หนังสือเรียนวิชาคลีกลิ้งศึกษา

ก ค�ำน�ำ พระราชบัญญัติการศึกษาแห ่งชาติพ.ศ. ๒๕๔๒ และที่แก้ไขเพิ่มเติมทุกฉบับในมาตรา ๔ ได้ให้ความหมายของการศึกษาว ่าหมายถึง กระบวนการเรียนรู้เพื่อความเจริญงอกงามของบุคคล และสังคมโดยการถ่ายทอดความรู้การฝึกการอบรม การสืบสานทางวัฒนธรรม การสร้างสรรค์จรรโลง ความก้าวหน้าทางวิชาการ การสร้างองค์ความรู้อันเกิดจากการจัดสภาพแวดล้อม สังคม การเรียนรู้ และปัจจัยเกื้อหนุนให้บุคคลเรียนรู้อย่างต่อเนื่องตลอดชีวิตกระทรวงศึกษาธิการจึงได้พัฒนาและปรับปรุง การเรียนการสอนประวัติศาสตร์ ให้มีความน่าสนใจ เพื่อให้เด็กและนักเรียนได้เรียนรู้ถึงสถาบันหลัก ของชาติการต่อสู้ของบรรพบุรุษ ความสามัคคีของคนไทยในเหตุการณ์ส�ำคัญต่างๆ ทั้งในระดับชาติ และท้องถิ่น และได้เน้นย�้ำแก่ผู้บริหารสถานศึกษา ให้ความส�ำคัญกับการเรียนรู้ประวัติศาสตร์ควบคู่ ไปกับการเรียนรู้และพัฒนาทักษะของเด็กและเยาวชน ให้สามารถรับกับการเปลี่ยนแปลงของโลก ในปัจจุบันและอนาคตได้กระทรวงศึกษาธิการจึงเร่งพัฒนาการเรียนการสอนประวัติศาสตร์ทั้งระดับชาติ และระดับท้องถิ่น ให้ทันสมัย สร้างความน่าสนใจ ปลูกฝังให้เยาวชนมีความรัก ความหวงเเหนเเผ่นดิน เกิด มีความเป็นผู้น�ำที่ดีและสามารถเป็นแบบอย่างในการท�ำความดีเพื่อสังคม มีความรู้ความเข้าใจ เกี่ยวกับประวัติศาสตร์ชาติไทยและประวัติศาสตร์ท้องถิ่นของตนเองรวมทั้งรักและหวงเเหนเเผ่นดินเกิด หนังสือเรียนวิชาคลีกลิ้งศึกษาเล่มนี้จัดท�ำขึ้นส�ำหรับใช้ประกอบการจัดการเรียนการสอน ในรายวิชาคลีกลิ้งศึกษาในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ ๑ – ๖ เพื่อให้ผู้เรียนได้ศึกษาเกี่ยวกับ โรงเรียน และชุมชนบ้านคลีกลิ้ง ตามความหมายของการศึกษาข้างต้น ซึ่งด�ำเนินการโดยการวิเคราะห์หลักสูตร แกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ และกรอบสาระการเรียนรู้ท้องถิ่นของส�ำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาศรีสะเกษ เขต ๒ และได้ศึกษาสภาพ ปัญหาความต้องการของท้องถิ่น โดยให้ฝ่ายต่างๆอาทิผู้น�ำชุมชน ปราชญ์ชาวบ้าน ผู้น�ำศาสนาคณะครูผู้ปกครองนักเรียนได้มีส่วนร่วม ในกระบวนการจัดท�ำ เพื่อให้ได้แนวคิด มุมมองที่หลากหลาย ครอบคลุมเรื่องส�ำคัญที่ผู้เรียนควรเรียนรู้ มีความสอดคล้องกับสภาพ ปัญหา และความต้องการของท้องถิ่นอย่างแท้จริง และคงเป็นประโยชน์ ต ่อผู้เรียน ชุมชน และครูผู้สอนให้สามารถจัดกิจกรรมการเรียนการสอนได้อย ่างมีประสิทธิภาพ เพื่อพัฒนาผู้เรียนให้มีความรัก ความภาคภูมิใจในท้องถิ่นของตน ความหวงเเหนเเผ่นดินเกิด มีเจตคติ ที่ดีมีความเป็นผู้น�ำที่ดีและสามารถเป็นแบบอย่างในการท�ำความดีเพื่อสังคมต่อไป คณะผู้จัดท�ำ

สารบัญข บทที่ หน้ า ๑. โรงเรียนของฉัน ๑ ๑.๑. ประวัติการก่อตั้งโรงเรียนบ้านคลีกลิ้ง ๑ ๑.๒. ตราสัญลักษณ์โรงเรียนบ้านคลีกลิ้ง 4 ๑.๓. สีประจ� ำโรงเรียนบ้านคลีกลิ้ง 4 ๑.๔. อัตลักษณ์ของโรงเรียน ๔ ๑.๕. เอกลักษณ์โรงเรียน ๔ ๑.๖. บุคคลส� ำคัญของโรงเรียนบ้านคลีกลิ้ง ๕ ๒. ชุมชนของฉัน 9 ๒.๑. ประวัติศาสตร์คลีกลิ้ง ๑8 ๒.๒. ประวัติศาสตร์บ้านดอนอนามัย 19 ๒.๓. ค� ำขวัญบ้านคลีกลิ้ง ๑9 ๓. บุคคลส�ำคัญของท้องถิ่น 21 ๓.๑. ด้านศาสนา 21 ๓.๒. ด้านศิลปวัฒนธรรม 22 ๓.๓. ด้านปราชญ์ชุมชน 22 ๓.๔. ด้านผู้น� ำการเปลี่ยนแปลงชุมชน 22 ๓.๕. ด้านบุคคลที่น่าชื่นชม 23 ๓.๖. ด้านการปกครอง 23 ๔. ประเพณีและวัฒนธรรม ๒5 ๔.๑. วันบูรพาจารย์ ๒5 ๔.๒. แห่พระธาตุประกาศธรรม ๒5 ๔.๓. ประเพณีแข่งเรือเล็ก ๒6 ๔.๔. ประเพณีการตีคลี ๒7 ๔.๕. ฮีต ๑๒ คลอง ๑๔ ที่ส� ำคัญของบ้านคลีกลิ้ง ๒7 ๔.๖. ของดีชุมชนบ้านคลีกลิ้ง ๒9 ๕. ทรัพย ากรในท้องถิ่น 34 ๕.๑. ป่าดงใหญ่ 34 ๕.๒. ป่าดงยาง 36 ๕.๓. ห้วยก๊ากว๊าก 36 บรรณ านุกรม 37 คณะผู้จัดท�ำ ๓8

1 หนังสือเรียนรายวิชาคลีกลิ้งศึกษา ป.๑-ป.๖ โรงเรียนของฉัน บทที่ ๑ ๑. ประวัติการก่อตั้งโรงเรียนบ้านคลีกลิ้ง โรงเรียนบ้านคลีกลิ้งตั้งขึ้นเมื่อวันที่ ๒๕ เดือนพฤษภาคม พ.ศ.๒๔๖๖ มีนายฤทธิ์ วุฒมาศ ปลัดซ้ายอ�ำเภอคง เป็นผู้ตั้งชื่อให้ว่า “โรงเรียนประชาบานต�ำบลขี้กลิ้ง” (วัดบ้านขี้กลิ้ง) มีครูใหญ่คน แรกของโรงเรียนชื่อ นายกงสีบุษดา ด�ำรงอยู่ด้วยเงินการศึกษาของกระทรวงศึกษาธิการ แบ่งการสอน ออกเป็น 4 ชั้น ได้แก่ชั้นเตรียม 1 ปีและ ป.1, 2, 3 จบ ป.3 ถือว่าบริบูรณ์บังคับ 1 วิชาคือวิชาการเรือน ปีพ.ศ.2478 - 2479 ทางราชการได้ปรับปรุงชั้นเตรียมประถม เป็น ป.1 เปิดเรียน ถึงชั้น ป. 6 ชายจบ ป.6 หญิงจบ ป.4 ถือว่าบริบูรณ์ เพื่อความเหมาะสมทางราชการได้วางแผน การศึกษาใหม่ แบ่งชั้นเรียนออกเป็น 5 ชั้น ชั้นเตรียม 1 ปีแล้วต่อ ป.1,2,3,4,5 ชายหญิงมีสิทธิ เสมอภาคกันทางการเรียน ในระหว่างปีพ.ศ.2466 – 2512 ช่วงนี้โรงเรียนอาศัยศาลาวัดเป็นเวลา 47 ปีมีครูใหญ่ รวม 8 คน ในปีพ.ศ.2513 นายสมศักดิ์อินทฤทธิ์ครูใหญ่ ได้ย้ายโรงเรียนไปเป็นเอกเทศถาวร ในที่ตั้งปัจจุบัน มีอาคารเรียน 1 หลัง 5 ห้องเรียน ปีพ.ศ.2521 - 2545 โรงเรียนย้ายไปสังกัดส�ำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ (สปช.) ตาม พ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติได้เปลี่ยนหลักสูตรใหม่เป็นหลักสูตร พ.ศ.2521 และหลักสูตร พ.ศ. 2521 ฉบับปรับปรุง (พ.ศ.2533) จัดการเรียนการสอน 2 ระดับ คือระดับก่อนประถมศึกษา (เด็กเล็ก/อนุบาล 1 – 2) และระดับประถมศึกษา (ป.1 – ป.6) ภาพถ่ายนักเรียนก�ำลังซ้อมกีฬาภายในโรงเรียนบ้านคลีกลิ้ง ปี ๒๕๔๙

ภาพถ่ายโรงเรียนบ้านคลีกลิ้งในปี ๒๕๔๐ ปัจจุบัน เปิดถึงชั้น ป.๖ (ทั้งชายและหญิง) ย้ายจากวัดมาที่ตั้งปัจจุบัน เปิดการเรียนถึงชั้น ป.๖ (เฉพาะผู้ชาย) ก่อตั้ง เปิดการเรียนถึงชั้น ป.๓ โรงเรียนประชาบานต�ำบลขี้กลิ้ง พ.ศ. ๒๕๒๑ พ.ศ. ๒๕๑๓ ช่วง พ.ศ. ๒๔๗๘ - ๒๔๗๙ ปี พ.ศ. ๒๔๖๖ 2 หนังสือเรียนรายวิชาคลีกลิ้งศึกษา ป.๑-ป.๖ ปัจจุบันโรงเรียนบ้านคลีกลิ้งสังกัดส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวง ศึกษาธิการ จัดการเรียนการสอนตาม พ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติพุทธศักราช 25๔๒ เปิดสอน 2 ระดับ คือ ระดับก่อนประถมศึกษา (อนุบาล 2 – 3) และระดับประถมศึกษา (ชั้น ป.1 – ป.6) ปัจจุบันบ้านคลีกลิ้งมีนักเรียนกี่คน และมีห้องเรียนกี่ห้องกันนะ เส้นเวลาแสดงเหตุการณ์ส�ำคัญของโรงเรียนบ้านคลีกลิ้ง เส้นแสดงเวลาโรงเรียนบ้านคลีกลิ้งเป็นสิ่งสะท้อนให้เห็นการเปลี่ยนแปลงที่ส�ำคัญ ของโรงเรียนตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน

จากอดีตถึงปัจจุบันโรงเรียนบ้านคลีกลิ้งมี อะไรบ้างนะที่เปลี่ยนแปลง เราจะศึกษาประวัติศาสตร์โรงเรียน ได้จากที่ไหนบ้างนะ 3 หนังสือเรียนรายวิชาคลีกลิ้งศึกษา ป.๑-ป.๖ รายนามผู้ด�ำรงต�ำแหน่งครูใหญ่-อาจารย์ใหญ่– ผู้อ�ำนวยการ โรงเรียนบ้านคลีกลิ้ง ต�ำบลคลีกลิ้ง อ�ำเภอศิลาลาด เขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาศรีสะเกษ เขต 2 1. นายกงสี บุษดา ด�ำรงต�ำแหน่ง ครูใหญ่ ๒๕ พ.ค. ๒๔๖๖ - ๓๐ ก.ย. ๒๔๗๐ 2. นายเดช วรรณวงษ์ ด�ำรงต�ำแหน่ง ครูใหญ่ ๑ ต.ค. ๒๔๗๐ - ๓๐ ก.ย. ๒๔๘๐ 3. นายบุญเรือง บัวศรี ด�ำรงต�ำแหน่ง ครูใหญ่ ๑ ต.ค. ๒๔๘๐ - ๓๐ ก.ย. ๒๔๘๕ 4. นายโหง่น พรมศร ด�ำรงต�ำแหน่ง ครูใหญ่ ๑ ต.ค. ๒๔๘๕ - ๓๐ ก.ย. ๒๕๐๐ 5. นายสาร โหง่นค�ำ ด�ำรงต�ำแหน่ง ครูใหญ่ ๑ ต.ค. ๒๕๐๐ - ๓๐ ก.ย. ๒๕๐๕ 6. นายบุญมา ระสอน ด�ำรงต�ำแหน่ง ครูใหญ่ ๑ ต.ค. ๒๕๐๕ - ๓๐ ก.ย. ๒๕๐๘ 7. นายสุรีย์ สุนทรวรวิทย์ ด�ำรงต�ำแหน่ง ครูใหญ่ ๑ ต.ค. ๒๕๐๘ - ๓๐ ก.ย. ๒๕๑๐ 8. นายสมบูรณ์ ทองด้วง ด�ำรงต�ำแหน่งครูใหญ่ ๑ ต.ค. ๒๕๑๐ - ๓๐ ก.ย. ๒๕๑๒ 9. นายสมศักด์ อินทฤทธิ์ ด�ำรงต�ำแหน่ง ครูใหญ่ ๑ ต.ค. ๒๕๑๒ - ๓๐ ก.ย. ๒๕๒๙ 10. นายอุ่น ทองค�ำ ด�ำรงต�ำแหน่ง อาจารย์ใหญ่ ๑ ต.ค. ๒๕๒๙ - ๓๐ ก.ย. ๒๕๔๐ 11. นายประสิทธิ์ บุษบงค์ ด�ำรงต�ำแหน่ง อาจารย์ใหญ่ ๑ ต.ค. ๒๕๔๐ - ๓๐ ก.ย. ๒๕๔๒ 12. นายคุณากร กมล ด�ำรงต�ำแหน่ง อาจารย์ใหญ่ ๑ ต.ค. ๒๕๔๒ - ๓๐ ก.ย. ๒๕๔๓ 13. นายพรชัย หลาวทอง ด�ำรงต�ำแหน่ง ผู้อ�ำนวยการ ๑ ต.ค. ๒๕๔๓ - ๓๐ ก.ย. ๒๕๔๕ 14. นายธีระ กตะศิลา ด�ำรงต�ำแหน่ง ผู้อ�ำนวยการ ๑ ต.ค. ๒๕๔๕ - ๓๐ ก.ย. ๒๕๕๔ 15. นายภูวนารถ ภูมิวรพงษ์ ด�ำรงต�ำแหน่ง ผู้อ�ำนวยการ ๑ ต.ค. ๒๕๕๔ - ๓๐ ก.ย. ๒๕๕๘ 16. นายบุญล้อม ทองอาบ ด�ำรงต�ำแหน่ง ผู้อ�ำนวยการ ๑ ต.ค. ๒๕๕๘ - ๓๐ ก.ย. ๒๕๖๑ 17. นายวิชัย โพธิ์ศรี ด�ำรงต�ำแหน่ง ผู้อ�ำนวยการ ๑ มี.ค. ๒๕๖๒ - ปัจจุบัน

4 หนังสือเรียนรายวิชาคลีกลิ้งศึกษา ป.๑-ป.๖ ๒. ตราสัญลักษณ์โรงเรียนบ้านคลีกลิ้ง “ตัวอักษร ค.ก. เกี่ยวกันเป็นรูปหัวใจ” หมายถึง คณะครู และบุคลากรทางการศึกษา ผู้ปกครองและนักเรียนของ โรงเรียนบ้านคลีกลิ้ง มีความรัก ความเข้าใจ ความสามัคคี รวมหัวใจเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันในการมีส ่วนร ่วมพัฒนา ส่งเสริม สนับสนุน กิจกรรมของโรงเรียนเพื่อสร้างเยาวชน ของโรงเรียนให้เป็นคนดีมีคุณธรรม รู้รัก รู้จักพระคุณ พ่อแม่ ครูอาจารย์และชุมชนของตนเอง อุณาโลมมีรัศมีเปล่งประกายออกโดยรอบเหนืออักษร ค.ก. รูปเศวตฉัตรเจ็ดชั้น อันแสดงถึง พระมหาบารมีสัญลักษณ์ของพระพุทธเจ้า 1 ใน 32 ประการที่เรียกว่า มหาปุริสลักษณะ มหาบุรุษ ผู้มีบุญญาธิการอันยิ่งใหญ่ในแผ่นดิน เทวดาจะคอยคุ้มครองปกป้องรักษาคณะครูและบุคลากร ทางการศึกษา ผู้ปกครองและนักเรียนของโรงเรียนบ้านคลีกลิ้ง รวมทั้งสถานศึกษา ให้มีความสงบสุข ความส�ำเร็จในกิจการของราชการสืบไป ตัวอักษร “โรงเรียนบ้านคลีกลิ้ง” หมายถึง ชื่อสถานศึกษาที่เปิดสอนในระดับการศึกษา ขั้นพื้นฐาน คือ ชั้นอนุบาล 2 - ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ตั้งอยู่เลขที่ 174 หมู่ที่ 1 บ้านคลีกลิ้ง ต�ำบลคลีกลิ้ง อ�ำเภอศิลาลาด จังหวัดศรีสะเกษ ส�ำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาศรีสะเกษ เขต 2 ส�ำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ ๓. สีประจ�ำโรงเรียนบ้านคลีกลิ้ง สีน�้ำเงิน หมายถึง ความสุขุม เยือกเย็น มีเหตุผล สีเหลือง หมายถึง ความอบอุ่น เจริญรุ่งเรือง สามัคคี ๔. อัตลักษณ์โรงเรียน “ซื่อสัตย์จิตแจ่มใส ใจอาสา” ๕. เอกลักษณ์โรงเรียน “โรงเรียนวิถีธรรม เลิศล�้ำวิชาการ”

ภาพถ่ายนักเรียนช่วยกันท�ำความสะอาด ปี ๒๕๖๔ ภาพถ่ายนักเรียนเข้าค่ายอบรมคุณธรรม ปี ๒๕๖๕ ภาพถ่ายคุณครูทองดี แผ่นศิลา 5 หนังสือเรียนรายวิชาคลีกลิ้งศึกษา ป.๑-ป.๖ ๖. บุคคลส�ำคัญของโรงเรียนบ้านคลีกลิ้ง ด้านกีฬาและศิลปะ คุณครูทองดีแผ่นศิลา นับว่าเป็นครูคนส�ำคัญของโรงเรียนบ้านคลีกลิ้งซึ่งท่านเป็นผู้ฝึกสอน และส่งเสริมนักเรียนให้ประสบผลส�ำเร็จในด้านกีฬาและด้านศิลปะ ด้านวิชาการ นายภูริชญ์ แผ ่นศิลา ได้รับรางวัลรองชนะเลิศอันดับที่ ๒ การวาดภาพในรายการมาม่า ระดับภาคตะวันออกเฉียงเหนือ นายรักษิตแผ่นศิลาชนะเลิศการวาดภาพ ชั้นประถมศึกษาปีที่๓ ระดับจังหวัดศรีสะเกษ และได้ รับรางวัลชมเชยระดับภาคตะวันออกเฉียงเหนือในการแข่งขันทักษะทางวิชาการ ปีพุทธศักราช ๒๕๓๙ กิจกรรมศิลปหัตถกรรมนักเรียนระดับชาติครั้งที่ ๗๐ ปีการศึกษา ๒๕๖๕ ที่จังหวัดร้อยเอ็ด โรงเรียนบ้านคลีกลิ้งสามารถคว้าได้๒ เหรียญทอง ในกิจกรรมการประกวดขับร้องเพลงไทยลูกทุ่งระดับ ชั้น ป.๑-ป.๖ และกิจกรรมการประกวดละครทางประวัติศาสตร์ป.๑-ม.๓

ภาพถ่ายนักเรียนร่วมแข่งขันระดับชาติที่ จังหวัดร้อยเอ็ด ภาพถ่ายนักเรียนร่วมแข่งขันระดับชาติที่ จังหวัดร้อยเอ็ด ภาพถ่ายนักเรียนแข่งขันขับร้องเพลงไทยลูกทุ่งระดับชาติ ภาพถ่ายนักเรียนแสดงละครประวัติศาสตร์ เรื่อง วีรชนคนระจัน 6 หนังสือเรียนรายวิชาคลีกลิ้งศึกษา ป.๑-ป.๖ กิจกรรมการประกวดขับร้องเพลงไทยลูกทุ่งระดับชั้น ป.๑-ป.๖ (เรียนร่วม) ชื่อนักเรียน เด็กหญิงวันวิวาห์ทองสุทธิ์ ชื่อครูผู้ฝึกสอน นางสาวบุษยมาส ภูสีดาว กิจกรรมประกวดละครทางประวัติศาสตร์ป.๑-ม.๓ ชื่อนักเรียน เด็กชายรัชชานนท์โพธิ์ทอง เด็กชายปรเมษฐ์ทองสุทธ์ เด็กชายภูผา ยศสูงเนิน เด็กชายปฏิภาณ ทองสุทธิ์ เด็กชายรัชตะ สิทธิจันทร์ เด็กชายคุณากร กมล เด็กชายธนดล สุวรรณค�ำ เด็กชายณัฐพงษ์กมล เด็กชายอัครพล ค�ำแสน เด็กชายฐิติพงศ์วงศ์เจริญ เด็กชายนิธิโรจน์จันทร์พันธ์ เด็กชายพัชรพล นักพรม เด็กหญิงเอมมิกา กมล เด็กหญิงผกามาศ นาห่อม เด็กหญิงสรัลพร กมล ชื่อครูผู้ฝึกสอน นายจรูญโรจน์ไชยโคตร นายนฤพนต์แก้วศรีจันทร์ นางสาวยุวธิดา สีสมสัน นางสาวสกาวเดือน ดวงดาว

ภาพการรับรางวัล รายการเอเซียนเกมส์ ภาพนายสรไกร ค�้ำคูณ ภาพรักษิต แผ่นศิลา (ด้านขวา) ภาพอภิสิทธิ์ ชัยชนะ ปี ๒๕๔๖ ภาพอภิสิทธิ์ ชัยชนะ ปี ๒๕๔๖ นายภูริชญ์แผ่นศิลา นักกีฬาทีมชาติไทย เซปักตะกร้อ ประเภทชายคู่, ผลงานที่ส�ำคัญ : ✌ เหรียญทอง รายการชิงแชมป์โลก KIKG CUP ๔ ปีซ้อน ✌ ชนะเลิศเหรียญทอง รายการเอเซียนเกมส์ โดฮาเกมส์ ปีพ.ศ.๒๕๔๙ ✌ ชนะเลิศเหรียญทอง รายการซีเกมส์พ.ศ.๒๕๕๐ นายสรไกร ค�้ำคูณ นักกีฬาทีมชาติเซปักตะกร้อประเภทนักเรียนไทย ผลงานที่ส�ำคัญ : ✌ ชนะเลิศเหรียญทอง รายการกีฬานักเรียนอาเซียน ที่ประเทศบรูไน ✌ เยาวชนดีเด่นแห่งชาติปีพ.ศ.๒๕๔๔ สาขานักกีฬา นายรักษิต แผ ่นศิลา นักกีฬาทีมชาติไทย เซปักตะกร้อ ประเภทนักเรียนไทย, ผลงานที่ส�ำคัญ : ✌ ชนะเลิศเหรียญทอง รายการกีฬานักเรียนอาเซียน ที่ประเทศบรูไน ✌ ชนะเลิศเหรียญทอง รายการกีฬานักเรียนอาเซียน ที่ประเทศไทย นายอภิสิทธิ์ ชัยชนะ นักกีฬาทีมชาติประเภทนักเรียนไทย เซปักตะกร้อ และนักกีฬาทีมชาติตะกร้อชี่นโล่น ผลงานที่ส�ำคัญ : ✌ ได้รับถ้วยรางวัลชนะเลิศจากนายกรัฐมนตรีในการแข่งขัน กีฬาต้านยาเสพติด จังหวัดศรีสะเกษ ปี๒๕๔๖ ✌ ชนะเลิศเหรียญทอง ซีเกมส์๒๕๖๐ กีฬาตะกร้อชี่นโล่น นางสาวจันทร์จิรา วรรณวงษ์ นักกีฬามวยปล�้ำเยาวชน จังหวัดศรีสะเกษ, ผลงานที่ส�ำคัญ : ✌ ชนะเลิศเหรียญทองกีฬามวยปล�้ำ รุ่น ๗๒ กก. ในรายการ แข่งขันกีฬาแห่งชาติครั้งที่ ๔๗ ศรีสะเกษเกมส์ 7 หนังสือเรียนรายวิชาคลีกลิ้งศึกษา ป.๑-ป.๖ ด้านกีฬาโรงเรียนบ้านคลีกลิ้งได้ประสบผลส�ำเร็จในการวางรากฐานการพัฒนาผู้เรียนในด้านกีฬา ให้ผู้เรียนได้เรียนรู้ฝึกฝน และน�ำไปต่อยอดจนประสบผลส�ำเร็จในด้านการประกอบอาชีพ ดังนี้

8 หนังสือเรียนรายวิชาคลีกลิ้งศึกษา ป.๑-ป.๖ ชุมชนของฉัน

ภาพถ่ายพื้นที่ดอนปู่ตา ปี ๒๕๖๖ ภาพถ่ายศาลหลักบ้าน ปี ๒๕๖๖ ภาพถ่ายดอนปู่ตา ปี ๒๕๖๔ ภาพถ่ายเสาหลักบ้าน ปี ๒๕๖๖ 9 หนังสือเรียนรายวิชาคลีกลิ้งศึกษา ป.๑-ป.๖ ชุมชนบ้านคลีกลิ้งมีพัฒนาการด้านการด�ำรงชีวิตอย่างยาวนานหลายร้อยปีส่งผลให้เกิดการสะสม ทางวัฒนธรรมที่สวยงามทั้งด้านความเชื่อและการด�ำรงชีวิตทั้งที่เป็นวัตถุและไม่ใช่วัตถุซึ่งนับว่าเป็นสิ่ง ที่มีคุณค่าที่นักเรียนควรช่วยกันอนุรักษ์ ดอนปู่ตาดอนปู่ตานับเป็นสถานที่ยึดเหนี่ยวจิตใจของชุมชนบ้านคลีกลิ้งตามต�ำนานได้กล่าวว่า ในอดีตช่วงหนึ่งที่มนุษย์มีความสูงใหญ่กว่าคนในปัจจุบัน(มนุษย์แปดศอก)ได้ขุดดินเพื่อมาถมสร้างโนน หมู่บ้านโดยใช้บุ้งกี๋ ๓ อันท�ำให้บ้านคลีกลิ้งในปัจจุบันตั้งอยู่บนโนนสูง ตามต�ำนวนได้กล่าวต่ออีกว่า ในขณะขนดินมาถมเป็นโนนหมู่บ้านมีหนุ่มสาวรู้สึกเหนื่อยล้าเลยวางดินที่ขนมาทิ้งไว้จนเกิดเป็นโนนขึ้น แล้วชาวบ้านได้สร้างศาลปู่ตาขึ้นบนโนนแห่งนั้น และบริเวณที่ขุดดินขึ้นมาก็เกิดหนองน�้ำทางทิศเหนือ ชื่อว่าหนองแหวงและหนองเหล่า ศาลหลักบ้าน “บ้านคลีกลิ้ง”เป็นหมู่บ้านเก่าแก่ที่สร้างมาประมาณ 200 ปีในช่วง พ.ศ.๒๕๔๙ ได้มีการริเริ่มสร้างเสาหลักบ้านขึ้น เพื่อเป็นศูนย์รวมจิตใจและให้คนในชุมชนได้สักการะบูชา“เสาหลักบ้าน” ท�ำด้วยหินทรายสีแดง ซึ่งหินน�ำมาจากดอนอูบมุง อ�ำเภอพนมไพร มีการจารึกเป็นอักษรธรรม โดย พระครูสุคน ธสิริคุณ ไว้บนเสา มีการจัดงานฉลอง ๓ วัน ๓ คืน ที่วัดศรีมงคล ก่อนน�ำไปประดิษฐาน ในพื้นที่วัดศรีสุมังค์ (วัดแห่งนี้มีเนื้อที่ ๔ ไร่ ปัจจุบันไม่มีวัดแห่งนี้แล้ว) ในช่วงปีพ.ศ.๒๕๕๘ ได้มีการ ปรับปรุงและก่อสร้างศาลหลักบ้านใหม่ โดยการร่วมแรงร่วมใจกันของชาวบ้านทั้ง ๓ หมู่ งบประมาณ ในการก่อสร้าง ๖ แสนบาท โดยใช้ต้นแบบมาจากศาลหลักเมืองอ�ำเภอโพนทราย ชุมชนของฉัน บทที่ ๒

10 หนังสือเรียนรายวิชาคลีกลิ้งศึกษา ป.๑-ป.๖ หอไตร ๒๐๐ ปีหอไตรวัดศรีมงคล ตั้งอยู่นอกวัดศรีมงคล โดยตั้งอยู่ทางด้านทิศใต้ของวัด ห่างวัดมาประมาณ ๑๐๐ เมตร ลักษณะเป็นหอไตรกลางน�้ำ บริเวณโดยรอบเป็นที่นา หอไตรตั้งอยู่ กลางสระน�้ำมีความกว้างประมาณ ๒๐ x ๒๐ เมตร หอไตรเป็นอาคารทรงสี่เหลี่ยมมีขนาดประมาณ ๓.๙๐ x ๓.๒๐ เมตร มีระเบียงโดยรอบ ออกเดินรอบได้มาอีกด้านละ ๑.๕๐ เมตร มีประตู (ป่อง) ทางเข้าอยู่ทางด้านทิศตะวันออก ไม่มีหน้าต่าง ผนังมีความสูงประมาณ ๒ เมตร เขียนภาพจิตรกรรม บนพื้นไม้ไว้โดยรอบ ค่อนข้างจะลบเลือนโดยเฉพาะทางด้านทิศเหนือ ที่ตอนล่างของผนัง มุมอาคาร และกรอบประตูแกะสลักขอบไม้เป็นลายประดับอยู่ตลอดแนว มีการประดับ ลายด้วยกระจกกลม จิตรกรรมแบ่งออกเป็นสองตอนคือตอนบนจะเขียนภาพเล่าเรื่อง จากการส�ำรวจน่าจะเป็น เรื่องในเวสสันดรชาดกส่วนตอนล่างเขียนเป็นภาพเทวดาและลายผูก โดยเขียนตลอดแนวผนังทั้งสี่ด้าน แต่ด้านในไม่มีภาพเขียน ผนังอาคารทั้งสี่ด้านยังคงสภาพดีอยู่ มีร่องรอยสะพานจมอยู่ในน�้ำทางด้านทิศ เหนือ หลังคาเป็นทรงจั่วสองชั้นมุงด้วยสังกะสีแต่เดิมเป็นไม้แป้นเกล็ด ที่หน้าบันมีร่องรอยการแกะสลัก ไม้และเขียนสีประดับแต่ภาพลบเลือนไปเกือบหมดแล้ว สภาพอาคารช�ำรุด พื้นระเบียงช�ำรุดมากจากการเสื่อมสภาพของไม้ที่น�ำมาท�ำคาน พื้นไม้ หลุดออกไปบางส่วน ท�ำให้ไม่สามารถเดินรอบอาคารได้เสาหอไตรอยู่ในสภาพช�ำรุดจากการแช่น�้ำมา เป็นเวลานาน ภาพจิตรกรรมส่วนมากลบเลือน อายุของหอไตรวัดศรีมงคลน่าจะมีอายุประมาณ ๒๐๐ ปีมาแล้วซึ่งประมาณจากข้อมูลที่ได้รับ ว่าผู้เฒ่าผู้แก่ที่ผ่านมา ๔ ชั่วอายุคนก็เคยเห็นหอไตรนี้แล้วแต่ภาพจิตรกรรมน่าจะเขียนขึ้นหลังจากสร้าง หอไตรไปแล้วเป็นเวลานานเนื่องจากภาพจิตรกรรมแม้จะเขียนแบบจิตรกรรมพื้นถิ่นเล่าเรื่องทศชาติชาดก แต่ก็เขียนด้วยตัวอักษรไทยก�ำกับไม่ใช้ตัวธรรมอีสาน ภาพเขียนน่าจะเขียนขึ้นเมื่อประมาณ ๖๐-๘๐ ปี มาแล้ว

ภาพถ่ายหอไตร จากส�ำนักศิลปากรที่ ๑๐ จังหวัดนครราชสีมา ภาพถ่ายพระธาตุ ๓ พระองค์ ปี ๒๕๖๔ ภาพถ่ายพระธาตุ ๓ พระองค์ ปี ๒๕๖๖ ภาพถ่ายเหรียญพระครูสุขุม 11 หนังสือเรียนรายวิชาคลีกลิ้งศึกษา ป.๑-ป.๖ พระธาตุ ๓ พระองค์สร้างขึ้นเพื่อเป็นที่บรรจุอัฐิธาตุของอดีตเจ้าอาวาสวัดศรีมงคลที่ส�ำคัญ ๓ รูป ได้แก่ พระครูโกศล ธรรมคุณ พระครูสุขุม ธรรมรัต (หลวงปู่นวล) และหลวงปู่สา จฺกวฺโร (เรียงจากภาพซ้ายไปขวา) พระธาตุองค์ที่ ๑ คือพระธาตุบรรจุอัฐิพระครูโกศล ธรรมคุณ ตามค�ำบอกเล่า ในช่วงงานศพ พระครูโกศลเจ้าหน้าที่ทางอ�ำเภอได้มาร่วมงานศพแล้วได้แสดงออกถึงการลบหลู่จึงเกิดฟ้าผ่าในฤดูแล้ง ขณะเดินทางกลับ ชาวบ้านจึงเกิดความเชื่อและศรัทธาจึงได้ร่วมใจกันสร้างพระธาตุขึ้นเพื่อบรรจุอัฐิธาตุ พระธาตุองค์ที่๒ คือพระธาตุบรรจุอัฐิพระครูสุขุม ธรรมรัตเป็นพระที่ชาวบ้านนับถือและศรัทธา เป็นอย่างมากจึงได้มีการสร้างเหรียญให้เคารพบูชาและมีการสร้างพระธาตุเป็นล�ำดับที่๒ เพื่อให้ชาวบ้าน กราบไหว้ พระธาตุองค์ที่ ๓ คือพระธาตุบรรจุอัฐิหลวงปู่สา เป็นพระที่ชาวบ้านนับถือและศรัทธาจึงได้มี การสร้างพระธาตุขึ้นให้ชาวบ้านได้กราบไหว้เป็นล�ำดับที่ ๓

ภาพถ่ายวัดศรีมงคล ภาพถ่ายพระพุทธศรีมงคล ภาพถ่ายกุฏิโบราณ ปี ๒๕๖๖ ภาพถ่ายกุฏิโบราณ ปี ๒๕๖๖ 12 หนังสือเรียนรายวิชาคลีกลิ้งศึกษา ป.๑-ป.๖ กุฏิโบราณหลังใหญ่วัดศรีมงคล สร้างขึ้นเพื่อเป็นที่ให้พระสงฆ์จ�ำวัดที่มีอายุมากกว่า ๑๐๐ ปี โดยมีลักษณะเด่นคือเป็นกุฏิสร้างจากไม้ทั้งหลังที่พบเจอได้ยากในปัจจุบัน ซึ่งพระภิกษุทุกรูปที่จ�ำพรรษา ที่วัดศรีมงคลต้องจ�ำวัดในกุฏิโบราณแห่งนี้ทุกรูป วัดศรีมงคล ตั้งอยู่ที่ บ้านคลีกลิ้ง อ�ำเภอศิลาลาด จังหวัดศรีสะเกษ สร้างขึ้นหลังวัดศรีสุมังค์ (วัดศรีสุมังค์ สร้างขึ้นในปีพ.ศ.๒๔๔o) ในปี๒๔๔๕ ตั้งอยู ่ทางทิศ ตะวันออกเฉียงเหนือของหมู ่บ้าน มีเจ้าอาวาสและ ผู้รักษาการเจ้าอาวาสที่ปรากฎหลักฐานชัดเจน รวม ๕ รูป ดังนี้คือ ๑. พระครูโกศล ธรรมคุณ ๒. พระครูสุขุม ธรรมรัต ๓. หลวงพ่อสา จักกวโร ๔. พระอธิการบุญ เทวธรรมโม ๕. พระครูสุคน ธสิริคุณ พระพุทธศรีมงคล มีลักษณะเป็น “พระพุทธรูปปางประทานพร”สีขาวองค์ใหญ่ ยืนเด ่นเป็นสง ่าอยู ่กลางหมู ่บ้านจัดเป็นหนึ่ง ในสิ่งศักดิ์สิทธิ์ของชุมชนบ้านคลีกลิ้ง สร้างขึ้น ในปี พ.ศ.2561 ความสูง 9 เมตร โดย พระอาจารย์จรัน อนังคโน เป็นผู้ริเริ่มจัดสร้าง เพื่อเป็นสถานที่เคารพสักการะบูชาและเพื่อ ความเป็นสิริมงคลของชาวบ้านคลีกลิ้ง

ภาพถ่ายวัดดงก้าวกัลยาราม ปี ๒๕๖๖ 13 หนังสือเรียนรายวิชาคลีกลิ้งศึกษา ป.๑-ป.๖ สะพานบุญ สะพานบุญบ้านคลีกลิ้ง เป็นสะพานไม้เริ่มสร้างขึ้นในปีพ.ศ. 2561 โดย ชาวบ้านคลีกลิ้งทุ่มเททั้งแรงกายแรงใจร่วมสรรค์สร้าง“สะพานบุญ”สะพานแห่งความรักความสามัคคี ของชาวบ้านในชุมชนบ้านคลีกลิ้ง ตามเจตนารมณ์ของ “พระอาจารย์จรัน อนังคโณ” เพื่อเป็นสะพาน เชื่อมไปยังหอไตร 200 ปีและเป็นแหล่งท่องเที่ยวของชุมชน วัดดงก้าวกัลยาราม ในปีพ.ศ.๒๕๕๑ พระอาจารย์จรัน อนังคโน ได้ตั้งส�ำนักสงฆ์ดงก้าว (ทิศใต้ของหมู่บ้าน) ได้ชื่อว่า“ส�ำนักสงฆ์ดงก้าวกัลยาราม”โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นศูนย์ปฏิบัติธรรม ของพุทธศาสนิกชนและเป็นศูนย์สงเคราะห์ผู้สูงอายุคนชรา รวมถึงผู้ยากไร้

ภาพถ่ายอุทยานธรรมดงยาง ปี ๒๕๖๖ ภาพถ่ายอุทยานธรรมดงยาง ปี ๒๕๖๕ 14 หนังสือเรียนรายวิชาคลีกลิ้งศึกษา ป.๑-ป.๖ วัดอุทยานธรรมดงยาง วัดอุทยานธรรมดงยาง เป็นวัดที่ตั้งอยู่ในป่าชุมชนดงยาง มีเนื้อที่ ประมาณ ๔๙๐ ไร่ เป็นพื้นที่วัด ๑๕ ไร่ เป็นสถานที่ปฏิบัติธรรมที่ส�ำคัญของชุมชนและจังหวัดศรีสะเกษ ตั้งอยู ่ทางทิศเหนือของชุมชนบ้านคลีกลิ้ง ก ่อตั้งขึ้นในปี๒๕๓๙ โดยพระอาจารย์จรัน อนังคโณ มีสถานะเป็นวัดในปี๒๕๖๕ โรงเรียนคลีกลิ้งพัฒนาทร พ.ศ 2527 พระครูโอภาสพัฒนาธรเจ้าคณะต�ำบลคลีกลิ้งในสมัยนั้นร่วมกับประชาชนต�ำบล คลีกลิ้งได้ด�ำเนินการขอเปิดโรงเรียนมัธยมศึกษาประจ�ำต�ำบลคลีกลิ้ง อ�ำเภอราษีไศล จังหวัดศรีสะเกษ ในขณะนั้น พ.ศ 2528 ได้เปิดเป็นสาขาของโรงเรียนราศีไศล เปิดท�ำการเรียนการสอนในระดับ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 จ�ำนวน 2 ห้องเรียนโดยใช้อาคารเรียนชั่วคราวตั้งอยู ่หมู ่ที่ 7 บ้านคลีกลิ้ง ต�ำบลคลีกลิ้ง อ�ำเภอราษีไศลจังหวัดศรีสะเกษ โดยมีนายสุพิชย์ไพฑูรย์เป็นผู้ดูแลสาขา วันที่ 4 กุมภาพันธ์พ.ศ 2529 กรมสามัญศึกษาได้ประกาศอนุมัติให้จัดตั้งเป็นโรงเรียนมัธยม ประจ�ำต�ำบลคลีกลิ้ง ให้ชื่อว่าโรงเรียนคลีกลิ้งพัฒนาทร มีนักเรียน ม.1 จ�ำนวน 2 ห้องเรียน และนักเรียน ชั้น ม.2 จ�ำนวน 2 ห้องเรียน กรมสามัญศึกษาได้แต่งตั้งให้นายสิทธิศักดิ์ มานะศรีสุริยางค์ผู้ช่วย ผู้อ�ำนวยการโรงเรียนขุนหาญวิทยาสรรค์มาด�ำรงต�ำแหน่งครูใหญ่โรงเรียนคลีกลิ้งพัฒนาทร พ.ศ. 2530 ได้รับคัดเลือกให้เข้าโครงการขยายโอกาสทางการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนต้น กรมสามัญศึกษารุ่นที่ 1 ปีพ.ศ. 2537 เข้าร่วมโครงการมัธยมศึกษาเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตและสังคม พ.ศ. 2538 ได้รับอนุมัติจากกรมสามัญศึกษาเปิดการเรียนการสอนในระดับชั้นมัธยมศึกษา ตอนปลาย ปีการศึกษา 2540 เข้าร่วมโครงการการศึกษาทางไกลผ่านดาวเทียมของมูลนิธิการศึกษา ทางไกลผ่านดาวเทียมในปัจจุบันโรงเรียนคลีกลิ้งพัฒนาทร ตั้งอยู่หมู่ที่ 7 ต�ำบลคลีกลิ้ง อ�ำเภอศิลาลาด จังหวัดศรีสะเกษ

ภาพถ่ายป้ายโรงเรียนคลีกลิ้งพัฒนาทรในอดีตและปัจจุบัน ภาพถ่ายบริเวณวัดป่านาดี ปี ๒๕๖๖ 15 หนังสือเรียนรายวิชาคลีกลิ้งศึกษา ป.๑-ป.๖ โรงเรียนตั้งอยู่ในเขตป่าสงวนห่างชุมชนประมาณ 1 กิโลเมตรสภาพแวดล้อมโดยทั่วไปของ โรงเรียนจึงมีต้นไม้ยืนต้นขนาดใหญ่จ�ำนวนมากมีความร่มรื่นและสวยงามตามธรรมชาติอาณาเขตโรงเรียน ประมาณมีพื้นที่ประมาณ 100 ไร่ ทิศเหนือ ➔ ติดกับป่าชุมชนดงใหญ่ ทิศใต้ ➔ ติดกับวัดป่านาดี ทิศตะวันออก ➔ ติดกับถนนโยธาธิการ ศก. 2089 (อ�ำเภอศิลาลาด-คลีกลิ้ง) ทิศตะวันตก ➔ ติดกับล�ำห้วยก๊ากว๊าก อ่างเก็บน�้ำห้วยก๊ากว๊าก เมื่อปีพ.ศ.๒๕๒๐ ได้มีการสร้างอ่างเก็บน�้ำห้วยก๊ากว๊าก ในสมัย พลเอกเปรม ติณสูลานนท์ เป็นโครงการอ่างเก็บน�้ำชนบทห้วยก๊ากว๊าก สร้างโดยศูนย์ปฏิบัติเร่งรัด พัฒนาชนบทงบประมาณ ๘,๐๒๓,๘๒๐ บาท ความจุ ๒๖๒,๘๕๗ ลูกบาศก์เมตร พื้นที่ใช้ประโยชน์ จ�ำนวน ๓,๐๐๐ ไร่ วัดป่านาดีสร้างขึ้นในสมัยนายปรีชา กมล อดีตผู้ใหญ่บ้านนาดีหมู่ที่ 9 ต�ำบลกุง อ�ำเภอศิลา ลาด จังหวัดศรีสะเกษ ซึ่งเป็นผู้ใหญ่บ้านในขณะนั้นและชาวบ้านนาดีได้เป็นผู้ริเริ่มในการก่อตั้งวัด (ช่วงปีพ.ศ.2526) ในตอนนั้นยังเป็นส�ำนักสงฆ์ โดยพระอาจารย์สุรชัย เป็นเจ้าอาวาสรูปแรก ในเวลา ต่อมาพระอาจารย์อุทัยซึ่งเป็นเจ้าอาวาสรูปปัจจุบันได้ท�ำการบุกเบิกให้ก่อตั้งเป็นวัดตั้งแต่ปีพ.ศ 2564 เป็นต้นมา

ภาพถ่ายพื้นที่ช่วยกันปลูกแบ่งกันกิน ปี ๒๕๖๕ ภาพถ่ายสวนมัจฉานารีรัตน์ ปี ๒๕๖๖ 16 หนังสือเรียนรายวิชาคลีกลิ้งศึกษา ป.๑-ป.๖ สวนช่วยกันปลูกแบ่งกันกิน อุทยานธรรมดงยางได้จัดโครงการ “ช่วยกันปลูก แบ่งกันกิน” Grow & Share Project เป็นแนวคิดของพระอาจารย์จรัน อนังคโน และได้มอบโครงการนี้ให้ชุมชน บ้านคลีกลิ้งไปด�ำเนินการต่อจนเกิดเป็นรูปธรรม โดยโครงการนี้ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจาก ท่าน ดร.แม่ชีทศพร วชิระบ�ำเพ็ญ เนื่องด้วยสถาณการณ์การแพร่ระบาดของโรคโควิด-19 ท�ำให้ราคา สินค้าอุปโภค บริโภค ปรับสูงขึ้น โครงการ “ช่วยกันปลูก แบ่งกันกิน” Grow & Share Project จึงเป็น โครงการที่ช่วยให้ชาวบ้านลดภาระค่าใช้จ่าย อีกทั้งยังได้รับประทาน ผัก ผลไม้ปลอดสารพิษอีกด้วย สวนมัจฉานารีรัตน์ สร้างขึ้นในปีพ.ศ.๒๕๖๕ ผู้ริเริ่มในการจัดท�ำสวนมัจฉานารีรัตน์ คือ พระอาจารย์จรัน อนังคโณ เพื่อให้เป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจและแหล่งท่องเที่ยวส�ำหรับผู้คน ที่ผ ่านไปมาบริเวณล�ำน�้ำห้วยก๊ากว๊าก ซึ่งความโดดเด ่นของสวนมัจฉานารีรัตน์คือรูปปั้นนางเงือก พระอาจารย์จรัน อนังคโณ มีความตั้งใจให้คุณครูทองดีแผ่นศิลา เป็นผู้ออกแบบท�ำการปั้นนางเงือก ที่มีความโดดเด่นไม่เหมือนนางเงือกในวรรณคดีทั่วไปซึ่งนางเงือกตนนี้มีเอกลักษณ์โดยเฉพาะส�ำหรับ สวนมัจฉานารีรัตน์แห่งนี้โดยความสูงเริ่มจากฐานสูงประมาณ3 เมตรในการจัดสร้างคุณครูทองดีแผ่นศิลา และช่างที่มีฝีมือในหมู่บ้าน ได้ร่วมมือกันจัดสร้างขึ้นโดยใช้เวลาในการปั้น ประมาณ 3 เดือน นอกจากนี้ ยังมีรูปปั้นสัตว์อื่นๆ เช่น กบ อึ่ง หอย ปูเต่า ปลาช่อน ปลาดุก ปลาหมอ ให้เป็น Landmark ของ หมู่ที่ 7 ต�ำบลคลีกลิ้งอ�ำเภอศิลาลาดจังหวัดศรีสะเกษ เนื้อที่โดยประมาณ 1 ไร่ โดยได้รับการสนับสนุน งบประมาณจากพระอาจารย์จรัน อนังคโณ เป็นเงินจ�ำนวน ๑๔๒,๐๐๐ บาท และเงินบริจาคจาก ชาวบ้านหมู่ที่ 7 จ�ำนวน 9,000 บาท ซึ่งชาวบ้านได้ช่วยกันท�ำเองผู้ดูแลในปัจจุบันนี้คือนายไสวกมล

ภาพถ่ายอนุสาวรีย์พ่อใหญ่ด�ำ ปี ๒๕๖๖ 17 หนังสือเรียนรายวิชาคลีกลิ้งศึกษา ป.๑-ป.๖ อนุสาวรีย์พ่อใหญ่ด�ำ พ่อใหญ่ด�ำเป็นบรรพชนที่มีความส�ำคัญของบ้านคลีกลิ้ง ในด้านประเพณี และวัฒนธรรมโดยท่านเป็นผู้ส่งเสริมการละเล่นตีคลีในชุมชนบ้านคลีกลิ้งและพ่อใหญ่ด�ำเป็นบุคคล ที่พาชาวบ้าน คลีกลิ้งอพยพจากบ้านหนองไฮ (ปัจจุบันคือพื้นที่บริเวณหน้าโรงเรียนคลีกลิ้งพัฒนาทร) มาตั้งรกรากในพื้นที่ปัจจุบัน ชาวบ้านล้วนเคารพและศรัทธาจึงได้มีการสร้างอนุสาวรีย์พ่อใหญ่ด�ำขึ้น ในปี๒๕๖๔ โดยมีพระอาจารย์จรัน อนังคโน เป็นประธานฝ่ายสงฆ์และนายไพร กมล ผู้ใหญ่บ้าน หมู่ที่ ๗ พร้อมด้วยชาวบ้าน ใช้งบประมาณ ๑๘๔,๒๙๖ บาท ทุกๆ ช่วงเดือนกุมภาพันธ์ของทุกปี จะมีการท�ำบุญประจ�ำปีให้พ่อใหญ่ด�ำ สถานที่ส�ำคัญต่างๆ ที่ปรากฏล้วนเป็นสิ่งแสดงให้ เห็นถึงความเป็นอยู่ของบรรพบุรุษในอดีตและถือว่าเป็น หลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่ส�ำคัญของชุมชนให้คนรุ่นหลัง ได้ศึกษาหาความรู้

18 หนังสือเรียนรายวิชาคลีกลิ้งศึกษา ป.๑-ป.๖ ชุมชนบ้านคลีกลิ้งเป็นชุมชนเก่าแก่มีอายุมากกว่าสองร้อยปีการตั้งรกรากไม่ปรากฏปีพ.ศ. เป็นหลักฐานชัดเจน ปรากฏเพียงหลักฐานทางวัตถุที่พบใต้พื้นดิน ตามค�ำบอกเล่าของชาวบ้านเวลาขุด ลงไปใต้พื้นดินจะพบเครื่องมือการท�ำมาหากิน เช่น ภาชนะดินเผา ถ้วยชาม ไห ลูกประค�ำหิน กระจาย อยู่ในหลายพื้นที่ของชมชุน หลังจากมีการระบาดของโรคห่าได้เกิดการอพยพผู้คนมาตั้งรกรากบริเวณ แห่งนี้เพิ่มขึ้น โดยคนกลุ่มแรกที่อพยพมาตั้งหมู่บ้านคือกลุ่มนายผ่าย กตะศิลา เป็นหัวหน้า บ้านเดิม ของนายผ่ายอยู่บ้านหว้าน ต�ำบลหว้านค�ำ (ต�ำบลเมืองแคน) แขวงขุขันธ์ซึ่งชนกลุ่มนี้มีเชื้อสายเยอจึง ได้ตั้งชื่อคุ้มว่า “คุ้มเยอ” นายผ่ายได้พาสมัครพรรคพวกมาตั้งถิ่นฐานอยู่ใกล้กับล�ำห้วยก๊ากว๊าก และได้ ตั้งชื่อหมู่บ้านว่า “หินกลิ้ง” เพราะมีก้อนหินเรียงรายอยู่ตลอดริมห้วย เมื่อเวลาฝนตกน�้ำหลาก น�้ำจะ กัดเซาะหินจนพังกลิ้งลงสู่ล�ำห้วยและอีกกลุ่มอพยพมาจากบ้านหนองไฮ (ปัจจุบันคือพื้นที่บริเวณหน้า โรงเรียนคลีกลิ้งพัฒนาทร) น�ำโดยพ่อใหญ่ด�ำ มาสมทบกับชาวบ้านพื้นเมืองเดิม ท�ำให้มีพื้นที่อยู่อาศัย เรียกได้ทั้งหมด ๓ คุ้มได้แก่คุ้มเยอคุ้มไผ่และคุ้มส้มมอโดยมีก�ำนันคนแรกชื่อ“หลวงพิชัยหรือก�ำนันกุน” ในเวลาต่อมาได้มีการเปลี่ยนชื่อหมู่บ้านเนื่องจากที่ตั้งหมู่บ้านเป็นโนนสูง เวลาฝนตกจะมีสิ่งปฏิกูล และมูลสัตว์ถูกน�้ำชะล้างไหลลงสู่ทุ่งนา จึงได้เปลี่ยนชื่อหมู่บ้านใหม่โดยใช้ชื่อว่าบ้าน “ขี้กลิ้ง” ขึ้นตรง ต่ออ�ำเภอคง จังหวัดขุขันธ์แต่ค�ำว่า ขี้ฟังดูไม่สุภาพ ประกอบกับช่วงนั้นชาวบ้านชอบเล่นกีฬาตีคลี ซึ่งเป็นกีฬาพื้นบ้านของคนในชุมชน นายเดช วรรณวงษ์ก�ำนันคลีกลิ้งคนที่ห้า จึงได้เปลี่ยนชื่อหมู่บ้าน ใหม่ว่า “บ้านคลีกลิ้ง” เหตุการณ์ส�ำคัญของชุมชนบ้านคลีกลิ้ง พ.ศ.๒๕๒๖ แบ่งการปกครองออกเป็นสองหมู่ คือบ้านคลีกลิ้ง หมู่ที่ ๑ และบ้านคลีกลิ้ง หมู่ที่ ๗ โดยมีนายทรัพย์สุโพธิ์เป็นก�ำนันต�ำบลคลีกลิ้งปกครองอยู่หมู่ที่ ๑ และนายทองสูรย์โพธิ์งาม เป็นผู้ใหญ่บ้านคลีกลิ้ง หมู่ที่ ๗ พ.ศ.๒๕๔๔ บ้านคลีกลิ้งหมู่ที่ ๗ แบ่งการปกครองออกเป็นสองหมู่ คือ เป็นคลีกลิ้ง หมู่ที่ ๗ และบ้านดอนอนามัย หมู่ที่ ๑๑ โดยนายทองสูรย์โพธิ์งามเป็นผู้ริเริ่มแนวความคิด พ.ศ.๒๕๖๕ บ้านคลีกลิ้ง หมู่ที่ ๑ นายวิฑูรย์กตะศิลาเป็นผู้ใหญ่บ้าน บ้านคลีกลิ้ง หมู่ที่ ๗ นายไพร กมลเป็นผู้ใหญ่บ้าน และบ้านดอนอนามัย หมู่ที่ ๑๑ มีนายวิมาล ทองกลม เป็นก�ำนันต�ำบล คลีกลิ้ง ประวัติศาสตร์ คลีกลิ้ง

19 หนังสือเรียนรายวิชาคลีกลิ้งศึกษา ป.๑-ป.๖ เมื่อปีพ.ศ.๒๕๔๔ ชาวบ้านคลีกลิ้ง หมู่ที่ ๗ ต�ำบลคลีกลิ้ง อ�ำเภอศิลาลาด จังหวัดศรีสะเกษ มีชาวบ้านส่วนหนึ่งได้ปรึกษากันว่าควรให้มีการตั้งหมู่บ้านขึ้นมาใหม่ โดยแยกหมู่บ้านออกจากการ ปกครองของบ้าน คลีกลิ้ง หมู่ที่ ๗ ต�ำบลคลีกลิ้ง อ�ำเภอศิลาลาด จังหวัดศรีสะเกษ ใช้ชื่อหมู่บ้านว่า “บ้านดอนอนามัย” เนื่องจากพื้นที่ตั้งหมู่บ้านอยู่ในที่ดอนและมีสถานีอนามัยตั้งอยู่ จึงก�ำหนดให้ใช้ ชื่อหมู่บ้านว่าบ้านดอนอนามัย ต่อมาได้จัดให้มีการเลือกตั้งผู้ใหญ่บ้านขึ้น โดยมีนายอาวรณ์ศรีศิลป์ ได้รับการเลือกตั้งจากชุมชนบ้านดอนอนามัยให้เป็นผู้ใหญ ่บ้านคนแรกต ่อมาในปีพ.ศ.๒๕๔๘ นายอาวรณ์ ศรีศิลป์ ได้รับเลือกตั้งให้ด�ำรงต�ำแหน ่งก�ำนันต�ำบลคลีกลิ้ง และหมดวาระลงในปี พ.ศ.๒๕๕๓ จึงได้เลือกตั้งผู้น�ำหมู่บ้านขึ้นมาใหม่ และนายวิมาล ทองกลม ได้รับการเลือกตั้งจากชุมชน ให้เป็นผู้ใหญ่บ้านเมื่อวันที่ ๓ สิงหาคม พ.ศ.๒๕๕๓ ต่อมาก�ำนันณรงค์ศักดิ์บุตรดา ก�ำนันต�ำบลคลีกลิ้ง ได้ลาออกจากต�ำแหน่งจึงได้ท�ำการเลือกตั้งก�ำนันต�ำบลคลีกลิ้งขึ้นมาใหม่และท�ำให้นายวิมาล ทองกลม ได้รับคัดเลือกให้เป็นก�ำนันต�ำบลคลีกลิ้ง เมื่อวันที่ ๑๓ พฤศจิกายน พ.ศ.๒๕๖๐ ถึงปัจจุบัน ค�ำขวัญบ้านคลีกลิ้ง คลีกลิ้งถิ่นข้าวหอม จอมปู่ตาอันศักดิ์สิทธิ์ อิทธิฤทธิ์สามพระธาตุ สืบสานศาสตร์ประเพณี มีก๊ากว๊ากน�้ำใส ดงยางใหญ่พุทธธรรม ค�ำขวัญบ้านคลีกลิ้งคือสิ่งบ่งบอกความเป็นคลีกลิ้งผ่านตัวอักษร ทุกวรรคของค�ำขวัญล้วนมี ความหมายที่น่าค้นคว้า วรรคที่ ๑ คลีกลิ้งถิ่นข้าวหอม หมายถึงบ้านคลีกลิ้งเป็นพื้นที่ในเขตทุ่งกุลาร้องไห้ที่มีการ ปลูกข้าวหอมมะลิพันธุ์ดีมีคุณภาพเมื่อหุงแล้วมีกลิ่นหอม วรรคที่ ๒ จอมปู ่ตาอันศักดิ์สิทธิ์ หมายถึง ชาวบ้านคลีกลิ้ง มีจอมปู ่ตาเป็นสถานที่ ยึดเหนียวจิตใจ และมีความศักดิ์สิทธิ์ชาวบ้านบนบานแล้วประสบผลส�ำเร็จ เช่น ชาวบ้านโดนโจร ชาวโซมาเรีย จับตัวเรียกค่าไถ่ ผู้ที่ถูกจับไปส่วนใหญ่จะไม่มีชีวิตรอดกลับมา แต่ครอบครัวได้มาบนบาน ไว้แล้วท�ำให้มีชีวิตรอดกลับมา เป็นต้น วรรคที่ ๓ อิทธิฤทธิ์สามพระธาตุ หมายถึง พระธาตุ ๓ พระองค์ที่บรรจุอัฐิธาตุของพระครู รูปส�ำคัญที่ชาวบ้านนับถือและมีความศักดิ์สิทธิ์ในเรื่องการอธิษฐานขอพรให้สมปรารถนา ประวัติศาสตร์ ดอนอนามัย

ทุ่งนาข้าวหอมมะลิ พระธาตุ ๓ พระองค์ อ่างเก็บน�้ำห้วยก๊ากว๊าก ดอนปู่ตา ตีคลีไฟ ป่าดงยาง 20 หนังสือเรียนรายวิชาคลีกลิ้งศึกษา ป.๑-ป.๖ วรรคที่ ๔ สืบสานศาสตร์ประเพณีหมายถึง ชาวชุมชนบ้านคลีกลิ้งได้ร่วมกันสืบทอดประเพณี อันดีงาม เช่น บุญบั้งไฟ วันบูรพาจารย์เป็นต้น วรรคที่ ๕ มีก๊ากว๊ากน�้ำใส หมายถึง ชุมชนบ้านคลีกลิ้งมีล�ำน�้ำห้วยก๊ากว๊ากเป็นแหล่งน�้ำ ที่อุดมสมบูรณ์ใช้ในการอุปโภคบริโภคและท�ำการเกษตร วรรคที่ ๖ ดงยางใหญ่พุทธธรรม หมายถึง มีป่าชุมชนดงใหญ่ที่เป็นแหล่งทรัพยากรธรรมชาติ ที่ส�ำคัญของชุมชนและมีป่าดงยางเป็นที่ตั้งของวัดอุทยานธรรมดงยางซึ่งเป็นสถานที่ปฏิบัติธรรมที่ส�ำคัญ ของชุมชนและจังหวัดศรีสะเกษ

21 หนังสือเรียนรายวิชาคลีกลิ้งศึกษา ป.๑-ป.๖ ชุมชนบ้านคลีกลิ้งแห่งนี้ตลอดระยะเวลาหลายร้อยปีมีพัฒนาการและเกิดการเปลี่ยนแปลง หลายด้านทรัพยากรที่ส�ำคัญที่เป็นสิ่งขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงก็คือทรัพยากรมนุษย์โดยชุมชน บ้านคลีกลิ้งมีบุคคลส�ำคัญหลายด้านที่ช่วยกันขับเคลื่อนชุมชนแห่งนี้ตลอดมา ได้แก่ ๑. ด้านศาสนา พระครูภาวนาสีลวิสุทธิ์ เจ้าอาวาสวัดดงก้าวกัลยารามและผู้ก ่อตั้งอุทยานธรรมดงยาง เป็นพระภิกษุสงฆ์นักพัฒนาที่ประชาชนชาวบ้านคลีกลิ้งศรัทธาเป็นอย่างมาก ท่านออกประพฤติปฏิบัติ ธรรมในสถานที่ต่างๆ กับครูบาอาจารย์หลายส�ำนักจนมาเป็นประธานสงฆ์อุทยานธรรมดงยาง ในการ อบรมสั่งสอนแสดงธรรมแก่พระสงฆ์สามเณร อุบาสก อุบาสิกา ผู้สนใจในการปฏิบัติธรรมกรรมฐาน และออกจาริกธุดงค์ทั้งในและต่างประเทศ ตามป่าตามเขาจนมีศิษยานุศิษย์เป็นจ�ำนวนมาก นอกจากนี้พระอาจารย์จรัน อนังคโน ยังให้ความส�ำคัญต่อการพัฒนาบ้านคลีกลิ้งทุกด้าน และเป็นผู้สนับสนุนกิจกรรมต่างๆ ของชุมชนและโรงเรียน ผลงานการพัฒนาที่ส�ำคัญ ๑. ก่อตั้งกองทุนกัลยาณธรรม เพื่อการเผยแผ่ธรรม และสนับสนุนการอบรมปฏิบัติธรรม ก ่อตั้งกองทุนเด็กรักดี กองทุนเยาวชนคนรักดีเพื่อสนับสนุนและเป็นก�ำลังใจให้กับเด็ก และเยาวชนที่รักดี 2. ก่อตั้งวัดอุทยานธรรมดงยาง วัดดงก้าวกัลยาราม เพื่อดูแลรักษาป่า ที่เหลืออยู่ให้เป็นมรดกของลูกหลานและเป็น ที่ปฏิบัติธรรมของพระสงฆ์สามเณรอุบาสกอุบาสิกาและอบรม คุณธรรม จริยธรรมของส่วนราชการ ก�ำนัน ผู้ใหญ่บ้าน อบต. นักเรียน นักศึกษา ทั้งในจังหวัดศรีสะเกษ และจังหวัดอื่นๆ 3. ดร.แม่ชีทศพร วชิระบ�ำเพ็ญ เป็นผู้ให้การอุปถัมภ์ พระภิกษุสงฆ์สามเณร น�ำพาศรัทธาญาติโยมสร้างบุญบารมี และสงเคราะห์สาธารณะอย่างมากมาย 4. เป็นผู้สนับสนุนงบประมาณต่างๆ ในการพัฒนา ชุมชน เช่น สวนช่วยกันปลูกแบ่งกันกิน สร้างศาลหลักบ้าน ศูนย์วัฒนธรรมต�ำบลคลีกลิ้ง สะพานบุญ สวนมัจฉานารีรัตน์ พระพุทธศรีมงคล เป็นต้น บุคคลส�ำคัญของท้องถิ่น บทที่ ๓

ภาพถ่ายศาลพ่อใหญ่ด�ำ 22 หนังสือเรียนรายวิชาคลีกลิ้งศึกษา ป.๑-ป.๖ ๒. ด้านศิลปวัฒนธรรม พ่อใหญ่ด�ำ เป็นบรรพชนที่มีความส�ำคัญ ต่อบ้านคลีกลิ้ง ในด้านประเพณีและวัฒนธรรมโดย ท่านเป็นผู้ส่งเสริมการละเล่นตีคลีในชุมชนบ้านคลี กลิ้งจึงมีการสร้างศาลขึ้นในปี๒๕๔๙ เพื่อให้คนใน ชุมชนได้กราบไหว้และร�ำลึกถึงบรรพบุรุษของชุมชน บ้านคลีกลิ้ง ๓. ด้านปราชญ์ชุมชน ๑. นายสุบิน กมล หมอยาสมุนไพร ๒. นายกลม โพธิ์ทอง ด้านพิธีกรรมทางศาสนาและวัฒนธรรม ๓. คุณครูทองดี แผ่นศิลา ด้านประติมากรรม ๔. นายเจียมศักดิ์ ทองสุทธิ์ ด้านช่างก่อสร้าง ๕. นายทองใบ สิงห์โท ด้านช่างก่อสร้าง ๖. นายสรศักดิ์ ผิวจันทร์ ด้านช่างก่อสร้าง ๗. นายสุเทพ กมล ด้านช่างก่อสร้าง ๘. นายนุกูล หวายฤทธิ์ ด้านปศุสัตว์ ๙. นายชัยณรงค์ โพธิ์ทอง ด้านปศุสัตว์ ๑๐. นายโสภา กมล พ่อใหญ่จ�้ำประจ�ำชุมชน ๑๑. นายประมาณ จันทารัมย์ พ่อใหญ่จ�้ำประจ�ำชุมชน ๑๒. นางหวัน สุจริตภักดี แม่เทียม ๑๓. นางเสงี่ยม ศรีค�ำ แม่เทียม ๔. ด้านผู้น�ำการเปลี่ยนแปลงชุมชน ๑. หลวงพิชัย ผู้ใหญ่บ้านคนแรกของบ้านคลีกลิ้ง ๒. นายทรัพย์ สุโพธิ์ ผู้แยกหมู่บ้านหมู่ที่ ๗ ออกจาก หมู่ที่ ๑ ๓. นายทองสูรย์ โพธิ์งาม ผู้แยกหมู่บ้านหมู่ที่ ๑๑ ออกจาก หมู่ที่ ๗ ๔. นายบุญมา กมล อดีตผู้ใหญ่บ้านนักพัฒนาคนส�ำคัญของชุมชน ๕. ครูใหญ่กงสี บุษดา ครูใหญ่คนแรกของโรงเรียนบ้านคลีกลิ้ง ๖. นายสิทธิศักดิ์ มานะศรีสุริยัน อาจารย์ใหญ่คนแรกของโรงเรียนคลีกลิ้งพัฒนาทร

23 หนังสือเรียนรายวิชาคลีกลิ้งศึกษา ป.๑-ป.๖ ๕. ด้านบุคคลที่น่าชื่นชม ๑. นายวิมาล ทองกลม ก�ำนันแหนบทองคนแรกของอ�ำเภอศิลาลาด ประจ�ำปี๒๕๖๔ ๒. นายทองดี แผ่นศิลา พ่อตัวอย่างแห่งชาติประจ�ำปีพ.ศ. ๒๕๕๖ ๖. ด้านปกครอง บ้านคลีกลิ้ง หมู่ที่ ๑ ๑. หลวงวิชัย ก�ำนันต�ำบลคลีกลิ้ง ๒. นายอ้ม กมล ก�ำนันต�ำบลคลีกลิ้ง ๓. นายบรรจง สาระพันธ์ ก�ำนันต�ำบลคลีกลิ้ง ๔. นายภู แก้วพิลา ก�ำนันต�ำบลคลีกลิ้ง ๕. นายเดช วรรณวงษ์ ก�ำนันต�ำบลคลีกลิ้ง ๖. นายบุญมา กลม ผู้ใหญ่บ้านคลีกลิ้ง หมู่ที่ ๑ ๗. นายทรัพย์ สุโพธิ์ ก�ำนันต�ำบลคลีกลิ้ง ๘. นายทองดี กตะศิลา ผู้ใหญ่บ้านคลีกลิ้ง หมู่ที่ ๑ ๙. นายค�ำตัน แสงอรุณ ผู้ใหญ่บ้านคลีกลิ้ง หมู่ที่ ๑ ๑๐. นายวิฑูรย์ กตะศิลา ผู้ใหญ่บ้านคลีกลิ้ง หมู่ที่ ๑ บ้านคลีกลิ้ง หมู่ที่ ๗ ๑. นายทองสูรย์ โพธิ์งาม ผู้ใหญ่บ้านคลีกลิ้ง หมู่ที่ ๗ ๒. นายค�ำสอน พรบุญ ผู้ใหญ่บ้านคลีกลิ้ง หมู่ที่ ๗ ๓. นายไพร กมล ผู้ใหญ่บ้านคลีกลิ้ง หมู่ที่ ๗ บ้านดอนอนามัย หมู่ที่ ๑๑ ๑. นายอาวรณ์ ศุรีศิลป์ ก�ำนันต�ำบลคลีกลิ้ง ๒. นายวิมาล ทองกลม ก�ำนันต�ำบลคลีกลิ้ง

24 หนังสือเรียนรายวิชาคลีกลิ้งศึกษา ป.๑-ป.๖ ประเพณีและวัฒนธรรม

บรรยากาศชาวบ้านร่วมท�ำบุญในวันบูรพาจารย์ ภาพการแห่พระธาตุประกาศธรรม ปี ๒๕๖๔ 25 หนังสือเรียนรายวิชาคลีกลิ้งศึกษา ป.๑-ป.๖ ชาวบ้านคลีกลิ้งมีความเลื่อมใสศรัทธาในพระพุทธศาสนามาอย ่างยาวนานประเพณีและ วัฒนธรรมในชุมชนแห ่งนี้จึงได้ผสมผสานความเชื่อความศรัทธาเข้ากับการด�ำเนินชีวิตสะท้อน ความเป็นเอกลักษณ์ในชุมชนบ้านคลีกลิ้งซึ่งชาวบ้านล้วนปฏิบัติตามหลักฮีต ๑๒ คลอง ๑๔ ตามวิถีชีวิต ของคนอีสาน และประเพณีวัฒนธรรมที่เป็นเอกลักษณ์มีดังนี้ ๑.วันบูรพาจารย์เป็นกิจกรรมที่จัดขึ้นในช่วงเดือนตุลาคม เป็นกิจกรรมการท�ำบุตรตักบาตร และระลึกถึงบูรพาจารย์ที่ส�ำคัญของชุมชนบ้านคลีกลิ้ง ๒. แห่พระธาตุประกาศธรรม เป็นกิจกรรมที่จัดขึ้นในช่วง ๙-๑๒ เมษายนของทุกปี เป็นกิจกรรมการแห่พระบรมสารีริกธาตุจากอุทยานธรรมดงยาง มุ่งสู่ชุมชนต่างๆ ในอ�ำเภอศิลาลาด ให้พุทธศาสนิกชนได้สักการะกราบไหว้สรงน�้ำขอพรพระสงฆ์ในเทศกาลสงกรานต์ ประเพณีและวัฒนธรรม บทที่ ๔

บรรยากาศชาวบ้านร่วมท�ำบุญในวันบูรพาจารย์ 26 หนังสือเรียนรายวิชาคลีกลิ้งศึกษา ป.๑-ป.๖ ๓. ประเพณีแข่งเรือเล็ก เมื่อปีพ.ศ.๒๕๒๐ ได้มีการสร้างอ่างเก็บน�้ำห้วยก๊ากว๊ากในสมัย พลเอกเปรม ติณสูลานนท์ เป็นโครงการอ่างเก็บน�้ำชนบทห้วยก๊ากว๊าก สร้างโดยศูนย์ปฏิบัติเร่งรัด พัฒนาชนบท งบประมาณ ๘,๐๒๓,๘๒๐ บาท ความจุ ๒๖๒,๘๕๗ ลูกบาศก์เมตร พื้นที่ใช้ประโยชน์ จ�ำนวน ๓,๐๐๐ ไร่ ด้วยชุมชนบ้านคลีกลิ้งมีแหล่งน�้ำธรรมชาติห้วยก๊ากว๊าก ในช่วงฤดูฝนในอ่างเก็บน�้ำแห่งนี้ จะมีน�้ำในปริมาณที่มาก เหมาะในการแข่งเรือเล็ก (เรือหาปลา) ชาวบ้านคลีกลิ้งจึงได้ร่วมใจกันจัดงาน ประเพณีแข่งเรือขึ้น ในช่วงเดือนพฤศจิกายนของทุกปีเพื่อสะท้อนวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของคนในชุมชน ที่ได้ท�ำมาหากินจากความอุดมสมบูรณ์ของห้วยก๊ากว๊ากและเพื่อสร้างสัมพันธ์ไมตรีปรองดอง ความรัก ความสามัคคีของชุมชนและหมู่บ้านใกล้เคียง ได้แก่ บ้านดอนแดง อ�ำเภอหนองฮีบ้านดอนแฮด บ้านดอนบ่อ อ�ำเภอพนมไพร ล้วนเป็นหมู่บ้านที่มีเรือใช้ในการท�ำมาหากิน ประเพณีแข่งเรือเล็กเป็นการแข่งขันจ�ำนวน ๔ ฝีพายจัดขึ้นครั้งแรกในปี๒๕๒๙ ในงานประเพณี ลอยกระทงเป็นกิจกรรมที่จัดร่วมกันระหว่างโรงเรียนคลีกลิ้งพัฒนาทรกับอบต.คลีกลิ้งและได้งดเว้น การจัดงานไปหลายปี ในปี๒๕๕๒ นายไพร กมล สมาชิกสภาองค์การบริหารส ่วนต�ำบลคลีกลิ้งในขณะนั้น พร้อมด้วยชาวบ้านคลีกลิ้งได้ร่วมกันสืบสานประเพณีแข่งเรือเล็กให้กลับคืนสู่บ้านคลีกลิ้งอีกครั้งและได้ กลายเป็นประเพณีและวัฒนธรรมทางสายน�้ำประจ�ำท้องถิ่นและสักการะบูชาปู่ตาศรีซางซะ สืบทอดมา จนถึงปัจจุบัน

อนุสาวรีย์พ่อใหญ่ด�ำผู้น�ำการละเล่นตีคลี บุญเข้ากรรม (ปาริวาสกรรม) ปี ๒๕๖๒ บุญคูณลาน ปี ๒๕๖๖ 27 หนังสือเรียนรายวิชาคลีกลิ้งศึกษา ป.๑-ป.๖ ๔. ประเพณีการตีคลีการตีคลีเป็นการ ละเล่นของชาวบ้านคลีกลิ้งซึ่งจัดเป็นกีฬาชนิดหนึ่ง และเป็นที่มาของชื่อหมู ่บ้านคลีกลิ้ง การละเล่น มักนิยมเล ่นกันในช ่วงฤดูหนาวหลังจากฤดูกาล เก็บเกี่ยวข้าวและชาวบ้านนิยมผิงไฟหลังจากท�ำงาน ในเวลากลางคืน และสังเกตเปลวจากไฟที่เป็น ประกายสวยงาม ได้มีการประยุกต์ใส ่การละเล ่น โดยเอาลูกไฟมาตีให้เกิดเป็นประกายไฟคล้ายผีพุ่งใต้ต่อมาได้พัฒนาการละเล่นโดยเล่นเป็นทีมสองทีม ไม่จ�ำกัดผู้เล่น ลูกคลีท�ำจากไม้เนื้ออ่อน (ไม้ขนุน ไม้งิ้ว ไม้ทองหลาง ลูกมะพร้าวแห้ง) เป็นลูกกลม ขนาดลูกตาล (ก่อนเล่นต้องเผาไฟก่อน) และไม้ตีคลีท�ำจากเหง้าไม้ไผ่ การตีคลีมี๒ ประเภท คลีโหล่น เล่นกลางวัน และคลีไฟ เล่นกลางคืน ๕. ฮีต ๑๒ คลอง ๑๔ ที่ส�ำคัญของบ้านคลีกลิ้ง เดือนอ้าย บุญเข้ากรรม เดือนยี่ บุญคูณลาน เดือนสาม บุญข้าวจี่ เดือนสี่ บุญผะเหวด เดือนห้า บุญสงกรานต์ เดือนหก บุญบั้งไฟ เดือนเจ็ด บุญซ�ำฮะ เดือนแปด บุญเข้าพรรษา เดือนเก้า บุญข้าวประดับดิน เดือนสิบ บุญข้าวสาก เดือนสิบเอ็ด บุญออกพรรษา เดือนสิบสอง บุญกฐิน

บุญบั้งไฟ ปี ๒๕๖๒ บุญสงกรานต์ ปี ๒๕๕๘ บุญเข้าพรรษา ปี ๒๕๖๕ บุญกฐิน ปี ๒๕๖๒ 28 หนังสือเรียนรายวิชาคลีกลิ้งศึกษา ป.๑-ป.๖ คองสิบสี่ เป็นค�ำและข้อปฏิบัติคู ่กับฮีตสิบสอง คอง แปลว่า แนวทาง หรือ ครรลอง ซึ่งหมายถึงธรรมเนียมประเพณีหรือแนวทาง และสิบสี่ หมายถึง ข้อวัตรหรือแนวทางปฏิบัติสิบสี่ข้อ ดังนั้นคองสิบสี่จึงหมายถึง ข้อวัตรหรือแนวทางที่ประชาชนทุกระดับนับตั้งแต่พระมหากษัตริย์ผู้มีหน้า ที่ปกครองบ้านเมือง พระสงฆ์ตลอดจนถึงคนธรรมดาสามัญ พึงปฏิบัติสิบสี่ข้อ ได้แก่ ฮีตเจ้าคองขุน ฮีตท้าวคองเพีย ฮีตไพร ่คองนาย ฮีตบ้านคองเมือง ฮีตปูุคลองย ่า ฮีตตาคองยาย ฮีตพ ่อคองแม ่ ฮีตใภ้คองเขย ฮีตป้าคองลุง ฮีตลูกคองหลาน ฮีตเถ้าคองแก่ ฮีตปีคองเดือน (ฮีตสิบสอง) ฮีตไฮ่คองนา และฮีตวัดคองสงฆ์

ภาพถ่าย นายพิชิต อุทก ชาวบ้านคลีกลิ้งผู้ผลิตเกลือสินเธาว์ 29 หนังสือเรียนรายวิชาคลีกลิ้งศึกษา ป.๑-ป.๖ ชาวบ้านคลีกลิ้งนอกจากจะมีประเพณีและวัฒนธรรมอันสวยงามแล้วยังมีของดีชุมชนที่เกิดจาก ภูมิปัญญาชาวบ้านและถ่ายทอดกันรุ่นสู่รุ่นที่นักเรียนควรศึกษาหาความรู้ดังนี้ ๑. การผลิตเกลือสินเธาว์บ้านคลีกลิ้ง เกลือ (Salt หรือ Sodium chloride หรือ NaCl) เป็นผลึกสีขาวมีรสชาติอันเป็นเอกลักษณ์นั้นคือ ความเค็ม เกลือแบ่งได้เป็น 2 ชนิด คือ เกลือสมุทร (Sea Salt) และเกลือสินเธาว์ (Rock salt) เกลือสมุทรเป็นเกลือที่ได้จากน�้ำทะเลโดยสูบน�้ำทะเล เข้าวังขังน�้ำ หลังจากนั้นน�้ำเกลือจะถูกถ่ายไปยังนาชนิดต่างๆคือ นาตาก นาเชื้อและนาปลงตามล�ำดับ เมื่อน�้ำเกลือถูกความร้อนจากแสงอาทิตย์ท�ำให้น�้ำระเหยส่งผลให้น�้ำเกลือมีความเข้มข้นมากขึ้น จนเกลือ เกิดการตกผลึกออกมา แหล่งผลิตเกลือสมุทรในประเทศไทย ได้แก่จังหวัดสมุทรสาคร จังหวัดเพชรบุรี จังหวัดสมุทรสงคราม ซึ่งจังหวัดเหล่านี้ล้วนอยู่ใกล้ทะเล ส่วนเกลือสินเธาว์เป็นเกลือที่ได้จากเกลือหิน หรือเกลือที่ได้จากน�้ำเกลือที่อยูใต้ดินหรือได้จากดินที่มีเกลือปกคลุมอยู่แล้วผ่านกรรมวิธีต่างๆ ท�ำให้ได้ เกลือสินเธาว์ แหล ่งผลิตเกลือสินเธาว์พบได้ในภาคเหนือของประเทศไทย เช ่น อ�ำเภอบ ่อเกลือ จังหวัดน ่าน และในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เช ่น แหล ่งผลิตเกลือสินเธาว์ของชุมชนบ ่อพันขัน จังหวัดร้อยเอ็ด ชุมชนบ้านนาหลู่ จังหวัดยโสธร อ�ำเภอโนนสูง จังหวัดนครราชสีมา บ่อเกลือหัวแฮด จังหวัดบึงกาฬ บ้านคลีกลิ้งอ�ำเภอศิลาลาดจังหวัดศรีสะเกษ เป็นอีกพื้นที่หนึ่งที่มีดินเค็มและมีล�ำห้วยก๊ากว๊าก ไหลผ่าน นายพิชิต อุทก ชาวบ้านคลีกลิ้ง มีการผลิตเกลือสินเธาว์แบบดั้งเดิมเป็นรายได้เสริม จะท�ำ ในหน้าแล้งระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ถึงเดือนเมษายน ซึ่งเป็นภูมิปัญญาชาวบ้านที่ได้ท�ำสืบต่อกันมา ของดี ชุมชนคลีกลิ้ง

30 หนังสือเรียนรายวิชาคลีกลิ้งศึกษา ป.๑-ป.๖ ขั้นตอนการผลิตเกลือสินเธาว์บ้านคลีกลิ้ง ขั้นตอนที่1 ขูดหน้าดินที่มีส่าเกลือซึ่งเป็นดินเค็ม เรียกดินนี้ว่าดินขี้ทา น�ำมากองไว้ใกล้ๆกับราง ขั้นตอนที่ 2 น�ำแกลบข้าวเทใส่ในรางเกรอะน�้ำเกลือ เรียกรางนี้ว่า ฮาง รองพื้นชั้นที่ 1 ขั้นตอนที่ 3 น�ำดินเค็ม หรือ ดินขี้ทา ใส่ในรางเกรอะน�้ำเกลือชั้นที่ 2 จนเต็มราง

31 หนังสือเรียนรายวิชาคลีกลิ้งศึกษา ป.๑-ป.๖ ขั้นตอนที่ 4 เกลี่ยดินให้ทั่วราง แล้วขึ้นเหยียบดินบนรางให้แน่น ขั้นตอนที่ 5 ตักน�้ำเทใส่ในรางเกรอะน�้ำเกลือ โดยใช้น�้ำจากห้วยก๊ากว๊าก ขั้นตอนที่ 6 ด้านล่างของรางเกรอะจะมีรูให้น�้ำเกลือไหลผ่านรางไม้ไผ่ลงไปเก็บในภาชนะ รองรับได้เป็นน�้ำเกลือที่ผ่านการกรองแล้ว ขั้นตอนที่ 7 เมื่อได้น�้ำเกลือที่เหมาะสมแล้ว เทน�้ำเกลือใส่ในกระทะเคี่ยวหุง จนได้ผลึกเกลือ ตักเกลือที่ได้ใส่ในตะกร้าไม้ไผ่แล้วนําไปผึ่งให้แห้ง หลังจากนั้นจึงบรรจุเกลือ ใส่กระสอบ แล้วนําไปขายสร้างรายได้ต่อไป

ภาพถ่ายปี ๒๕๖๖ นายหวา พลพงษ์ ชาวบ้านคลีกลิ้งผู้ท�ำไม้กวาดทางมะพร้าว ภาพถ่ายแคปหมูแม่ทองใบ 32 หนังสือเรียนรายวิชาคลีกลิ้งศึกษา ป.๑-ป.๖ ๒. ไม้กวาดจากทางมะพร้าว นายหวา พลพงษ์ อาศัยอยู ่บ้านเลขที่ 10 หมู ่ที่ 7 ต�ำบลคลีกลิ้ง อ�ำเภอศิลาลาด จังหวัดศรีสะเกษ มีอาชีพท�ำการเกษตร นอกจากท�ำการเกษตรแล้ว ยังหารายได้เพื่อมาสนับสนุนครอบครัว โดยการท�ำไม้กวาดทางมะพร้าวขาย ๓. แคบหมูแม่ทองใบ เป็นสินค้าที่ขึ้นชื่ออีกหนึ่งอย ่างของชุมชนบ้านคลีกลิ้งหมู ่ที่ ๗ ต�ำบลคลีกลิ้ง อ�ำเภอศิลาลาด จังหวัดศรีสะเกษ วัตถุดิบส�ำหรับท�ำแคบหมูแม่ทองใบ ☛ หนังหมูติดมัน 1 กิโลกรัม ☛ เกลือป่น 200 กรัม ☛ น�้ำส้มสายชู 1 ช้อนโต๊ะ ☛ น�้ำเปล่า 2 ลิตร ☛ น�้ำมันพืช 1 ลิตร

ภาพถ่ายปี ๒๕๖๕ ชาวบ้านคลีกลิ้งก�ำลังนั่งท�ำกระติบข้าวเหนียว 33 หนังสือเรียนรายวิชาคลีกลิ้งศึกษา ป.๑-ป.๖ วิธีท�ำแคบหมูแม่ทองใบ ๑. น�ำหนังหมูมาขูดขนออกให้หมด เตรียมไว้ ๒. น�ำหนังหมูมาหั่น ความกว้างประมาณ 4 เซนติเมตร และหั่นให้เป็นชิ้นพอดีค�ำ ๓. น�ำหมูที่หั่นไว้เทใส่กระทะ ใส่น�้ำเปล่าให้พอท่วม เปิดไฟแรง พอน�้ำเริ่มเดือดเติมเกลือลงไป คนให้เข้ากัน คนไปเรื่อยๆ จนน�้ำงวดลง ๔. จากนั้น ลดไฟให้เป็นไฟกลาง-อ่อน คนตลอดเวลา เพื่อไม่ให้น�้ำมันกระเด็น คนไปเรื่อยๆ จนสีเริ่มเหลือง มีความแข็ง และหนังหมูเริ่มแตก ๕. จากนั้น ปิดเตา และแช่หนังหมูไว้ในน�้ำมัน อย่างน้อย 1 ชั่วโมง หรือข้ามคืน เมื่อครบเวลา เปิดไฟกลาง-อ่อน ทอดอีกรอบ คนไปเรื่อยๆ จนสีเริ่มเข้มขึ้นอีกนิด ปิดเตา ตักขึ้น พักให้สะเด็ดน�้ำมัน พร้อมทาน ๔. กระติบข้าวเหนียว เป็นงานหัตถกรรมทางด้านภูมิปัญญาของชาวบ้านนับเป็นงานฝีมือ ที่นักเรียนควรเรียนรู้และอนุรักษ์ไว้กระติบข้าวเหนียวของชุมชนบ้านคลีกลิ้งเป็นงานฝีมือที่ท�ำ จากต้นไหลซึ่งเป็นวัตถุดิบที่พบเห็นได้ทั่วไปในบริเวณชุมชนบ้านคลีกลิ้ง

ภาพถ่ายมุมสูงบ้านคลีกลิ้ง จาก google earth 34 หนังสือเรียนรายวิชาคลีกลิ้งศึกษา ป.๑-ป.๖ พื้นที่บริเวณชุมชนบ้านคลีกลิ้งมีสภาพเป็นโนนสูงบริเวณชุมชนและพื้นที่รอบข้าง เป็นพื้นราบ ตั้งอยู่เขตทุ่งกุลาร้องไห้สภาพดินเป็นดินร่วนปนทราย ความอุดมสมบูรณ์ค่อนข้างต�่ำ มีล�ำน�้ำไหลผ่านคือล�ำน�้ำห้วยก๊ากว๊าก(ก๊ากว๊ากเป็นภาษาลาว ที่แปลถึงแม่น�้ำที่มีขนาดกว้างใหญ่) ทรัพยากรธรรมชาติเหล่านี้ได้เป็นแหล่งสะท้อนการด�ำเนินวิถีชีวิตของคนในชุมชนได้เป็นอย่างดี ในด้านการพึ่งพาธรรมชาติ ๑. ป่าชุมชนดงใหญ่ มีเนื้อที่ ๔๙๘ ไร่ เป็นพื้นที่อนุรักษ์๓๕๐ ไร่ ในอดีตป่าแห่งนี้เป็นป่า ที่มีความเสื่อมโทรมเป็นอย ่างมาก ในปีพ.ศ.๒๕๓๖ ได้เกิดกลุ ่มอนุรักษ์ป ่าดงใหญ ่ดงยางขึ้น โดยมีนายไพร กมล เป็นผู้ริเริ่มเคลื่อนไหวในการอนุรักษ์ป่าชุมชน และเริ่มกิจกรรมปลูกป่าดงใหญ่ เฉลิมพระเกียรติโดยความร ่วมมือระหว ่างโรงเรียนบ้านคลีกลิ้งกับกลุ ่มอนุรักษ์ป ่าดงใหญ ่ดงยาง ในปี๒๕๔๖ ท�ำให้ป่าดงใหญ่กลับมาอุดมสมบูรณ์อีกครั้ง ทรัพยากรในท้องถิ่น บทที่ ๕

ภาพถ่ายมุมสูงป่าดงใหญ่ จาก google earth ภาพถ่ายกิจกรรมปลูกป่า ปี ๒๕๔๖ “ขี้กระบอง เป็นผลิตภัณฑ์ ที่เกิดจากป่าชุมชน” 35 หนังสือเรียนรายวิชาคลีกลิ้งศึกษา ป.๑-ป.๖ ในปัจจุบันชุมชนได้ช่วยกันอนุรักษ์และฟื้นฟูป่าให้เป็น พื้นป่าที่มีความอุดมสมบูรณ์ มีต้นยางนา เป็นต้นไม้เศรษฐกิจ ของชุมชน คนในชุมชนมีรายได้เสริมจากการท�ำขี้ยาง,ขี้ไต้ หรือขี้กระบอง เป็นแหล่งท�ำมาหากินของคนในชุมชนจนถือ ได้ว่าป่าชุมชนดงใหญ่เป็นที่พึ่งพิงตามวีถิชาวบ้านอย่างแท้จริง

ภาพถ่ายมุมสูงป่าดงยาง จาก google earth ภาพถ่ายอ่างเก็บน�้ำห้วยก๊ากว๊าก จาก google earth ภาพถ่ายป่าดงยาง ปี ๒๕๖๖ 36 หนังสือเรียนรายวิชาคลีกลิ้งศึกษา ป.๑-ป.๖ ๒. ป่าดงยาง มีเนื้อที่ประมาณ ๔๙๐ ไร่ เป็นแหล่งทรัพยากรธรรมชาติที่ส�ำคัญอีกหนึ่งแห่ง ของชุมชนบ้าน คลีกลิ้งที่ควรค่าแก่การอนุรักษ์เพราะพื้นที่แห่งนี้เป็นแหล่งทรัพยากรธรรมชาติชั้นดี โดยเฉพาะเห็ดจัดเป็นอาหารทางธรรมชาติที่ชาวบ้านนิยมรับประทานและป ่าดงยางยังเป็นที่ตั้ง ของวัดอุทยานธรรมดงยางซึ่งนับได้ว่าเป็นสถานที่ยึดเหนียวจิตใจที่ส�ำคัญของคนในชุมชน ๓. ห้วยก๊ากว๊าก เป็นล�ำน�้ำธรรมชาติที่ไหลผ ่านหลายจังหวัด ได้แก่ ร้อยเอ็ด ยโสธร และไหลรวมกับล�ำน�้ำเสียวที่จังหวัดศรีสะเกษ เป็นทรัพยากรทางน�้ำที่ส�ำคัญในการท�ำเกษตรกรรม ของชุมชนบ้านคลีกลิ้ง ท�ำให้ผู้คนบริเวณนี้สามารถท�ำนาได้ถึงปีละ ๒ ครั้งและบริเวณล�ำห้วยยังได้มี การสร้างอ่างเก็บน�้ำขนาดใหญ่เป็นบ่อเกิดประเพณีแข่งเรือของชุมชนบ้านคลีกลิ้ง

37 หนังสือเรียนรายวิชาคลีกลิ้งศึกษา ป.๑-ป.๖ กิตติพงษ์สนเล็ก. มปป. หอไตรวัดศรีมงคล : หอไตรกลางน�้ำที่โดดเด่นเป็นเอกลักษณ์อีกแห่งหนึ่ง ของจังหวัดศรีสะเกษ. เข้าถึงได้จาก : https://www.finearts.go.th. (๑ เมษายน ๒๕๖๖). บ้านเมือง. 2564. พระอาจารย์จรัน”จาริกธุดงค์ จากวัดพระธาตุผาซ่อนแก้วสู่วัดพระธาตพนม. เข้าถึงได้ จาก : www.banmuang.co.th. (๑ เมษายน ๒๕๖๖). บรรณานุกรม

38 หนังสือเรียนรายวิชาคลีกลิ้งศึกษา ป.๑-ป.๖ ที่ปรึกษา พระครูภาวนาสีลวิสุทธิ์ เจ้าอาวาสวัดดงก้าวกัลยาราม ดร. แม่ชีทศพร วชิระบ�ำเพ็ญ คณะท�ำงาน นายวิชัย โพธิ์ศรี ผู้อ�ำนายการโรงเรียนบ้านคลีกลิ้ง นางสาวอรพิน ผาสุข ครูช�ำนาญการพิเศษโรงเรียนบ้านคลีกลิ้ง นายนฤพนต์แก้วศรีจันทร์ ครูโรงเรียนบ้านคลีกลิ้ง นางสาวบุษยมาส ภูสีดาว ครูโรงเรียนบ้านคลีกลิ้ง นางสาวสุปราณีศรีเมือง ครูโรงเรียนบ้านคลีกลิ้ง นายจรูญโรจน์ไชยโคตร ครูโรงเรียนบ้านคลีกลิ้ง นายทวีวรรณสุทธิ์ ครูช่วยสอนโรงเรียนบ้านคลีกลิ้ง นางสาววาสนา แดงบุญเรือง บุคลากรคณิตศาสตร์โรงเรียนบ้านคลีกลิ้ง นางสาวสกาวเดือน ดวงดาว ครูธุรการโรงเรียนบ้านคลีกลิ้ง นางสาวยุวธิดา สีสมสัน ครูอัตราจ้างโรงเรียนบ้านคลีกลิ้ง นางสาวนริศรา วรรณวงษ์ ครูอัตราจ้างโรงเรียนบ้านคลีกลิ้ง นายอาวรณ์ศรีศิลป์ ประธานคณะกรรมการสถานศึกษา นายวิมาล ทองกลม ก�ำนันต�ำบลคลีกลิ้ง นายวิฑูรย์กตะศิลา ผู้ใหญ่บ้านคลีกลิ้งหมู่ที่ ๑ นายไพร กมล ผู้ใหญ่บ้านคลีกลิ้งหมู่ที่ ๗ นายทองดีแผนศิลา ข้าราชการบ�ำนาญ พิสูจน์อักษร นายจรูญโรจน์ไชยโคตร ครูโรงเรียนบ้านคลีกลิ้ง นายนฤพนต์แก้วศรีจันทร์ ครูโรงเรียนบ้านคลีกลิ้ง บรรณาธิการ นายวิชัย โพธิ์ศรี ผู้อ�ำนายการโรงเรียนบ้านคลีกลิ้ง นางสาวอรพิน ผาสุข ครูช�ำนาญการพิเศษโรงเรียนบ้านคลีกลิ้ง นายนฤพนต์แก้วศรีจันทร์ ครูโรงเรียนบ้านคลีกลิ้ง นางสาวบุษยมาส ภูสีดาว ครูโรงเรียนบ้านคลีกลิ้ง นางสาวสุปราณีศรีเมือง ครูโรงเรียนบ้านคลีกลิ้ง นายจรูญโรจน์ไชยโคตร ครูโรงเรียนบ้านคลีกลิ้ง นายทวีวรรณสุทธิ์ ครูช่วยสอนโรงเรียนบ้านคลีกลิ้ง นางสาววาสนา แดงบุญเรือง บุคลากรคณิตศาสตร์โรงเรียนบ้านคลีกลิ้ง นางสาวสกาวเดือน ดวงดาว ครูธุรการโรงเรียนบ้านคลีกลิ้ง นางสาวยุวธิดา สีสมสัน ครูอัตราจ้างโรงเรียนบ้านคลีกลิ้ง นางสาวนริศรา วรรณวงษ์ ครูอัตราจ้างโรงเรียนบ้านคลีกลิ้ง คณะผู้จัดท�ำ