หน่วย1-ศาสนาของเรา

1หน่วยการเรยี นรู้ที่

ศาสนาของเรา

ตวั ชวี้ ัด
• วเิ คราะหค์ วามสาคัญของพระพทุ ธศาสนา หรือศาสนาทตี่ นนบั ถอื ในฐานะที่เปน็ มรดกทางวฒั นธรรมและหลกั ในการพัฒนาชาติไทย
• สรุปพทุ ธประวตั ติ ้ังแตเ่ สดจ็ กรงุ กบลิ พสั ด์ุ จงถึงพุทธกิจสาคญั หรือประวัตศิ าสดาท่ีตนนบั ถอื ตามทก่ี าหนด
• เหน็ คุณค่าและประพฤติตนตามแบบอยา่ งการดาเนินชวี ิตและข้อคดิ จากประวัติสาวก ชาดก เรื่องเล่า และศาสนกิ ชนตัวอย่างตามท่ีกาหนด
• อธบิ ายองค์ประกอบและความสาคัญของพระไตรปฎิ ก หรือคัมภรี ข์ องศาสนาท่ีตนนบั ถอื
• แสดงความเคารพพระรัตนตรัยและปฏบิ ตั ติ ามไตรสกิ ขา และหลกั ธรรมโอวาท 3 ในพระพทุ ธศาสนา หรือหลักธรรมของศาสนาทีต่ นนับถือตามที่กาหนด
• เห็นคุณค่าและสวดมนต์ แผ่เมตตา มีสตทิ ่ีเปน็ พื้นฐานของสมาธิในพระพทุ ธศาสนา หรือการพฒั นาจิตตามแนวทางของศาสนาทต่ี นนบั ถือตามที่กาหนด
• ปฏบิ ตั ติ นตามหลกั ธรรมของศาสนาท่ตี นนบั ถือ เพอ่ื การพัฒนาตนเองและสง่ิ แวดล้อม
• จัดพิธกี รรมตามศาสนาทีต่ นนับถืออย่างเรยี บงา่ ย มีประโยชน์ และปฏิบัตติ นถกู ต้อง
• ปฏิบตั ติ นในศาสนพธิ ี พธิ กี รรม และวันสาคัญทางศาสนาตามท่กี าหนด และอภปิ รายประโยชนท์ ไี่ ด้รับจากการเขา้ ร่วมกิจกรรม
• มมี รรยาทของความเปน็ ศาสนิกชนทด่ี ีตามทกี่ าหนด

พระพทุ ธศาสนาเปน็ มรดกทางวฒั นธรรม มรดกทางด้านจติ ใจ

มรดกทางดา้ นรูปธรรม

พระพทุ ธศาสนาเป็นหลักในการพฒั นาชาติไทย

คนไทยนาหลกั ธรรมทางพระพทุ ธศาสนามาใช้ในการพฒั นาด้านกายภาพและสิง่ แวดล้อม รวมถึงใช้พัฒนาดา้ นจติ ใจ
จึงสง่ ผลให้เกดิ การสร้างสรรคส์ ง่ิ ตา่ ง ๆ ทนี่ าความเจรญิ กา้ วหน้ามาสู่ประเทศ

หลักธรรมที่นามาใชใ้ นการพฒั นาด้านจติ ใจ คอื โอวาท 3 ประกอบด้วย

การไม่ทาความชว่ั การทาความดี การทาจิตใจใหผ้ ่องใสบริสทุ ธ์ิ

ไมล่ ักขโมย มเี มตตากรุณาต่อสตั ว์ สวดมนต์ ไหว้พระ

ไม่รงั แกสตั ว์ ชว่ ยเหลอื ผอู้ ่ืน นง่ั สมาธิ

พระพุทธเจ้ามีพระนามเดิมวา่ สิทธัตถะ เจา้ ชายสทิ ธัตถะทอดพระเนตร พระพุทธเจ้าตรสั รู้ พระพุทธเจ้าเสดจ็ สู่
ประสตู ิในวนั ข้ึน 15 คา่ เดอื น 6 เหน็ เทวทตู 4 ซึง่ เปน็ สาเหตุ ในวันขนึ้ 15 คา่ เดือน 6 กรุงกบลิ พสั ด์ุ เพือ่ แสดงธรรม
กอ่ นพุทธศักราช 80 ปี ใหต้ ดั สินพระทัยออกผนวช ขณะมพี ระชนมไ์ ด้ 35 พรรษา
ขณะมีพระชนม์ได้ 29 พรรษา โปรดพระราชบดิ า

เจ้าชายสทิ ธตั ถะอภเิ ษกสมรส เจ้าชายสทิ ธัตถะทรง เมอื่ พระพุทธเจ้าตรัสรแู้ ลว้ พระพุทธเจา้ ทรงเผยแผ่
กับพระนางยโสธราหรอื พมิ พา บาเพญ็ เพยี รทกุ รกริ ิยา ไดแ้ สดงธรรมโปรดปัญจวัคคยี ์ พระพทุ ธศาสนาเปน็ เวลา
ขณะมพี ระชนม์ได้ 16 พรรษา ทาใหโ้ กณฑญั ญะเห็นธรรม 45 ปี จึงปรนิ พิ พาน ใน
เปน็ เวลา 6 ปี และขอบวชเป็นพระสงฆ์รปู แรก วนั ขึ้น 15 คา่ เดือน 6

ในพระพทุ ธศาสนา ขณะมีพระชนมไ์ ด้ 80 พรรษา

เปน็ คัมภรี ์ทางพระพทุ ธศาสนาทมี่ คี วามสาคญั มาก เพราะเปน็ หลกั ฐานทางพระพุทธศาสนา ทบี่ ันทึกคาสอน
ของพระพทุ ธเจา้ ไว้เป็นลายลักษณ์อกั ษร เพ่ือใหพ้ ทุ ธศาสนกิ ชนไดศ้ ึกษาและนาไปปฏิบัติในชวี ติ ประจาวัน

วินัยปิฎก หมวดวา่ ดว้ ยระเบยี บวินัย มที ัง้ หมด 21,000 พระธรรมขันธ์

สุตตนั ตปิฎก หมวดท่วี ่าด้วยพระธรรมเทศนาท่วั ๆ ไป มปี ระวตั ิ
และท้องเร่อื งประกอบ มที งั้ หมด 21,000 พระธรรมขนั ธ์

อภิธรรมปฎิ ก หมวดทว่ี ่าดว้ ยขอ้ ธรรมลว้ น ๆ ไม่มีประวัติ และทอ้ งเรื่องประกอบ
มีทัง้ หมด 42,000 พระธรรมขันธ์

ศรัทธา 4 ความเชื่อที่ประกอบด้วยเหตผุ ล เช่อื ผลของกรรม

เช่ือกรรม เชื่อว่าทากรรมเช่นใด ย่อมได้รบั ผลอยา่ งนนั้

เช่ือวา่ กรรมมีอยู่จรงิ เชื่อว่าเมื่อทาอะไร เชอื่ พระปญั ญาและการตรสั รู้ของพระพทุ ธเจา้
โดยมเี จตนาที่ดีหรือไมด่ ี ยอ่ มเกิดกรรมดหี รือ
กรรมช่วั ตามเจตนา เชอ่ื ว่าพระธรรมคาสง่ั สอนของพระพทุ ธเจา้ เป็นจรงิ แนน่ อน

เช่ือว่าสัตวโลกมกี รรมเปน็ ของตน ตวั อยา่ งการกระทาที่ไมด่ ี

ตอ้ งรบั ผดิ ชอบตอ่ กรรมทท่ี าไว้

ตวั อยา่ งการกระทาทด่ี ี

อา่ นหนงั สอื ไดเ้ กรด A รังแกเพื่อน ถกู ครตู าหนิ

อรยิ สัจ 4 ความจริงอันประเสริฐ ทุกข์
ความไม่สบายกาย ความไม่สบายใจ (ปญั หา)
สมทุ ยั ร้สู ึกอึดอดั /อว้ น
สาเหตุท่ีทาให้เกิด
ทานอาหารมากไป มรรค
ข้อปฏิบัตใิ หถ้ งึ ความดบั ทุกข์
นโิ รธ
ความดับทกุ ข์ ออกกาลังกาย/ทานอาหารแตพ่ อดี

หนุ่ ดี รา่ งกายแข็งแรง

ไตรสกิ ขา หลักปฏิบตั เิ พ่อื การดาเนนิ ชวี ิตท่ดี งี าม ฝกึ จิตใจใหเ้ ขม้ แข็ง
มสี ตริ ตู้ ัวอยเู่ สมอ
ฝึกความประพฤตทิ างกาย
ใหอ้ ยูใ่ นระเบยี บวนิ ัย

ฝกึ ปญั ญาให้เกิดความรูแ้ จ้งเห็นจริง รู้ผดิ ร้ถู กู

หลกั ธรรมท่เี ป็นหัวใจสาคัญทางพระพทุ ธศาสนา 3 ประการ

การไม่ทาความชั่วท้ังปวง การทาความดีให้ถึงพร้อม การทาจติ ใจใหผ้ ่องใสบริสุทธ์ิ

เบญจศีล เบญจธรรม การบรหิ ารจิตและเจรญิ ปัญญา
อบายมุข 4 บญุ กิริยาวัตถุ 3 การสวดมนต์แผ่เมตตา
อคติ 4
อทิ ธบิ าท 4
ความกตญั ญูกตเวทีต่อพระพทุ ธศาสนา
มงคล 38

ข้อทคี่ วรละเวน้ 5 ประการ

เว้นจากการฆา่ สัตว์ เว้นจากการลักทรพั ย์ เว้นจากการประพฤตผิ ดิ ในกาม

การกระทา ผลการกระทา การกระทา ผลการกระทา การกระทา ผลการกระทา

เวน้ จากการพดู เทจ็ เวน้ จากการดืม่ สุราและเสพสารเสพติด
การกระทา ผลการกระทา
การกระทา ผลการกระทา

ทางแห่งความเส่อื ม 4 ประการ นักเลงสุรา
คือ ชอบเสพติดของมนึ เมา
นักเลงผหู้ ญิง
คือ ประพฤตติ นเป็นคนเจา้ ชู้ คบคนช่วั เป็นมิตร
คอื คบเพื่อนไมด่ ี
นักเลงการพนนั
คือ ชอบเล่นการพนนั
เปน็ ประจา

มเี มตตากรณุ า ข้อที่ควรประพฤติ 5 ประการ มีความสารวมในกาม
มีสมั มาอาชวี ะ

มคี าสตั ย์ มสี ตสิ ัมปชัญญะ

ทานมยั หลักแหง่ การทาความดี 3 ประการ ภาวนามัย

การทาบญุ ด้วยการแบง่ ปนั สลี มัย การทาบุญดว้ ยการฝกึ จิตใจ
ส่ิงของของตนใหผ้ อู้ ่นื การทาบุญดว้ ยการประพฤตดิ ี ของตนเอง

รกั ษาศลี

ฉันทาคติ โทสาคติ
หมายถงึ ลาเอยี งเพราะรกั หมายถึง ลาเอียงเพราะโกรธหรอื เกลยี ด

โมหาคติ ภยาคติ
หมายถึง ลาเอียงเพราะความโง่เขลา หมายถงึ ลาเอียงเพราะกลวั

หลักธรรมทช่ี ว่ ยให้ผปู้ ฏบิ ตั บิ รรลผุ ลสาเร็จในงานท่ีทา 4 ประการ

หมายถึง พอใจในการทางาน หมายถงึ ความขยันหมนั่ เพยี ร หมายถึง ความเอาใจใส่ในงานทท่ี า หมายถงึ รู้จกั ใช้ปญั ญา
ในการทางาน
ในการปรับปรงุ แก้ไขงานทีท่ า

จนประสบผลสาเรจ็

สามารถปฏบิ ตั ไิ ด้ ดงั นี้

ศึกษาความรู้เก่ยี วกบั หลกั ธรรม ปฏบิ ัติตามหลกั ธรรม
เพอ่ื ให้เกิดความเขา้ ใจ และพธิ ีกรรมทางศาสนา
ใหถ้ ูกตอ้ ง
พระพทุ ธศาสนาอยา่ งถูกตอ้ ง
ช่วยกนั เผยแผ่
ปกป้องพระพทุ ธศาสนา พระพุทธศาสนา
ทานบุ ารงุ พระพุทธศาสนา

ให้เจริญมั่นคง

คือ ธรรมทน่ี ามาซ่ึงความสขุ ของชีวิต 38 ประการ ในชนั้ น้เี รียน 3 ประการ ดงั น้ี

ใฝ่ร้ใู ฝ่เรียน (มงคลท่ี 7)
หมายถึง ตง้ั ใจศึกษาเล่าเรียน

การงานไม่อากลู (มงคลที่ 14)
หมายถึง การทางานให้เสรจ็ ไม่ค่งั คา้ ง

มีความอดทน (มงคลที่ 27)
หมายถงึ มคี วามอดทนอดกลั้น

เราควรฝกึ ทาสมาธิก่อนเข้าเรียนหรือเข้านอน เพื่อให้จิตใจผอ่ งใสบรสิ ุทธิ์

เรียนดี หลับง่าย
เข้าใจง่าย หลบั สนทิ สบาย
สมองปลอดโปรง่ ต่นื เชา้ สมองปลอดโปรง่