วิชารายงานทางการเงินและการวิเคราะห์งบการเงิน

2

การวเิ คราะหร ายงาน
ทางการเงนิ

(Financial Report Analysis)

1. การเปลย่ี นแปลงในระดบั ราคา

การเปลีย่ นแปลงในระดับราคา คือ การที่ราคาสินคาและบริการเปลีย่ นแปลงไปทําใหมีผลกระทบ
ตอ อาํ นาจซอื้ และคาของเงนิ เปลีย่ นแปลงไปดว ยโดยทีค่ ุณภาพของสนิ คา และบริการยังคงเดิม

1. การเปลีย่ นแปลงในระดับราคาทัว่ ไป (General Price Changes) หมายถึง การเปลีย่ นแปลง
โดยเฉลี่ยของระดับราคาสินคาและบริการโดยทั่วไปของประเทศ ระดับราคานี้มีสวนสัมพันธ
กบั อํานาจซือ้ โดยท่วั ไป คือ ถา ระดับราคาสนิ คาและบริการโดยเฉลีย่ สูงขึน้ จะทาใหอํานาจซ้ือ
โดยทัว่ ไปลดลง และถาระดับราคาสินคาและบริการโดยเฉลีย่ ลดลงก็จะมีผลทําใหอํานาจซือ้
เพมิ่ ขน้ึ

2. การเปลีย่ นแปลงในระดับราคาเฉพาะอยาง (Specific Price Changes) หมายถึงการ
เปลีย่ นแปลงของระดับราคาสินคาและบริการเฉพาะอยาง เชน การเปลี่ยนแปลงของราคา
นาํ้ มนั อาหาร เครื่องด่มื เส้อื ผา เปนตน
13

2. การประเมนิ ผลกระทบของ
การเปลย่ี นแปลงในระดบั ราคา

1. สินทรัพยทีเ่ ปนตัวเงิน (Monetary Assets) ไดแก เงินสด ลูกหนี้การคา หลักทรัพยเพือ่ คาจะแสดงจํานวนเงินคงที่
ไมกระทบตอการวิเคราะหทางการเงินแตกระทบตออํานาจซื้ออาจจะลดลงหรือเพิ่มขึ้น

2. สนิ ทรัพยท ่ีไมเ ปน ตวั เงนิ (Nonmonetary Assets) ไดแก สนิ คา คงเหลือ เงนิ ลงทุนในหุนสามัญ
ที่ดิน อาคารและอุปกรณ เปนสินทรัพยทีม่ ีแนวโนมจะเปลี่ยนแปลงตามการเปลีย่ นแปลงของ
ระดับราคาทัว่ ไป เนื่องจากไมไดแสดงราคาตามอํานาจซือ้ ในปจจุบัน ทําใหงบกําไรขาดทุน
และงบแสดงฐานะการเงนิ แสดงผดิ จากความจรงิ จงึ กระทบตอ การวเิ คราะหท างการเงนิ

3. หนีส้ ินที่เปนตัวเงิน (Monetary Liabilities) ไดแก เจาหนีก้ ารคา ตั๋วเงินจาย คาใชจาย
คางจาย เชน คาเชาคางจาย ดอกเบี้ยคางจาย เงินกูย ืมระยะยาว จะไมมีการ
เปลีย่ นแปลงไปตามระดับราคาแตจะทาใหมีผลกําไรหรือขาดทุนจากอํานาจซือ้
เกดิ ขน้ึ จงึ ไมก ระทบตอ การวเิ คราะหท างการเงนิ

14

4. ห นี ส้ ิ น ที ไ่ ม เ ป น ตั ว เ งิ น ( Nonmonetary Liabilities) ไ ด แ ก ห นี ้สิ น ที ่
กําหนดใหชาระดวยการใหบริการหรือสงมอบสินคา มีแนวโนมทีจ่ ะ
เปลย่ี นแปลงไปตามระดบั ราคา จงึ กระทบตอ การวเิ คราะหท างการเงนิ

5. สวนของเจาของ (Proprietorship) โดยปกติจะถือเปนรายการที่ไมเปนตัว
เงิน ยกเวนหุนบุริมสิทธิชนิดทีร่ ะบุจํานวนการจายคืนทีแ่ นนอน
(Liquidation) ดังนัน้ การแสดงรายการสวนของเจาของในงบแสดงฐานะ
การเงนิ จงึ ตอ งปรบั คา ตามการเปลย่ี นแปลงของระดับราคาใหมีผลกระทบ
ตอ การวเิ คราะหท างการเงนิ

15

3. การปรบั ปรงุ ระดบั ราคา
ในรายงานทางการเงนิ

เพื่อใหผูบริหารสามารถใชประโยชนจากรายงานทางการเงินหรืองบการเงิน จึงไดมีการปรับปรุงรายการตางๆ
ในงบการเงินใหใกลเคียงกับความเปนจริงมากทีส่ ุดเทาที่จะทําได ซึ่งการปรับปรุงจะไมบันทึกในสมุดบัญชี แตจะ
ปรบั ปรงุ เฉพาะงบการเงนิ เทา นน้ั นกั บญั ชไี ดเ สนอวธิ กี ารปฏบิ ตั ิ เมอ่ื มกี ารเปลย่ี นแปลงระดบั ราคา 4 วิธี คือ

1. วิธรี าคาทุนปจจบุ นั (Current Cost) แทนราคาทุนเดิม (Historical Cost)
2. วิธีปรับราคาดว ยระดับดัชนีราคา (Price Level Index Adjustment)
3. วิธผี สมแบบทุนปจจุบันและระดบั ดชั นรี าคา (Current Cost and Price Level Index)
4. วิธีเปรียบเทยี บรายจายปจ จบุ ันทส่ี มั พนั ธก ับรายได (Matching Current Costs

Against Revenue)

16

4. การวเิ คราะหร ายงานทางการเงนิ

การวิเคราะหรายงานทางการเงิน (Financial Report
Analysis) หมายถึง กระบวนการคนหาขอเท็จจริงเที่ยวกับ
ฐานะทางการเงิน และผลการดําเนินงานของกิจการในงบ
การเงินมาแยกวิเคราะหโดยวิธีการตางๆ เชน การ
เปรียบเทียบงบการเงิน การหารอยละ การหาอัตราสวน การ
หาแนวโนมแลวแปลความหมาย ตลอดจนการทํางบแสดง
การเปลี่ยนแปลงฐานะการเงินเพื่อใหสื่อความหมายไดชัดเจน
มากกวาการพิจารณาจากงบการเงินอยางเดียว ซึง่ จะมี
ประโยชนสาํ หรับผบู ริหารและบคุ คลภายนอก

17

ผูว ิเคราะหรายงานทางการเงิน มี 2 จําพวก คือ ผูวิเคราะหภายนอกกับผูว ิเคราะหภายในสําหรับผูวิเคราะห
ภายนอก ไดแก ผูลงทุน เจาหนี้ รัฐบาล เปนตน สวนผูว ิเคราะหภายในคือ ฝายบริหารนัน่ เอง ในการวิเคราะหทาง
การเงินนั้น ผูวิเคราะหภายในคอนขางไดเปรียบกวาเพราะมีขอมูลตัวเลขทางการเงินที่ละเอียดและสมบูรณกวา
อยางไรกด็ ีผูวิเคราะหทางการเงนิ มีวตั ถปุ ระสงคในการวเิ คราะหทางการเงนิ แตกตางกัน ดังน้ี

1. ผลู งทุนหรือเจาของกจิ การ 2. เจา หนี้

3. ผบู ริหาร 4. นกั ลงทุนใหม

5. ผสู อบบัญชี 6. กลุมผลประโยชนอ่ืนๆ

18

5. ความสาํ คญั ในการวเิ คราะห
รายงานทางการเงนิ

1. เพื่อประเมินผลการปฏิบัติงานของฝายจัดการและวัดความกาวหนาทางธุรกิจ ทําให
ทราบสมรรถภาพในการหากําไรและฐานะการเงินของกิจการ

2. เพื่อพิจารณาการใหกูยืมของธนาคาร ซึ่งจะพิจารณาวาควรใหกูยืมหรือไม
โดยพิจารณาความสามารถในการชําระหนี้

3. เพื่อใชพิจารณาการลงทุนในบริษทั โดยดูความมั่นคงปลอดภัย
พิจารณาสภาพเสี่ยง และอัตราผลตอบแทนจากการลงทุน

4. เพื่อเปนแนวทางในการวางนโยบายและควบคุมการดําเนินงานของบริษัทดาน
ตางๆ เชน กําหนดกําไร อัตราผลตอบแทนตอยอดขาย นโยบายการใหสินเชื่อ
ตลอดจนประสิทธิภาพในการเรียกเก็บเงินจากลูกหนี้

19

6. ขอ จาํ กดั ในการวเิ คราะห
รายงานทางการเงนิ

1. วิธีการบันทึกบัญชีตองถูกตองและเปนทีย่ อมรับ (Accepted Accounting
Principle) เพราะการบันทึกบัญชีมีหลายวิธี แตละวิธีกอใหเกิดผลกําไรจาก
การดาเนินงานและแสดงฐานะการเงินแตกตางกัน เชน การคํานวณคา
เสือ่ มราคา การคํานวณตนทุนของสินคาคงเหลือ ถาวิธีการไมเหมือนกัน
อาจทําใหผูว ิเคราะหประเมินขอมูลออกมาตางกันได วิธีแกไขก็คือ ปรับ
รายการใหอยูใตมาตรฐานบัญชีเดียวกัน

2. การวิเคราะหรายงานทางการเงินเปนการวิเคราะหเชิงตัวเลข
(Quantitative) มีปญหาหลายประเภททีไ่ มอาจบอกออกมาเปนขอมูลเชิง
ตัวเลขได เชน ขอมูลการนัดหยุดงาน นาทวมไฟไหม ฯลฯ ซึ่งขอมูลเหลานี้
มีอิทธิพลตองบการเงินมิใชนอย จึงอาจทําใหการประเมินขอมูลผิดพลาด
ได วิธีแกไขก็คือ การรวบรวมขอมูลเชิงคุณภาพมาประกอบการวิเคราะห
ดว ย

20

3. ระยะเวลาสิน้ สุดของงบการเงิน ผูว ิเคราะหตองระมัดระวังงวดการเงินทีแ่ ตกตางกัน
หรือสิ้นสุดไมเหมือนกัน เชน ธุรกิจแหงหนึง่ สิน้ สุด ณ วันที่ 31 ธันวาคม แตอีกธุรกิจ
หนึ่งทีน่ ํามาเปรียบเทียบนั้นอาจสิ้นสุด 30 มิถุนายน ในกรณีเชนนีอ้ าจนําไปสูการ
เปรียบเทียบที่ผิดพลาดไดและจะผิดพลาดรายแรงยิ่งขึ้นในกรณีการเปรียบเทียบ
กิจการจําหนายสินคาตามฤดูกาล (Seasonal Sales) วิธีแกไขก็คือตองตระหนักถึง
ความจริงขอนี้ และทําการปรับตัวเลขใหอยูใน งวดระยะเวลาเดียวกัน

4. การวิเคราะหไมไดคํานึงถึงคาปจจุบันของเงิน (Time Value of Money) เพราะเงิน
จํานวนเดียวกันแตตางเวลากันอาจมีคาตางกัน ซึง่ อาจทําใหผูว ิเคราะหสรุปผลการ
ดําเนินงานและฐานะการเงินผิดพลาด

5. ตัวเลขตัวหนึ่งๆ มีความหมายเฉพาะตัว ตัวเลขในทางการบัญชีตัวหนึ่งๆ จะนําไปใช
ไดเฉพาะประโยชนอันเดียวเทานั้น จึงเปนเรือ่ งทีผ่ ูใชตัวเลขจะตองศึกษาและเขาใจ
ใหถองแทเสียกอนที่จะนําไปใช มิฉะนั้นการดําเนินงานอาจจะใหคําตอบทีผ่ ิด
ตัวอยางทีเ่ ห็นไดชัดคือ ตัวเลข ที่เกีย่ วกับตนทุนมักจะทําใหผูใชสับสนอยูเสมอ
เพราะมีตนทุนอยูหลายชนิด และแตละตัวจะนําไปใชประโยชนตางๆ กัน

21

6. ตัวเลขในทางการบัญชีเปนตัวเลขโดยประมาณ เพราะไมสามารถหาจํานวนจริงได
เลย เชน คา เสอ่ื มราคา หนส้ี งสยั จะสญู

7. ตัวเลขที่ตองการอาจไมสมบูรณ เนือ่ งจากกิจกรรมบางอยางไมปรากฏเปนตัวเลข
ในทางบัญชี เพราะกิจการจะบันทึกเฉพาะรายการที่เกี่ยวกับเงินสดเทานั้น

8. ตัวเลขเปนเพียงสวนหนึง่ ของขอมูลทั้งหมด ผูว ิเคราะหตองไมใหความเชื่อถือกับ
ตัวเลขมากเกินไป โดยไมคํานึงถึงปจจัยอื่นๆ การวิเคราะหอาจผิดพลาดไดงาย
ฉะนั้นตองพิจารณาปจจัยอื่นประกอบ เชน ชื่อเสียงของกิจการ ประวัติการชําระหนี้
ความสามารถในการบริหารของฝายจัดการ จึงสรุปไดวาจะตองพิจารณาทัง้ ขอมูลที่
เปนตัวเลข (Quantitative Factors) และขอมูลที่ไมสามารถจะแสดงเปนตัวเลข
(Qualitative) ประกอบกัน

22

7. เทคนคิ และวธิ กี ารในการ
วเิ คราะหร ายงานทางการเงนิ

เพื่อใหการวิเคราะหรายการในงบการเงินสามารถเสนอขอมูลไดเดนชัดขึน้ ในการวิเคราะหงบการเงินเพือ่ จัดทํา
รายงาน ผูว ิเคราะหจะตองมีความรูในการใชเทคนิคในการวิเคราะหรายงานทางการเงิน (Financial Analysis
Technique) ซง่ึ เทคนิคการวิเคราะหรายงานทางการเงนิ ทน่ี ยิ มใชม ดี งั น้ี

1. งบการเงินเปรียบเทยี บ (Comparative Financial Statement)
2. การหารอยละของยอดรวม (Common-Size Percentage)
3. การวเิ คราะหอ ัตราสวน (Ratio Analysis)

23

4. การทางบแสดงการเปลยี่ นแปลงฐานะการเงนิ (Statement of Changes in Financial Position)

4.1 งบกระแสเงินทนุ (Fund Flow Statements) หรอื งบเงินทุนหมนุ เวยี น (Working Capital Statement)
4.2 งบกระแสเงินสด (Cash Flow Statement)

ขอมูลเกี่ยวกับการเปลีย่ นแปลงฐานะการเงินของกิจการเปนประโยชน
ตอการประเมินกิจกรรมดําเนินงาน กิจกรรมการลงทุน กิจกรรมการจัดหา
เงินในรอบระยะเวลาทีเ่ สนอรายงานขอมูลดังกลาวเปนประโยชนตอผูใชงบ
การเงินในการประเมินความสามารถของกิจการในการกอใหเกิดเงินสดและ
รายการเทียบเทา เงินสด ตลอดจนความจาํ เปนในการใชก ระแสเงินสดนน้ั

24