เรื่อง คำ บุพบท นายณัฐวุฒิ พันธ์ขาว
e-book เล่มนี้เ นี้ป็น ป็ ส่วส่นหนึ่งของ กลุ่มสาระการเรียนรู้ภาษาไทย เรื่อ รื่ งชนิดนิของคำ (คำ บุพบท) จัดทำ ขึ้นขึ้เพื่อใช้เป็นสื่อประกอบการเรียน การสอน เรื่องชนิดนิและหน้าที่ของคำ เพื่อพัฒนาการเรียนการสอนให้ ประสบผลสำ เร็จ ร็ บรรลุจุลุ จุดมุ่งมุ่หมาย ของหลักสูตร ให้นักเรียนได้ศึกษาเนื้อหา ภายในเล่ม e-book เรื่อ รื่ งชนิดของคำ หวังเป็นอย่าย่งยิ่งยิ่ว่า e-book เล่มนี้จ นี้ ะเป็น ป็ ประโยชน์ในการพัฒนา ผู้เผู้รีย รี น และพัฒนาคุณคุภาพการจัดการเรียนรู้ของครูผู้สอนกลุ่มสาระ การเรีย รี นรู้ภรู้าษาไทยได้เป็น ป็ อย่าย่งดี คำ นำ นายณัฐณัวุฒิ พันธ์ขาว ก
สารบัญ ข เรื่อง หน้า น้ ชนิดของคำ ในภาษาไทย คำ บุพบท ชนิดของคำ บุพบท หน้า น้ ที่ของคำ บุพบท สรุปคำ บุพบท คำ นำ สารบัญ แบบฝึกหัดคำ บุพบท แบบทดสอบหัดคำ บุพบท อ้างอิง ประวัติผู้จัดทำ 14 13 11 7 6 4 2 1 1 ข ก
คำ คือ เสียงที่เที่ปล่ง ล่ ออกมากี่ค กี่ รั้ง รั้ ก็ไก็ ด้จ ด้ ะต้อง มีค มี วามหมายคำ ในภาษาไทยที่เที่ราใช้ใช้ นการฟัง พูด พู อ่า อ่ น และเขีย ขี นในชีวิ ชี ต วิ ประจำ วัน วั การแบ่งคำ หรือ รื การจำ แนกคำ หรือ รืปรัช รั ญาของคำ นั้น ๆ จำ แนก ตามความหมายและหน้าที่ขที่องคำ ได้ ๗ ชนิดดัง ดั นี้ คำ นาม คำ วิเ วิศษณ์ คำ สันธาน คำ สรรพนาม คำ บุพ บุ บท คำ อุท อุ าน คำ กริย ริ า คำ บุพ บุ บท (อ่า อ่ นว่า ว่ คำ -บุบ บุ-พะ-บด) แปลว่า ว่ คำ หน้าบท หมายถึง ถึ คำ ที่นำที่นำหน้า คำ นาม คำ สรรพนาม คำ กริย ริ าและคำ วิเ วิศษณ์ เพื่อบอก ตำ แหน่งของคำ และแสดง ความสัมพันธ์กั ธ์ น กั ระหว่า ว่ งคำ หรือ รืประโยคที่อที่ยู่ หลัง ลั บุพ บุ บท นั้น เช่น ช่ กับ กั แก่ แต่ ต่อ ต่ เพื่อ โดย แห่ง ของ ด้ว ด้ ย บน ตาม เป็นต้น ต้ คำ บุพ บุ บท 1
คำ บุพ บุ บทแบ่ง บ่ ออกเป็น ๒ ชนิด ดังนี้ ๑. คำ บุพ บุ บทที่ไที่ม่เ ม่ ชื่อ ชื่ มกับ กั คำ อื่น อื่ แต่ใต่ ช้นำ ช้ นำหน้าเพื่อ ทัก ทั ทาย หรือ รื เรีย รี กขาน ได้แ ด้ ก่ ดูแ ดู น่ะ ดูกร ดูก่ ดู อ ก่ น ดูร ดู า ข้า ข้ แต่ เป็นต้น ต้ ตัว ตั อย่า ย่ ง ดูก่ ดู อ ก่ น ภิก ภิ ษุทั้ง ทั้ หลาย ข้า ข้ แต่ท่ ต่ า ท่ นผู้เ ผู้ จริญ ริ โปรดฟังข้า ก่อ ก่ น ฉันนั่งบนโต๊ะ ต๊ (บน นำ หน้าคำ นาม โต๊ะ ต๊) ฉันมอบดอกไม้ใม้ ห้แก่เก่ธอ (แก่ นำ หน้าคำ สรรพนาม เธอ) เราไม่คม่วรกินกิขนมระหว่าว่งเรีย รี น (ระหว่าว่งนำ หน้าคำ กริยริา เรีย รี น) เธอทำ งานสำ เร็จ ร็ ด้ว ด้ ยดี (ด้ว ด้ ย นำ หน้าคำ วิเวิศษณ์ ดี)ดี ข้อ ข้ สังเกต ดูก ดู ร ดูก่ ดู อ ก่ น ดูแ ดู น่ะ ดูร ดู า ผู้ใ ผู้ หญ่ใญ่ ช้พู ช้ ด พู กับ กั ผู้น้ ผู้ น้ อย หรือ รื บุค บุ คลทั่ว ทั่ ไปที่ เสมอกัน กั ข้า ข้ แต่ ผู้น้ ผู้ น้ อยใช้พู ช้ พู ดกับ ผู้ใ ผู้ หญ่ห ญ่ รือ รื บุค บุ คลที่นัที่นั บถือ ถื ยกย่อ ย่ ง ชนิดของคำ บุพ บุ บท 2
แม่ม ม่ าหาฉันเมื่อ มื่ เช้า ช้ นี้ บ้า บ้ นของดวงดาวอยู่ใ ยู่ กล้โล้ รงเรีย รี นมาก สมุด มุ เล่ม ล่ นี้เป็นของฉัน แพทย์ทำ ย์ ทำงานหนักเพื่อคนไข้ คำ บุพ บุ บทที่เที่ชื่อ ชื่ มกับคำ อื่น อื่ ยัง ยั แบ่ง บ่ ออกเป็น ชนิดต่า ต่ งๆ ดังนี้ ๒.๑ คำ บุพบทบอกเวลา เช่น ช่ ตั้ง ตั้ แต่ จน จน กระทั่ง ทั่ เมื่อ มื่ เป็นต้น ต้ ตัว ตั อย่า ย่ ง ๒.๒ คำ บุพ บุ บทบอกสถานที่ เช่น ช่ ใกล้ ไกล ใน บน นอก เป็นต้น ต้ ตัว ตั อย่า ย่ ง ๒.๓ คำ บุพ บุ บทบอกความเป็นเจ้า จ้ ของ เช่น ช่ แห่ง ของ เป็นต้น ตัว ตั อย่า ย่ ง ๒.๔ คำ บุพ บุ บทบอกความประสงค์ เช่น ช่ กับ แก่ แด่ แต่ ต่อ ต่ เพื่อ สำ หรับ รั โดย ทั้ง ทั้ เฉพาะ ตาม เป็นต้น ต้ ตัว ตั อย่า ย่ ง ๒. คำ บุพ บุ บทที่เที่ชื่อ ชื่ มกับ กั คำ อื่น อื่ บุพ บุ บทที่นำที่นำ หน้าคำ นาม คำ สรรพนาม คำ กริย ริ า และคำ วิเ วิศษณ์ ได้แ ด้ ก่ กับ กั แก่ ซึ่งซึ่ต่อ ต่ ของ สำ หรับ รั ด้ว ด้ ย โดย ที่ บน ใต้ ยัง ยั เป็นต้น ต้ ตัว ตั อย่า ย่ ง คนเราต้อ ต้ งพึ่งพาอาศัยซึ่งซึ่กัน กั และกัน กั นักท่อ ท่ งเที่ยที่วเดิน ดิ ทางไปยัง ยั ภูก ภู ระดึง ดึ 3
หน้าที่ของคำ บุพ บุ บท นักเรีย รี นอยู่ใยู่ นห้องเรีย รี น คุณแม่ช ม่ อบกิน กิ ส้มตำ กับ กั ข้า ข้ วเหนียว ๑. นำ หน้าคำ นาม สร้อ ร้ ยคอของคุณแม่ร ม่ าคาแพงมาก ดิน ดิ สอ ของฉันอยู่ที่ ยู่ เที่ขา นักเรีย รี นอนุบ นุ าลอยากอยู่ใยู่ กล้ ฉัน ปากกาตรานกของคุณอยู่ใยู่ นกระเป๋าที่เ ที่ ขาซื้อ ซื้ ๒. นำ หน้าคำ สรรพนาม ครูให้หนังสือ แก่เ ก่ ขา เพื่อเป็นรางวัล วั เรีย รี นดี สมชายทำ งานหามรุ่ง รุ่ หามค่าจนกระทั่ง ทั่ ไม่สบาย มนัสเก็บ ก็ ขนมไว้สำว้ สำหรับ รั รับ รั ประทาน อภิสิภิ สิ ทธิ์เ ธิ์ ขีย ขี นเรีย รี งความใกล้เ ล้สร็จ ร็ แล้ว ล้ ๓. นำ หน้าคำ กริย ริ า พ่อทำ งานเพื่อหาเลี้ย ลี้ งครอบครัว รั 4
ถ้าพูดกันตามความจริง เขาต้องมาหาฉันโดยเร็ว วันนี้พี่ไก่ควรไปหาคุณพ่อโดยเร็วนะ เขานอนหลับโดยสงบ ๔. นำ หน้า น้ คำ วิเศษณ์เ ณ์ ขายินยอมปฏิบัติโดยดี สมหมายไม่สบายตั้งแต่เธอไปเที่ยวน้ำ ตกกับครอบครัว ท่านผู้อำ นวยการแจกรางวัลเฉพาะคนที่ได้คะแนนรวมที่ ๑ สมพลพูดเสียงเบาจนเพื่อฟังไม่รู้ ๕. นำ หน้า น้ประโยคหรือข้อความ มูลนิธิจัดอาหารมาแจกจ่ายให้แก่ประชาชน 5
คำ บุพบทมี ๒ ชนิด คือ ๑. คำ บุพบทที่ไม่เชื่อมกับคำ อื่น เช่น ข้าแต่ ดูกร เป็นต้น ๒. คำ บุพบทที่เชื่อมกับคำ อื่น เช่น ส าหรับ กับ แต่ แก่ ด้วย โดย เป็นต้น หน้าน้ที่ของคำ บุพบท - นำ หน้าน้คำ นาม เช่น ปากกาของฉันหาย - นำ หน้าน้คำ สรรพนาม เช่น เขาชอบอยู่ใกล้เธอ - นำ หน้าน้คำ กริยา เช่น ฉันกินเพื่ออยู่ - นำ หน้าน้คำ วิเศษณ์เณ์ช่น เขาใจร้ายสิ้นดี - นำ หน้าน้ประโยคหรือข้อความ เช่น หมอพูดเสียงดังกับคนป่วป่ย สรุป คำ บุพบท คือ คำ ที่ใช้นำ หน้าน้คำ นาม คำ สรรพนาม คำ วิเศษณ์ เพื่อให้ได้ใจความชัดเจนและต่อเนื่องกัน ข้อสังเกต ในการใช้คำ บุพบท ต้องเข้าใจให้ดีว่าคำ บุพบทต้องนำ หน้าน้คำ อื่น คือ คำ นาม คำ สรรพนาม คำ กริยา และคำ วิเศษณ์ สรุปคำ บุพ บุ บท 6
๑. จำ เลยให้การ...........ศาล ๒. รองเท้าคู่นี้เหมาะ.........ชุดเธอ ๓. กระเป๋า ป๋ ...........เขาหาย ๔. พี่คุย.............น้อ น้ ง เรื่อ รื่ ง คำ บุพ บุ บท ๑. ไก่อยู่........เล้า ๒. หนังสือ.........โต๊ะ ๓. ดาว........ท้องฟ้า ฟ้ ใน,บน,ใต้ ต่อ,ของ, กับ,สำ หรับ แบบฝึกหัด ชื่อ-สกุล กุ...................ชั้น.....เลขที่.ที่... คำ ชี้แจง : จงเลือ ลื กคำ บุพ บุ บทที่กำ ที่ กำหนดให้ เติมติลงในช่องว่าว่งให้เหมาะสม คะแนน 7
๑. จำ เลยให้การ..ต่อ..ศาล ๒. รองเท้าคู่นี้เหมาะ..สำ หรับ..ชุดเธอ ๓. กระเป๋า ป๋ ..ของ..เขาหาย ๔. พี่คุย..กับ..น้อ น้ ง เรื่อ รื่ ง คำ บุพ บุ บท ๑. ไก่อยู่..ใน..เล้า ๒. หนังสือ..ใต้.ต้.โต๊ะ ๓. ดาว..บน..ท้องฟ้า ฟ้ ใน,บน,ใต้ ต่อ,ของ, กับ,สำ หรับ เฉลยแบบฝึกหัด ชื่อ-สกุล กุ...................ชั้น.....เลขที่.ที่... คำ ชี้แจง : จงเลือ ลื กคำ บุพ บุ บทที่กำ ที่ กำหนดให้ เติมติลงในช่องว่าว่งให้เหมาะสม คะแนน 8
นักเรีย รี นเลือ ลื กคำ บุพ บุ บทที่เ ที่ หมาะสมเติม ติ ลงในช่องว่า ว่ งให้ถูกต้อ ต้ ง บน ของ กบ ใน ใต้ ใกล้ ริม ริ ตาม นอก จาก ฝูง ฝู นกบิน บิ กรูอยู่.ยู่..............ท้อ ท้ งฟ้า และมีฝูมี ง ฝู ปลาว่า ว่ ยอยู่.ยู่..............น้ำ ลูก ลู แมวนอนอยู่.ยู่..............โต๊ะ ต๊ ตัว ตั ดำ ส่วนแม่ดำ ม่ ดำขำ ออก..............บ้า บ้ นจะไปไหน เจ้า จ้ ด่า ด่ งตัว ตั ดีเ ดี ห่าที่.ที่.............บ้า บ้ น ยาย............ฉันรำ คาญออกมาไล่ ฉันเห็น..............ตาว่า ว่ มีงู มี ตั งู ว ตัใหญ่ หยิบ ยิ ไม้.ม้................คุณตามาตีงู ตี งู เจ้า จ้ งูตั งู ว ตั ร้า ร้ ยเลื้อ ลื้ ยไป................น้ำ มัน มั เลื้อ ลื้ ยไป...............ทางที่มั ที่ น มั อยู่ เลือ ลื กเติม ติ คำ บุพ บุ บทนะน้องหนู จำ ไว้แ ว้ ล้ว ล้ ดูเ ดู ลือ ลื กเติม ติ ให้ดี แบบฝึกหัดคำ บุพ บุ บท 9
นักเรีย รี นเลือ ลื กคำ บุพ บุ บทที่เ ที่ หมาะสมเติม ติ ลงในช่องว่า ว่ งให้ถูกต้อ ต้ ง บน ของ กับ กั ใน ใต้ ใกล้ ริม ริ ตาม นอก จาก ฝูง ฝู นกบิน บิ กรูอยู่.ยู่..............ท้อ ท้ งฟ้า และมีฝูมี ง ฝู ปลาว่า ว่ ยอยู่.ยู่..............น้ำ ลูก ลู แมวนอนอยู่.ยู่..............โต๊ะ ต๊ ตัว ตั ดำ ส่วนแม่ดำ ม่ ดำขำ ออก..............บ้า บ้ นจะไปไหน เจ้า จ้ ด่า ด่ งตัว ตั ดีเ ดี ห่าที่.ที่.............บ้า บ้ น ยาย............ฉันรำ คาญออกมาไล่ ฉันเห็น..............ตาว่า ว่ มีงู มี ตั งู ว ตัใหญ่ หยิบ ยิ ไม้.ม้................คุณตามาตีงู ตี งู เจ้า จ้ งูตั งู ว ตั ร้า ร้ ยเลื้อ ลื้ ยไป................น้ำ มัน มั เลื้อ ลื้ ยไป...............ทางที่มั ที่ น มั อยู่ เลือ ลื กเติม ติ คำ บุพ บุ บทนะน้องหนู จำ ไว้แ ว้ ล้ว ล้ ดูเ ดู ลือ ลื กเติม ติ ให้ดี เฉลยแบบฝึกหัดคำ บุพ บุ บท บน ใน ใต้ นอก ใกล้ ตาม ริม ริ ของ กับ กั จาก 10
๑. ข้อ ข้ ใด เป็น ป็ คำ บุพบทบอกสถานที่ ก. บ้า บ้ นฉันฉัอยู่ใยู่กล้โรงเรีย รี น ข. หนังนัสือ สื เล่มนี้เ นี้ป็น ป็ ของฉันฉั ค. สวนลุมลุพินีพิเ นีป็น ป็ สวนสาธารณะสำ หรับรั ประชาชน ง. รถคันนั้นนั้วิ่งเร็ว ร็ กว่ารถคันนี้ ๒. ข้อ ข้ ใด เป็น ป็ คำ บุพบทบอกความหมายเกี่ยวข้อ ข้ ง ก. บ้า บ้ นฉันฉัอยู่ใยู่กล้โรงเรีย รี น ข. หนังนัสือ สื เล่มนี้เ นี้ป็น ป็ ของฉันฉั ค. สวนลุมลุพินีพิเ นีป็น ป็ สวนสาธารณะสำ หรับรั ประชาชน ง. รถคันนั้นนั้วิ่งเร็ว ร็ กว่ารถคันนี้ ๓. ข้อ ข้ ใด เป็น ป็ คำ บุพบทบอกความเป็น ป็ เจ้าของ ก. บ้า บ้ นฉันฉัอยู่ใยู่กล้โรงเรีย รี น ข. หนังนัสือ สื เล่มนี้เ นี้ป็น ป็ ของฉันฉั ค. สวนลุมลุพินีพิเ นีป็น ป็ สวนสาธารณะสำ หรับรั ประชาชน ง. รถคันนั้นนั้วิ่งเร็ว ร็ กว่ารถคันนี้ ๔. ข้อ ข้ ใด เป็น ป็ คำ บุพบทบอกการให้แ ห้ ละบอกความประสงค์ ก. แห่งห่ของ ข. บน ใน ใต้ ค. โดย ทั้ง ด้วย ง. สำ หรับรักับ แก่ ๕. ข้อ ข้ ใด เป็น ป็ คำ บุพบทบอกเวลา ก. เมื่อ มื่ ตั้งแต่ จน กระทั่ง ข. บน ใน ใต้ ค. โดย ทั้ง ด้วย ง. สำ หรับรักับ แก่ แบบทดสอบ เรื่อง คำ บุพบท คำ ชี้แจง : ให้เลือกคำ ตอบที่ถูกต้องเพียงข้อเดียว คะแนน 11
๑. ข้อ ข้ ใด เป็น ป็ คำ บุพบทบอกสถานที่ ก. บ้า บ้ นฉันฉัอยู่ใยู่กล้โรงเรีย รี น ข. หนังนัสือ สื เล่มนี้เ นี้ป็น ป็ ของฉันฉั ค. สวนลุมลุพินีพิเ นีป็น ป็ สวนสาธารณะสำ หรับรั ประชาชน ง. รถคันนั้นนั้วิ่งเร็ว ร็ กว่ารถคันนี้ ๒. ข้อ ข้ ใด เป็น ป็ คำ บุพบทบอกความหมายเกี่ยวข้อ ข้ ง ก. บ้า บ้ นฉันฉัอยู่ใยู่กล้โรงเรีย รี น ข. หนังนัสือ สื เล่มนี้เ นี้ป็น ป็ ของฉันฉั ค. สวนลุมลุพินีพิเ นีป็น ป็ สวนสาธารณะสำ หรับรั ประชาชน ง. รถคันนั้นนั้วิ่งเร็ว ร็ กว่ารถคันนี้ ๓. ข้อ ข้ ใด เป็น ป็ คำ บุพบทบอกความเป็น ป็ เจ้าของ ก. บ้า บ้ นฉันฉัอยู่ใยู่กล้โรงเรีย รี น ข. หนังนัสือ สื เล่มนี้เ นี้ป็น ป็ ของฉันฉั ค. สวนลุมลุพินีพิเ นีป็น ป็ สวนสาธารณะสำ หรับรั ประชาชน ง. รถคันนั้นนั้วิ่งเร็ว ร็ กว่ารถคันนี้ ๔. ข้อ ข้ ใด เป็น ป็ คำ บุพบทบอกการให้แ ห้ ละบอกความประสงค์ ก. แห่งห่ของ ข. บน ใน ใต้ ค. โดย ทั้ง ด้วย ง. สำ หรับรักับ แก่ ๕. ข้อ ข้ ใด เป็น ป็ คำ บุพบทบอกเวลา ก. เมื่อ มื่ ตั้งแต่ จน กระทั่ง ข. บน ใน ใต้ ค. โดย ทั้ง ด้วย ง. สำ หรับรักับ แก่ เฉลย แบบทดสอบ เรื่อง คำ บุพบท คำ ชี้แจง : ให้เลือกคำ ตอบที่ถูกต้องเพียงข้อเดียว คะแนน 12
อ้างอิง 13 คำ บุพ บุ บท7ชนิด, (2559). สืบค้นเมื่อ มื่ 15 มกราคม 2566. จาก. https://sites.google.com/site/4. นวพรรณ พันธุรัตรัน์.(ม.ป.ป.). ชุดการเรีย รี นรู้ด้ รู้ ว ด้ ยตนเอง วิช วิ าภาษาไทย ชนิดของคำ , (2564). สืบค้นเมื่อ มื่ 20 มกราคม 2566. จาก. https://www.kroobannok.com/news_file/p60827041041.pdf.
ชื่อ : นายณัฐวุฒิ พันธ์ขาว ชื่อเล่น: กอล์ฟ สัญชาติ / เชื้อชาติ / ศาสนา : ไทย / ไทย / พุทธ วิชาที่ชอบเรียน : ภาษาไทย , สังคมศึกษา งานอดิเรก : ปลูกต้นไม้ ดอกไม้ , ความสามารถพิเศษ : , ประดิษฐ์พานบายศรีสู่ขวัญ , คติประจำ ใจ :ทำ วันนี้ให้ดีที่สุด เพราะเราไม่รู้ว่าวันข้างหน้าน้จะเป็นอย่างไร ประวัติผู้จัดทำ 14
สวัสดีครับ