ปปรระะวัวัวั วัติ วัติ วัติสสมมเเด็ด็ด็ ด็ จด็ จด็ จพพรระะนนเเรรศศววรรมมหหาารราาชช
สรุปพระราชประวัติพระนเรศวร
ขณะทรงพระเยาว์ว์ ว์ว์ ขณะที่ทรงพระเยาว์ พระองค์ทรงใช้ชีวิตอยู่ที่พระราชวังจันทน์ เมืองพิษณุโลก จนกระทั่งพระเจ้าบุเรงนองยกทัพมาตีเมืองพิษณุโลกในสงครามช้างเผือก สมเด็จพระมหาธรรมราชาธิราช เจ้าเมืองพิษณุโลก ยอมอ่อนน้อมต่อหงสาวดี จึงทำ ให้พระเจ้าบุเรงนองได้เมืองพิษณุโลกกับอยุธยา
ปกครองเมืมื มื อ มื องพิพิ พิพิ ษณุณุณุ โ ณุ โลก พศ.2112 สมเด็จพระมหาธรรมราชาพระราชทานนามให้พระองค์ว่า "พระนเรศวร" และโปรดเกล้าฯ ให้เป็นพระมหาอุปราช พระชนมายุ 17 พรรษา ไป ปกครองเมืองพิษณุโลก พระองค์ทรงปกครองเมืองอย่างดีและทรงเริ่ม เตรียมการที่จะกอบกู้เอกราชของกรุงศรีอยุธยา
ในครั้งนั้นสมเด็จพระมหาธรรมราชาธิราชเสด็จออกบัญชาการการรบ ป้องกันพระนครเป็นสามารถ กองทัพเขมรพยายามยกพลเข้าปล้น พระนครอยู่ 3 วัน แต่ไม่สำ เร็จจึงยกกองทัพกลับไปและได้กวาดต้อน ผู้คนชาวบ้านนาและนครนายกไปยังประเทศเขมรเป็นจำ นวนมาก การตีตี ตี ก ตี กรุรุรุ ง รุ งศรีรี รี อ รี อยุยุยุ ธ ยุ ธยาของเขมร พ.ศ. 2113
รบกักั กั บ กั บเขมรที่ที่ ที่ไที่ ชยบาดาล พศ.2121 พระยาจีนจันตุ ขุนนางจีนของกัมพูชา รับอาสาพระสัฎฐามาปล้นเมือง เพชรบุรี แต่ต้องพ่ายแพ้ตีเข้าเมืองไม่ได้จะกลับกัมพูชาก็เกรงว่าจะต้อง ถูกลงโทษ จึงพาสมัครพรรค พวกมาสวามิภักดิ์อยู่กับคนไทย
ชัยชนะในการตีเมืองคังครั้งนั้นทำ ให้ฝ่ายพม่าเริ่มรู้ว่าฝีมือทัพ อยุธยา มีความเก่งกล้าสามารถน่าเกรงขามยิ่งกว่าแต่ก่อน โดยเฉพาะพระสังขฑัต และพระมหาอุปราชารู้สึกมีความละอาย มากในการทำ ศึกครั้งนี้ การรบที่ที่ ที่ เ ที่ เมืมื มื อ มื องรุรุรุ ม รุ มเมืมื มื อ มื องคัคั คั ง คั ง
ประกาศอิอิ อิ สอิ สรภาพ พศ.2126 สมเด็จพระนเรศวรยกทัพออกจากเมืองพิษณุโลก เมื่อวันแรม 6 ค่ำ เดือน 3 ปีมะแม พ.ศ. 2126 พระองค์ยกทัพไทยไปช้า ๆ เพื่อให้การปราบปรามเจ้า อังวะเสร็จสิ้นไปก่อน ทำ ให้พระเจ้านันทบุเรงแคลงใจว่า ทางไทยคงจะถูก พระเจ้าอังวะชักชวนให้เข้าด้วย จึงสั่งให้พระมหาอุปราชาคุมทัพรักษากรุงหง สาวดีไว้ถ้าทัพไทยยกมาถึงก็ให้ต้อนรับและหาทางกำ จัดเสีย
พระแสงปืปืน ปื น ปื ต้ต้ ต้ น ต้ นข้ข้ ข้ า ข้ ามแม่ม่ ม่ น้ำ ม่ น้ำ น้ำน้ำ สะโตง สมเด็จพระนเรศวรกวาดต้อนคนไทยกลับจึงได้ให้สุรกรรมาเป็นกอง หน้า พระมหาอุปราชาเป็นกองหลวงยกติดตามกองทัพไทยมา กอง หน้าของพม่าตามมาทันที่ริมฝั่งแม่น้ำ สะโตง ในขณะที่ฝ่ายไทยได้ข้าม แม่น้ำ ไปแล้ว
รบกักั กั บ กั บพระยาพะสิสิ สิ ม สิ ม พศ.2127 สมเด็จพระนเรศวรทรงให้พระยาจักรียกทัพเรือไปยิงปืนใหญ่ดักข้าศึก แถว ๆ เมืองสุพรรณบุรี ทัพพม่าถูกปืนใหญ่แตกพ่ายหนีไปอยู่บนเขา พระยาแมน เจ้าพระยาสุโขทัยยกทัพไปเขาพระยาแมน เข้าตีทัพพระยาพสิมแตกพ่ายหนีกระเจิง
รบกักั กั บ กั บพระเจ้จ้ จ้ า จ้ าเชีชี ชี ย ชี ยงใหม่ม่ ม่ ที่ ม่ ที่ ที่ บ้ ที่ บ้ บ้ า บ้ านสระเกศ พศ.2128 พระเจ้าเชียงใหม่ยกกองทัพมาแก้แค้นตั้งอยู่ที่บ้านสระเกษในแขวงเมือง วิเศษชัยชาญ สมเด็จพระนเรศวรกับพระเอกาทศรถยกทัพไปถึงตำ บลป่าโมก ก็ พบกับกองทัพพม่าซึ่งลงมาเที่ยวรังแกราษฎรทางเมืองวิเศษชัยชาญ จึงได้เข้า โจมตีจนทัพพม่าล่าถอยไป พระเจ้าเชียงใหม่จึงจัดกองทัพยกลงมาอีก
พระแสงดาบคาบค่ค่ ค่ า ค่ าย พศ.2129 สมเด็จพระนเรศวรจึงรับสั่งให้เจ้าพระยากำ แพงเพชรยกทัพออก ไปป้องกันชาวนาที่กำ ลังเกี่ยวข้าว พอทัพพม่าของพระมหา อุปราชยกทัพมาถึงก็ให้ทัพม่าเข้าตีจนทัพเจ้าพระยากำ แพงเพชร แตกพ่ายหนีเข้าเมือง สมเด็จพระนเรศวรทรงพิโรธอย่างมาก เพราะไทยไม่เคยแตกพ่ายแพ้ต่อข้าศึกอาจทำ ให้ทหารขวัญเสีย
เมื่อสมเด็จพระมหาธรรมราชาเสด็จสวรรคตเมื่อปี พ.ศ. 2133 พระองค์ได้เสด็จขึ้นครองราชย์เมื่อวันอาทิตย์ที่ 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2133 เมื่อพระชนมายุได้ 35 พรรษา ทรงพระนามว่า สมเด็จพระ นเรศวร หรือ สมเด็จพระสรรเพชญ์ที่ 2 และโปรดเกล้าฯ เสด็ด็ ด็ จ ด็ จขึ้ขึ้ ขึ้ น ขึ้ นครองราชย์ย์ ย์ย์
พระราชกรณีณี ณี ย ณี ยกิกิ กิ จ กิ จ
พระมหาอุอุอุ ป อุ ปราชายกทัทั ทั พ ทั พมาครั้รั้ รั้ ง รั้ งแรก พศ.2133 สมเด็จพระนเรศวรทรงเห็นว่าจะคอยต่อสู้อยู่ในกรุงอาจไม่เป็นผลดีเหมือน หนหลัง จึงรีบเสด็จยกกองทัพหลวงออกไปกับสมเด็จพระเอกาทศรถ ใน เดือนยี่ เมือเสด็จไปถึงเมืองสุพรรณบุรีได้ทรงทราบว่าข้าศึกยกล่วงเมือง กาญจนบุรีเข้ามาแล้ว จึงให้ตั้งทัพหลวงรับข้าศึกอยู่ที่ลำ น้ำ ท่าคอย
สงครามยุยุยุ ท ยุ ทธหัหั หั ต หั ตถีถี ถีถี พศ.2135 สมเด็จพระนเรศวรและสมเด็จพระเอกาทศรถทรงเครื่องพิชัยยุทธ สมเด็จพระ นเรศวรทรงช้าง นามว่า เจ้าพระยาไชยานุภาพ ส่วนสมเด็จพระเอกาทศรถ ทรงช้างนามว่า เจ้าพระยาปราบไตรจักร ช้างทรงของทั้งสองพระองค์นั้นเป็น ช้างชนะงา คือช้างมีงาที่ได้รับการฝึกให้รู้จักการต่อสู้มาแล้วหรือเคยผ่าน สงครามชนช้าง ชนะช้างตัวอื่นมาแล้ว ซึ่งเป็นช้างที่กำ ลังตกมัน
สงครามตีตี ตี เ ตี เมืมื มื อ มื องทะวายและตะนาวศรีรี รีรี ในการรบทะวายและตะนาวศรีครั้งนี้แม่ทัพทั้งสองคือ เจ้าพระยาจักรีและ พระยาคลังกลมเกลียวกันเป็นอย่างยิ่ง ถึงแม้สมเด็จพระนเรศวรจะได้แบ่ง หน้าที่ให้ตีคนละเมือง ก็ยังมีการติดต่อช่วยเหลือกันและกัน ในที่สุดแม่ทัพ ทั้งสองก็รบชนะทั้งสองเมืองและบอกเข้ามายังกรุงศรีอยุธยา
ตีตี ตีไตี ด้ด้ ด้ หั ด้ หั หั ว หั วเมืมื มื อ มื องมอญ พศ.2137 เจ้าเมืองเมาะตะมะ เกิดวิวาทกับเจ้าพระยาพะโร เจ้าเมืองเมาะลำ เลิง พระยา พะโรกลัวพระยาลาวจะมาตีเมาะลำ เลิงจึงให้สมิงอุบากองถือหนังสือมาขอ บารมีสมเด็จพระนเรศวรเป็นที่พึ่ง ขอพระราชทานกองทัพไปช่วยป้อง กันเมือง สมเด็จพระนเรศวรจึงยอมรับช่วยเหลือพระยาพะโรทันที
ตีตี ตี เ ตี เมืมื มื อ มื องหงสาวดีดี ดี ค ดี ครั้รั้ รั้ ง รั้ งแรก พศ.2142 การสงครามครั้งนี้ สมเด็จกรมพระยาดำ รงราชานุภาพทรง สันนิษฐานว่า สมเด็จพระนเรศวรเสด็จยกทัพไปครั้งนี้ เป็นการจู่ ไป โดยไม่ให้ข้าศึกมีเวลาพอตระเตรียมการต่อสู้ได้พรักพร้อม และ พระราชประสงค์ที่ยกไปนั้น น่าจะมีอยู่ 3 ประการ
ตีตี ตี เ ตี เมืมื มื อ มื องหงสาวดีดี ดี ค ดี ครั้รั้ รั้ ง รั้ งที่ที่ ที่ สที่ สอง สมเด็จพระนเรศวรทรงเห็นว่าทางกรุงหงสาวดีกำ ลังปั่นป่วนจึงเสด็จยกทัพ หลวงไปตีหงสาวดี แต่ต้องไปเสียเวลาปราบปรามกบฏตามชายแดนซึ่ง พระเจ้าตองอูนัดจินหน่องได้ยุยงให้กระด้างกระเดื่องเป็นเวลาถึง 3 เดือนเศษ จึงเดินทัพถึงเมืองหงสาวดีช้ากว่ากำ หนดที่คาดหมายไว้
สวรรคต สมเด็จพระเอกาทศรถเสด็จฯ มาถึงได้ 3 วัน สมเด็จพระนเรศวรก็เสด็จ สวรรคต เมื่อวันจันทร์ ขึ้น 8 ค่ำ เดือน 6 ปีมะเส็ง ตรงกับวันที่ 25 เมษายน พ.ศ. 2148 สิริพระชนมพรรษา 49 พรรษาเศษ ดำ รงราชสมบัติ 14 ปีเศษ สมเด็จพระเอกาทศรถจึงได้อัญเชิญพระบรมศพกลับกรุงศรีอยุธยา
พระบรมราชานุนุนุ ส นุ สรณ์ณ์ ณ์ณ์
พระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระนเรศวรมหาราช ณ กองบัญชาการกองทัพไทย
พระบรมราชานุสรณ์ดอนเจดีย์ จ.สุพรรณบุรี
พระบรมราชานุสาวรีย์และศาลสมเด็จพระนเรศวรมหาราช จ.พระนครศรีอยุธยา
พงศาวลีลี ลีลี
พระนเรศวร รวบรวมกำกำกำกำลัลั ลั ง ลั งพล นำนำนำนำมาใช้ช้ ช้ฟื้ช้ฟื้ ฟื้ฟื้ น ฟื้ฟื้ ฟูฟู ฟูฟู บ้บ้ บ้ า บ้ านเมืมื มื อ มื องหลัลั ลั ง ลั งเสีสี สี ย สี ยกรุรุรุ ง รุ งพ.ศ. 2112
การรวบรวมกำ ลังคนทางตอนเหนือ เบื้องต้นมาจากพระสหายของพระ นเรศวรฯ และบุตรหลานของเจ้าเมืองและขุนนางในเมืองพิษณุโลก และหัว เมืองทางเหนือ อาทิ เมืองสุโขทัย เมืองศรีสัชนาลัย เมืองพิจิตร 1.กำกำกำกำลัลั ลั ง ลั งคนจากเมืมื มื อ มื องพิพิ พิพิ ษณุณุณุ โ ณุ โลกและหัหั หั ว หั วเมืมื มื อ มื องฝ่ฝ่ฝ่ า ฝ่ ายเหนืนื นื อ นื อ
2. กำกำกำกำลัลั ลั ง ลั งคนที่ที่ ที่ที่ อาศัยอยู่ในถิ่นฐานเดิม และที่หลบหนีอยู่ในป่า ป่ ที่ อาศัยอยู่ในถิ่นฐานเดิม และที่หลบหนีอยู่ในป่า ป่ จัดเกณฑ์ไพร่จากกลุ่มคนที่มิได้ละทิ้งถิ่นที่อยู่อาศัย และผู้ที่อพยพหลบหนีเมื่อเกิด สงครามแต่กลับเข้ามาอยู่อาศัยตามเดิมเมื่อสงครามสิ้นสุด
3. กำกำกำกำลัลั ลั ง ลั งคนจากกลุ่ลุ่ลุ่มลุ่ ชนชาติติ ติ ต่ ติ ต่ ต่ า ต่ างๆ ในช่วงที่พระนเรศวรทรงปกครอง และประทับอยู่ที่เมืองพิษณุโลก กลุ่มชนชาติ ประกอบด้วย ชาว ไทยใหญ่ ชาวรามัญหรือมอญ ซึ่ง อพยพมาจากการปกครองของ พระเจ้าหงสาวดีนันทบุเรง และ เข้าไปสวามิภักดิ์ต่อพระนเรศวรฯ จึงทำ ให้กองทัพอยุธยา และกรุง ศรีอยุธยา มีจำ นวนคนเพิ่มขึ้น
ทุกครั้งที่มีการยกทัพออกไปทำ ศึกสงคราม พระนเรศวรฯ ทรง กวาดต้อนเชลยมาไว้ยังกรุงศรีอยุธยา ซึ่งนำ มาเป็นกองกำ ลังในการ ทำ นา ทำ สวน ก่อสร้าง เป็นการฟื้น ฟื้ ฟูทั้งการทหารและเศรษฐกิจ 5. การกวาดต้ต้ ต้ อ ต้ อนจากศึศึ ศึ ก ศึ กสงคราม
เป็นหนึ่งในการฟื้น ฟื้ ฟูกำ ลังคนของพระนเรศวรฯ ตั้งแต่ยังเป็น ผู้ปกครองที่เมืองพิษณุโลก จนในรัชสมัยของพระองค์เอง พระองค์ทรงโปรดฯ ให้ทำ การจัดจ้างทหารต่างชาติเป็นจำ นวน มาก จนนำ มาจัดตั้งเป็นกองทหารและจัดเป็นหมวดหมู่ตามเชื้อ ชาติ เพื่อการออกรบ และการฝึกอาวุธ 6. การจ้จ้ จ้ า จ้ างชาวต่ต่ ต่ า ต่ างชาติติ ติ ม ติ มาเป็ป็น ป็ น ป็ ทหารอาสาและผู้ผู้ผู้ฝึผู้ฝึฝึ ก ฝึ กอาวุวุวุ ธ วุ ธ
ข้อสอบท้ายหน่วย 1.สมเด็จพระนเรศวรมหาราช มีพระนามเดิมว่าพระนเรศหรืออะไร ก.พระมหาธรรมราชาธิราช ข.พระองค์ดำ ค.พระมหินทราธิราช ง.พระองค์ขาว 2.พระมหาอุปราชาของสมเด็จพระนเรศวรมหาราชค่อใคร ก.พระเอกาทศรถ ข.พระมณีรัตนา ค.บุเรงนอง ง.พระมหาธรรมราชาธิราช
3.ขณะที่ทรงพระเยาว์พระองค์ทรงใช้ชีวิตอยู่ที่พระราชวังใด ก.พระราชวังพยาไท ข.พระราชวังจันทรเกษม ค.พระราชวังสนามจันทร์ ง.พระราชวังจันทน์ 4.สยามตกเป็นประเทศราชของพม่าเพราะอะไร ก.เพื่อยืนยันความจงรักภักดีของกษัตริย์ ข.เพื่อผลประโยชน์ในทางเศรษฐกิจ ค.เพื่อความสงบของประชาชน ง.ถูกทั้งข้อ ข.และค.
5.สมเด็จพระนเรศวรทรงช้างนามชื่อใด ก.พระเจ้าหงสา ข.พระธรรมราชา ค.เจ้าพระยาไชยานุภาพ ง.พระเอกาทศรถ 6.สมเด็จพระนเรศวรพระราชสมภพ พ.ศ.เท่าไร ก.2098 ข.2033 ค.2068 ง.2089
7.พระองค์ต้องจากบ้านเกิดตั้งแต่มีพระชนมายุได้กี่ปี ก.12 ข.9 ค.7 ง.15 8.สมเด็จพระนเรศวรสวรรคต พศ.เท่าไร ก.2133 ข.2148 ค.2156 ง.2098
9.ตอนสู้กับขเมรสมเด็จพระนเรศวรทรงมีพระชนมายุได้กี่ปี ก.24 ข.31 ค.27 ง.20 10.ตราประจำ จังหวัดของไทยที่มีพระบรมรูปของสมเด็จ นเรศวรประกอบคือจังหวัดใด ก.กรุงเทพมหานคร ข.ตรัง ค.ตาก ง.กำ แพงเพชร
เฉลยข้อสอบท้ายหน่วย 1.ข 6.ก 2.ก 7.ข 3.ง 8.ก 4.ก 9.ก 5.ค 10.ค