แผนการจัดการเรียนรู้ รายวิชาสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม จัดทำโดย นายภัทรวิทย์ ยวดยิ่ง เลขที่ 19 หมู่เรียน D5 สาขาวิชาสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม เสนอ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พัชรีภรณ์ บางเขียว แผนการจัดการเรียนรู้เล่มนี้เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชาการจัดการเรียนรู้และการจัดการชั้นเรียน รหัสวิชา 1100301 คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา
ก คำนำ แผนการจัดการเรียนรู้รายวิชาสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ระดับชั้นมัธยมปีที่ 3 จัดทำขึ้น เพื่อเป็นแนวทางในการจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้น พื้นฐาน พุทธศักราช 2551 แผนการจัดการเรียนรู้เล่มนี้ประกอบไปด้วย แผนการจัดการเรียนรู้รายปี ได้แก่ มาตรฐานการ เรียนรู้และตัวชี้วัดของกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม และประกอบด้วย แผนการจัดการเรียนรู้รายหน่วยทั้งหมด 3 แผน ได้แก่ หน่วยที่ 1 วิธีการทางประวัติศาสตร์ , หน่วยที่ 2 พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ สมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น และหน่วยที่ 3 พัฒนาการด้านเศรษฐกิจและ สังคม ซึ่งแต่ละแผนการจัดการเรียนรู้ได้ระบุ มาตรฐานการเรียนรู้ ตัวชี้วัด จุดประสงค์การเรียนรู้สาระ การเรียนรู้กิจกรรมที่หลากหลาย ได้แก่ การจัดการเรียนรู้แบบวิธีการทางประวัติศาสตร์ (Historical Method) , การจัดการเรียนรู้แบบซิปปาโมเดล (CIPPA Model) , การจัดการเรียนรู้แบบเพื่อนคู่คิด (Think-pair-share) รูปแบบการเรียนรู้มีวิธีการจัดการเรียนรู้ที่แตกต่างกัน แต่ละรูปแบบนำมาซึ่งการ บรรลุวัตถุประสงค์การเรียนรู้ นอกจากนี้ยังมีใบงานและเกณฑ์การวัดและประเมินผล เพื่อใช้ในการ ประเมินผลการเรียนรู้ของนักเรียนแต่ละคนว่าหลังจากเสร็๗กิจกรรมการเรียนรู้แล้ว นักเรียนมีความรู้ ความเข้าใจในเนื้อหามากน้อยเพียงใด ผ่านเกณฑ์การประเมินหรือไม่ ผู้จัดทำขอขอบพระคุณผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พัชรีภรณ์ บางเขียว เป็นอย่างยิ่ง ที่ให้คำปรึกษา และคำแนะนำตลอดระยะเวลาการจัดทำแผนการจัดการเรียนรู้ และหวังเป็นอย่างยิ่งว่าแผนการจัดการ เรียนรู้เล่มนี้จะเป็นประโยชน์กับการจัดการรู้ในห้องเรียน ทำให้ผู้เรียนสามารถพัฒนาความรู้ได้อย่างมี ประสิทธิภาพ นาย ภัทรวิทย์ ยวดยิ่ง ผู้จัดทำ
สารบัญ เรื่อง หน้า คำนำ ก แผนการจัดการเรียนรู้รายปี 1–6 ตารางโครงสร้างรายวิชา 7–8 แผนการจัดการเรียนรู้รายหน่วย - หน่วยการเรียนรู้ที่ 1 เรื่อง วิธีการทางประวัติศาสตร์ 9–16 ใบงาน 17 - หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 เรื่อง พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ สมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น 18–25 ใบงาน 26–29 - หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 เรื่อง พัฒนาการด้านเศรษฐกิจและสังคม 30–37 ใบงาน 38–39
1 แผนการจัดการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม รายวิชา ประวัติศาสตร์ ชั้น มัธยมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรียนที่1 ปีการศึกษา 2567 เวลา 40 ชั่วโมง ครูผู้สอน นายภัทรวิทย์ ยวดยิ่ง 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด มาตรฐานการเรียนรู้ มาตรฐาน ส 4.1 เข้าใจความหมาย ความสำคัญของเวลาและยุคสมัยทางประวัติศาสตร์ สามารถใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์มาวิเคราะห์เหตุการณ์ต่างๆ อย่างเป็นระบบ มาตรฐาน ส 4.2 เข้าใจพัฒนาการของมนุษยชาติจากอดีตจนถึงปัจจุบันในด้าน ความสัมพันธ์และการเปลี่ยนแปลงของเหตุการณ์อย่างต่อเนื่อง ตระหนักถึงความสำคัญ และ สามารถวิเคราะห์ผลกระทบที่เกิดขึ้น มาตรฐาน ส 4.3 เข้าใจความเป็นมาของชาติไทย วัฒนธรรม ภูมิปัญญาไทย มีความรัก ความภูมิใจ และธำรงความเป็นไทย ตัวชี้วัด มาตรฐาน ส 4.1 เข้าใจความหมาย ความสำคัญของเวลาและยุคสมัยทางประวัติศาสตร์ สามารถใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์มาวิเคราะห์เหตุการณ์ต่างๆ อย่างเป็นระบบ ส 4.1 ม.3/1 วิเคราะห์เรื่องราวเหตุการณ์สำคัญทางประวัติศาสตร์ได้อย่างมีเหตุผลตาม วิธีการทางประวัติศาสตร์ ส 4.1 ม.3/2 ใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์ในการศึกษาเรื่องราวต่างๆที่ตนสนใจ มาตรฐาน ส 4.2 เข้าใจพัฒนาการของมนุษยชาติจากอดีตจนถึงปัจจุบันในด้าน ความสัมพันธ์และการเปลี่ยนแปลงของเหตุการณ์อย่างต่อเนื่อง ตระหนักถึงความสำคัญ และ สามารถวิเคราะห์ผลกระทบที่เกิดขึ้น ส 4.2 ม.3/1 อธิบายพัฒนาการทางสังคม เศรษฐกิจ และการเมืองของภูมิภารคต่างๆ ใน โลกโดยสังเขป ส 4.2 ม.3/2 วิเคราะห์ผลของการเปลี่ยนแปลงที่นำไปสู่ความร่วมมือและความขัดแย้ง ในคริสต์ศตวรรษที่ 20 ตลอดจนความพยายามในการขจัดปัญญาความขัดแย้ง มาตรฐาน ส 4.3 เข้าใจความเป็นมาของชาติไทย วัฒนธรรม ภูมิปัญญาไทย มีความรัก ความภูมิใจ และธำรงความเป็นไทย ส 4.3 ม.3/1 วิเคราะห์พัฒนาการของไทยสมัยรัตนโกสินทร์ในด้านต่างๆ ส 4.3 ม.3/2 วิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อความมั่นคงและความเจริญรุ่งเรืองของไทยใน สมัยรัตนโกสินทร์
2 ส 4.3 ม.3/3 วิเคราะห์ภูมิปัญญาและวัฒนธรรมไทยสมัยรัตนโกสินทร์และอิทธิพลต่อ การพัฒนาชาติไทย ส 4.3 ม.3/4 วิเคราะห์บทบาทของไทยสมัยประชาธิปไตย 2. จุดประสงค์การเรียนรู้ 2.1 ด้านความรู้ (k) - วิเคราะห์เรื่องราวเหตุการณ์สำคัญทางประวัติศาสตร์ โดยใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์ - วิเคราะห์สาเหตุการเลือกกรุงเทพมหานครเป็นราชธานีได้ - วิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อความมั่นคงและความเจริญรุ่งเรืองของไทย ในสมัย รัตนโกสินทร์ - วิเคราะห์ลักษณะการบริหารราชการแผ่นดินในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้นได้ - อธิบายพัฒนาการทางด้านเศรษฐกิจในสมัยรันตโกสินทร์ตอนต้นได้ - อธิบายการพัฒนาการทางด้านสังคมในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้นได้ - เข้าใจถึงการพัฒนาการทางด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศในสมัยรัตนโกสินทร์ ตอนต้นได้ - วิเคราะห์ผลของการอพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานของชาวจีนที่มีผลต่อประเทศในด้านต่างๆได้ - วิเคราะห์บทบาทของพระมหากษัตริย์ในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้นต่อความมั่นคงและ ความเจริญของไทยในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้นได้ - อธิบายปัจจัยที่ส่งผลต่อความมั่นคงและความเจริญรุ่งเรืองของไทยในสมัยรัชกาลที่ 4-7 ได้ - วิเคราะห์พัฒนาการด้านการเมืองการปกครองของไทย สมัยปรับปรุงและปฏิรูป ประเทศได้ - วิเคราะห์พัฒนาการด้านเศรษฐกิจของไทยสมัยปรับปรุงและปฏิรูปประเทศได้ - ระบุความสัมพันธ์ระหว่างไทยกับประเทศเพื่อนบ้านและชาติตะวันตกได้ - บอกความสำคัญของการทำสนธิสัญญาเบาว์ริงได้ - วิเคราะห์ผลกระทบภายหลังการทำสนธิสัญญาเบาว์ริงได้ - วิเคราะห์การปฏิรูปประเทศไทยในสมัยรัชกาลที่ 5 ได้ - อธิบายบทบาทของพระมหากษัตริย์ไทยสมัยปรับปรุงและปฏิรูปประเทศต่อความมั่นคง และความเจริญรุ่งเรืองของชาติไทยได้(1) - อธิบายบทบาทของพระมหากษัตริย์ไทยสมัยปรับปรุงและปฏิรูปประเทศต่อความมั่นคง และความเจริญรุ่งเรืองของชาติไทยได้(2) - อธิบายปัจจัยที่ส่งผลต่อความมั่นคงและความเจริญรุ่งเรืองของไทยสมัยประชาธิปไตยได้ - อธิบายเหตุการณ์ทางการเมืองที่ส่งผลต่อความมั่นคงและความเจริญรุ่งเรืองของ ประเทศได้ - วิเคราะห์พัฒนาการด้านเศรษฐกิจของไทยสมัยประชาธิปไตยได้ - วิเคราะห์พัฒนาการด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศของไทยสมัยประชาธิปไตยได้
3 - ระบุเหตุผลที่ไทยเข้าร่วมสงครามโลกครั้งที่ 2 ได้ - วิเคราะห์บทบาทขแงพระมหากษัตริย์ไทยสมัยประชาธิปไตยได้ - อธิบายความหมายของภูมิปัญญาและวัฒนธรรมไทยได้ - อธิบายความสำคัญของที่ตั้งและสภาพทางภูมิศาสตร์ของทวีปยุโรปได้ - วิเคราะห์อิทธิพลของทวีปยุโรปที่มีต่อสังคมโลกได้ - อธิบายความสำคัญของที่ตั้งและสภาพทางภูมิศาสตร์ของทวีปอเมริกาเหนือที่มีผลต่อ การพัฒนาการโดยสังเขปได้วิเคราะห์อธิพลของทวีปมอเมริกาใต้ต่อสังคมโลกได้ - สรุปพัฒนาการทางประวัติศาสตร์ สังคม เศรษฐกิจ และการเมืองของทวีปแอฟริกา โดยสังเขปได้วิเคราะห์อิทธิพลของทวีปออสเตรเลียและโอเชียเนียต่อสังคมโลกได้ - วิเคราะห์อิทธิพลอารยธรรมตะวันตกในภูมิภาคต่างๆ ของโลกได้ - ระบุสาเหตุของสงครามโลกครั้งที่ 1 และสงครามโลกครั้งที่ 2 ได้ - วิเคราะห์ผลกระทบของสงครามโลกครั้งที่ 1 และสงครามโลกครั้งที่ 2 ที่มีต่อมนุษยชาติ ได้ - อธิบายของสาเหตุการเกิดสงครามเย็นได้ - วิเคราะห์ผลกระทบของสงครามเย็นที่มีต่อมนุษยชาติได้ - อธิบายบทบาทขององค์การความร่วมมือระหว่างประเทศในการแก้ปัญหาความขัดแย้ง ได้วิเคราะห์บทบาทขององค์การความร่วมมือระหว่างประเทศในการแก้ไขปัญหาความ ขัดแย้งได้ 2.2 ด้านทักษะ (P) - นำวิธีการทางประวัติศาสตร์มาใช้ในการศึกษาเรื่องราวที่เกี่ยวข้องกับตนเอง ครอบครัว และท้องถิ่นของตนได้อย่างเหมาะสม - สามารถนำภูมิปัญญาในท้องถิ่นของตนมาปรับใช้ได้ - ร่วมกันอภิปรายแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับหลักฐานทางประวัติศาสตร์ - ยกตัวอย่างและวิเคราะห์เรื่องราวเหตุการณ์สำคัญทางประวัติศาสตร์โดยใช้วิธีการทาง ประวัติศาสตร์ได้ - วิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อความมั่นคงและความเจริญรุ่งเรืองของไทย ในสมัย รัตนโกสินทร์ - ใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์ศึกษาพัฒนาการด้านการเมืองการปกครองของไทยสมัย รัตนโกสินทร์ได้อย่างเหมาะสม - สืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับพัฒนาการด้านสังคมและเศรษฐกิจ - สืบค้นข้อมูลและอภิปรายเรื่อง พัฒนาการด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศของไทย สมัยรัตนโกสินทร์ - สืบค้น นำเสนอ และเผยเพร่ข้อมูลเกี่ยวกับการเข้าร่วมและบทบาทของไทยในสมัย สงครามโลกครั้งที่ 1 สงครามโลกครั้งที่ 2 และสงครามเย็น
4 - สืบค้น นำเสนอ และเผยแพรข้อมูลเรื่องความร่วมมือของคนไทยกับประเทศในเอเชีย ตะวันออกเฉียงใต้และบทบาทของไทยในสังคมปัจจุบัน - สืบค้นข้อมูลและร่วมอนุรักษ์ภูมิปัญญาไทย - สืบค้น นำเสนอ และเผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับเรื่อง วัฒนธรรมไทย - สืบค้น นำเสนอ และเผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับพัฒนาการของทวีปออสเตรเลียและโอ เชียเนียได้ถูกต้อง - สืบค้น นำเสนอ และเผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับพัฒนาการของทวีปแอฟริกาได้ถูกต้อง - สืบค้น นำเสนอ และเผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับพัฒนาการของทวีปยุโรปได้ถูกต้อง - สืบค้น นำเสนอ และเผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับพัฒนาการของทวีปอเมริกาเหนือได้ถูกต้อง - สืบค้น นำเสนอ และเผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับพัฒนาการของทวีปอเมริกาใต้ได้ถูกต้อง - สืบค้น นำเสนอ และเผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับอิทธิพลของอารยธรรมตะวันตกได้ - สืบค้น นำเสนอ และเผยแพร่ข้อมูลความขัดแย้งในคริสต์ศตวรรษที่ 20 - สืบค้น นำเสนอ และเผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับองค์กรให้ความร่วมมือระหว่างประเทศ 2.3 ด้านจิตพิสัย (A) - ร่วมกันอภิปรายแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับหลักฐานทางประวัติศาสตร์ได้ - เห็นความสำคัญของวิธีการทางประวัติศาสตร์ - ตระหนักถึงบทบาทของพระมหากษัตริย์แห่งราชวงศ์จักรีในการสร้างความเจริญและ ความมั่นคงของชาติได้ - เห็นคุณค่าและความสำคัญของการพัฒนาการด้านการเมืองการปกครองไทย รัตนโกสินทร์ - เห็นความสำคัญของการพัฒนาการด้านสังคมและเศรษฐกิจ - เห็นถึงความสำคัญของการพัฒนาการด้านความสัมพันธ์ระหว่างประไทยสมัย รัตนโกสินทร์ - เห็นความสำคัญการเข้าร่วมและบทบาทของไทยในสมัยสงครามโลกครั้งที่ 1 สงครามโลกครั้งที่ 2 และสงครามเย็น - เห็นความสำคัญของความร่วมมือของคนไทยกับประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และ บทบาทของไทยในสังคมปัจจุบัน - เห็นความสำคัญของภูมิปัญญาไทยในสมัยรัตนโกสินทร์ - เห็นความสำคัญของวัฒนธรรมไทย - เห็นคุณค่าและความสำคัญของพัฒนาการทวีปออสเตรเลียและโอเชียเนีย - เห็นคุณค่าและความสำคัญของพัฒนาการของทวีปแอฟริกา - เห็นคุณค่าและความสำคัญของพัฒนาการของทวีปยุโรป - เห็นคุณค่าและความสำคัญของพัฒนาการของทวีปอเมริกาเหนือ - เห็นคุณค่าและความสำคัญของพัฒนาการของทวีปอเมริกาใต้
5 - ตระหนักถึงอธิพลของอารยธรรมตะวันตกและปัจจัยที่ทำให้อารยธรรมตะวันตก แพร่หลายไปในภูมิภาคต่างๆ ของโลก - ตระหนักถึงผลของสงครามโลกครั้งที่ 1 สงครามโลกครั้งที่ 2 และสงครามเย็น - เห็นความสำคัญขององค์กรให้ความร่วมมือระหว่างประเทศ สาระสำคัญ การจัดการเรียนรู้รายวิชาพื้นฐาน ประวัติศาสตร์ ม. 3 เป็นไปตามหลักสูตรแกนกลาง การศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 สำหรับนักเรียนระดับมัธยมศึกษา โดยได้กำหนด มาตรฐานการเรียนรู้ของรายวิชาพื้นฐาน ประวัติศาสตร์ ม. 3 เป็น 3 มาตรฐาน และยังได้กำหนด ตัวชี้วัดชั้นปีที่สอดคล้องกับมาตร ฐานการเรียนรู้เพื่อพัฒนานักเรียนให้มีคุณภาพตามมาตรฐาน การเรียนรู้และตัวชี้วัดที่หลักสูตรกำหนด สาระการเรียนรู้ 1. เทคนิคและ วิธีการจัดการเรียนรู้รายวิชาพื้นฐาน ประวัติศาสตร์ 2. แนวทางการวัดและประเมินผลการเรียนรู้รายวิชาพื้นฐาน ประวัติศาสตร์ 3. ตารางวิเคราะห์มาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัดช่วงชั้นกับสาระในหน่วยการเรียนรู้ 4. คำอธิบายรายวิชาพื้นฐาน ประวัติศาสตร์ ม. 3 5. โครงสร้างรายวิชาพื้นฐาน ประวัติศาสตร์ ม. 3 6. โครงสร้างเวลาเรียน รายวิชาพื้นฐาน ประวัติศาสตร์ ม. 3 5. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน
6 คำอธิบายรายวิชา ศึกษา วิเคราะห์ อภิปรายขั้นตอนของวิธีการทางประวัติศาสตร์สำหรับการศึกษาเหตุการณ์ทาง ประวัดิศาสตร์ที่เกิดขึ้นในท้องถิ่นตนเอง วิเคราะห์เหตุการณ์สำคัญที่เกี่ยวข้องกับตนเอง ครอบครัวท้องถิ่น ของตน และในสมัยรัตนโกสินทร์ โดยใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์ ศึกษา วิเคราะห์ อภิปรายที่ตั้งและสภาพทางภูมิศาสตร์ของภูมิภาคต่าง ๆ ของโลก (ยกเว้นเอเชีย) ที่มีผลต่อพัฒนาการทางประวัติศาสตร์ สังคม เศรษฐกิจ และการเมืองของภูมิภาคต่าง ๆ ของโลก (ยกเว้น เอเชีย โดยสังเขป อิทธิพลของอารยธรรมตะวันตกที่มีผลต่อพัฒนาการและการเปลี่ยนแปลงของสังคมโลก ความร่วมมือและความขัดแย้งในคริสต์ศตวรรษที่ 20 เกี่ยวกับสงครามโลกครั้งที่ 1 ครั้งที่ 2 สงครามเย็น องค์การความร่วมมือระหว่างประเทศ ศึกษา วิเคราะห์ อภิปรายพัฒนาการของไทยสมัยรัตนโกสินทร์ การสถาปนากรุงเทพมหานครเป็น ราชธานีของไทย ปัจจัยที่ส่งผลต่อความมั่นคงและความเจริญรุ่งเรืองของไทยในสมัยรัตนโกสินทร์ บทบาท ของพระมหากษัตริย์ไทยในราชวงศ์จักรี ในการสร้างสรรค์ความเจริญและความมั่นคงของชาติ พัฒนาการ ด้านการเมือง การปกครอง สังคม เศรษฐกิจ และความสัมพันธ์ระหว่างประเทศตามช่วงสมัยต่าง ๆ เหตุการณ์สำคัญสมัยรัตนโกสินทร์ที่มีผลต่อการพัฒนาชาติไทยในเรื่อง การทำสนธิสัญญาเบาว์ริงในสมัย รัชกาลที่ 4 การปฏิรูปประเทศในสมัยรัชกาลที่ 5 การเข้าร่วมสงครามโลกครั้งที่ 1 และ ครั้งที่ 2 โดย วิเคราะห์สาเหตุ ปัจจัย และผลของเหตุการณ์ต่าง ๆ ภูมิปัญญาและวัฒนธรรมไทยในสมัยรัตนโกสินทร์ที่มี อิทธิพลต่อการพัฒนาชาติไทยจนถึงปัจจุบัน โคยเฉพาะพระบาทสมเด็จระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชและ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ บทบาทของไทยตั้งแต่เปลี่ยนแปลงการปกครองจนถึง ปัจจุบันในสังคมโลก โดยใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์ กระบวนการคิดวิเคราะห์ กระบวนการสืบคั้นข้อมูล กระบวนการ แก้ปัญหา กระบวนการกลุ่ม เพื่อให้เกิดความรู้ ความเข้าใจ เห็นความสำคัญ มีความรัก ความภาคภูมิใจ และธำรงความเป็นไทย รวมทั้งมีคุณธรรม จริยธรรม และค่านิยมที่เหมาะสม สามารถดำเนินชีวิตอยู่ ร่วมกันในสังคมไทยและสังคมโลกอย่างสันติสุข ตัวชี้วัด ส 4.1 ม.3/1 ม.3/2 ส 4.2 ม.3/1 ม.3/2 ส 4.3 ม.3/1 ม.3/2 ม.3/3 ม.3/4 รวม 8 ตัวชี้วัด
7 โครงสร้างรายวิชา รายวิชาประวัติศาสตร์ รหัสวิชา ส 23101 กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคม ศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ปีการศึกษา 2567 จำนวน 40 ชั่วโมง/ 1.0 หน่วยกิต หน่วยที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน การเรียนรู้/ตัวชี้วัด เวลา (ชั่วโมง) 1 วิธีการทางประวัติศาสตร์ ส 4.1 ม.3/1 ม.3/2 2 1.1 วิธีการทางประวัติศาสตร์ในเรื่องการศึกษาเรื่องราวทาง ประวัติศาสตร์ (1) 1 1.2 วิธีการทางประวัติศาสตร์ในเรื่องการศึกษาเรื่องราวทาง ประวัติศาสตร์ (2) 1 2 พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ไทยสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น ส 4.3 ม.3/1 ม.3/2 7 2.1 การสถาปนาราชธานีและปัจจัยที่ส่งผลต่อความมั่นคงและความ เจริญรุ่งเรือง 1 2.2 การบริหารราชการแผ่นดิน 1 2.3 พัฒนาการด้านการเมืองการปกครอง 1 2.4 พัฒนาด้านเศรษฐ์กิจและด้านสังคม 1 2.5 พัฒนาการทางด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ 1 2.6 ตัวอย่างเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ไทยสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น 1 2.7 บทบาทของพระมหากษัตริย์ในราชวงศ์จักรีต่อความมั่นคงและความ เจริญรุ่งเรืองของชาติ 1 3 พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ไทยสมัยปรับปรุงและปฏิรูป ส 4.3 ม.3/1 ม.3/2 9 3.1 ปัจจัยที่ส่งผลต่อความมั่นคงและความเจริญรุ่งเรือง 1 3.2 พัฒนาการด้านการเมืองการปกครอง 1 3.3 พัฒนาการด้านเศรษฐกิจและสังคม 1 3.4 พัฒนาการด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ 1 3.5 การทำสนธิสัญญาเบาว์ริง 1 3.6 สนธิสัญญาเบาว์ริงกับการปฏิรูปประเทศ 1 3.7 การปฏิรูปประเทศสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และการเข้าร่วมสงครามโลกครั้งที่ 1 1 3.8 บทบาทของพระมหากษัตริย์ไทยสมัยปรับปรุงและปฏิรูปประเทศ (1) 1 3.9 บทบาทของพระมหากษัตริย์ไทยสมัยปรับปรุงและปฏิรูปประเทศ (1) 1
8 หน่วยที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน การเรียนรู้/ตัวชี้วัด เวลา (ชั่วโมง) 4 พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ไทยสมัยประชาธิปไตย ส 4.3 ม.3/1 ม.3/2 ม.3/4 6 4.1 ปัจจัยที่ส่งผลต่อความมั่นคงและความเจริญรุ่งเรืองและพัฒนาการ ด้านการเมืองการปกครอง 1 4.2 เหตุการณ์ทางการเมืองที่ส่งผลต่อความมั่นคงและความเจริญรุ่งเรือง และพัฒนาการด้านการเมืองการปกครอง 1 4.3 พัฒนาการด้านเศรษฐกิจและสังคม 1 4.4 พัฒนาการด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศและบทบาทของไทย สมัยประชาธิปไตยต่อสังคมโลก 1 4.5 ไทยกับการเข้าร่วมสงครามโลกครั้งที่ 2 1 4.6 บทบาทของพระมหากษัตริย์ไทยสมัยประชาธิไตย 1 5 การสร้างสรรค์ภูมิปัญญาและวัฒนธรรมไทยสมัยรัตนโกสินทร์ ส 4.3 ม.3/3 2 5.1 การสร้างสรรค์ภูมิปัญญาและวัฒนธรรมไทยสมัยรัตนโกสินทร์ 1 5.2 การสืบค้นภูมิปัญญาและวัฒนธรรมไทยสมัยรัตนโกสินทร์ 1 6 ภูมิภาคของโลกกับพัฒนาการทางประวัติศาสตร์ ส 4.2ม.3/1 8 6.1 พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ของทวีปยุโรป 1 6.2 การสร้างสรรค์ผลงานด้านต่างๆของทวีปยุโรป 1 6.3 อธิพลของทวีปยุโรปที่มีต่อสังคมโลก 1 6.4 พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ของทวีปอเมริการเหนือ 1 6.5 พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ของทวีปอเมริการใต้ 1 6.6 พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ของทวีปแอฟริกา 1 6.7 พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ของทวีปออสเตรเลียและโอเชียเนีย 1 6.8 ตามรอยอารยธรรมตะวันตกรอบโลก 1 7 ความขัดแย้งและความร่วมมือของโลกในคริสต์ศตวรรษที่ 20 ถึง ปัจจุบัน ส 4.2 ม.3/2 6 7.1 สงครามโลกครั้งที่ 1 และสงครามโลกครั้งที่ 2 1 7.2 ผลกระทบของสงครามโลกครั้งที่ 1 และสงครามโลกครั้งที่ 2 1 7.3 สาเหตุการเกิดสงครามเย็น 1 7.4 ผลกระทบของสงครามเย็น 1 7.5 องค์การความร่วมมือระหว่างประเทศ 1 7.6 บทบาทสำคัญองค์การความร่วมมือระหว่างประเทศ 1 กลางภาค / ปลายภาค รวม 40
9
10 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1 สาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม รายวิชา ประวัติศาสตร์ ชั้น มัธยมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรียนที่1 ปีการศึกษา 2567 หน่วยการเรียนรู้ที่1 เรื่อง วิธีการทางประวัติศาสตร์ เวลา 1 ชั่วโมง 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด มาตรฐานการเรียนรู้ มาตรฐาน ส 4.1 เข้าใจความหมาย ความสำคัญขอเวลและยุคสมัยทางประวัติศาสตร์ สามารถใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์มาวิเคราะห์เหตุการณ์ต่างๆ อย่างเป็นระบบ ตัวชี้วัด ตัวชี้วัด ส 4.1 ม.3/1 วิเคราะห์เรื่องราวเหตุการณ์สำคัญทางประวัติศาสตร์ได้อย่างมีเหตุผล ตามวิธีการทางประวัติศาสตร์ ส 4.1 ม.3/1 ใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์ในการศึกษาเรื่องราวต่างๆที่ตนสนใจ 2. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. ด้านความรู้ (K) 1.1 ผู้เรียนอธิบายขั้นตอนของวิธีการทางประวัติศาสตร์ 2. ด้านทักษะ/กระบวนการ/กระบวนการคิด (P) 2.1 ผู้เรียนสามารถตั้งประเด็นในการศึกษาทางประวัติศาสตร์ 3. ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์/เจตคติ(A) 3.1 ผู้เรียนเห็นคุณค่าของวิธีการทางประวัติศาสตร์ เพื่อการใช้ประโยชน์ในชีวิตเพิ่มมากขึ้น 3. สาระสำคัญ วิธีการทางประวัติศาสตร์ที่นักประวัติศาสตร์สามารถนำมาใบ้ศึกษาเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ ให้มีความถูกต้อและน่าเชื่อถือมากที่สุด และสามารถนำมาศึกษาเรื่องราวเกี่ยวกับตนเองท้องถิ่นที่ เกิดขึ้นในอดีตและปัจจุบัน สามารถเป็นประโยชน์ต่อการวิเคราะห์เรื่องราวและเหตุการณ์สำคัญ 4. สาระการเรียนรู้ 1. วิธีการทางประวัติศาสตร์
11 5. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน (เฉพาะที่เกิดในหน่วยการเรียนรู้นี้) ความสามารถในการสื่อสาร ความสามารถในการคิด ความสามารถในการแก้ปัญหา ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี 6. ทักษะของผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 (3R 8C + 2L) (จุดเน้นสู่การพัฒนาคุณภาพผู้เรียน) ทักษะการอ่าน (Reading) ทักษะการ เขียน (Writing) ทักษะการ คิดคำนวณ (Arithmetic) ทักษะด้านการคิดอย่างมีวิจารณญาณและทักษะในการแก้ปัญหา (Critical thinking and problem solving) ทักษะด้านการสร้างสรรค์และนวัตกรรม (Creativity and innovation) ทักษะด้านความร่วมมือ การทำงานเป็นทีม และภาวะผู้นำ (Collaboration , teamwork and leadership) ทักษะด้านความเข้าใจต่างวัฒนธรรม ต่างกระบวนทัศน์ (Cross-cultural understanding) ทักษะด้าน การสื่อสาร สารสนเทศ และรู้เท่าทันสื่อ (Communication information and media literacy) ทักษะด้านคอมพิวเตอร์ และเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (Computing) ทักษะอาชีพและทักษะการเรียนรู้ (Career and learning self-reliance, change) ทักษะการเปลี่ยนแปลง (Change) ทักษะการเรียนรู้ (Learning Skills) ภาวะผู้นำ (Leadership) 7. ชิ้นงานหรือภาระงาน ( หลักฐาน / ร่องรอยแสดงความรู้ ) - ใบงาน เรื่อง วิธีการทางประวัติศาสตร์ 8. การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ชั่วโมงที่ 1 (ใช้รูปแบบการเรียนรู้แบบวิธีการทางประวัติศาสตร์) ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน 1. ครูสร้างบรรยากาศและสิ่งแวดล้อมในชั้นเรียนให้เหมาะสม 2. ครูสอบถามนักเรียนเพื่อกระตุ้นให้มีความพร้อมในการเรียนผ่านการตั้งคำถาม และกิจกรรม
12 ( คำถามที่ 1 : นักเรียนคิดว่า วิธีการทางประวัติศาสตร์มีความสำคัญในการศึกษาประวัติศาสตร์ อย่างไร แนวคำตอบ : การศึกษาเรื่องราวในประวัติศาสตร์ต้องใช้หลักฐานที่หลากหลายเพื่อให้ได้ ข้อมูลที่ถูกต้องและน่าเชื่อถือที่ถูกต้อง วิธีการทางประวัติศาสตร์ช่วยทำให้สืบค้นหลักฐานได้อย่าง เป็นระบบสามารถนำหลักฐานที่ได้มาวิเคราะห์ อย่างเป็นกลาง ไม่ลำเอียงหรือเข้าข้างฝ่ายใด เพื่อให้เกิดเหตุการณ์หรือเรื่องราว ทางประวัติศาสตร์ที่ถูกต้อง เที่ยงตรง สมบูรณ์และน่าเชื่อถือ มากที่สุด ดั้งนั้น วิธีการทางประวัติศาสตร์จึงมีความสำคัญ ) ขั้นสอน 1. ครูอธิบายรูปแบบการสอนโดยใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์และเนื้อหา (Historical Method) เอ็ด วิด เฟนตัน ได้ให้ความหมายของการสอนโดยใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์ ว่าเป็นวิธีการที่ช่วยให้ ผู้เรียนได้แสวงหาความรู้ โดยใช้หลักการทางประวัติศาสตร์ ด้วยกระบวนการคิดอย่างเป็นระบบ ในการแสวงหาข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นจาการค้นคว้าหลักฐานทางประวัติศาสตร์โดยใช้วิธีการทาง ประวัติศาสตร์ได้อย่างสมเหตุสมผล วิธีการสอนประวัติศาสตร์โดยใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์ ประกอบด้วย 5 ขั้นตอนดังนี้ - ขั้นที่ 1 ขั้นกำหนดปัญหาเเละตั้งสมมุติฐาน เป็นการเสนอขอบเขตเนื้อหาว่าต้องการศึกษา เรื่องใด โดยทำการศึกษาขอบเขแนววทางของปัญหา เพื่อให้ได้ข้อเท็จจริงอย่างละเอียด - ขั้นที่ 2 ขั้นแสวงหาความรู้โดยการรวบรวมหลักฐาน เป็นการสืบค้นข้อมูลจากแหล่งต่างๆ ที่มีอยู่อย่างหลากหลายและแตกต่างกัน เพื่อให้ทราบข้อมูลเกี่ยวกับเรื่องราวที่ต้องการศึกษา ค้นคว้า - ขั้นที่ 3 ขั้นวิเคราะห์และประเมินคุณค่าข้อมูล เป็นการตรวจสอบหลักฐานโดยเน้นวิเคราะห์ และตีความเพื่อให้ได้ข้อเท็จจริงที่น่าเชื่อถือและได้รับการยอมรับมากที่สุด - ขั้นที่ 4 ขั้นตีความและสังเคราะห์เป็นการเลือก จัดระเบียบ เรียบเรียงข้อมูลที่ผ่านการ ประเมินคุณค่ามาแล้ว นำมาพิจารณ และแสดงความคิดเห็นร่วมกัน - ขั้นที่ 5 ขั้นนำเสนอข้อมูล เป็นการนำเสนอความรู้แลแนววคิดที่ผ่านการวิเคราะห์และ สังเคราะห์ต่อผู้รับ โดยไม่ลำเอียงหรือบิดเบือนข้อเท็จจริง การนำเสนอผลการค้นคว้านี้อาจทำ ได้โดยการบรรยาย อภิปราย สัมมนา การเขียน บทความ และการทำรายงาน 2. ครูเข้าสู่กิจกรรม ชื่อกิจกรรม เล่นกับคำ - 1. ครูให้นักเรียนแบ่งกลุ่ม 4 กลุ่มเท่าๆกัน จับฉลากและส่งตัวแทนออกมารับบัตรคำ - 2. ให้นักเรียนช่วยกันประติประต่อคำจากบัตรคำที่ได้จนเกิดความหมาย - 3. หลังจากเสร็จเรียบร้อยแล้ว กลุ่มที่เสร็จเป็นกลุ่มแรกและมีความถูกต้องครบถ้วนจะได้รับ รางวัล - (เฉลยกิจกรรม : โบราณสถาน , ศิลาจารึก , สมุดข่อย )
13 ขั้นสรุป 1. ครูสรุปเนื้อหาและบอกประโยชน์ของวิธีการทางประวัติศาสตร์ ( ทำให้ได้เรื่องราวทาง ประวัติศาสตร์ที่น่าเชื่อถือผู้ที่ได้รับการฝึกฝนการใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์จะเป็นคนละเอียด รอบคอบ ฝึกการคิดอย่างเป็นระบบ ซึ่งสามารถนำไปปรับใช้ในชีวิตประจำวันได้ ) 2. ครูแจกใบงานเรื่อง วิธีการทางประวัติศาสตร์และะส่งภายในคาบหน้า 9. สื่อการสอน 1. PowerPoint เรื่องวิธีการทางประวัติศาสตร์ 2. กิจกรรม เกมเล่นกับคำ 10. แหล่งเรียนรู้ในหรือนอกสถานที่ 1. ห้องสมุด 11. การวัดและประเมินผล จุดประสงค์การเรียนรู้ หรือ สิ่งที่ต้องการจะวัดและ ประเมินผล วิธีวัด เครื่องมือวัด เกณฑ์การให้ คะแนน เกณฑ์การ ประเมิน 1.ผู้เรียนอธิบายขั้นตอนของ วิธีการทางประวัติศาสตร์(K) ประเมินจากการ ทำใบงาน เรื่อง วิธีการทาง ประวัติศาสตร์ แบบประเมินด้าน ความรู้ใบงาน 7-9 คะแนน ระดับดีมาก 4-6 คะแนน ระดับดี 1-3คะแนน ระดับปรับปรุง เกณฑ์ระดับดีขึ้น ไปถือว่าผ่าน 2.ผู้เรียนสามารถตั้งประเด็นใน การศึกษาทางประวัติศาสตร์(P) ประเมินจากการ สังเกตการทำ กิจกรรมกลุ่ม เรื่อง วิธีการทาง ประวัติศาสตร์ แบบประเมินจาก การสังเกตการทำ กิจกรรมกลุ่ม เรื่อง วิธีการทาง ประวัติศาสตร์ 7 -9 คะแนน ระดับดีมาก 4 -6 คะแนน ระดับดี 1 -3 คะแนน ระดับปรับปรุง เกณฑ์ระดับดีขึ้น ไปถือว่าผ่าน 3.ผู้เรียนเห็นคุณค่าของวิธีการ ทางประวัติศาสตร์ เพื่อการใช้ ประโยชน์ในชีวิตเพิ่มมากขึ้น (A) ประเมินจากการ สังเกตพฤติกรรม แบบประเมิ น คุณลักษณะอัน พึงประสงค์ 7 -9 คะแนน ระดับดีมาก 4 -6 คะแนน เกณฑ์ระดับดีขึ้น ไปถือว่าผ่าน
14 ของนักเรียนเป็น รายบุคคล ระดับดี 1 -3 คะแนน ระดับปรับปรุง สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน (ตามหัวข้อที่ 5) วิธีวัด เครื่องมือวัด เกณฑ์การให้ คะแนน เกณฑ์การประเมิน 1 2 ทักษะของผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 (ตามหัวข้อที่ 6) วิธีวัด เครื่องมือวัด เกณฑ์การให้ คะแนน เกณฑ์การประเมิน 1 2 ตารางเกณฑ์การประเมินผลต่างๆ ..... 12. กิจกรรมเสนอแนะ ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... 13. บันทึกผลหลังการสอน สรุปผลการเรียนการสอน นักเรียนทั้งหมดจำนวน.....................คน
15 จุดประสงค์การเรียนรู้ ข้อที่ จำนวนนักเรียนที่ผ่าน จำนวนนักเรียนที่ไม่ผ่าน จำนวนคน ร้อยละ จำนวนคน ร้อยละ 1 2 3 15. ปัญหา/อุปสรรค/แนวทางแก้ไข ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... . 16. ข้อเสนอแนะ ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... . ลงชื่อ........................................................................ ( ) ตำแหน่ง ครู วิทยฐานะ ....................................... ลงชื่อ................................................................ หัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้ ( ) ลงชื่อ.......................................................... รองผู้อำนวยการกลุ่มบริหารวิชาการ (………………………………………..)
16 ความเห็นของหัวหน้าสถานศึกษา ได้ทำการตรวจแผนการเรียนรู้ของ....................................................แล้วมีความคิดเห็นดังนี้ 1. เป็นแผนการจัดการเรียนรู้ที่ ดีมาก ดี พอใช้ ควรปรับปรุง 2. การจัดกิจกรรมได้นำเอากระบวนการเรียนรู้ เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญมาใช้ในการสอนได้อย่างเหมาะสม ยังไม่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ควรปรับปรุงพัฒนาต่อไป 3. ข้อเสนอแนะอื่นๆ ........................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................ ลงชื่อ............................................................................................... ( ………………………………………………… ) ผู้อำนวยการโรงเรียน…………………………………………………………..
17
18
19 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 2 สาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม รายวิชา ประวัติศาสตร์ ชั้น มัธยมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรียนที่1 ปีการศึกษา 2567 หน่วยการเรียนรู้ที่2 เรื่อง พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ สมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น เวลา 1 ชั่วโมง 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด มาตรฐานการเรียนรู้ มาตรฐาน ส 4.3 เข้าใจความเป็นมาของชาติไทย วัฒนธรรม ภูมิปัญญาไทย มีความรัก ความภูมิใจ และธำรงความเป็นไทย ตัวชี้วัด ส 4.3 ม.3/1 วิเคราะห์พัฒนาการของไทยสมัยรัตนโกสินทร์ในด้านต่างๆ ส 4.3 ม.3/2 วิเคราะห์ปัจจัยที่ส่งผลต่อความมั่นคงและความเจริญรุ่งเรืองของไทยใน สมัยรัตนโกสินทร์ 2. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. ด้านความรู้ (K) 1.1 วิเคราะห์พัฒนาการด้านการเมืองการปกครองของไทยสมัยรัตนโกสินทร์ได้ถูกต้อง 2. ด้านทักษะ/กระบวนการ/กระบวนการคิด (P) 2.1 ใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์ศึกษาพัฒนาการด้านการเมืองการปกครองของไทยสมัย รัตนโกสินทร์ได้อย่างถูกต้องเหมาะสม 3. ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์/เจตคติ(A) 3.1 เห็นคุณค่าและความสำคัญของพัฒนาการด้านการเมืองการปกครองของไทยสมัย รัตนโกสินทร์ 3. สาระสำคัญ การเมืองการปกครองสมัยประชาธิปไตยพ.ศ. 2475-ปัจจุบัน ที่สำคัญ ได้แก่ สาเหตุที่ทำ ให้เกิดการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 เกิดจากเศรษฐกิจตกต่ำ แนวคิดที่ได้รับจาก ตะวันตก อิทธิพลของสื่อมวลชน เมื่อมีการปฏิวัติเปลี่ยนแปลงการปกครองแล้วประเทศไทยก็เกิด วิกฤตการณ์ทางการเมืองเรื่อยมาทั้งในเรื่องเค้าโครงการเศรษฐกิจ กบฏบวรเคช พ.ศ. 2476 การ สละราชสมบัติของรัชกาลที่ 7 และมีวิกฤตการณ์เกิดขึ้นเรื่อยมาจนกระทั่งถึงปัจจุบัน 4. สาระการเรียนรู้ 1. พัฒนาการของไทยในสมัยรัตนโกสินทร์ทางด้านการเมืองการปกครองตามช่วงสมัยต่างๆ
20 5. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน (เฉพาะที่เกิดในหน่วยการเรียนรู้นี้) ความสามารถในการสื่อสาร ความสามารถในการคิด ความสามารถในการแก้ปัญหา ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี 7. ทักษะของผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 (3R 8C + 2L) (จุดเน้นสู่การพัฒนาคุณภาพผู้เรียน) ทักษะการอ่าน (Reading) ทักษะการ เขียน (Writing) ทักษะการ คิดคำนวณ (Arithmetic) ทักษะด้านการคิดอย่างมีวิจารณญาณและทักษะในการแก้ปัญหา (Critical thinking and problem solving) ทักษะด้านการสร้างสรรค์และนวัตกรรม (Creativity and innovation) ทักษะด้านความร่วมมือ การทำงานเป็นทีม และภาวะผู้นำ (Collaboration , teamwork and leadership) ทักษะด้านความเข้าใจต่างวัฒนธรรม ต่างกระบวนทัศน์ (Cross-cultural understanding) ทักษะด้าน การสื่อสาร สารสนเทศ และรู้เท่าทันสื่อ (Communication information and media literacy) ทักษะด้านคอมพิวเตอร์ และเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (Computing) ทักษะอาชีพและทักษะการเรียนรู้ (Career and learning self-reliance, change) ทักษะการเปลี่ยนแปลง (Change) ทักษะการเรียนรู้ (Learning Skills) ภาวะผู้นำ (Leadership) 7. ชิ้นงานหรือภาระงาน ( หลักฐาน / ร่องรอยแสดงความรู้ ) - ใบงานที่ 2.1 เรื่อง การบริหารราชการแผ่นดินในเขตราชธานี - ใบงานที่ 2.2 เรื่อง การบริหารราชการแผ่นดินในส่วนหัวเมือง - ใบงานที่ 2.3 เรื่อง การบริหารราชการแผ่นดินในส่วนท้องที่ 8. การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ชั่วโมงที่ 1 (ใช้รูปแบบการเรียนรู้แบบโมเดลซิปปา) ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน 1. ครูแจ้งตัวชี้วัดจุดประสงค์การเรียนรู้ให้นักเรียนทราบ
21 2. นักเรียนตอบคำถามกระตุ้นความคิด นักเรียนคิดว่า การปกครองมีลักษณะเหมือนหรือแตกต่างจากปัจจุบันอย่างไร (พิจารณาตามคำตอบของนักเรียน โดยให้อยู่ในดุลยพินิจของครูผู้สอน) ขั้นสอน 1. ครูให้นักเรียนจับคู่กับเพื่อน แล้วส่งตัวแทนออกมาจับสลากบัตรคำเกี่ยวกับการปกครองในสมัย อยุธยา คู่ละ 1 ใบ 2. นักเรียนแต่ละคู่ร่วมกันอภิปรายความรู้เดิมเกี่ยวกับบัตรคำที่จับสลากได้ว่า มีลักษณะหน้าที่ และความสำคัญอย่างไรในการปกครองในสมัยอยุธยา 3. ครูสุ่มเรียกนักเรียนทีละคู่ให้บอกลักษณะหน้าที่ และความสำคัญของบัตรคำที่จับสลากได้ 4. ครูให้นักเรียน 3 คู่ รวมกันเป็นกลุ่ม แล้วให้แต่ละกลุ่มร่วมกันศึกษาความรู้เรื่อง พัฒนาการ ด้านการเมืองการปกครอง จากหนังสือเรียน หนังสือค้นคว้าเพิ่มเติม ห้องสมุด หรือ แหล่งข้อมูลสารสนเทศ ในหัวข้อที่กำหนดให้ ดังนี้ - คู่ที่ 1 ศึกษาความรู้เรื่อง การบริหารราชการแผ่นดินในเขตราชธานี - คู่ที่ 2 ศึกษาความรู้เรื่อง การบริหารราชการแผ่นดินในส่วนหัวเมือง - คู่ที่ 3 ศึกษาความรู้เรื่อง การบริหารราชการแผ่นดินในส่วนท้องที่ แล้วบันทึกความรู้ที่ได้จากการศึกษาลงในแบบบันทึกการอ่าน 5. นักเรียนตอบคำถามกระตุ้นความคิด นักเรียนคิดว่า เพราะเหตุใดในสมัยรัตนโกสินทร์ จึงยังคงใช้รูปแบบการปกครอง เช่นเดียวกับในสมัยอยุธยา (พิจารณาตามคำตอบของนักเรียน โดยให้อยู่ในดุลยพินิจของครูผู้สอน) 6. นักเรียนแต่ละคู่นำความรู้เดิมและความรู้ใหม่ที่ได้จากการศึกษามาเป็นพื้นฐานในการทำใบงาน ดังนี้ - คู่ที่ 1 ทำใบงานที่ 2.1 เรื่อง การบริหารราชการแผ่นดินในเขตราชธานี - คู่ที่ 2 ทำใบงานที่ 2.2 เรื่อง การบริหารราชการแผ่นดินในส่วนหัวเมือง - คู่ที่ 3 ทำใบงานที่ 2.3 เรื่อง การบริหารราชการแผ่นดินในส่วนท้องที่ 7. นักเรียนแต่ละคู่ร่วมกันตรวจสอบความถูกต้องของคำตอบในใบงานที่คู่ของตนรับผิดชอบ ถ้ามี ข้อบกพร่องให้ช่วยกันเติมเต็มให้สมบูรณ์ ขั้นสรุป 1. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เรื่อง พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ สมัยรัตนโกสินทร์ ตอนต้น 2. ครูมอบหมายให้นักเรียนอ่านเนื้อหาเกี่ยวกับพัฒนาการด้านสังคมและเศรษฐกิจของไทยสมัย รัตนโกสินทร์เป็นการบ้านเพื่อเตรียมจัดการเรียนรู้ครั้งต่อไป 9. สื่อการสอน 1. PowerPoint เรื่อง ประวัติศาสตร์
22 2. บัตรคำ เกี่ยวกับการปกครองในสมัยอยุธยา 10. แหล่งเรียนรู้ในหรือนอกสถานที่ 1) หนังสือเรียน ประวัติศาสตร์ ม.3 2) หนังสือค้นคว้าเพิ่มเติม - ดนัย ไชยโยธา. (2550). ประวัติศาสตร์ไทย : ยุคกรุงธนบุรีถึงกรุงรัตนโกสินทร์. กรุงเทพมหานคร : โอเดียนสโตร์. 3) บัตรคำ เกี่ยวกับการปกครองในสมัยอยุธยา 4) ใบงานที่ 2.1 เรื่อง การบริหารราชการแผ่นดินในเขตราชธานี 5) ใบงานที่ 2.2 เรื่อง การบริหารราชการแผ่นดินในส่วนหัวเมือง 6) ใบงานที่ 2.3 เรื่อง การบริหารราชการแผ่นดินในส่วนท้องที่ 11. การวัดและประเมินผล จุดประสงค์การเรียนรู้ หรือ สิ่งที่ต้องการจะวัดและ ประเมินผล วิธีวัด เครื่องมือวัด เกณฑ์การให้ คะแนน เกณฑ์การ ประเมิน 1.วิเคราะห์พัฒนาการด้าน การเมืองการปกครองของไทย สมัยรัตนโกสินทร์ได้ถูกต้อง(K) ประเมินจากการ ทำใบงาน2.1 2.2 2.3 ใบประเมินด้านใบ งาน 7 -9 คะแนน ระดับดีมาก 4 -6 คะแนน ระดับดี 1 -3 คะแนน ระดับปรับปรุง เกณฑ์ระดับดีขึ้น ไปถือว่าผ่าน 2.ใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์ ศึกษาพัฒนาการด้านการเมือง การปกครองของไทยสมั ย รัตนโกสินทร์ได้อย่างถูกต้อง เหมาะสม(P) สังเกตพฤติกรรม การทำงานเป็น กลุ่ม แบบสังเกต พฤติกรรมกลุ่ม 7 -9 คะแนน ระดับดีมาก 4 -6 คะแนน ระดับดี 1 -3 คะแนน ระดับปรับปรุง เกณฑ์ระดับดีขึ้น ไปถือว่าผ่าน 3.ใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์ ศึกษาพัฒนาการด้านการเมือง การปกครองของไทยสมั ย รัตนโกสินทร์ได้อย่างถูกต้อง เหมาะสม(A) ประเมินจากการ สังเกตพฤติกรรม รายบุคคล แบบประเมิน คุณลักษณะอัน พึงประสงค์ 7 -9 คะแนน ระดับดีมาก 4 -6 คะแนน ระดับดี 1 -3 คะแนน ระดับปรับปรุง เกณฑ์ระดับดีขึ้น ไปถือว่าผ่าน
23 ทักษะของผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 (ตามหัวข้อที่ 6) วิธีวัด เครื่องมือวัด เกณฑ์การให้ คะแนน เกณฑ์การ ประเมิน 1 2 ตารางเกณฑ์การประเมินผลต่างๆ ..... 12. กิจกรรมเสนอแนะ ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... 13. บันทึกผลหลังการสอน สรุปผลการเรียนการสอน นักเรียนทั้งหมดจำนวน.....................คน สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน (ตามหัวข้อที่ 5) วิธีวัด เครื่องมือวัด เกณฑ์การให้ คะแนน เกณฑ์การ ประเมิน 1 2
24 จุดประสงค์การเรียนรู้ ข้อที่ จำนวนนักเรียนที่ผ่าน จำนวนนักเรียนที่ไม่ผ่าน จำนวนคน ร้อยละ จำนวนคน ร้อยละ 1 2 3 15. ปัญหา/อุปสรรค/แนวทางแก้ไข ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... . 16. ข้อเสนอแนะ ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... . ลงชื่อ........................................................................ ( ) ตำแหน่ง ครู วิทยฐานะ ....................................... ลงชื่อ................................................................ หัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้ ( ) ลงชื่อ.......................................................... รองผู้อำนวยการกลุ่มบริหารวิชาการ (………………………………………..)
25 ความเห็นของหัวหน้าสถานศึกษา ได้ทำการตรวจแผนการเรียนรู้ของ....................................................แล้วมีความคิดเห็นดังนี้ 2. เป็นแผนการจัดการเรียนรู้ที่ ดีมาก ดี พอใช้ ควรปรับปรุง 3. การจัดกิจกรรมได้นำเอากระบวนการเรียนรู้ เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญมาใช้ในการสอนได้อย่างเหมาะสม ยังไม่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ควรปรับปรุงพัฒนาต่อไป 4. ข้อเสนอแนะอื่นๆ ........................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................ ลงชื่อ............................................................................................... ( ………………………………………………… ) ผู้อำนวยการโรงเรียน…………………………………………………………..
26 สมุหนายก จตุสดมภ์ หัวเมืองชั้นนอก หัวเมืองชั้นใน กรมเวียง กรมวัง กรมคลัง กรมนา สมุหพระกลาโหม หัวเมืองประเทศราช บัตรค ำ
27
28
29
30
31 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 3 สาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม รายวิชา ประวัติศาสตร์ ชั้น มัธยมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรียนที่1 ปีการศึกษา 2567 หน่วยการเรียนรู้ที่3 เรื่อง พัฒนาการด้านเศรษฐกิจและสังคม เวลา 1 ชั่วโมง 2. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด มาตรฐานการเรียนรู้ มาตรฐาน ส 4.1 เข้าใจความหมาย ความสำคัญขอเวลและยุคสมัยทางประวัติศาสตร์ สามารถใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์มาวิเคราะห์เหตุการณ์ต่างๆ อย่างเป็นระบบ ตัวชี้วัด ตัวชี้วัด ส 4.1 ม.3/1 วิเคราะห์เรื่องราวเหตุการณ์สำคัญทางประวัติศาสตร์ได้อย่างมีเหตุผล ตามวิธีการทางประวัติศาสตร์ 2. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. ด้านความรู้ (K) 1.1 วิเคราะห์พัฒนาการด้านสังคมและเศรษฐกิจได้ถูกต้อง 2. ด้านทักษะ/กระบวนการ/กระบวนการคิด (P) 2.1 สืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับพัฒนาการด้านสังคมและเศรษฐกิจได้ 3. ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์/เจตคติ(A) 3.1 เห็นความสำคัญเกี่ยวกับพัฒนาการด้านสังคมและเศรษฐกิจ 3. สาระสำคัญ สังคมไทยสมัยรัตน โกสินทร์ตอนต้นยังคงแบ่งแยกชนชั้น จนกระทั่งรัชกาลที่ 5 ทรง ประกาศเลิกระบบไพร่และทาส ทำให้ไพร่มีอิสระมากขึ้น และเมื่อเปลี่ยนแปลงการปกครองเป็น ระบอบประชาธิปไตยทำให้ประชาชนทั่วไปมีสิทธิเสรีภาพในทุก ๆ ด้านเศรษฐกิจสมัย รัตนโกสินทร์ตอนต้นเป็นการผลิตเพื่อยังชีพ ต่อมาเมื่อไทยมีการค้าขายกับชาติตะวันตกทำให้ เศรษฐกิจไทยขยายตัวขึ้น จนกระทั่งภายหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 ไทย ดำเนินนโยบายเศรษฐกิจแบบทุนนิยมเสรี และได้ประกาศใช้แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม แห่งชาติมาตั้งแต่ พ.ศ. 2504 ถึงปัจจุบัน 4. สาระการเรียนรู้
32 1. พัฒนาการด้านสังคม 2. พัฒนาการด้านเศรษฐกิจ 5. สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน (เฉพาะที่เกิดในหน่วยการเรียนรู้นี้) ความสามารถในการสื่อสาร ความสามารถในการคิด ความสามารถในการแก้ปัญหา ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี 8. ทักษะของผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 (3R 8C + 2L) (จุดเน้นสู่การพัฒนาคุณภาพผู้เรียน) ทักษะการอ่าน (Reading) ทักษะการ เขียน (Writing) ทักษะการ คิดคำนวณ (Arithmetic) ทักษะด้านการคิดอย่างมีวิจารณญาณและทักษะในการแก้ปัญหา (Critical thinking and problem solving) ทักษะด้านการสร้างสรรค์และนวัตกรรม (Creativity and innovation) ทักษะด้านความร่วมมือ การทำงานเป็นทีม และภาวะผู้นำ (Collaboration , teamwork and leadership) ทักษะด้านความเข้าใจต่างวัฒนธรรม ต่างกระบวนทัศน์ (Cross-cultural understanding) ทักษะด้าน การสื่อสาร สารสนเทศ และรู้เท่าทันสื่อ (Communication information and media literacy) ทักษะด้านคอมพิวเตอร์ และเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร (Computing) ทักษะอาชีพและทักษะการเรียนรู้ (Career and learning self-reliance, change) ทักษะการเปลี่ยนแปลง (Change) ทักษะการเรียนรู้ (Learning Skills) ภาวะผู้นำ (Leadership) 7. ชิ้นงานหรือภาระงาน ( หลักฐาน / ร่องรอยแสดงความรู้ ) - ใบงาน เรื่อง พัฒนาการด้านเศรษฐกิจและสังคม 8. การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ชั่วโมงที่ 1 (ใช้รูปแบบการเรียนรู้แบบเพื่อนคู่คิด) ขั้นนำเข้าสู่บทเรียน
33 1. ครูนำภาพเงินพดด้วงและเงินเหรียญต่างๆ มาให้นักเรียนดู แล้วให้นักเรียนตอบคำถาม เช่น - ภาพดังกล่าวเป็นภาพเกี่ยวกับอะไร - ภาพดังกล่าวมีความสำคัญทางเศรษฐกิจอย่างไร โดยครูคอยกระตุ้นให้นักเรียนทุกคนมีส่วนร่วมในการตอบคำถามเพื่อนำเข้าสู่บทเรียน 2. นักเรียนตอบคำถามกระตุ้นความคิด นักเรียนคิดว่า เศรษฐกิจในสมัยปรับปรุงมีลักษณะเหมือนหรือแตกต่างจากปัจจุบัน อย่างไร (พิจารณาตามคำตอบของนักเรียน โดยให้อยู่ในดุลยพินิจของครูผู้สอน) ขั้นสอน 1. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่ม (กลุ่มเดิมจากแผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1) จับคู่กันเป็น 2 คู่ แล้วให้แต่ลคู่ ศึกษาความรู้ จากหนังสือเรียน หรือหนังสือค้นคว้าเพิ่มเติม ตามหัวข้อที่กำหนดให้ ดังนี้ - คู่ที่ 1 ศึกษาความรู้เรื่อง พัฒนาการทางด้านเศรษฐกิจ สมัยปรับปรุงและปฏิรูปประเทศ - คู่ที่ 2 ศึกษาความรู้เรื่อง พัฒนาการทางด้านสังคม สมัยปรับปรุงและปฏิรูปประเทศ 2. นักเรียนแต่ละคู่ศึกษาความรู้ตามหัวข้อที่ได้รับมอบหมาย แล้วร่วมกันสรุปสาระสำคัญ แล้วบันทึก ความรู้ลงในแบบบันทึกการอ่าน 3.นักเรียนแต่ละคู่นำความรู้ที่ได้จากการศึกษามาเล่าให้เพื่อนอีกคู่หนึ่งฟัง ผลัดกันซักถามข้อสงสัย และอธิบายจนทุกคนมีความเข้าใจชัดเจน 4.นักเรียนแต่ละกลุ่มช่วยกันทำใบงานที่ 1 เรื่อง พัฒนาการด้านเศรษฐกิจและสังคม เมื่อทำเสร็จแล้ว ให้ช่วยกันตรวจสอบความถูกต้องของคำตอบอีกครั้ง หากมีข้อบกพร่องให้ช่วยกันเพิ่มเติมให้ สมบูรณ์ จากนั้นนำส่งครู ขั้นสรุป 2. ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เรื่อง พัฒนาการด้านเศรษฐกิจและสังคมของไทย สมัยปรับ ปรุบและปฏิรูปประเทศ 3. นักเรียนตอบคำถามกระตุ้นความคิด ข้อ 1-2 1) ก่อนทำสัญญาเบาว์ริง ไทยมีเศรษฐกิจอย่างไร (พิจารณาตามคำตอบของนักเรียน โดยให้อยู่ในดุลยพินิจของครูผู้สอน) 2) การเปลี่ยนแปลงทางสังคมครั้งใหญ่ในสมัยปรับปรุงและปฏิรูปประเทศ คืออะไร และส่งผล อย่างไร (พิจารณาตามคำตอบของนักเรียน โดยให้อยู่ในดุลยพินิจของครูผู้สอน) 9. สื่อการสอน 1. PowerPoint เรื่องประวัติศาสตร์ 2. กิจกรรม บัตรคำ 10. แหล่งเรียนรู้ในหรือนอกสถานที่
34 1) หนังสือเรียน ประวัติศาสตร์ ม.3 2) หนังสือค้นคว้าเพิ่มเติม (1) ดนัย ไชยโยธา. (2550). ประวัติศาสตร์ไทย : ยุคกรุงธนบุรีถึงกรุงรัตนโกสินทร์. กรุงเทพมหานคร : โอเดียนสโตร์. (2) สำนักนายกรัฐมนตรี คณะกรรมการชำระประวัติศาสตร์ไทย. (2525). ประวัติศาสตร์ กรุงรัตนโกสินทร์ เล่ม 2 รัชกาลที่ 4 - พ.ศ. 2547. กรุงเทพมหานคร : คณะกรรมการชำระประวัติศาสตร์ไทยสำนักนายกรัฐมนตรี. 3) บัตรภาพ 4) ใบงานที่ 3.2 เรื่อง พัฒนาการด้านเศรษฐกิจและสังคม 11. การวัดและประเมินผล จุดประสงค์การเรียนรู้ หรือ สิ่งที่ต้องการจะวัดและ ประเมินผล วิธีวัด เครื่องมือวัด เกณฑ์การให้ คะแนน เกณฑ์การประเมิน 1.วิเคราะห์พัฒนาการด้านสังคม และเศรษฐกิจได้ถูกต้อง (K) ประเมินจากการทำ ใบงาน เรื่อง พัฒนาการด้าน เศรษฐกิจและสังคม แบบประเมินด้าน ใบงานเรื่อง พัฒนาการด้าน เศรษฐกิจและสังคม 7 -9 คะแนน ระดับดีมาก 4 -6 คะแนน ระดับดี 1 -3 คะแนน ระดับปรับปรุง เกณฑ์ระดับดีขึ้น ไปถือว่าผ่าน 2.สืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับพัฒนาการ ด้านสังคมและเศรษฐกิจได้ (P) สังเกตพฤติกรรม การทำงานเป็นกลุ่ม แบบประเมินการ ทำงานเป็นกลุ่ม 7 -9 คะแนน ระดับดีมาก 4 -6 คะแนน ระดับดี 1 -3 คะแนน ระดับปรับปรุง เกณฑ์ระดับดีขึ้น ไปถือว่าผ่าน 3.เห็นความสำคัญเกี่ยวกับ พัฒนาการด้านสังคมและเศรษฐกิจ (A) ประเมินจากการ สังเกตพฤติกรรม รายบุคคล แบบประเมิน คุณลักษณะอันพึง ประสงค์ 7 -9 คะแนน ระดับดีมาก 4 -6 คะแนน ระดับดี 1 -3 คะแนน ระดับปรับปรุง เกณฑ์ระดับดีขึ้น ไปถือว่าผ่าน
35 สมรรถนะสำคัญของผู้เรียน (ตามหัวข้อที่ 5) วิธีวัด เครื่องมือวัด เกณฑ์การให้ คะแนน เกณฑ์การประเมิน 1 2 ทักษะของผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 (ตามหัวข้อที่ 6) วิธีวัด เครื่องมือวัด เกณฑ์การให้ คะแนน เกณฑ์การประเมิน 1 2 ตารางเกณฑ์การประเมินผลต่างๆ ..... 12. กิจกรรมเสนอแนะ ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... 13. บันทึกผลหลังการสอน สรุปผลการเรียนการสอน นักเรียนทั้งหมดจำนวน.....................คน
36 จุดประสงค์การเรียนรู้ ข้อที่ จำนวนนักเรียนที่ผ่าน จำนวนนักเรียนที่ไม่ผ่าน จำนวนคน ร้อยละ จำนวนคน ร้อยละ 1 2 3 15. ปัญหา/อุปสรรค/แนวทางแก้ไข ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... . 16. ข้อเสนอแนะ ............................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................... . ลงชื่อ........................................................................ ( ) ตำแหน่ง ครู วิทยฐานะ ....................................... ลงชื่อ................................................................ หัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้ ( ) ลงชื่อ.......................................................... รองผู้อำนวยการกลุ่มบริหารวิชาการ (………………………………………..)
37 ความเห็นของหัวหน้าสถานศึกษา ได้ทำการตรวจแผนการเรียนรู้ของ....................................................แล้วมีความคิดเห็นดังนี้ 5. เป็นแผนการจัดการเรียนรู้ที่ ดีมาก ดี พอใช้ ควรปรับปรุง 6. การจัดกิจกรรมได้นำเอากระบวนการเรียนรู้ เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญมาใช้ในการสอนได้อย่างเหมาะสม ยังไม่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ ควรปรับปรุงพัฒนาต่อไป 7. ข้อเสนอแนะอื่นๆ ........................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................ ........................................................................................................................................................ ลงชื่อ............................................................................................... ( ………………………………………………… ) ผู้อำนวยการโรงเรียน…………………………………………………………..
38 ภาพเงินพดด้วง ภาพเหรียญกษาปณ์ บัตรภำพ
39