TINGKATAN 3 2020 NURULAINI ALI 1 BAB 1: RANGSANGAN DAN GERAK BALAS 1.1 Sistem Saraf Manusia 1. Sistem saraf manusia mengawal dan mengkoordinasi (deria, pemikiran & pergerakan) organ dan bahagian badan 2. Struktur sistem saraf manusia 3. Fungsi Sistem saraf manusia a. _________________________________________________________________ b. _________________________________________________________________ c. _________________________________________________________________ d. _________________________________________________________________ Nyatakan Rangsangan dan gerak balas bagi aktiviti di dalam gambar: Rangsangan: _______________________________ Gerak balas :_______________________________ Rangsangan: _______________________________ Gerak balas :_______________________________ SISTEM SARAF MANUSIA Sistem Saraf Pusat Sistem Saraf Periferi Otak Saraf Tunjang Saraf Kranium _________________ _________________ _________________ _________________ _________________ Saraf Spina _________________ _________________ _________________ _________________ _________________
TINGKATAN 3 2020 NURULAINI ALI 2 4. Tindakan Terkawal dan Tindakan Luar Kawal a. Tindakan terkawal - tindakan yang _____________________________________ - dikawal oleh ____________________ - contoh: ___________________________________ - lengkapkan urutan aliran impuls dalam rajah di bawah: b. Tindakan luar kawal - tindakan yang berlaku secara _______________________ ________________________________________________ - lengkapkan jadual di bawah: _____________________________ ________________________ _____________________________ ________________________ _____________________________ ________________________ _____________________________ ________________________ SISTEM SARAF MANUSIA Sistem Saraf Pusat Sistem Saraf Periferi
TINGKATAN 3 2020 NURULAINI ALI 3 5. Kepentingan rangkaian sistem saraf manusia dalam kehidupan - kesan sistem saraf yang terjejas antaranya ialah __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ __________________________________________________________________ 1.2 Rangsangan dan Gerak balas dalam Manusia 1. Lengkapkan jadual yang menunjukkan perbezaan organ deria di bawah: Organ deria Deria Rangsangan Fungsi Mata Telinga Hidung Lidah Kulit i ii iii iv v 2. Label organ deria di bawah: a. MATA (Lukis gambar mata dengan bantuan guru)
TINGKATAN 3 2020 NURULAINI ALI 4 Struktur mata Ciri - ciri Fungsi 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. Apakah Warna Objek yang Dilihat? - Retina mengandungi 2 jenis fotoreseptor iaitu A. ____________ yang peka pada keamatan cahaya yang berbeza termasuklah cahaya yang samar.dan _________. B. ____________ yang peka kepada warna cahaya dalam keadaan cerah. Ada 3 jenis sel kon yang setiap satu peka kepada cahaya __________, __________ dan ___________ Sumber: http://fsi.fk.ui.ac.id/penglihatan-dan-pendengaran/
TINGKATAN 3 2020 NURULAINI ALI 5 Bina laluan cahaya semasa mekanisme penglihatan dalam rajah di bawah Had Deria Penglihatan - keupayaan mata melihat sesuatu objek. Kita tidak dapat melihat objek yang terlalu _______________ atau terlalu __________ - had penglihatan juga melibatkan ________________ dan ____________________ - ________________________ keadaan di mana kita tidak dapat melihat satu objek yang berada di hadapan kita kerana imejnya jatuh di atas bintik buta. Cuba aktiviti di muka surat 25 buku teks - ______________________ keadaan di mana objek yang dilihat berbeza daripada keadaan sebenar. Ini disebabkan oleh gangguan di sekitar objek. Cuba jawab soalan di bawah dengan pantas. i . bulatan tengah yang manakah lebih besar? _______________
TINGKATAN 3 2020 NURULAINI ALI 6 ii. Rajah di bawah menunjukkan wanita muda atau tua? _________________ iii. Rajah di bawah menunjukkan _______________________ iv.Rajah di bawah menunjukkan ______________________ - Di bawah ialah peralatan yang digunakan untuk mengatasi had deria penglihatan. Namakan alatan tersebut ______________ __________________ ____________________ _____________________
TINGKATAN 3 2020 NURULAINI ALI 7 Kecacatan Penglihatan dan Cara Pembetulannya
TINGKATAN 3 2020 NURULAINI ALI 8 b. TELINGA (Lukis struktur telinga dengan bantuan guru) Bahagian Telinga Struktur Telinga Fungsi 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. Bina laluan bunyi di dalam telinga semasa mekanisme pendengaran
TINGKATAN 3 2020 NURULAINI ALI 9 Had Deria Pendengaran - keupayaan telinga untuk mendengar bunyi. - pendengaran manusia hanya boleh mendengar bunyi berfrekuensi dalam julat __________________ - Alat yang membantu mengatasi had pendengaran: _________________________ ______________________ Kecacatan Pendengaran - Punca kecacatan telinga adalah - _____________________________________________ - _____________________________________________ - _____________________________________________ - _____________________________________________ - Kerosakan telinga pada bahagian ___________________ dan ___________________ lebih mudah dibetulkan berbanding bahagian ____________________ - kaedah pembetulan kerosakan telinga untuk pendengaran ialah __________________________, ________________ dan ________________ c. HIDUNG
TINGKATAN 3 2020 NURULAINI ALI 10 d. LIDAH - Deria _____________ mempengaruhi kepekaan deria __________________________ e. KULIT (lukis 5 reseptor pada kulit) Reseptor Ciri - ciri Fungsi
TINGKATAN 3 2020 NURULAINI ALI 11 - Bahagian kulit yang berbeza mempunyai kepekaan yang berbeza dan dipengaruhi oleh _______________________________ dan ______________________________________ - Bahagian kulit yang peka ialah ______________________________________________________ - bahagian kulit yang kurang peka ialah ________________________________________________ 3. Kita mesti mensyukuri anugerah pancaindera kerana gaya hidup yang tidak sihat seperti __________________________, dan kerjaya berisiko seperti _______________________ boleh merosakkan pancaindera jika tidak diambil langkah berjaga - jaga. Situasi Kesan buruk kepada pancaindera Langkah berjaga - jaga 1. Bomba yang memadam kebakaran 2. Petugas di Litar Perlumbaan Formula 1 3. Menonton TV pada jarak yang dekat 4. Penggunaan gajet dalam tempoh yang lama 5. Buruh pembinaan yang membina bangunan 1.3 Rangsangan dan Gerak Balas dalam Tumbuhan Tropisme - Tropisme - gerakbalas tumbuhan terhadap rangsangan seperti ___________, _____________, _____________ dan _________________ - Tropisme positif - ____________________________________________________________ - Tropisme negatif - ___________________________________________________________
TINGKATAN 3 2020 NURULAINI ALI 12 - Padankan jenis tropisme di bawah - Gerak balas nastik - ___________________________________________________ Hidrotropisme Fototropisme Tigmotropisme Geotropisme Gerak balas terhadap sentuhan Gerak balas terhadap air Gerak balas terhadap cahaya Gerak balas terhadap graviti
TINGKATAN 3 2020 NURULAINI ALI 13 1.4 Kepentingan Gerak Balas Terhadap Rangsangan dalam Haiwan Lain Penglihatan Stereoksopik dan Monokular Bandingkan penglihatan stereoskopik dan monokular di bawah: Jenis Penglihatan Monokular Stereoskopik Kedudukan mata Contoh haiwan Lukis medan penglihatan Keluasan penglihatan Keluasan pertindihan medan penglihatan Imej yang terbentuk Kelebihan Jenis haiwan Pendengaran stereofonik - Pendengaran stereofonik - ____________________________________________________ - kelebihan : _________________________________________________________________ - Kepentingan : ______________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ Frekuensi Pendengaran Haiwan Haiwan Julat Frekuansi Singa Laut Anjing Kelawar Tikus Dolfin Gajah
TINGKATAN 3 2020 NURULAINI ALI 14 Organ Deria Menjamin Kesinambungan Haiwan di Bumi Haiwan Organ Deria/ Gerak balas Kesinambungan Garis literal membolehkan ikan menentukan arah dan kadar pergerakan air. Ikan itu kemudiannya dapat merasakan pergerakannya sendiri, bahawa pemangsa atau mangsa mangsa yang berdekatan, dan juga anjakan air objek pegun. Belut elektrik ini merupakan ikan yang unik kerana berkemampuan menghasilkan renjatan elektrik sehingga 860 volt dan arus hampir 1 ampere (dengan kuasa sekitar 600 Watt) pada jangkamasa 2 millisaat. Renjatan ini cukup kuat tetapi terlalu sekejap untuk menyebabkan maut kepada manusia. Walaubagaimanapun renjatan ini tetap menyebabkan kesakitan kepada siapa sahaja yang menerimanya. Ikan ini mempunyai deria pendengaran yang baik, namun deria penglihatan yang lemah. Bagaimanapun ia kebiasaannya dijumpai di perairan yang agak keruh dan menggunakan daya elektrik lemah untuk mengesan kehadiran mangsanya. ____Kewujudan feromone dalam pepijat bau telah ditunjukkan. Pepijat bau mengeluarkan feromon untuk tujuan pertahanan semasa melawan musuh mereka, membuat individu lain spesies yang sama berjaga-jaga dan menjauhkan diri. Trans-2-Hexenal, salah satu daripada komponen bau arnab, mempunyai kesan yang sama. Aktiviti ini bukan spesifik spesies di antara sekurang-kurangnya tiga spesies pepat Pentatomid, Eurydema rugosa, E. pulchra dan Nezara viridula (sumber internet: https://www.jstage.jst.go.jp/article/aez1966/9/3/9_3_153/_article/-char/ja/)
TINGKATAN 3 2020 NURULAINI ALI 15 Kajian Kes (Ruangan jawapan) 1. (a) ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ (b) ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ 2. (a) ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ (b) ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________ ___________________________________________________________________________
TINGKATAN 3 2020 NURULAINI ALI 16 Aktiviti 1.10 Apabila penyelidik menghantar tumbuhan ke Stesen Angkasa Antarabangsa pada tahun 2010, flora itu tidak dimaksudkan untuk hiasan. Sebaliknya, benih bunga kecil ini, yang dipanggil Arabidopsis thaliana-adalah subjek percubaan untuk mengkaji bagaimana akar tumbuhan berkembang dalam persekitaran tanpa berat. Graviti adalah pengaruh penting pada pertumbuhan akar, tetapi saintis mendapati bahawa tumbuhan ruang mereka tidak memerlukannya untuk berkembang. Pasukan penyelidikan dari University of Florida di Gainesville menganggap keupayaan ini berkaitan dengan keupayaan sedia ada tumbuhan untuk mengorientasikan dirinya ketika ia tumbuh. Benih bercambah di Stesen Angkasa Antarabangsa merebak akar yang berkelakuan seperti mereka akan tumbuh di bumi dari benih untuk mencari nutrien dan air dalam corak yang sama dengan graviti. (Berkaitan: "Beyond Gravity.") Sejak bunga mengorbit kira-kira 220 batu (350 kilometer) di atas bumi pada masa itu, eksperimen yang dibiayai oleh NASA menunjukkan bahawa tumbuhan masih mengekalkan naluri tanah apabila mereka tidak mempunyai graviti sebagai panduan. "Peranan graviti dalam pertumbuhan tumbuhan dan pembangunan dalam persekitaran terestrial difahami dengan baik," kata ahli genetik tumbuhan dan pengarang kajian Anna-Lisa Paul, dengan University of Florida di Gainesville. "Apa yang kurang difahami ialah bagaimana tumbuhan bertindak balas apabila anda mengeluarkan graviti." (Lihat video tentang pertumbuhan tumbuhan.) Kajian baru itu mendedahkan bahawa "ciri-ciri pertumbuhan tumbuhan yang kita fikir adalah akibat graviti yang bertindak pada sel-sel tumbuhan dan organ tidak memerlukan graviti," tambahnya. Paul dan kolaboratornya Robert Ferl, ahli biologi tumbuhan di University of Florida di Gainesville, memantau tumbuhan mereka dari Pusat Angkasa Kennedy di Florida menggunakan imej yang dihantar dari stesen angkasa setiap enam jam. Pertumbuhan Akar Tumbuh pada gel yang kaya dengan nutrien dalam piring petri yang jelas, bunga ruang menunjukkan corak pertumbuhan akar yang biasa seperti "mencondongkan," di mana akar bercambah secara progresif apabila mereka keluar. "Apabila kami melihat gambar-gambar pertama datang dari orbit dan melihat bahawa kami mempunyai kebanyakan fenomena skewing kami terkejut," kata Paul.
TINGKATAN 3 2020 NURULAINI ALI 17 Penyelidik selalu berfikir bahawa skewing adalah hasil dari kesan graviti pada bagaimana ujung akar berinteraksi dengan permukaan yang ditemui ketika ia tumbuh, katanya. Tetapi Paul dan Ferl mengesyaki bahawa tanpa kehadiran graviti, isyarat-isyarat lain mengambil alih yang membolehkan tumbuhan itu mengarahkan akar-akarnya dari biji dan menembak cahaya. Tanda-tanda tersebut boleh termasuk kelembapan, nutrien, dan mengelakkan cahaya. Bottom line adalah walaupun tumbuhan tahu bahawa mereka berada dalam persekitaran yang baru, mereka akhirnya berbuat baik, "kata Paul. Tinjauan ini terus meningkatkan prospek memupuk tumbuhan makanan di angkasa dan, akhirnya, di planet lain. "Tidak ada halangan bagi tumbuh-tumbuhan yang tumbuh di kawasan mikro, seperti pada misi jangka panjang ke Marikh, atau dalam persekitaran graviti yang dikurangkan seperti rumah hijau khas di Marikh atau bulan," kata Paul. (Berkaitan: "Pokok Alien Akan Muncul Hitam di Dunia Dengan Bintang Ganda.") Penemuan kajian ini muncul dalam terbitan terkini dalam jurnal BMC Plant Biology. Sumber: https://www.nationalgeographic.com/news/2012/12/121207-plants-grow-space-station-sc ience/