การงานอาชีพฯ ม.4-6 หน่วยที่ 2

หนว่ ยการเรียนร้ทู ี่ ๒
เสอื้ ผา้ และเคร่อื งแต่งกาย

ตวั ชี้วดั

๑. อธบิ ายวิธกี ารทางานเพื่อการดารงชวี ิต (ง ๑.๑ ม.๔-๖/๑)
๒. สร้างผลงานอยา่ งมคี วามคิดสร้างสรรค์ และมที ักษะ

การทางานรว่ มกัน (ง ๑.๑ ม.๔-๖/๒)
๓. มีทักษะการจัดการในการทางาน (ง ๑.๑ ม.๔-๖/๓)
๔. มีทักษะกระบวนการแกป้ ัญหาในการทางาน (ง ๑.๑ ม.๔-๖/๔)
๕. มีทกั ษะในการแสวงหาความรเู้ พอ่ื การดารงชวี ติ (ง ๑.๑ ม.๔-๖/๕)
๖. มคี ณุ ธรรมและลักษณะนิสยั ในการทางาน (ง ๑.๑ ม.๔-๖/๖)
๗. ใช้พลงั งาน ทรพั ยากร ในการทางานอย่างค้มุ คา่ และยงั่ ยนื

เพ่อื การอนุรกั ษ์สง่ิ แวดล้อม (ง ๑.๑ ม.๔-๖/๗)

แผนผังสาระการเรียนรู้

เสอื้ ผา้ และเครื่องแตง่ กาย

การเลือกใช้ เลือกซ้ือ ดูแลรกั ษาเส้อื ผา้ และเครอื่ งแต่งกาย

๑. การเลอื กใช้เสื้อผ้าและเครอื่ งแตง่ กาย

การเลอื กใชเ้ ส้ือผ้าและเครอื่ งแตง่ กาย ควรพิจารณาโอกาส สถานทที่ ีจ่ ะไป
กิจกรรมทีจ่ ะทา รวมถงึ รูปร่างและสผี วิ เปน็ สาคญั

 เลอื กใช้ให้เหมาะสมกบั โอกาส สถานที่ และฤดกู าล
เชน่ ชดุ นักเรยี น

ชุดนอน
ชุดไปเทยี่ ว
 เลือกใชใ้ ห้เหมาะสมกับรูปรา่ ง
เชน่ รูปรา่ งอ้วนเต้ีย ควรสวมเสื้อผ้าสีเข้ม
รปู รา่ งผอมสงู ควรสวมเสอื้ ผ้าเนือ้ หนา สอี อ่ นท่มี ลี วดลายใหญ่

 เลอื กใชเ้ ครอ่ื งแต่งกายใหเ้ หมาะสมกับรปู ร่างและโอกาส
เชน่ ผา้ พันคอ เหมาะสาหรับคนที่มคี อใหญ่ และใช้พนั คอในอากาศหนาวเยน็

กิบ๊ ตดิ ผมและโบผกู ผม สรอ้ ยคอ ควรเลอื กให้กลมกลนื กบั เสอื้ ผา้ ทส่ี วมใส่
ตมุ้ หู ควรเลอื กใหเ้ หมาะสมกบั รูปหน้า

ตุม้ หูห้อยระย้า ตมุ้ หโู ค้งมน ตมุ้ หูห้อยเล็ก ๆ มีความแวววาว

สาหรบั คนหนา้ กลมหรอื คอส้นั สาหรับคนหนา้ เหลย่ี ม สาหรับคนหนา้ ยาว

แตง่ กายได้เหมาะสมกับโอกาส สถานที่ สภาพอากาศ
รูปรา่ งและสผี ิวของตนเองจะทาใหผ้ ้สู วมใส่รสู้ กึ ม่ันใจใน
การเข้าสังคมกับผู้อ่ืน

๒. การเลอื กซอ้ื เส้ือผ้าสาเรจ็ รูป

๒.๑ เหมาะสมกับวตั ถุประสงค์ในการใช้งาน
เลอื กสีสันและโอกาสทเ่ี หมาะสม

๒.๒ เหมาะสมกับรปู ร่างและบุคลกิ ภาพ
เลือกให้เหมาะกบั สผี ิว รูปร่างของผู้สวมใส่

๒.๓ ตัดเย็บเรียบรอ้ ย
สงั เกตจากตะเขบ็ เยบ็ การตดิ ซปิ การตดิ กระดมุ

๒.๔ เน้อื ผา้ ดี
การทอผ้าสม่าเสมอ ไม่ทอหา่ ง ไม่ยับง่าย

๒.๕ ทันสมยั
เลอื กรูปแบบท่ที ันสมยั ช่วยสะทอ้ นรสนยิ ม

๒.๖ ซือ้ ตามงบประมาณทม่ี ี
เสือ้ ผ้าสาเรจ็ รปู ทด่ี ไี มจ่ าเป็นตอ้ งแพงมาก แต่ควรเลอื กให้
เหมาะสมกบั บคุ ลิกภาพและโอกาสการใชง้ าน

๓. กระบวนการดูแลรกั ษาและทาความสะอาดเส้อื ผ้าและเครื่องแต่งกาย

๑. การวางแผน
๒. การปฏบิ ัติงาน
๓. การประเมนิ ผล

๓.๑ การวางแผน ต้องกาหนดวิธีการทางาน วัสดุ อุปกรณ์ ให้มีความ
ประหยัดและปลอดภัย
๓.๒ การปฏบิ ตั ิงาน ทางานตามแผนทว่ี างไว้ เพ่อื ใหเ้ ส้ือผ้าสะอาด นา่ ใช้
๓.๓ การประเมนิ ผล เป็นการตรวจสอบผลงานว่ามขี ้อปรบั ปรุงหรอื ไม่

๔. การดแู ลรกั ษาและทาความสะอาดเสือ้ ผ้า เส้อื ผา้ ไหม

๔.๑ เส้ือผา้ ทท่ี าจากเส้นใยธรรมชาติจากสัตว์
• ควรซักดว้ ยมือและน้ายาซักแหง้
• ไมค่ วรนาผ้าทซ่ี กั เสรจ็ แล้วผึ่งแดดจดั
• เวลารีดควรใชอ้ ณุ หภมู ิปานกลาง
• เม่อื รดี เสื้อผ้าไหมเสรจ็ ควรเกบ็ ในตู้

๔.๒ เสือ้ ผา้ ท่ีทาจากเส้นใยธรรมชาตจิ ากพืช
• ใชผ้ งซกั ฟอก ซักดว้ ยมือหรือเครอื่ งซักผ้าได้
• สามารถผึง่ แดดจัดได้ แต่พอแหง้ ใหร้ ีบเกบ็
• รีดด้วยอุณหภมู ิสูงได้ เพราะมคี ณุ สมบัตทิ นความรอ้ นไดด้ ี

๔. การดแู ลรักษาและทาความสะอาดเสอื้ ผา้ (ต่อ)

๔.๓ เส้อื ผา้ ท่ที าจากเสน้ ใยสงั เคราะห์ ได้แก่
• เสอ้ื ผา้ ทีท่ าจากเส้นใยสงั เคราะหท์ วั่ ไป เชน่ พอลเิ อสเตอร์ ไนลอน อะคริลกิ
 ถ้าซกั ดว้ ยมอื ควรตผี งซักฟอกให้ละลายหมดกอ่ น จงึ นาผ้าลงซกั
 ถา้ เป็นผ้าสหี รือผ้าดา ไมค่ วรผ่ึงแดด ควรผ่ึงทรี่ ม่
 เวลารีดไม่ควรใช้อณุ หภมู สิ งู เพราะจะทาใหผ้ า้ ไหม้ได้

• เสื้อผา้ ท่ีทาจากเสน้ ใยสังเคราะหจ์ าพวกผ้าบาตกิ
เปน็ ผ้าทีต่ กแต่งดว้ ยการลงเทียนและสดี ว้ ยมอื และนามาตดั เยบ็

 ใช้นา้ ยาซกั แหง้ และซกั ดว้ ยมือ
 ไม่ควรผงึ่ แดด ใหใ้ สไ่ ม้แขวนผ่ึงในทรี่ ม่
 ไม่รีดด้วยอุณหภูมิสูงเกินไป

๕. การดแู ลรักษาและทาความสะอาดเครื่องแตง่ กาย

เข็มขดั กระเปา๋ และรองเท้าหนังสังเคราะห์
• ใชผ้ า้ หมาดเช็ดให้สะอาด แล้วนาไปผึง่ ลมจนแหง้
• ไมค่ วรนาไปผึง่ แดด หรอื ใชน้ า้ ยาขดั

เขม็ ขัด กระเปา๋ และรองเท้าหนงั แท้
• ใชผ้ ้าหมาดเช็ดทาความสะอาด แลว้ เช็ดตามด้วยผ้าแหง้
• ใชน้ ้ายาเคลือบหนงั ทาเบา ๆ ทิ้งไวค้ รึ่งช่ัวโมงแล้วเช็ดออก
• เก็บไวใ้ นท่ีทไ่ี ม่มีความชนื้
• ไมค่ วรนาไปผง่ึ แดด

เครื่องประดับทที่ าด้วยเงนิ หรอื ทอง
หลีกเล่ยี งการกระทบของแข็งหรือสัมผัสกบั นา้ หอม สเปรย์

โลชัน หรือสารเคมอี ื่น ๆ เพราะจะทาใหห้ มอง ใชน้ า้ ยาล้างจานผสม
นา้ ใชแ้ ปรงขนออ่ นถูเบา ๆ ล้างดว้ ยน้าสะอาดแล้วเปา่ ใหแ้ หง้

การตดั เยบ็ และดัดแปลงเสื้อผา้

๑. ความสาคัญของการตัดเยบ็ และดดั แปลงเสื้อผา้

เป็นการช่วยประหยัดค่าใช้จ่าย ฝึกความละเอียดรอบคอบ พัฒนาความคิด
สร้างสรรค์ และเปน็ พ้ืนฐานของการประกอบอาชีพ
๒. การตดั เย็บเสอ้ื ผา้

๑) อปุ กรณ์ เครื่องมอื และเคร่ืองใชใ้ นการตัดเย็บเสื้อผ้า แบ่งเป็น ๓ ประเภท คือ
๑.๑ การวดั ตวั และสรา้ งแบบ
เชน่ สายวัด กระดาษสรา้ งแบบ
ดินสอ ยางลบ ไม้บรรทดั
ลกู กลิง้ กรรไกรตัดกระดาษ

๑.๒ การตัดเยบ็
เชน่ กรรไกรตดั ผ้า เขม็ จักร เขม็ มอื เข็มหมุด ดา้ ย จักรเยบ็ ผา้

๑.๓ การรดี ผา้
เชน่ เตารดี หมอนรองรดี ทร่ี องรีด กระบอกฉดี นา้

๒) ข้นั ตอนการตดั เยบ็ เสื้อผา้

๑ วดั ตวั เพื่อสรา้ งแบบตัด
๒ เตรียมผา้

๓,๔ สรา้ งแบบตัด เผื่อตะเขบ็ เยบ็

๕ วางแบบตัด

๖,๗,๘ ตัดผา้ กดรอยแนวเยบ็ เยบ็ ผา้

๙ รีดผ้า
๑๐ สารวจและประเมินความเรยี บร้อย

๓) การตัดเย็บเสอ้ื คอกลมแขนในตวั หรือแขนเลย
๑. การวัดตัว
๒. เตรยี มผ้า วัสดุ อุปกรณ์
๓. สร้างแบบตดั
ช้ินหนา้ ชิน้ หลงั สร้างแขนในตวั หรอื แขนเลยดา้ นหนา้ ขยายคอเส้อื ด้านหนา้
ขยายคอเสื้อด้านหลัง การสร้างแขนในตวั หรอื แขนเลยดา้ นหลงั สาบคอ
๔. การเผือ่ ตะเขบ็ เย็บ
๕. การวางแบบตดั
๖. การตดั ผา้

ตวั อยา่ งการสร้างแบบหน้า-หลัง

๓) การตดั เยบ็ เสอ้ื คอกลมแขนในตวั หรือแขนเลย (ตอ่ ) การกาหนดรงั ดุม

๗. การกดรอยแนวเย็บตามแบบตดั
๘. การเยบ็ เสื้อคอกลมแขนในตัวหรือแขนเลย
๙. การกาหนดรงั ดมุ และตาแหนง่ ของกระดมุ
๑๐. การรดี เส้อื คอกลมแขนในตวั หรอื แขนเลยให้เรยี บ
๑๑. การสารวจความเรียบร้อยและประเมนิ ผลงานตดั เยบ็

เสอ้ื คอกลมแขนในตัวหรือแขนเลยสามารถ
ตกแต่งเพิม่ เติมให้สวยงามไดด้ ้วย การเยบ็
ลูกไม้ติดคอเสอื้ รมิ แขนเส้ือ ชายเสอื้ หรอื ตดิ
กระเป๋าท่ีด้านหน้า

การวางแบบตัด

๔) การตดั เย็บกางเกงลาลอง

๑. วดั ตัว

รอบเอว รอบสะโพก รอบเปา้ ความยาวกางเกง รอบเขา่ รอบปลายขา

๒. เตรยี มผ้า วสั ดุ อปุ กรณ์

๓. สรา้ งแบบตดั

๔. เผ่อื ตะเขบ็ เย็บ

๕. วางแบบตัด

๖. ตัดผ้า

๗. กดรอยแนวเยบ็ ตามแบบ ผ้าที่นามาตัดกางเกงลาลอง
๘. เยบ็ กางเกง สาหรบั ผเู้ ริ่มฝึกตดั เย็บ
๙. รีดกางเกง เส้อื ผ้าใหม่ ๆ ควรเป็นผา้ ทอ
๑๐. สารวจความเรียบรอ้ ย เนอ้ื แน่นสีพนื้ และไมม่ ี

ลวดลาย

๓. การดดั แปลงเสอื้ ผา้
การดัดแปลงเสื้อผา้ เปน็ การใชค้ วามคิดสรา้ งสรรคด์ ดั แปลงเส้ือผา้ เก่า

เสือ้ ผา้ ชารดุ และเสื้อผา้ ทใี่ สไ่ ม่ได้ ให้กลบั มาใชไ้ ดอ้ กี คร้ัง ดว้ ยวธิ กี ารตา่ ง ๆ เชน่
ปะ ตัดเยบ็ เพนต์ ย้อมสี

เสอ้ื ผา้ ทมี่ ีรอยขาดเล็กน้อยให้นาผ้ามาตดั เปน็ รูป
ตา่ ง ๆ แลว้ ปะทับบนบรเิ วณทข่ี าด

เส้อื ผา้ ที่ตวั คับให้เลาะด้ายทต่ี ะเขบ็ ออก
เสรมิ ผา้ แล้วเย็บเข้าไปใหม่

ตัดกระโปรงยาวให้เปน็ กระโปรงส้ัน