คติ ใจ Teen นิทานคุณธรรมแปลจีน-ไทย 45 母 mǔ 即 jí 向 xiàng 次 cì 女 nǚ 曰 yuē ：“忤 wǔ 逆 nì 婢 bì 不 bù 遵 zūn 父 fù 母 mǔ 命 mìng ， 今 jīn 欲 yù 以 yǐ 儿 ér 代 dài 姊 zǐ ，儿 ér 肯 kěn 行 háng 否 fǒu ？” (母 mǔ 亲 qīn 当 dāng 即 jí 对 duì 二 èr 女 nǚ 儿 ér 说 shuō ：“你 nǐ 姐 jiě 这 zhè 个 ge 不 bú 孝 xiào 的 de 丫 yā 头 tou 不 bù 听 tīng 父 fù 母 mǔ 的 de 话 huà ，现 xiàn 在 zài 想 xiǎng 让 ràng 你 nǐ 代 dài 替 tì 姐 jiě 姐 jiě ，你 nǐ 肯 kěn 去 qù 吗 ma ？”) ณ ขณะนั้น มารดาจึงกล่าวกับลูกสาวคนรองว่า “พี่สาวเจ้านี่อกตัญญู มิฟังคำบิดามารดา บัดนี้ข้าเจ้าแต่งงานแทนพี่สาว เจ้าจะยอมหรือไม่” 女 nǚ 慨 kǎi 然 rán 曰 yuē ：“父 fù 母 mǔ 之 zhī 命 mìng ，即 jí 乞 qǐ 丐 gài 不 bù 敢 gǎn 辞 cí ； 何 hé 以 yǐ 见 jiàn 毛 máo 家 jiā 郎 láng 便 biàn 终 zhōng 身 shēn 饿 è 莩 piǎo 死 sǐ 乎 hū ？” (二 èr 女 nǚ 儿 ér 感 gǎn 慨 kǎi 地 dì 说 shuō : “父 fù 母 mǔ 的 de 话 huà ，即 jí 使 shǐ 嫁 jià 给 gěi 乞 qǐ 丐 gài 我 wǒ 也 yě 不 bù 敢 gǎn 推 tuī 辞 cí ； 况 kuàng 且 qiě 怎 zěn 么 me 知 zhī 道 dào 毛 máo 家 jiā 郎 láng 会 huì 一 yí 辈 bèi 子 zi 贫 pín 穷 qióng 而 ér 最 zuì 后 hòu 饿 è 死 sǐ 呢 n e ？”) ลูกสาวคนรองถอนใจพร้อมกล่าวว่า “แม้ว่าท่านพ่อท่านแม่ให้ลูกแต่งกับขอทาน ลูกก็มิกล้าขัด อีกทั้งจะรู้ได้ อย่างไรว่าแต่งกับชายตระกูลเหมาจะยากจนจนอดตายตลอดชีวิตเล่า ” 父 fù 母 mǔ 大 dà 喜 xǐ ，即 jí 以 yǐ 姊 zǐ 妆 zhuāng 妆 zhuāng 女 nǚ ，登 dēng 车 chē 径 jìng 去 qù 。 (父 fù 母 mǔ 非 fēi 常 cháng 高 gāo 兴 xìng ，立 lì 即 jí 把 bǎ 姐 jiě 姐 jiě 的 de 嫁 jià 妆 zhuang 给 gěi 二 èr 女 nǚ 儿 ér 穿 chuān 戴 dài 上 shàng ， 登 dēng 上 shàng 彩 cǎi 车 chē 一 yì 直 zhí 走 zǒu 了 le 。) บิดามารดาได้ยินจึงดีใจ ทั้งรีบนำชุดแต่งงานผู้เป็นพี่สวมใส่ให้กับผู้เป็นน้อง พร้อมส่งขึ้นเกี้ยวรับตัวฯ ออกจากเรือน
46 คติ ใจ Teen นิทานคุณธรรมแปลจีน-ไทย 入 rù 门 mén ，夫 fū 妇 fù 雅 yǎ 敦 dūn 好 hǎo 逑 qiú 。 (嫁 jià 到 dào 毛 máo 家 jiā 以 yǐ 后 hòu ，夫 fū 妻 qī 文 wén 雅 yǎ 敦 dūn 厚 hòu ，感 gǎn 情 qíng 很 hěn 好 hǎo 。) เมื่อแต่งงานมายังตระกูลเหมา ก็เป็นคู่สามีภรรยาที่ให้เกียรติซึ่งกันและกัน 第 dì 女 nǚ 素 sù 病 bìng 赤 chì 鬜 qiān ，毛 máo 郎 láng 稍 shāo 介 jiè 意 yì 。 (但 dàn 是 shì 二 èr 女 nǚ 儿 ér 一 yí 向 xiàng 患 huàn 有 yǒu 秃 tū 鬓 bìn 的 de 病 bìng ， 毛 máo 郎 láng 稍 shāo 稍 shāo 有 yǒu 点 diǎn 儿 er 不 bù 乐 lè 意 yì 。) ทว่าลูกสาวคนรองมีอาการเส้นจอนผมร่วงมาโดยตลอด ชายตระกูลเหมาก็แอบเจ็บปวดใจกับแทนนาง 及 jí 知 zhī 易 yì 嫁 jià 之 zhī 说 shuō ，益 yì 以 yǐ 知 zhī 己 jǐ 德 dé 女 nǚ 。 ( 等 děng 到 dào 他 tā 知 zhī 道 dào 姐 jiě 妹 mèi 易 yì 嫁 jià 这 zhè 一 yī 说 shuō , 更 gèng 把 bǎ 她 tā 当 dàng 做 zuò 知 zhī 己 jǐ 感 gǎn 激 jī 她 tā 。) เมื่อผู้เป็นสามีทราบถึงเรื่องพี่น้องสับตัวแต่งงาน ก็ยิ่งซาบซึ้งใจนางมากขึ้น 无 wú 何 hé ，毛 máo 郎 láng 补 bǔ 博 bó 士 shì 弟 dì 子 zǐ ，往 wǎng 应 yìng 乡 xiāng 试 shì 。 (过 guò 了 le 不 bù 久 jiǔ ，毛 máo 郎 láng 被 bèi 选 xuǎn 为 wéi 国 guó 子 zǐ 监 jiàn 监 jiān 生 shēng ， 去 qù 省 shěng 城 chéng 参 cān 加 jiā 秋 qiū 季 jì 举 jǔ 行 xíng 的 de 乡 xiāng 试 shì 。) ผ่านไปไม่นาน ชายตระกูลเหมาได้รับคัดเลือกเป็นนักเรียนในสำนักบัณฑิต ระดับประเทศ พร้อมเข้าเมืองไปสอบชิงตำแหน่งบัณฑิตระดับชนบทรอบฤดู ใบไม้ร่วง
คติ ใจ Teen นิทานคุณธรรมแปลจีน-ไทย 47 经 jīng 王 wáng 舍人 shěrén 庄 zhuāng ，店主 diànzhǔ 先 xiān 一 yī 夕 xī 梦 mèng 神 shén 曰 yuē ： (路 lù 上 shang 经 jīng 过 guò 历 lì 城 chéng 县 xiàn 王 wáng 舍 shě 人 rén 庄 zhuāng ，店 diàn 主 zhǔ 在 zài 前 qián 一 yì 天 tiān 夜 yè 里 lǐ 梦 mèng 见 jiàn 神 shén 仙 xiān 对 duì 他 tā 说 shuō ：) ระหว่างทางผ่านหมู่บ้านหวังเส่อจวง ตำบลลี่เฉิง เจ้าของโรงแรมในหมู่บ้านนี้ ได้ฝันเห็นเทวดาเมื่อคืนมาบอกว่า “旦夕 dànxī 有 yǒu 毛 máo 解 jiě 元 yuán 来 lái ，后 hòu 且 qiě 脱 tuō 汝 rǔ 于 yú 厄 è ， 可 kě 善 shàn 待 dài 之 zhī 。” (“ 明天晚上 míngtiānwǎnshang 有 yǒu 毛 máo 解 jiě 元 yuán 从 cóng 东边 dōngbian 来 lái ，以 yǐ 后 hòu 这 zhè 个 gè 人 rén 能 néng 在 zài 危 wēi 难 nàn 中 zhōng 把 bǎ 你 nǐ 解 jiě 救 jiù 出 chū 来 lái ，你 nǐ 要 yào 好 hǎo 好 hǎo 招 zhāo 待 dài 他 tā 。”) “ในวันพรุ่งจะมีบัณฑิตตระกูลเหมามาจากบูรพา คนผู้นี้จะช่วยเหลือเจ้าให้ พ้นภัยในอนาคต เจ้าจงต้อนรับขับสู้เขาให้ดี” 以 yǐ 故 gù 晨 chén 起 qǐ ， 专 zhuān 伺 cì 察 chá 东 dōng 来 lái 客 kè 。 (因 yīn 此 cǐ 店 diàn 主 zhǔ 早 zǎo 晨 chén 起 qǐ 来 lái ， 专 zhuān 门 mén 留 liú 心 xīn 观 guān 察 chá 从 cóng 东 dōng 边 bian 来 lái 的 de 客 kè 人 ren 。) ด้วยเหตุนี้เมื่อเจ้าของโรงแรมตื่นขึ้น จึงเฝ้ามองแขกที่มาจากทิศตะวันออกอย่างใจจดใจจ่อ
48 คติ ใจ Teen นิทานคุณธรรมแปลจีน-ไทย 及 jí 得 dé 公 gōng ，甚 shèn 喜 xǐ 。 ( 等 děng 到 dào 见 jiàn 了 le 毛 máo 公 gōng ，特 tè 别 bié 高 gāo 兴 xìng 。) เมื่อเจอชายตระกูลเหมา ก็ดีใจเป็นอย่างยิ่ง 供 gòng 具 jù 甚 shèn 丰 fēng ，且 qiě 不 bù 索 suǒ 直 zhí 。 (给 gěi 他 tā 准 zhǔn 备 bèi 的 de 酒 jiǔ 食 shí 非 fēi 常 cháng 丰 fēng 盛 shèng ，并 bìng 且 qiě 不 bú 要 yào 钱 qián 。) อีกทั้งเตรียมข้าวปลาอาหารอย่างเต็มโต๊ะให้ชายตระกูลเหมา โดยไม่เก็บเงินสักแดง 公 gōng 问 wèn 故 gù ，特 tè 以 yǐ 梦 mèng 兆 zhào 告 gào 。 (毛 máo 公 gōng 问 wèn 这 zhè 是 shì 什 shén 么 me 缘 yuán 故 gù ， 店 diàn 主 zhǔ 特 tè 地 dì 把 bǎ 梦 mèng 里 lǐ 的 de 祥 xiáng 兆 zhào 告 gào 诉 sù 他 tā 。) ชายตระกูลเหมาจึงถามสาเหตุ เจ้าของโรงแรมจึงเล่าเรื่องราวในฝันให้เขาฟัง 公 gōng 颇 pō 自 zì 负 fù 。 (毛 máo 公 gōng 因 yīn 此 cǐ 也 yě 有 yǒu 些 xiē 自 zì 负 fù 。) ด้วยเหตุนี้ชายตระกูลเหมาจึงได้ใจ 私 sī 计 jì 女 nǚ 发 fā 鬑 lián 鬑 lián ，虑 lǜ 为 wéi 显 xiǎn 者 zhě 笑 xiào ,富 fù 贵 guì 后 hòu 当 dāng 易 yì 之 zhī 。 (他 tā 心里 xīnli 暗想 ànxiǎng 妻子 qīzi 的 de 鬓发 bìnfà 稀少 xīshǎo ，担心 dānxīn 被 bèi 显贵们 xiǎnguìmen 嘲笑 cháoxiào ， 于是 yúshì 产生 chǎnshēng 了 le 富贵 fùguì 以后 yǐhòu 另 lìng 换 huàn 一 yī 个 gè 妻子 qīzi 的 de 念头 niàntou 。) ในใจของเขาได้แต่คิดถึงตนจะถูกพวกผู้ดีมีตระกูลหัวเราะว่าภรรยาตนเป็น โรคเส้นจอนผมร่วงหรือไม่ ทั้งยังคิดที่จะแต่งภรรยาใหม่เมื่อได้ดิบได้ดี
คติ ใจ Teen นิทานคุณธรรมแปลจีน-ไทย 49 及 jí 试 shì ，竟 jìng 落 luò 第 dì ， (等到考试完了，竟然没有考中。) เมื่อสอบเสร็จ ปรากฎว่าสอบไม่ติดอย่างไม่คาดคิด 偃 yǎn 蹇 jiǎn 丧 sàng 志 zhì ，赧 nǎn 见 jiàn 主 zhǔ 人 rén ， (他 tā 无 wú 精 jīng 打 dǎ 采 cǎi ，十 shí 分 fēn 懊 ào 丧 sàng 。因 yīn 为 wéi 羞 xiū 愧 kuì ，没 méi 脸 liǎn 去 qù 见 jiàn 店 diàn 主 zhǔ 人 rén ,) เขาก็ท้อแท้ผิดหวังอย่างยิ่ง เพราะไม่อาจที่จะเจอหน้าเจ้าของโรงแรมผู้นั้น 不 bù 敢 gǎn 复 fù 由 yóu 王 wáng 舍 shě ，迁 qiān 道 dào 归 guī 家 jiā 。 (不 bù 敢 gǎn 再 zài 从 cóng 王 wáng 舍 shě 人 rén 店 diàn 经 jīng 过 guò ，就 jiù 绕 rào 道 dào 回 huí 家 jiā 了 le 。) ทั้งยังไม่กล้าผ่านโรงแรมนั้น ได้แต่เดินอ้อมทางกลับบ้าน 逾 yú 三 sān 年 nián ，再 zài 赴 fù 试 shì ，店 diàn 主 zhǔ 延 yán 候 hòu 如 rú 前 qián 。 (过 guò 了 le 三 sān 年 nián ,又 yòu 去 qù 赴 fù 试 shì , 店 diàn 主 zhǔ 仍 réng 然 rán 像 xiàng 上 shàng 次 cì 那 nà 样 yàng 热 rè 情 qíng 招 zhāo 待 dài 他 tā 。) สามปีผ่านไป ชายตระกูลเหมาก็กลับไปสอบอีกครั้ง เจ้าของโรงแรมก็ยังต้อนรับขับสู้เขาเป็นอย่างดีดังเดิม 公 gōng 曰 yuē ：“尔 ěr 言 yán 不 bù 验 yàn ，殊 shū 惭 cán 祗 zhī 奉 fèng 。” ( 毛公 máogōng 说 shuō ： “你 nǐ 的话 dehuà 上 shàng 一 yī 次 cì 没有 méiyǒu 应验 yìngyàn ，我 wǒ 很 hěn 惭愧 cánkuì ， 实在 shízài 对不起 duìbuqǐ 你 nǐ 的 de 殷勤 yīnqín 招待 zhāodài 。”) ชายตระกูลเหมาจึงถามว่า “คำทำนายของท่านครั้งก่อนมิเห็นเป็นจริง ข้ารู้สึกอับอายต่อการต้อนรับขับสู่ของท่านเสียจริง”
50 คติ ใจ Teen นิทานคุณธรรมแปลจีน-ไทย 主 zhǔ 人 rén 曰 yuē ：“秀 xiù 才 cái 以 yǐ 阴 yīn 欲 yù 易 yì 妻 qī ， 故 gù 被 bèi 冥 míng 司 sī 黜 chù 落 luò ，岂 qǐ 吾 wú 梦 mèng 不 bù 足 zú 践 jiàn 耶 yē ？” (店主 diànzhǔ 人 rén 说 shuō ：“上次 shàngcì 因为 yīnwéi 你 nǐ 心里 xīnli 暗想 ànxiǎng 另 lìng 换 huàn 一 yī 个 gè 妻子 qīzi ， 所以 suǒyǐ 被 bèi 阴间 yīnjiān 地府 dìfǔ 的 de 官 guān 罢黜 bàchù 落榜 luòbǎng 。 哪里 nǎlǐ 是 shì 我 wǒ 的 de 梦 mèng 没 méi 有 yǒu 应 yìng 验 yàn 呀 ya ？”) เจ้าของโรงแรมจึงกล่าวว่า “ครั้งก่อนเป็นเพราะท่านมีใจที่คิดจะเปลี่ยน ภรรยาใหม่ด้วยเหตุนี้จึงถูกยมทูตลบชื่อท่านออกจากบัญชี ฝันของข้าจะไม่เป็นจริงได้อย่างไรเล่า” 公 gōng 愕 è 然 rán ，问 wèn 故 gù 。 (毛 máo 公 gōng 很 hěn 惊 jīng 讶 yà ，问 wèn 他 tā 是 shì 怎 zěn 么 me 知 zhī 道 dào 这 zhè 个 ge 缘 yuán 故 gù 的 de 。) ชายตระกูลเหมาประหลาดใจยิ่ง จึงถามเจ้าของโรงแรมว่ารู้สาเหตุนี้ได้อย่างไร 主 zhǔ 人 rén 曰 yuē ：“别 bié 后 hòu 复 fù 梦 mèng 神 shén 告 gào ，故 gù 知 zhī 之 zhī 。” (店 diàn 主 zhǔ 人 rén 说 shuō ：“分 fēn 别 bié 后 hòu 又 yòu 梦 mèng 见 jiàn 神 shén 仙 xiān 告 gào 诉 sù 我 wǒ ， 所 suǒ 以 yǐ 知 zhī 道 dào 这 zhè 个 ge 缘 yuán 故 gù 。” ) เจ้าของโรงแรมกล่าวว่า “หลังจากครั้งก่อนท่านจากไป ท่านเทวดาก็ได้มา เข้าฝันบอกข้าอีกครั้ง ดังนั้นข้าจึงทราบสาเหตุนี้”
คติ ใจ Teen นิทานคุณธรรมแปลจีน-ไทย 51 公 gōng 闻 wén 而 ér 惕 tì 然 rán 悔 huǐ 惧 jù ，木 mù 立 lì 若 ruò 偶 ǒu 。 (毛 máo 公 gōng 听 tīng 了 le 又 yòu 悔 huǐ 恨 hèn 又 yòu 害 hài 怕 pà ， 像 xiàng 木 mù 偶 ǒu 一 yí 样 yàng 呆 dāi 呆 dāi 地 dì 站 zhàn 在 zài 那 nà 里 lǐ 。) เมื่อชายตระกูลเหมาได้ยินจึงกลัวและละอายใจ ยืนแข็งทื่อ ณ แห่งนั้นราวกับท่อนไม้ 主 zhǔ 人 rén 又 yòu 曰 yuē ：“秀 xiù 才 cái 宜 yí 自 zì 爱 ài ， 终 zhōng 当 dàng 作 zuò 解 jiě 首 shǒu 。” (店 diàn 主 zhǔ 人 rén 又 yòu 说 shuō :“秀 xiù 才 cái 应 yīng 该 gāi 自 zì 爱 ài , 你 nǐ 终 zhōng 究 jiū 应 yīng 当 dāng 做 zuò 解 jiě 元 yuán 的 de 。”) เจ้าของโรงแรมกล่าวอีกครั้ง “ท่านบัณฑิตเอ๋ย ท่านควรรักศักดิ์ศรีตน อย่างไร ท่านก็สอบติดเป็นบัณฑิตระดับชนบทแน่นอน” 入 rù 试 shì ，果 guǒ 举 jǔ 贤 xián 书 shū 第 dì 一 yī 。 (进 jìn 入 rù 考 kǎo 场 chǎng ，果 guǒ 然 rán 中 zhōng 了 le 第 dì 一 yī 名 míng 举 jǔ 人 rén 。) เมื่อสอบเสร็จ ก็สอบติดเป็นอันดับหนึ่งดั่งคำทำนาย 夫 fū 人 rén 发 fā 亦 yì 寻 xún 长 cháng ，云 yún 鬟 huán 委 wěi 绿 lǜ ，倍 bèi 增 zēng 妩 wǔ 媚 mèi 。 (夫 fū 人 rén 的 de 鬓 bìn 发 fà 也 yě 渐 jiàn 渐 jiàn 地 dì 长 cháng 起来 qǐlái ，那 nà 云 yún 朵 duǒ 般 bān 的 de 鬓 bìn 发 fà 显 xiǎn 出 chū 黑 hēi 油 yóu 油 yóu 的 de 光 guāng 泽 zé ， 更 gèng 增 zēng 加 jiā 了 le 她 tā 的 de 美 měi 丽 lì 。) จอนผมของภรรยาก็ค่อย ๆ งอกขึ้นมา เส้นผมบาง ๆ ราวกับเมฆก็กลับดำสุก สกาว ความงามของนางยิ่งเพิ่มทวีคูณ
52 คติ ใจ Teen นิทานคุณธรรมแปลจีน-ไทย 其 qí 姊 zǐ 适 shì 里 lǐ 中 zhōng 富 fù 儿 ér ，意 yì 气 qì 自 zì 高 gāo 。 (她 tā 的 de 姐 jiě 姐 jiě 嫁 jià 给 gěi 同 tóng 街 jiē 一 yī 个 gè 财 cái 主 zhǔ 家 jiā 的 de 儿 ér 子 zi ， 自 zì 己 jǐ 觉 jué 得 de 十 shí 分 fēn 得 dé 意 yì ，趾 zhǐ 高 gāo 气 qì 扬 yáng 。) ส่วนพี่สาวของนางได้แต่งกับบุตรของเศรษฐีในตรอกเดียวกัน ตนจึงรู้สึกพึงพอใจ 夫 fū 荡 dàng 惰 duò ，家 jiā 渐 jiàn 陵 líng 替 tì ，贫 pín 无 wú 因 yīn 火 huǒ 。 ( 丈 zhàng 夫 fu 是 shì 个 gè 浪 làng 荡 dàng 公 gōng 子 zǐ ，很 hěn 懒 lǎn 惰 duò ，家 jiā 境 jìng 渐 jiàn 渐 jiàn 衰 shuāi 落 luò ， 穷 qióng 得 dé 连 lián 饭 fàn 都 dōu 吃 chī 不 bú 上 shàng 。) สามีเป็นคุณชายเสเพล ทั้งยังเกียจคร้าน ฐานะครอบครัวจึงค่อยๆล้มละลาย กระทั่งยากจนแม้แต่ข้าวยังไม่มีจะกิน 闻 wén 妹 mèi 为 wéi 孝 xiào 廉 lián 妇 fù ，弥 mí 增 zēng 愧 kuì 怍 zuò 。 (她 tā 听 tīng 说 shuō 妹 mèi 妹 mèi 做 zuò 了 le 孝 xiào 廉 lián 夫 fū 人 rén ， 更 gèng 增 zēng 加 jiā 了 le 惭 cán 愧 kuì 。) ครั้นได้ยินว่าน้องสาวของตนได้รับพระราชทานเป็นฮูหยิน ฉายาเสี้ยวเหลียน ตนก็ยิ่งเกิดความอับอาย 姊 zǐ 妹 mèi 辄 zhé 避 bì 路 lù 而 ér 行 háng 。 (有 yǒu 时 shí 姐 jiě 妹 mèi 两 liǎng 个 gè 在 zài 路 lù 上 shang 遇 yù 就 jiù 躲 duǒ 开 kāi 走 zǒu 。) ครั้นสองพี่น้องนี้พอเจอกันบนถนน ต่างก็หลบหน้ากัน
คติ ใจ Teen นิทานคุณธรรมแปลจีน-ไทย 53 未 wèi 几 jǐ ，良 liáng 人 rén 又 yòu 卒 zú ，家 jiā 落 luò 。 (过 guò 了 le 不 bù 久 jiǔ ，大 dà 女 nǚ 儿 ér 的 de 丈 zhàng 夫 fu 又 yòu 死 sǐ 了 le ，家 jiā 境 jìng 败 bài 落 luò 。) ผ่านไปไม่นาน สามีของลูกสาวคนโตก็ตาย ทั้งฐานะทางครอบครัวก็ล้มละลาย 毛 máo 公 gōng 又 yòu 擢 zhuó 进 jìn 士 shì 。 (毛 máo 公 gōng 又 yòu 中 zhōng 了 le 进 jìn 士 shì 。) ส่วนชายตระกูลเหมาก็สอบติดบัณฑิตระดับจิ้นซื่อ 女 nǚ 闻 wén ，刻 kè 骨 gǔ 自 zì 眼 yǎn ，遂 suì 忿 fèn 然 rán 废 fèi 身 shēn 为 wéi 尼 ní 。 (大 dà 女 nǚ 儿 ér 听 tīng 到 dào 后 hòu ，她 tā 自 zì 己 jǐ 刻 kè 骨 gǔ 铭 míng 心 xīn 地 dì 悔 huǐ 恨 hèn ，于 yú 是 shì 就 jiù 愤 fèn 然 rán 废 fèi 弃 qì 自 zì 身 shēn ，削 xuē 发 fà 当 dāng 了 le 尼 ní 姑 gū 。) ครั้นลูกสาวคนโตได้ยินเรื่องนี้นางทั้งเสียใจทั้งยังโกรธตนเอง กระทั่งยอมโกน หัวเข้าวัด บวชเป็นนางชี ====================
54 คติ ใจ Teen นิทานคุณธรรมแปลจีน-ไทย 本 běn 文 wén 节 jié 选 xuǎn 自 zì 清 qīng 代 dài 蒲 pú 松 sōng 龄 líng 《聊 liáo 斋 zhāi 志 zhì 异 yì • 姊 zǐ 妹 mèi 易 yì 嫁 jià 》。这 zhè 篇 piān 小 xiǎo 说 shuō 通 tōng 过 guò 妹 mèi 妹 mèi 代 dài 替 tì 姐 jiě 姐 jiě 出 chū 嫁 jià 的 de 故 gù 事 shi ，说 shuō 明 míng 了 liǎo 好 hǎo 有 yǒu 好 hǎo 报 bào ，恶 è 有 yǒu 恶 è 报 bào ，劝 quàn 人 rén 向 xiàng 善 shàn ，不 bú 要 yào 嫌 xián 贫 pín 爱 ài 富 fù 。 นิทานเรื่องนี้ มาจากนิยาย “เหลียวไจจื้ออี้ หรือ บันทึกเรื่องพิสดาร จากห้องหนังสือ” ตอน น้องสาวออกเรือนแทน ประพันธ์โดย ผู่ ซ่งหลิง ในสมัยราชวงศ์ชิง นิทานเรื่องนี้เป็นเรื่องราวเกี่ยวกับน้องสาวแต่งงานออก เรือนแทนพี่สาว สอนให้พวกเรารู้ว่า ทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว ดังนั้นควรกระทำ แต่ความดี ไม่ควรชอบแต่คนรวย ดูถูกคนจน
คติ ใจ Teen นิทานคุณธรรมแปลจีน-ไทย 55 河 中 石 兽
56 คติ ใจ Teen นิทานคุณธรรมแปลจีน-ไทย 何 hé 中 zhōng 石 shí 兽 shòu สิงโตหินใต้น้ำ 沧 cāng 州 zhōu 南 nán 一 yī 寺 sì 临 lín 河 hé 干 gān ， (沧 cāng 州 zhōu 的 de 南 nán 面 miàn ，有 yǒu 座 zuò 寺 sì 庙 miào 紧 jǐn 靠 kào 着 zhe 河 hé 边 biān ，) ทางด้านทิศใต้ของเมืองชางโจว มีวัดแห่งหนึ่งติดกับริมแม่น้ำ 山 shān 门 mén 圮 pǐ 于 yú 河 hé ，二 èr 石 shí 兽 shòu 并 bìng 沉 chén 焉 yān 。 (山 shān 门 mén 倒 dǎo 塌 tā 在 zài 河 hé 里 lǐ , 门 mén 前 qián 的两 liǎng 只 zhī 石 shí 兽 shòu 也 yě 一 yì 起 qǐ 沉 chén 到 dào 河 hé 里 lǐ 去 qù 了 le 。) ครั้งหนึ่งประตูวัดทล่มลงสู่แม่น้ำ สิงโตหินคู่หน้าประตูก็จมลงแม่น้ำเช่นกัน 阅 yuè 十 shí 余 yú 岁 suì ，僧 sēng 募 mù 金 jīn 重 chóng 修 xiū ， (过 guò 了 le 十 shí 多 duō 年 nián ，和 hé 尚 shang 募 mù 集 jí 了 le 一 yì 些 xiē 钱 qián 要 yào 重 chóng 修 xiū 山 shān 门 mén ，) ผ่านไปสิบปีพระสงฆ์รวบรวมปัจจัยได้ก่อนหนึ่ง เพื่อนำมาบูรณะประตูวัด 10
คติ ใจ Teen นิทานคุณธรรมแปลจีน-ไทย 57 求 qiú 石 shí 兽 shòu 于 yú 水 shuǐ 中 zhōng ，竟 jìng 不 bù 可 kě 得 dé 。 (就 jiù 派 pài 人 rén 到 dào 河 hé 里 lǐ 去 qù 打 dǎ 撈 lāo 那 nà 两 liǎng 只 zhī 石 shí 兽 shòu ，竟 jìng 然 rán 找 zhǎo 不 bú 到 dào 了 le 。) จึงขอกำลังคนลงไปในแม่น้ำ งมหาสิงโตหินคู่นั้น แต่หาเท่าไรก็หาไม่พบ 以 yǐ 为 wéi 顺 shùn 流 liú 下 xià 矣 yǐ ， (人 rén 们 men 以 yǐ 为 wéi 石 shí 兽 shòu 顺 shùn 着 zhe 河 hé 水 shuǐ 流 liú 到 dào 下 xià 游 yóu 去 qù 了 le ，） ผู้คนคิดว่าสิงโตหินนี้ถูกพัดไหลไปอยู่ท้ายแม่น้ำ 棹 zhào 数 shù 小 xiǎo 舟 zhōu ，曳 yè 铁 tiě 钯 bā ， (就 jiù 驾 jià 着 zhe 几 jǐ 只 zhī 小 xiǎo 船 chuán ，拖 tuō 着 zhe 铁 tiě 耙 pá 子 zǐ ，） จึงพากันพายเรือไป พร้อมเอาคราดเหล็กครูดกับดินในแม่น้ำ 寻 xún 十 shí 余 yú 里 lǐ 无 wú 迹 jì 。 (寻 xún 找 zhǎo 了 le 十 shí 多 duō 里 lǐ ，也 yě 不 bú 见 jiàn 石 shí 兽 shòu 的 de 踪 zōng 迹 jì 。） ระยะทางผ่านไปกี่สิบลี้หาเท่าไรก็หาไม่พบ 一 yī 讲 jiǎng 学 xué 家 jiā 设 shè 帐 zhàng 寺 sì 中 zhōng ， (有 yǒu 个 gè 教 jiāo 书 shū 的 de 先 xiān 生 sheng 在 zài 寺 sì 庙 miào 里 lǐ 设 shè 馆 guǎn 讲 jiǎng 学 xué ，） ในวัด มีอาจารย์ท่านหนึ่งกำลังบรรยายชั้นเรียน 闻 wén 之 zhī 笑 xiào 曰 yuē ： (听 tīng 到 dào 人 rén 们 men 没 méi 找 zhǎo 到 dào 石 shí 兽 shòu ，笑 xiào 着 zhe 说 shuō ：） เมื่อได้ยินผู้คนยังคนหาสิงโตคู่นี้ไม่พบ จึงหัวเราะแล้วกล่าวว่า
58 คติ ใจ Teen นิทานคุณธรรมแปลจีน-ไทย “尔 ěr 辈 bèi 不 bù 能 néng 究 jiū 物 wù 理 lǐ 。 (“你 nǐ 们 men 不 bù 能 néng 仔 zǐ 细 xì 研 yán 究 jiū 事 shì 物 wù 的 de 道 dào 理 lǐ 。） “พวกเจ้ามิได้ไตร่ตรองเหตุผลให้ดี 是 shì 非 fēi 木 mù 杮 fèi ，岂 qǐ 能 néng 为 wéi 暴 bào 涨 zhǎng 携 xié 之 zhī 去 qù ？ (这 zhè 石 shí 兽 shòu 不 bú 是 shì 木 mù 片 piàn 儿 ér ,怎 zěn 么 me 能 néng 被 bèi 暴 bào 涨 zhǎng 的 de 河 hé 水 shuǐ 冲 chōng 走 zǒu 呢 ne ?） สิงโตคู่นี้มิได้ทำมาจากไม้จะถูกกระแสน้ำที่เชี่ยวกราดพัดพาไปได้อย่างไร 乃 nǎi 石 shí 性 xìng 坚 jiān 重 zhòng ，沙 shā 性 xìng 松 sōng 浮 fú ， (因 yīn 为 wéi 石 shí 头 tou 质 zhì 地 dì 坚 jiān 硬 yìng 沉 chén 重 zhòng ，沙 shā 子 zi 松 sōng 软 ruǎn 漂 piāo 浮 fú ，) เป็นเพราะว่าหินนั้นมีความแข็งและหนัก ส่วนทรายนั้นอ่อนนุ่มลอยบนผิวน้ำ 湮 yān 于 yú 沙 shā 上 shàng ，渐 jiàn 沉 chén 渐 jiàn 深 shēn 耳 ěr 。 (石 shí 兽 shòu 埋 mái 没 mò 在 zài 沙 shā 子 zi 上 shàng ，越 yuè 陷 xiàn 越 yuè 深 shēn 啊 ā 。） สิงโตหินจึงถึงทรายกลบฝังไว้ยิ่งครูดดิน ก็จะยิ่งจมลึกน่ะ 沿 yán 河 hé 求 qiú 之 zhī ，不 bù 亦 yì 傎 diān 乎 hū ？” (沿 yán 着 zhe 河 hé 水 shuǐ 往 wǎng 下 xià 游 yóu 寻 xún 找 zhǎo ，不 bú 是 shì 很 hěn 可 kě 笑 xiào 吗 ma ？”） แล้วค้นหาไปตามกระแสน้ำยันท้ายน้ำ ไม่เป็นเรื่องช่างน่าขำหรือ 众 zhòng 服 fú 为 wéi 确 què 论 lùn 。 (大 dà 家 jiā 都 dōu 信 xìn 服 fú 这 zhè 种 zhǒng 说 shuō 法 fǎ 是 shì 正 zhèng 确 què 的 de 。） ผู้คนเมื่อได้ฟัง ล้วนคิดว่าวิธีนี้เป็นสิ่งที่ถูกต้อง
คติ ใจ Teen นิทานคุณธรรมแปลจีน-ไทย 59 一 yī 老 lǎo 河 hé 兵 bīng 闻 wén 之 zhī ，又 yòu 笑 xiào 曰 yuē ： (有 yǒu 位 wèi 老 lǎo 河 hé 兵 bīng 听 tīng 了 le ，又 yòu 笑 xiào 着 zhe 说 shuō ：） อดีตทหารเรือท่านหนึ่งเมื่อได้ยินเรื่องนี้จึงหัวเราะแล้วกล่าวว่า “凡 fán 河 hé 中 zhōng 失 shī 石 shí ，当 dāng 求 qiú 之 zhī 于 yú 上 shàng 流 liú 。 (“凡 fán 是 shì 掉 diào 到 dào 河 hé 里 lǐ 的 de 石 shí 头 tou ，应 yīng 当 dāng 到 dào 上 shàng 游 yóu 去 qù 寻 xún 找 zhǎo 。） ไม่ว่าหินก้อนไหนตกลงสู่แม่น้ำ ควรจะไปค้นหาที่ต้นน้ำ 盖 gài 石 shí 性 xìng 坚 jiān 重 zhòng ，沙 shā 性 xìng 松 sōng 浮 fú ， (因 yīn 为 wéi 石 shí 头 tou 质 zhì 地 dì 坚 jiān 硬 yìng 沉 chén 重 zhòng ，沙 shā 子 zi 松 sōng 软 ruǎn 漂 piāo 浮 fú ，） เป็นเพราะว่าหินนั้นแข็งและหนัก ส่วนทรายนั้นอ่อนนุ่มลอยบนผิวน้ำ 水 shuǐ 不 bù 能 néng 冲 chōng 石 shí ， (河 hé 水 shuǐ 冲 chōng 不 bù 动 dòng 石 shí 头 tou ，） กระแสน้ำไม่สามารถพัดพาหินไปไหนได้ 其 qí 反 fǎn 激 jī 之 zhī 力 lì ，必 bì 于 yú 石 shí 下 xià 迎 yíng 水 shuǐ 处 chù 啮 niè 沙 shā 为 wéi 坎 kǎn 穴 xué ， (它 tā 的 de 反 fǎn 冲 chōng 力 lì ，一 yí 定 dìng 会 huì 在 zài 石 shí 头 tou 下 xià 面 mian 迎 yíng 水 shuǐ 的 de 地 dì 方 fāng ， 把 bǎ 沙 shā 子 zi 冲 chōng 成 chéng 陷 xiàn 坑 kēng ，） แรงสะท้อนกลับของกระแสน้ำ ย่อมกระทบบริเวณล่างของสิงโตหิน ทำให้ ทรายก็ยุบลงกลายเป็นโพรง
60 คติ ใจ Teen นิทานคุณธรรมแปลจีน-ไทย 渐 jiàn 激 jī 渐 jiàn 深 shēn ，至 zhì 石 shí 之 zhī 半 bàn ，石 shí 必 bì 倒 dǎo 掷 zhì 坎 kǎn 穴 xué 中 zhōng 。 (越 yuè 冲 chōng 越 yuè 深 shēn ， 冲 chōng 到 dào 石 shí 头 tou 一 yí 半 bàn 的 de 时 shí 候 hou ， 石 shí 头 tou 必 bì 定 dìng 翻 fān 落 luò 在 zài 陷 xiàn 坑 kēng 里 lǐ 。） ยิ่งยุบก็ยิ่งจมลึก เมื่อก้อนหินจมไปครึ่งหนึ่ง ก้อนหินย่อมพลิกตัวกลับแล้วจมลงสู่โพรง 如 rú 是 shì 再 zài 啮 niè ，石 shí 又 yòu 再 zài 转 zhuǎn 。 转 zhuàn 转 zhuàn 不 bù 已 yǐ ， ( 像 xiàng 这样 zhèyàng 河水 héshuǐ 再次 zàicì 把 bǎ 沙子 shāzi 冲 chōng 成 chéng 陷坑 xiànkēng ，石头 shítou 又 yòu 再次 zàicì 翻转 fānzhuǎn 落 luò 在 zài 坑 kēng 里 lǐ ，这样 zhèyàng 翻转 fānzhuǎn 不停 bùtíng ，） ทรายก็ยุบลงกลายเป็นโพรงอีก ก้อนหินก็พลิกตัวกลับจมลงสู่โพรง เป็นเช่นนี้ ครั้งแล้วครั้งเล่า 遂 suì 反 fǎn 溯 sù 流 liú 逆 nì 上 shàng 矣 yǐ 。 (于 yú 是 shì 石 shí 头 tou 反 fǎn 而 ér 逆 nì 流 liú 而 ér 上 shàng 了 le 。） เหตุนี้ก้อนหินจึงตลบตัวทวนกระแสน้ำขึ้นไปต้นน้ำ 求 qiú 之 zhī 下 xià 流 liú ，固 gù 傎 diān ；求 qiú 之 zhī 地 dì 中 zhōng 不 bù 更 gèng 颠 diān 乎 hū ？” (到 dào 河 hé 的 de 下 xià 游 yóu 去 qù 寻 xún 找 zhǎo 石 shí 兽 shòu ，固 gù 然 rán 可 kě 笑 xiào ；到 dào 地 dì 下 xià 去 qu 找 zhǎo ，不 bú 是 shì 更 gèng 可 kě 笑 xiào 吗 ma ?”) ไปค้นหาที่ท้ายน้ำ ช่างน่าขำเสียจริง ยิ่งลงไปงมหาใต้ดิน ยิ่งไม่เป็นเรื่องช่าง น่าขำหรือ
คติ ใจ Teen นิทานคุณธรรมแปลจีน-ไทย 61 如 rú 其 qí 言 yán ，果 guǒ 得 dé 于 yú 数 shù 里 lǐ 外 wài 。 (人们 rénmen 按照 ànzhào 老 lǎo 河 hé 兵 bīng 的话 dehuà 去 qù 寻找 xúnzhǎo ，果然 guǒrán 在 zài 上游 shàngyóu 几 jǐ 里外 lǐwài 的 de 地方 dìfāng 找到 zhǎodào 了 le 这 zhè 两 liǎng 只 zhī 石 shí 兽 shòu 。） ผู้คนก็ใช้วิธีค้นหาตามคำพูดของอดีตทหารเรือผู้นี้ก็พบสิงโตทั้งคู่อยู่บริเวณ ต้นน้ำที่ห่างไปกี่สิบลี้ 然 rán 则 zé 天 tiān 下 xià 之 zhī 事 shì ， (既 jì 然 rán 这 zhè 样 yàng ，那 nà 么 me 世 shì 界 jiè 上 shàng 的 de 各 gè 种 zhǒng 各 gè 样 yàng 的 de 事 shì 物 wù ，） ในเมื่อเป็นเช่นนี้เรื่องราวต่าง ๆ บนโลกใบนี้ 但 dàn 知 zhī 其 qí 一 yī ，不 bù 知 zhī 其 qí 二 èr 者 zhě 多 duō 矣 yǐ ， (人 rén 们 men 只 zhī 了 liǎo 解 jiě 一 yī 个 gè 方 fāng 面 miàn ，而 ér 不 bù 了 liǎo 解 jiě 另 lìng 一 yī 个 gè 方 fāng 面 miàn 的 de 事 shì 情 qing 太 tài 多 duō 了 le ，） ผู้คนมากมายเข้าใจเรื่องราวเพียงแค่ด้านเดียว แต่กลับไม่รู้เรื่องอีกด้านหนึ่ง 可 kě 据 jù 理 lǐ 臆 yì 断 duàn 欤 yú ！ (可 kě 以 yǐ 根 gēn 据 jù 自 zì 己 jǐ 的 de 理 lǐ 解 jiě 去 qù 主 zhǔ 观 guān 臆 yì 断 duàn 吗 ma ？） เพียงยึดอัตวิสัยของตนไปคาดคะเนตัดสินเช่นนั้นหรือ ====================
62 คติ ใจ Teen นิทานคุณธรรมแปลจีน-ไทย 纪 jì 昀 yún (1724-1805 ） ， 清 qīng 代 dài 学 xué 者 zhě 、 文 wén 学 xué 家 jiā 。字 zì 晓 xiǎo 岚 lán ，一 yī 字 zì 春 chūn 帆 fān ，直 zhí 隶 lì (今 jīn 河北省 héběishěng ） 人 rén 。他 tā 文思 wénsī 敏 mǐn 捷 jié ，学 xué 识 shí 渊 yuān 博 bó ，乾 qián 隆 lóng 年 nián 间 jiān 任 rèn 《四 sì 库 kù 全 quán 书 shū 》总 zǒng 纂 zuǎn 官 guān ，并 bìng 主 zhǔ 持 chí 删 shān 定 dìng 《四 sì 库 kù 全 quán 书 shū 总 zǒng 目 mù 》 200 卷 juǎn 。 著 zhù 有 yǒu 清 qīng 代 dài 著 zhù 名 míng 的 de 笔 bǐ 记 jì 小 xiǎo 说 shuō 集 jí 《 阅 yuè 微 wēi 草 cǎo 堂 táng 笔 bǐ 记 jì 》 ， 题 tí 材 cái 以 yǐ 妖 yāo 怪 guài 鬼 guǐ 狐 hú 为 wéi 主 zhǔ ，也 yě 记 jì 述 shù 了 le 一 yì 些 xiē 轶 yì 闻 wén 逸 yì 事 shì 、名 míng 物 wù 典 diǎn 故 gù ，内 nèi 容 róng 相 xiāng 当 dāng 广 guǎng 泛 fàn 。 นิทานเรื่องนี้ประพันธ์โดย จี้อวิ๋น (ค.ศ.1724-1805) นามรอง เสี่ยวหลาน นามอื่น ชุนฝาน ปัญญาชน นักวรรรคดีชาวมณฑลจื๋อลี่ ใน สมัยราชวงศ์ชิง (ปัจจุบันพื้นที่ส่วนใหญ่คือมณฑลเหอเป่ย์) ด้านการ ประพันธ์เป็นเลิศ มีความรู้หลากแขนงอย่างลึกซึ้ง ในรัชสมัยพระเจ้าเฉียนห ลงฮ่องเต้เป็นขุนนางตำแหน่งเป็นบรรณาธิการของ “ประมวลสาส์นสี่พระ คลัง (สื่อคู่ฉวนซู” ทั้งดูแลการชำระ “สารบัญรวมประมวลสาส์นฯ” ทั้ง200 บท มีผลงานหนังสือรวมเรื่องประหลาดชื่อ “เยว่เวยฉ่าวถางปี่จี้”ซึ่งเป็นบท ประพันธ์ที่มีชื่อเสียงในยุคราชวงศ์ชิง เนื้อหาหลักเกี่ยวกับภูตผีปีศาจ ทั้งบรรยายถึงตำนานเรื่องเล่าต่างๆเนื้อหาค่อนข้างหลากหลาย
คติ ใจ Teen นิทานคุณธรรมแปลจีน-ไทย 63 《河 hé 中 zhōng 石 shí 兽 shòu 》是 shì 其中 qízhōng 著名 zhùmíng 的 de 一 yī 篇 piān 。它 tā 记 jì 述 shù 了 le 寻 xún 找 zhǎo 十 shí 多 duō 年 nián 前 qián 落 luò 于 yú 水 shuǐ 中 zhōng 的 de 石 shí 兽 shòu ，按 àn 一 yī 位 wèi 老 lǎo 兵 bīng 所 suǒ 说 shuō ，在 zài 上游 shàngyóu 捞 lāo 出 chū 的 de 故 gù 事 shi 。原 yuán 因 yīn 是 shì 流 liú 水 shuǐ 的 de 侵 qīn 蚀 shí 和 hé 搬 bān 运 yùn 作 zuò 用 yòng ，使 shǐ 石 shí 兽 shòu 能 néng 逆 nì 流 liú 而 ér 上 shàng 。 นิทานเรื่อง “สิงโตหินใต้น้ำ” นี้ก็เป็นตอนหนึ่งในหนังสือเล่มนี้เนื้อหา เกี่ยวกับเรื่องราวการค้นหาสิงโตหินที่ตกลงไปในแม่น้ำเมื่อสิบปีก่อน โดยใช้ วิธีการของอดีตทหารผู้หนึ่ง ค้นหาบริเวณต้นน้ำ สาเหตุคือ แรงของ กระแสน้ำกับการเคลื่อนตัวของหิน ทำให้สิงโตหินถูกกระแสน้ำพัดทวนขึ้นไป “ 此 cǐ 文 wén 讲 jiǎng 述 shù 了 le 一 yì 则 zé 非 fēi 常 cháng 有 yǒu 教 jiào 育 yù 意 yì 义 yì 的 de 寓 yù 言 yán 故 gù 事 shi ， 表 biǎo 达 dá 了 le 作 zuò 者 zhě 对 duì 学 xué 者 zhě 之 zhī 类 lèi 一 yì 知 zhī 半 bàn 解 jiě 而 ér 又 yòu 自 zì 以 yǐ 为 wéi 是 shì 之 zhī 人 rén 的 de 嘲 cháo 讽 fěng ， 亦 yì 告 gào 诉 sù 了 le 人 rén 物 wù 认 rèn 识 shi 事 shì 物 wù 需 xū 要 yào 全 quán 面 miàn 深 shēn 入 rù 地 dì 调 diào 查 chá 探 tàn 究 jiū 这 zhè 一 yī 道 dào 理 lǐ 。” “ บทประพันธ์นี้บรรยายถึงนิทานเปรียบเปรยที่มีประโยชน์ต่อ การศึกษาอย่างยิ่งบทหนึ่ง แสดงให้เห็นถึง ผู้ประพันธ์มีการกล่าวเยอะหยัน เหน็บแนมเหล่าปัญญาชนผู้รู้ครึ่ง ๆ กลาง ๆ ทั้งคิดว่าความรู้ของตนนั้นถูก เสมอ ทั้งยังกล่าวให้คติว่า การที่พิจารณาเรื่องราวต่างๆ ควรสืบเสาะค้นหา เหตุผลรอบให้ลึกซึ้ง ” (You Zhixin; Chen Chuxue & Shi Mingli, 2009: 122)
64 คติ ใจ Teen นิทานคุณธรรมแปลจีน-ไทย Note …