านเมืองเจริญขึ้นตาม โดยมีการติดต่อค้าขายกับจังหวดั อื่นๆท่ีอยู่ใกล้เคียงมีตลาดร้านค้าเกิดขึ้นในพื้นที่ ทำให้มี
ถนนทางหลวงตัดผ่านระหว่างอำเภอพลไปยังจังหวัดนครราชสีมา โดยเริ่มก่อสร้างเมื่อปีพ.ศ.2488 เดิมเป็นถนนดิน
ธรรมดาและได้มีการพฒั นาขึน้ เรือ่ ยๆ ด้วยฝมี ือแรงงานของประชาชนในพืน้ ที่
เมอ่ื ปี พ.ศ.2504 ได้มีผู้มาอาศยั มากข้ึน มีการคา้ ขายเพิ่มมากข้ึน มตี ลาดเพิ่มขึน้ รถยนต์ท่ีใชเ้ ป็นพาหนะกเ็ พม่ิ มากขึ้น
จนกระท่ังใน วนั ที่ 24 มถิ ุนายน 2504ฯพณฯจอมพลสฤษด์ิ ธนะรชั ต์ นายกรัฐมนตรี ในขณะนัน้ ไดม้ ีกำหนดการ
เดินทางมาตรวจราชการที่จงั หวัดขอนแก่น และมีกำหนดการท่ีจะพักรับประทานอาหารกลางวนั ที่อำเภอพล โดยมี
ขบวนทีค่ ุม้ กันอยา่ งหนาแนน่ กล่าวคือ มรี ถยนตร์ ว่ มขบวนถึง 45 คัน เฮลิคอปเตอร์ 3 ลำ โดยเสน้ ทางในการเดินทาง
ได้ว่ิงผ่านตลาดอำเภอหนองสองหอ้ ง และในขณะท่ีขบวนรถยนต์ติดตามกำลังวิง่ ผา่ นตลาดหนองสองห้องน้ัน ไดม้ ี
ขา้ ราชการ พ่อ ค้า ประชาชนในพ้ืนท่ีตลาดหนองสองหอ้ ง ได้จัดขบวนตง้ั แถว แสดงความยนิ ดอี ยู่สองฝงั่ ข้างเส้นทาง
จำนวนมากดว้ ยพลงั ของข้าราชการ พอ่ ค้า ประชนชน ในพ้ืนท่ีตลาดหนองสองห้องจำนวนมากน้ัน ทำให้ ฯพณฯ จอม
พลสฤษดิ ธนะรัชต์ ต้องหยุดขบวนเพือ่ แวะพักเยี่ยมเป็นการช่วั คราว โดยไม่มกี ำหนด ในระหว่างที่ท่านได้ใชเ้ วลาทกั ทาย
ประชาชนในพ้นื ท่ีตลาดหนองสองหอ้ งอยนู่ ้นั ไดม้ ีกลุ่มผู้นำตลาดหนองสองห้องขอเขา้ พบหา ฯพณฯจอมพลสฤษด์ิ ธนะ
รัตน์ ซ่งึ นำโดยกำนันแก้ว จากนอก และครูหรู อมตะวงค์ เพ่อื ยืน่ ขอ้ เสนอขอตง้ั ตลาดหนองสองห้องเปน็ กิ่งอำเภอหนอง
สองห้อง โดยให้เหตผุ ลวา่ ตลาดหนองสองห้องมีประชากรจำนวนมาก และมีหลายหมูบ่ า้ นแต่อยหู่ า่ งไกลจากอำเภอพล
อีกทั้งตลาดหนองสองห้องก็ยังมคี วามพร้อมในด้านของสถานทท่ี ่จี ดั เตรียมไว้สำหรับก่อสร้างอาคารทวี่ า่ การอำเภอ
สถานตี ำรวจ โรงเรียนและโรงพยาบาล อย่างเหมาะสมด้วยเหตดุ งั กล่าว หลงั จากท่ฯี พณฯจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ รบั
เร่ืองไปพจิ ารณาได้ไมน่ านในวนั ท่ี27 ธนั วาคม 2504 กระทรวงมหาดไทยได้มกี ารประกาศยกฐานะเขต การปกครอง
หนองสองห้องข้ึนเปน็ กงิ่ อำเภอหนองสองห้องพร้อมกนั อีก 3 ก่ิงอำเภอ ไดแ้ ก่

1. กง่ิ อำเภอประทายจงั หวดั นครราชสมี า
2. กิง่ อำเภอนาเชือกจังหวดั มหาสารคาม
3. กง่ิ อำเภอภกู ระดงึ จังหวัดเลย
โดยครงั้ แรกก่ิงอำเภอหนองสองห้อง ได้แบ่งพ้ืนทีป่ กครองออกเป็น 4 ตำบลไดแ้ ก่
1. ตำบลหนองเมก็
2. ตำบลโนนธาตุ
3. ตำบลตะกว่ั ปา่
4. ตำบลคึมชาด

ทำเนียบแหลง่ เรียนรู้ หนา้ ๑

กิง่ อำเภอหนองสองห้องซงึ่ กอ่ ต้ังไดป้ ระมาณเพียงปีเศษกระทรวงมหาดไทยได้ประกาศยกฐานะข้นึ เปน็ อำเภอหนองสอง
หอ้ งเม่ือวันที่ 16 กรกฎาคม 2506 ตามพระราชกฤษฎีกา ลงวันที่ 3 กรกฎาคม 2506 ในราชกจิ จานุเบกษา เล่มที่
40 ตอนที่ 72 ลงวันท่ี16 กรกฎาคม 2506 พร้อมด้วยก่ิงอำเภออืน่ ๆ อีก 5 อำเภอคือ

1.อำเภอประทาย จงั หวดั นครราชสมี า
2.อำเภอนาเชอื ก จังหวดั มหาสารคาม
3.อำเภอภูกระดึง จงั หวดั เลย
4.อำเภอห้วยแถลง จงั หวัดนครราชสมี า
5.อำเภอหนองเรือ จังหวัดขอนแก่น
กระทรวงมหาดไทยได้แต่งต้งั ให้นาย พยงุ ศริ บิ รู ณ์ มาดำรงตำแหนง่ เปน็ นายอำเภอหนองสองห้องเป็นคนแรก เมอ่ื วนั ที่
16 กรกฎาคม 2506 ปัจจุบนั นายจารึก เหล่าประเสริฐ เปน็ ผ้ดู ำรงตำแหนง่ นายอำเภอหนองสองห้องคนที่ 28
สภาพทวั่ ไป
2.1 ตำแหน่งที่ต้งั
อำเภอหนองสองห้องต้ังอยทู่ รี่ าบสูงโคราช บรเิ วณพกิ ดั T.C. 644404 อยู่ทางทศิ ใต้ของจงั หวัดขอนแกน่ ห่าง
จากตวั ทีต่ ง้ั ของจงั หวดั ประมาณ 96 กโิ ลเมตร
2.2 สภาพพน้ื ที่

อำเภอหนองสองห้อง มีเนื้อที่ทั้งหมดประมาณ 319,743.75 ไร่ หรือประมาณ 514,504 ตารางกิโลเมตร

สภาพพืน้ ท่ีส่วนใหญเ่ ปน็ ทรี่ าบ ที่เนนิ ทด่ี อนสลับกับท่งุ นา ทางทิศเหนือจะสูงกว่าทางทิศใต้ มลี ำหว้ ยเลก็ ๆไหลผ่าน ไม่มี
ภเู ขาและแม่นำ้ มีอาณาเขตดังน้ี

ทศิ เหนอื ติดกับ อำเภอเปือยน้อย อำเภอบา้ นไผ่ และอำเภอโนนศิลา จงั หวัดขอนแก่น
ทศิ ใต้ตดิ กับ อำเภอประทาย จังหวดั นครราชสมี า อำเเภอพุทไธสงและอำเภอบ้านใหม่ ไชยพจน์ จงั หวัดบุรรี มั ย์

ทิศตะวนั ออกติดกับ อำเภอนาโพธ์ิ จังหวดั บุรรี ัมย์

ทศิ ตะวนั ตกตดิ กับ อำเภอพล จงั หวัดขอนแกน่
3. การปกครอง

อำเภอหนองสองห้อง แบ่งการปกครอง เป็น 12 ตำบล 137 หมูบ่ ้าน จำนวนครัวเรอื น 19,191 หลงั คา
เรือน ประชากรรวมทง้ั สน้ิ 78,822 คน แบ่งเปน็ ชาย 39,371 คน หญิง 39,451 คน

การปกครองส่วนท้องถิ่น
- อำเภอหนองสองห้องมีองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน 13 แห่ง แบง่ เป็น

1. เทศบาล 1แหง่

- เทศบาลตำบลตำบลหนองสองห้อง
2. องค์การบริหารส่วนตำบล 12 แห่ง ดังนี้

1. อบต.หนองสองห้อง
2. อบต.หนองไผ่ล้อม

3. อบต.ตะก่ัวป่า

4. อบต.ดงเค็ง
5. อบต.หนองเม็ก

ทำเนยี บแหลง่ เรยี นรู้ หนา้ 2

6. อบต.โนนธาตุ
7. อบต.หนั โจด
8. อบต.ดอนด่งั
9. อบต.ดอนดู่
10. อบต.คมึ ชาด
11. อบต.สำโรง
12. อบต.วงั หิน

คำขวญั : หนองสองห้องคู่เมือง ลือเล่อื งภาพเขยี นวังคูณ ศูนยร์ วมนกละเลงิ เคง็ นามระเบง็ สวนปา่ โนนชาด

ทำเนยี บแหลง่ เรียนรู้ หนา้ 3

ทำเนยี บแหล่งเรียนรู้

วดั สระบัวแกว้

1.วัดสระบัวแกว้

วัดสระบัวแก้ว ตั้งอยู่ที่บ้านวังคูณ ต.หนองเม็ก อ.หนองสองห้อง สิมสร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2474 สมัยรัชการ7
โดยพระครวู ิบลู ย์พัฒนยุกต์ (หลวงพ่อผุย) เจา้ อาวาสในขณะนั้น ไดน้ ำแบบวดั บา้ นยาง อ.บรบือ จ.มหาสารคาม ซึ่งเป็น
บ้านเกิดของท่าน เป็นแบบในการก่อสรา้ ง ช่างแต้มคือ นายกิ นายทองมา นายน้อยบ้านโศกธาตุ และนายพรหมา จาก
อ.วาปีปทุม จ.มหาสารคาม รว่ มเขียนด้วย

สมาคมสถาปนิกสยาม ในพระบรมราชูปถัมภ์ สถานเอกอัครราชทูตเนเธอรแ์ ลนด์ นายกร ทัพพะรังสี ธนาคาร
เอเชียฯ บริษัทมลิฟ้าฯ หน่วยราชการจังหวัดขอนแก่น และประชาชน ร่วมกันบูรณปฏิสังขรณ์ สิมหลังนี้จนแล้วเสร็จ
และสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยานิวัฒนาฯ เสด็จประกอบพิธียกยอดผาสาท(ปราสาท) สิน เมื่อวันที่ 12
มกราคม 2544

จุดเด่นของวัดแหง่ น้ีคือ ภาพจิตรกรรมและประติมากรรม ตรงเชงิ บันไดทางข้ึนสโู่ บสถ์ ท่ีเปน็ สิงห์หมอบทั้งซ้าย
และขวา ด้านหน้าสิงห์ทั้งสองมีรูปปั้นคนนั่งเหยียดเท้า รูปปั้นทั้งสองล้วนเป็นฝีมือของหลวงพ่อผุย พระอุปัชฌาย์ วัด
สระบัวแก้ว ส่วนผนังของโบสถ์แห่งนี้ก่ออฐิ ถือปูน บรเิ วณภายในและภายนอกผนังท้งั ส่ีดา้ น จะปรากฏจิตรกรรมฝาผนัง
เร่อื งราวเกยี่ วกบั วิถีชวี ิตของผู้คน ชาดก สวรรค์ นรก หรือนทิ านพนื้ บ้าน เป็นต้น

มีการแบ่งองค์ประกอบของภาพออกเป็นตอน ๆ โดยช่างแต้ม จะใช้เส้นแถบหรือสินเทาเป็นตัวแบ่งเรื่อง ซ่ึง
โดยทั่วไปแล้วฮูปแต้มอีสานมักไม่ปรากฏว่ามีสินเทา สินเทานี้มีรูปร่างเหมือนสายฟ้าแลบ สามารถเห็นได้ในงาน
จิตรกรรมฝาผนังสมยั กรุงศรอี ยุธยา และต้นกรุงรัตนโกสินทร์ สิ่งที่สะดุดตา และเกิดความประทับใจเปน็ พเิ ศษสำหรบั ฮู
ปแต้ม วัดสระบวั แก้ว คือชา่ งแต้มดูออกจะมอี ิสระเสรี สามารถทจ่ี ะแสดงฝมี อื ของตนได้อย่างเต็มที่ต่อการเขยี นภาพ

ทำเนียบแหลง่ เรยี นรู้ หนา้ 4

ต้นไม้ ใบไม้ และภาพสัตว์นานาชนิด ซึ่งลักษณะนี้จะคล้ายกับงานจิตรกรรมตะวันตก ในสมัยอิมเพรสชั่นนิสม์สังเกตได้
จากฝแี ปรงการแตะแตม้ สว่ นสีท่ีใช้จะเปน็ สเี หลือง คราม ดนิ แดง เขียว ฟ้า ดำ

การเดินทาง จากขอนแก่น ใช้ทางหลวงหมายเลข 2 (มิตรภาพ) มุ่งสู่อำเภอพล ระยะทางประมาณ 75
กิโลเมตร แล้วเลี้ยวซ้ายเข้าสู่ทางหลวงหมายเลข 207 ไปยังอำเภอหนองสองห้อง ประมาณ 17 กิโลเมตร (ระหว่าง
กโิ ลเมตรที่ 27-28) กจ็ ะถึงบา้ นวงั คูณ แล้วเลีย้ วขวาเขา้ ไปประมาณ 1 กิโลเมตร

แหลง่ ทมี่ าของขอ้ มลู : http://www.tourismthailand.org

ทำเนยี บแหล่งเรยี นรู้ หนา้ 5

2.กบู่ า้ นเมย

กบู่ า้ นเมย (เมย เปน็ ชือหมบู่ า้ น แปลว่า ควาย เพราะทน่ี ่เี ล้ียงควายเยอะมาก) ต้งั อยทู่ ่บี ้านเมย หมทู่ ี่ 8 ต.หนอง
สองหอ้ ง อพเภอหนองสองหอ้ ง จังหวัดขอนแกน่ มีสิง่ สำคญั ท่ขี น้ึ ทะเบยี นกับกรมศิลปากรไว้ สามรายการ คือ

1.ฐานโบราณสถานศิลาแลง
2.เสากรอบประตมู ีจารกึ
3.ชนิ้ สว่ นธรณปี ระตูหินทราย
จากจารึกเสากรอบประตูระบุว่า ในปีมหาศักราช 975 หรือปี พ.ศ.1556 หัวหน้าชุมชนที่บริเวณบ้านเมยใน
ปัจจุบัน ซึ่งมีนามว่า "พระกัมรเตงอัญอนันตศรีย" ได้มอบหมายให้วะมา (ชื่อบุคคล) ทำพลีกรรมบูชาพระพุทธรูปท่ี
ประดิษฐานอยู่ในอาศรม
ซ่งึ สามารถสันนิษฐานได้วา่ กบู่ ้านบ้านเมยเป็นศาสนสถานในพระพุทธศาสนาประจำชุมชนโบราณแห่งนี้ ซ่ึงตรง
กับรชั สมยั ของพระเจ้าศรีอุทยาทติ ยวรมเทวะที่ 2 (พ.ศ.1593-1609) แหง่ อาณาจกั รกัมพชู าโบราณ.

รับชมวิดโี อ ไดท้ ่ี https://www.youtube.com/watch?v=tySbVGxAhq8

ทำเนยี บแหล่งเรยี นรู้ หนา้ 6

3.ปา่ โนนชาด

บ้านปา่ ชาด...-ต้ังอยูใ่ จกลางของตำบลแดงใหญ่ ในปจั จุบนั ทางทิศตะวนั ออกตดิ กับหมบู่ า้ นหนองหลบุ ทางทิศ
ตะวันออกเฉียงเหนือติดกับบ้านโนนสวรรค์ ทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือติดกับหมู่บ้านหนองกอย ทางทิศตะวันตกติด
กับหมู่บ้านแดงใหญ่...คนในสมัยก่อนมีความเชื่อเรื่องภูต ผี ปีศาจ ถึงแม้กระทั่งในปัจจุบันก็ยังมีอยู่ในบางท้องถิ่น ที่
ห่างไกลจากตวั เมือง ..บ้านดอนส้มกบ.. ซึ่งตั้งอย่สู ถานท่แี ห่งหนึ่งซง่ึ ล้อมรอบด้วยป่าไมน้ านาชนดิ เปน็ ปา่ ดงดิบมีต้นไม้
ใหญ่อีกด้านหนึ่งเป็นทุ่งโล่งมีผู้คนอาศัยอยู่ประมาณ ๑๑๐ หลังคาเรือน ครั้นต่อมาเกิดอาเพศฝนฟ้าไม่ตกต้องตาม
ฤดูกาล เกิดความอดอยากหมากแพงน้ำแห้งขอดคลอง วัว ควาย หมู เห็ด เป็ด ไก่ ต่างล้มตายลง โดยไม่มี
ทางแก้ไข ผู้คนกล็ ้มหายตายลงไปเรอ่ื ย ๆ บรรพบุรุษผู้เป็นหัวหนา้ ครอบครัวต่างกค็ ดิ แยกยา้ ยหาทอ่ี ยู่อาศยั แห่งใหม่ มี
ครอบครัวหนึ่งได้ย้ายกระต๊อบมาตั้งอยู่ปลายนา อันเป็นทีด่ อนมปี ่าไม้ชาด ไม้สะแบงเป็นส่วนใหญ่ และได้มาทำมาหา
กนิ ท่ีทงุ่ นานน้ั ...และในเวลาต่อมากม็ คี นย้ายเขา้ มาอาศยั อีก เพราะใกลท้ ีท่ ำมาหากนิ จนเป็นหมบู่ า้ นเลก็ ๆ ขน้ึ มา ซ่ึง
ชนเหล่านั้นต่างก็มาจากบ้านแดงใหญ่บ้าง มาจากบ้านหนองหลุบบ้าง บ้างก็มาจากบ้านโนนสวรรค์ บ้างก็มาจากบา้ น
หนองกอย เมื่อหมู่บ้านได้ขยายใหญ่พอประมาณ ท่านเหล่านั้นก็มาครุ่นคดิ ชื่อหมู่บา้ นขึน้ มา โดยยึดถือเอาธรรมชาติ
จึงไดต้ ้งั ชอื่ บ้านว่า..บ้านปา่ ชาด.. ..หากเราจะย้อนมองกลบั ไปดู บ้านดอนสม้ กบ ซึง่ ปจั จบุ นั เป็นบา้ นร้างไปแล้วเหลือไว้
แต่ความทรงจำ และต้นไม้ มีต้นจำปา ต้นกล้วย ต้นขนุน ต้นมะพร้าว ต้นหมากและมีหลักรั้วบ้านเป็นเขตอยู่
(ปจั จบุ นั มคี นไปจบั จองทำนา ทำสวน กนั หมดแล้ว...

ความเป็นอยู่....ประชากรในหมู่บ้านป่าชาดมีอาชีพทำนา ทำไร่ ซึ่งก็อาศัยธรรมชาติปีไหนฟ้าฝนดีตกถูกต้อง
ตามฤดกู าล ชาวประชาก็ยมิ้ แยม้ แจม่ ใส ข้าวปลาอาหารไมฝ่ ดื เคอื ง แต่ถ้าปไี หนฝนไม่ตกตอ้ งตามฤดูกาล ความเปน็ อยู่
ก็รู้สึกฝืดเคือง แต่ถึงกระนั้นก็ดีทุกคนก็ต่างทำมาค้าขาย และพอใจในความเป็นอยู่ของตน ช่วยเหลือจุนเจือ
เอื้อเฟอื้ เผ่อื แผก่ ันและกนั ...

ทำเนยี บแหล่งเรยี นรู้ หนา้ 7

ลักษณะทางภูมิศาสตร์....หมู่บา้ นป่าชาดเป็นหมู่บ้านเล็ก ๆ ซ่งึ ตั้งอยู่บนพ้ืนธรณีอนั เป็นดินเหนยี วปนทราย ถึง
หน้านา แม้ฝนจะตกมากก็ท่วมบ้างเป็นบางปี แต่ก็ไม่นานเพราะดินเก็บน้ำไว้ไม่ดีเป็นดินปนทราย เมื่อน้ำหลากมาก็
ไหลไปสู่ลำห้วย ซึ่งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของหมู่บ้าน เมื่อเสร็จจากหน้านา ชาวประชาต่างก็พากันทำไร่ โดย
สว่ นใหญแ่ ลว้ ดินเหมาะแก่การปลูกอ้อย ปลกู มนั สำปะหลงั และปลกู ปอ กอ็ าศยั น้ำตามบ่อตามท้องนาของตนเอง ส่วน
น้ำใตพ้ น้ื ดิน (นำ้ บาดาล) มีการขดุ เจาะแตก่ ไ็ รผ้ ล เพราะเป็นน้ำทีเ่ ค็มมากจนไม่สามารถที่จะนำมาใช้สอยได้ เพาะปลูก
พชื อะไรกต็ ายหมด....

ด้านการศกึ ษา....นายจนั ทเนตร สรรสมบตั ิ พรอ้ มลูกเมีย เปน็ ผู้มาก่อสรา้ งบา้ นขนึ้ จนมีผูค้ นมาอาศยั จำนวน
มากเปน็ หมู่บา้ นเลก ๆ ตามลำดบั จึงไดเ้ กณฑเ์ ด็กไปเรยี นหนังสือ ก่อนนน้ั ให้ไปเข้าเรียนท่โี รงเรยี นบา้ นแดงใหญ่ แต่
ด้วยความทุกข์ยป ครั้นต่อมาากลำบากในการไป-กลับ ต้องเดินข้ามทุ่งนาข้ามห้วยถึงหน้าฝนยิ่งเป็นการลำบาก
(สมัยก่อนอาศัยเรียนอยู่กับวัด) ครั้นต่อมาบ้านหนองหลุบก็เปิดโรงเรียนขึ้น จึงได้โอนจากบ้านแดงใหญ่มาเข้าร่วมกับ
บา้ นหนองหลบุ ดว้ ยเหตุผลระยะทางใกล้กว่า มเี ส้นทางสะดวกในการไป-กลับ ต่อมาในปี พ.ศ.๒๔๙๑ พอ่ ปัจฉิม-พ่อ
แฉ่ม ศรีจารย์ ได้บริจาคที่ดินสร้างโรงเรียน เมื่อสร้างเสร็จจึงได้ย้ายแยกออกจากโรงเรียนบ้านหนองหลุบ มาเข้า
เรียนที่บ้านของตนเอง ซึ่งตอนนั้นก็เปิดได้ถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ ๔ ได้ตั้งชื่อโรงเรียนขึ้นตามช่ือของหมู่บ้านเพื่อเป็น
สัญลักษณ์ว่า.."โรงเรยี นบา้ นปา่ ชาด ครุ ปุ ระชาบำรุง"...

จากหมู่บ้านเล็ก ๆ กลางปลายหัวนา จนบัดนี้ได้เติบโตขยายใหญ่ขึ้นประชากรต่างก็อยู่เย็นเป็นสุข การ
คมนาคมก็สะดวก การทำนา ทำไร่ การค้าขายก็ไม่ฝืดเคือง น้ำไหล ไฟสว่าง ทางดี เหล่าพ่ีนอ้ งมีความสมัครสมาน
สามคั คพี ร้อมเพรียงกัน ดว้ ยความเจริญก้าวหน้าทางเทคโนโลยี่ ทั้งทางดา้ นการศึกษาของลูกหลาน และมีหลายคนท่ี
จบการศึกษาสงู ๆ เป็นข้าราชการก็มากมี ทำให้คนทัง้ หลายในสงั คมอันกว้างไกลได้รู้จักบา้ นปา่ ชาดมากขนึ้

จากอดีตสู่ปัจจุบัน บ้านป่าชาดได้รับการพัฒนามาเรื่อย ๆ ทั้งด้านความเป็นอยู่ ด้านการสวัดิภาพ ด้านการสา
ธรณูปโภค ด้านการปกครอง ด้านการศาสนาทุกคนต่างตระหนักดีในเรื่องเหล่านี้ จนบัดนี้บ้านป่าชาดกลายเป็น ๑ ใน
ตำบลแดงใหญ่ ...แต่ถึงกระน้นั ก็ดี ทา่ นอยา่ พึงนิง่ นอนใจ โลกยังตอ้ งเจริญข้ึนอีกมาก ความเป็นอยขู่ องเราอย่าได้หยุด
อยู่ไว้แต่เพียงเท่านี้ ลูกหลานทั้งหลายท่านจงอย่าลืมไปว่ากว่าบรรพบุรุษของเรา จะก่อร่างสร้างขึ้นมาได้ถึงขนาดน้ี
ท่านต้องเสียหยาดเหงื่อแรงกายไปมากเท่าใด เราต้องสำนึกถึงบุพพการีชนเหล่านั้นอันมี ปู่ ย่า ตา ยายของเราท่าน
กระทำไว้เพ่ือเรา แล้วเราจะกล้าย่ำยีได้ลงคิเชียวหรือ มาเถิดมาร่วมใจกันพัฒนาบ้านเราให้มันเจริญรุ่งเรือง และให้
ดกี วา่ ทีเ่ ป็นอยู่ในปจั จุบันเพอ่ื วันขา้ งหน้า เพ่อื ลูกหลานของเรา ...*วันเวลาไมเ่ คยคอยใคร ท่านทำดฝี ากไวห้ รอื ยงั *...

ท่ีมาข้อมูล**..หนังสอื ทรี่ ะลกึ ในงานผูกพัทธสีมาฝงั ลูกนิมิต วดั ศรีดอนกลาง ...

ทำเนียบแหล่งเรยี นรู้ หนา้ 8

4.หนองสะเลิงเค็ง

หนองละเลิงเค็ง เป็นหนองน้ำขนาดใหญ่ มีน้ำขังตลอดปี มีต้นไม้เกิดขึ้นมากมายเหมาะแก่การเป็นที่อยู่อาศัย
ของนก ฤดูหนาวจะมีนกจากประเทศจีนบินมาอาศัยจำนวนมาก ซึ่งได้รับความสนใจจากนักท่องเที่ยวเขตอำเภอ
ใกลเ้ คียงนิยมมาดนู กกันมาก

ทำเนยี บแหลง่ เรยี นรู้ หนา้ 9

5.หนองสองหอ้ ง

หนองน้ำธรรมชาติ ขนาด 300 ไร่ ที่มีบรรยากาศ สภาพแวดล้อม ที่สวยงาม เทศบาลตำบลหนองสองห้องมี
ความตั้งใจอย่างมากที่จะพัฒนาสถานที่แห่งนี้ให้เป็น แลนด์มาร์ค ของคนหนองสองห้อง เป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจ
สถานที่ออกกำลังกาย ซึ่งตอนนี้ได้ทำการพัฒนาปรับปรุงหลายๆด้าน บริเวณรอบบึงหนองสองห้อง อาทิเช่น ลู่วิ่ง – ลู่
ปั่นจักรยาน ไฟส่องสว่าง รอบบึงหนองสองห้อง , เครื่องเล่น – เครื่องออกกำลังกาย จัดภูมิทัศน์บริเวณสวนสุขภาพ
หนองหลู งิ ใหส้ วยงาม บึงหนองสองห้องยังมสี ิ่งอำนวยความสะดวกต่างๆรอบบงึ ฯ ท้งั รา้ นอาหาร ,ที่พัก ,แพท่องเท่ียว
ไว้คอยต้อนรบั นกั ท่องเทยี่ ว ต้อนรับผู้ทสี่ นใจมาเย่ยี มเยือน

ทำเนยี บแหล่งเรยี นรู้ หนา้ ๑0

ลำดบั ท่ี แหลง่ เรยี นรู้ ท่ตี ้งั

1 กศน.ตำบลคมึ ชาด บ้านศรสี มบูรณ์ ห มู่ 7 ต.คมึ ชาด อ.หนองสองห้อง

2 กศน.ตำบลดอนดงั่ บา้ นดอนด่งั ต.ดอนด่ัง อ.หนองสองห้อง

3 กศน.ตำบลดงเค็ง บ้านดงเคง็ ต.ดง เค็ง อ.หนองสองห้อง

4 กศน.ตำบลหนองเมก็ บา้ นหนองเม็ก ต.หนองเม็ก อ.หนองสองหอ้ ง

ทำเนยี บแหลง่ เรียนรู้ หนา้ ๑1

5 กศน.ตำบลตะกั่วปา่ บา้ นตะกัว่ ป่า ต.ตะก่วั ปา่ อ.หนองสองห้อง

6 กศน.ตำบลดอนดู่ บ้านดอนดู่ ต.ดอนดู่ อ.หนองสองห้อง

7 กศน.ตำบลหนองสองห้อง บา้ นไทยเจริญ หมู่ท่ี 16 ต.หนองสองห้อง
อ.หนองสองหอ้ ง

8 กศน.ตำบลหนั โจด บา้ นหันโจด ต.หนั โจด อ.หนองสองห้อง

ทำเนียบแหล่งเรยี นรู้ หนา้ ๑2

9 กศน.ตำบลสำโรง บ้านสำโรง ต.สำโรง อ.หนองสองหอ้ ง

10 กศน.ตำบลโนนธาตุ บ้านโนนธาตุ ต.โนนธาตุ อ.หนองสองห้อง

11 กศน.ตำบลวังหิน บา้ นวังหนิ ต.วงั หิน อ.หนองสองหอ้ ง

12 กศน.ตำบลหนองไผ่ล้อม บ้านหนองไผ่ล้อม ต.หนองไผ่ล้อม อ.หนองสองห้อง

ทำเนยี บแหล่งเรยี นรู้ หนา้ ๑3

ทำเนยี บแหลง่ เรยี นรู้ ประเภทวดั

ท่ี แหลง่ เรียนรู้ ประเภท ทอ่ี ยู่ หมายเหตุ
1 วดั รามศริ ิวาส ตำบลคมึ ชาด
2 วัดเทพนมิ ิต ตำบลคมึ ชาด วดั วดั ราษฎร์มหานิกาย
3 วดั นาราธวิ าส ตำบลคมึ ชาด
4 วัดศรีโพธิ์ทอง ตำบลคึมชาด วดั วดั ราษฎร์มหานิกาย
5 วดั ศริ พิ ฒั นาธรรมาวาส ตำบลคมึ ชาด
6 วัดสำราญราษฎร์ ตำบลคมึ ชาด วดั วดั ราษฎร์มหานกิ าย
7 วัดชยั ศรี ตำบลดงเค็ง
8 วัดสุทธาวาส ตำบลดงเคง็ วดั วดั ราษฎร์มหานกิ าย
9 วัดเกษตรสุวรรณ ตำบลดอนดงั่
10 วัดไตรมิตร ตำบลดอนด่ัง วัด วัดราษฎร์มหานกิ าย
11 วัดทองประสาน ตำบลดอนดั่ง
12 วดั โนนรัง ตำบลดอนด่ัง วัด วัดราษฎร์มหานิกาย
13 วดั พฒั นาราม ตำบลดอนดงั่
14 วัดมารวิชัย ตำบลดอนดง่ั วัด วดั ราษฎร์มหานิกาย
15 วดั นริ นั ดร ตำบลดอนดู่
16 วดั ไพศาลศลิ ป์ ตำบลดอนดู่ วดั วดั ราษฎร์มหานกิ าย
17 วัดราษฎร์ดำเนิน ตำบลดอนดู่
18 วดั ศรีสะอาด ตำบลดอนดู่ วดั วดั ราษฎร์มหานกิ าย
19 วดั สทุ ธาราม ตำบลดอนดู่
20 วดั แสงอารมณ์ ตำบลดอนดู่ วดั วดั ราษฎร์มหานิกาย
21 วัดกลางสระขาม ตำบลตะก่ัวป่า
22 วัดวจิ ิตราราม ตำบลตะกว่ั ปา่ วดั วดั ราษฎร์มหานิกาย
23 วัดศรอี ดุ ร ตำบลตะกวั่ ป่า
24 วดั สระยาง ตำบลตะก่ัวปา่ วัด วัดราษฎร์มหานิกาย
25 วัดอินทประสทิ ธ์ิ ตำบลตะก่ัวป่า
26 วดั ชลธาร ตำบลโนนธาตุ วัด วัดราษฎร์มหานิกาย
27 วัดทองหลาง ตำบลโนนธาตุ
28 วดั สำราญจติ ตำบลโนนธาตุ วดั วัดราษฎร์มหานิกาย
29 วัดสตุ าราม ตำบลโนนธาตุ
30 วดั หวั หิน ตำบลโนนธาตุ วัด วัดราษฎร์มหานิกาย

วดั วดั ราษฎร์มหานกิ าย

วัด วดั ราษฎร์มหานกิ าย

วัด วัดราษฎร์มหานิกาย

วดั วัดราษฎร์มหานิกาย

วัด วัดราษฎร์มหานิกาย

วัด วัดราษฎร์มหานกิ าย

วัด วัดราษฎร์มหานกิ าย

วัด วัดราษฎร์มหานกิ าย

วดั วดั ราษฎร์มหานกิ าย

วัด วัดราษฎร์มหานิกาย

วัด วัดราษฎร์มหานิกาย

วดั วดั ราษฎร์มหานิกาย

วดั วัดราษฎร์มหานิกาย

วัด วัดราษฎร์มหานิกาย

วัด วดั ราษฎร์มหานิกาย

ทำเนียบแหล่งเรียนรู้ หนา้ ๑4

ท่ี แหลง่ เรยี นรู้ ประเภท ทีอ่ ยู่ หมายเหตุ
31 วดั ทรงศร ตำบลวังหิน
32 วดั โนนทอง ตำบลวงั หนิ วัด วดั ราษฎร์มหานิกาย
33 วัดครองบุรี ตำบลสำโรง
34 วัดคามวดี ตำบลสำโรง วดั วัดราษฎร์มหานกิ าย
35 วดั ประชาสามคั คี ตำบลสำโรง
36 วดั โพธชิ์ ยั ตำบลสำโรง วัด วดั ราษฎร์มหานิกาย
37 วัดสกุณาวาส ตำบลสำโรง
38 วัดเกาะแกว้ ตำบลหนองไผล่ ้อม วัด วัดราษฎร์มหานกิ าย
39 วัดศรชี มชนื่ ตำบลหนองไผล่ ้อม
40 วดั อมรนิ ทราวาส ตำบลหนองไผล่ อ้ ม วดั วัดราษฎร์มหานกิ าย
41 วดั จนั ทนิมิตร ตำบลหนองเม็ก
42 วดั ถริ ธรรม ตำบลหนองเมก็ วัด วัดราษฎร์มหานกิ าย
43 วัดไทยนิยม ตำบลหนองเมก็
44 วัดประทุมแสง ตำบลหนองเมก็ วดั วดั ราษฎร์มหานิกาย
45 วัดสระบวั แก้ว ตำบลหนองเม็ก
46 วัดสระบัวทอง ตำบลหนองเม็ก วัด วดั ราษฎร์มหานิกาย
47 วดั นเิ วศวิทยาราม ตำบลหนองสองห้อง
48 วดั บำรุงธรรม ตำบลหนองสองห้อง วดั วัดราษฎร์มหานกิ าย
49 วดั ศรปี ระทุม ตำบลหนองสองห้อง
50 วดั สระแคน ตำบลหนองสองหอ้ ง วดั วดั ราษฎร์มหานกิ าย
51 วัดสวา่ งอิสาณ ตำบลหนองสองห้อง
52 วัดเสลบรู ณ์ ตำบลหนองสองหอ้ ง วดั วดั ราษฎร์มหานิกาย
53 วดั โพธ์พิ ฤกษ์ ตำบลหันโจด
54 วัดวรี นาวาส ตำบลหนั โจด วดั วัดราษฎร์มหานกิ าย
55 วดั สว่างอารมณ์ ตำบลหันโจด
56 วัดสงั ขท์ อง ตำบลหันโจด วัด วัดราษฎร์มหานิกาย
57 วัดสตี าราม ตำบลหันโจด
58 วดั สทุ ธารมณ์ (สทุ ธาราม) ตำบลหันโจด วดั วัดราษฎร์มหานิกาย
59 วัดดงเคง็ ตำบลดงเค็ง
60 วัดเกาะสะอาด ตำบลหนองสองหอ้ ง วัด วัดราษฎร์มหานิกาย
61 วดั โพธิธรรม ตำบลหนองสองห้อง
62 วัดรตั นนมิ ิตร ตำบลหนองสองห้อง วัด วดั ราษฎร์มหานกิ าย
63 วัดศรโี พธทิ์ อง ตำบลตะกวั่ ปา่
วัด วดั ราษฎร์มหานกิ าย

วดั วัดราษฎร์มหานิกาย

วดั วดั ราษฎร์มหานกิ าย

วัด วดั ราษฎร์มหานิกาย

วดั วดั ราษฎร์มหานกิ าย

วัด วัดราษฎร์มหานิกาย

วัด วัดราษฎร์มหานิกาย

วัด วัดราษฎร์มหานกิ าย

วัด วดั ราษฎร์มหานิกาย

วดั วัดราษฎร์มหานกิ าย

วัด วดั ราษฎร์มหานกิ าย

วัด วดั ราษฎร์มหานกิ าย

วดั วัดราษฎร์มหานกิ าย

วดั วัดราษฎร์ธรรมยตุ กิ นกิ าย

วัด วดั ราษฎร์ธรรมยตุ กิ นิกาย

วดั วัดราษฎรธ์ รรมยุติกนิกาย

วดั วัดราษฎร์ธรรมยุติกนิกาย

ทำเนียบแหลง่ เรยี นรู้ หนา้ ๑5

แหลง่ ขอ้ มูลอา้ งอิง

ทีม่ าของข้อมลู
1.เพจกศน.ตำบลคมึ ชาด
2.เพจกศน.ตำบลดอนดั่ง
3.เพจกศน.ตำบลดงเค็ง
4.เพจกศน.ตำบลหนองเมก็
5.เพจกศน.ตำบลตะกวั่ ปา่
6.เพจกศน.ตำบลดอนดู่
7.เพจกศน.ตำบลหนองสองหอ้ ง
8.เพจกศน.ตำบลหนั โจด
9.เพจกศน.ตำบลสำโรง
10.เพจกศน.ตำบลโนนธาตุ
11.เพจกศน.ตำบลวงั หิน
12.เพจกศน.ตำบลหนองไผล่ อ้ ม
เพจ http://khonkaen.nfe.go.th/nongsonghong/ กศน.อำเภอหนองสองหอ้ ง
เพจ https://1th.me/lRiuy เพจ วถิ พี เี ดยี สารานุกรม
เพจ http://www.tourismthailand.org
เพจ https://www.youtube.com/watch?v=tySbVGxAhq8
เพจ https://1th.me/UmmLl ศนู ย์ ขอ้ มูลกลางวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม จังหวดั ขอนแก่น

ทำเนยี บแหล่งเรียนรู้ หนา้ ๑6