หน่วย 3 เศรษฐศาสตร์น่ารู้ ป.5

สังคมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม
ช้นั ประถมศึกษาปที ่ี 5
กลมุ่ สาระการเรียนร้สู ังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม

หนว่ ยการเรยี นรู้ท่ี 1 หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 หนว่ ยการเรียนรทู้ ี่ 3 หนว่ ยการเรยี นรทู้ ่ี 4

3หนว่ ยการเรยี นรู้ท่ี

เศรษฐศาสตร์นา่ รู้

ตวั ชว้ี ดั
• อธบิ ายปจั จัยการผลติ สนิ คา้ และบรกิ าร
• ประยุกตใ์ ชแ้ นวคิดของปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงในการทากจิ กรรมตา่ ง ๆ ในครอบครวั โรงเรยี น และชมุ ชน
• อธิบายหลักการสาคัญและประโยชน์ของสหกรณ์
• อธบิ ายบทบาทหน้าท่เี บ้อื งต้นของธนาคาร
• จาแนกผลดแี ละผลเสยี ของการกู้ยืม

การเพิ่มมูลคา่ สินค้าและบรกิ าร

ผ้ผู ลิตสามารถดาเนนิ การผลติ เพื่อให้เกดิ มูลคา่ เพ่ิมได้ โดยสรา้ งประโยชนใ์ นลักษณะตา่ งๆ ดงั น้ี

การแปรรปู นาผลผลิตมาเปลย่ี นแปลงรปู แบบ ทาใหส้ ินค้ามีมลู คา่ เพม่ิ ขน้ึ เชน่ นากลว้ ยน้าวา้
มาแปรรูปเป็นกล้วยตากอบนา้ ผึง้

การเปลยี่ นแปลงสถานท่ี ผู้บรโิ ภคเลือกซ้ือสนิ ค้าและบรกิ ารไดส้ ะดวกสบาย เช่น นาเสื้อยดื จากตลาดประตูนา้
มาขายทีต่ ลาดใกล้บา้ น โดยเพมิ่ ราคาสนิ คา้ ไดอ้ ีก

การใช้ช่วงเวลาทต่ี ่างกนั นาสนิ คา้ ที่ผู้บรโิ ภคตอ้ งการมาจาหนา่ ยเปน็ รายแรก หรอื นาสนิ ค้านอกฤดกู าล เช่น
ผลไม้ มาจาหนา่ ยจะมีราคาแพงกว่าสินคา้ ชนิดเดียวกนั ทีอ่ อกจาหน่ายในชว่ งเวลาปกติ

การใหบ้ รกิ ารเพ่ิมเติม ผูบ้ รโิ ภคไดร้ ับความสะดวกมากขึ้น เชน่ การขายรถยนต์ พร้อมมอบกรมธรรมป์ ระกนั ภัย
รถยนต์ หรืออุปกรณ์ตกแต่งรถหรอื บริการตรวจสภาพรถยนต์ฟรีตามเงือ่ นไขท่ีกาหนด

ประเภทของปจั จัยการผลิต

ปจั จัยการผลติ หมายถงึ สงิ่ ตา่ งๆ ทีน่ ามาใชใ้ นกระบวนการแปรรูปออกมาเปน็ สนิ คา้ และบริการ
มี 4 ประเภท

1 แรงงาน 2 ทดี่ นิ และ

เป็นแรงงานท้ังกาลังกาย ทรัพยากรธรรมชาติ
และความคิดในการผลิต
เชน่ ทดี่ นิ ป่าไม้ แร่

3 ทุน 4 ผ้ปู ระกอบการ

เปน็ เครื่องมอื ทีม่ นุษย์สร้างข้ึน คือ ผนู้ าทีด่ นิ แรงงาน
เพอื่ ใช้ทุ่นแรงในการผลิต และทนุ มาเพอ่ื ผลติ เปน็ สนิ คา้
เช่น เครือ่ งจกั รตา่ งๆ
และบริการ

ปจั จยั อ่ืนๆ ทเ่ี ป็นตัวกาหนดสินคา้ และบริการ

สินคา้ และบรกิ ารต่างๆ จะมปี ริมาณมากหรอื นอ้ ยขนึ้ อยู่กับปจั จัยหลายประการ เช่น

ราคาวตั ถุดบิ และราคานา้ มันเชอื้ เพลงิ เทคโนโลยีการผลติ สนิ ค้าและบริการ พฤตกิ รรมของผบู้ ริโภค

ถา้ วตั ถุดิบมีราคาสูงขน้ึ สง่ ผลให้ตน้ ทุน การนาวิธีการหรือเครอื่ งมือทางวทิ ยาศาสตร์ พฤตกิ รรมของผูบ้ รโิ ภค แตล่ ะบุคคล
ในการผลิตสูงขึน้ ด้วย ราคานา้ มนั ก็มีผลกระทบ มาใช้ หรือแกไ้ ขปญั หาเกยี่ วกบั การผลิตสินคา้ จะมลี กั ษณะแตกต่างกนั ตามเพศ

ตอ่ ตน้ ทนุ ในการผลิตดว้ ย และบริการ ทงั้ ในดา้ นเกษตรกรรม อายุ
เชน่ พาหนะทใ่ี ชข้ นสง่ สนิ คา้ ตอ้ งจา่ ย และอุตสาหกรรม ระดบั การศกึ ษา

คา่ นา้ มนั เพมิ่ ข้นึ คา่ นยิ ม
ศาสนาและความเช่อื

ปัจจัยท่ีมอี ทิ ธพิ ลต่อการเลือกซอื้ สินค้าและบริการ

ราคาสนิ ค้า ชว่ ยการตดั สนิ ใจเลอื กซ้อื สนิ คา้ และบรกิ าร หากสนิ ค้ามีราคา
รายได้ ถูกลง คนกจ็ ะซื้อของมากขนึ้

เป็นตวั กาหนดความจาเปน็ ในการบริโภคของผูบ้ รโิ ภค รวมท้ัง
ความสามารถในการบรโิ ภค

รสนยิ ม ความเชอื่ ทัศนคติ มคี วามตอ้ งการสนิ ค้าและบริการไมเ่ หมอื นกัน เช่น การซื้อยา
สมุนไพรหรือยาแผนปัจจบุ นั

การโฆษณา เป็นกลยทุ ธ์ของผ้ขู ายหรอื ผู้ผลติ ชักจูงให้ผู้บริโภคตัดสินใจซ้ือ
สนิ ค้าและบรกิ ารของตนเอง

สภาพดนิ ฟ้าอากาศ ฤดูหนาว ผู้คนต้องการอาหารทม่ี ไี ขมนั สูงและสวมเสื้อผ้าหนาๆ
สว่ นในฤดรู อ้ น ผู้คนต้องการสวมเส้อื ผ้าทบ่ี างๆ

การผลติ สนิ ค้าและบริการของทอ้ งถน่ิ ต่างๆ

การผลิตสนิ ค้าและบรกิ ารในพืน้ ที่ภเู ขา การผลิตสินค้าและบรกิ ารในพนื้ ที่ดอน

ผลติ ภณั ฑจ์ ากไม้ อาหาร
พืน้ ท่มี ีป่าไม้มาก เหมาะทจ่ี ะนาไมม้ าทาเป็นผลิตภัณฑ์ มกี ารแปรรปู อาหารเกบ็ ไวร้ บั ประทานตลอดท้ังปี เชน่ การทา
เชน่ งานแกะสลักจากไม้ เครอ่ื งเรอื นจากไม้ ปลารา้ ปลาส้ม และผลติ เป็นสินค้าเพื่อสรา้ งรายได้

การปลกู พชื เมืองหนาว การปลกู พืชทนแลง้
มสี ภาพภมู อิ ากาศค่อนขา้ งหนาวเยน็ เหมาะสาหรับปลกู พืช พื้นที่ดอนมสี ภาพอากาศแห้งแลง้ และดินท่ีไมอ่ ดุ มสมบูรณ์
เมอื งหนาว เช่น แครร์ อต สตรอวเ์ บอร์รี มีการปลกู พืช เช่น มันสาปะหลัง ปอ

สถานทท่ี ่องเทย่ี ว ผลติ ภัณฑ์เคร่อื งปัน้ ดนิ เผา
พ้ืนทม่ี ที วิ ทัศน์ท่ีสวยงาม ทาใหเ้ กดิ กิจการดา้ นการทอ่ งเทย่ี ว พน้ื ที่ดอนบางแหง่ มีดินที่เหมาะกบั การทาเคร่ืองปน้ั ดนิ เผา
จานวนมาก เช่น โรงแรม รีสอร์ต ร้านอาหาร ทาใหเ้ กิดการผลติ เป็นสนิ ค้าสง่ ออกจาหนา่ ยเป็นจานวนมาก

การผลิตสนิ คา้ และบริการของท้องถ่ินต่างๆ

การผลติ สนิ คา้ และบรกิ ารในพ้ืนทีร่ าบล่มุ การผลิตสนิ คา้ และบริการในพื้นทีช่ ายฝ่งั ทะเล

ประมงน้าจืด การปลกู พชื
มีแหลง่ นา้ อุดมสมบรู ณ์ ประกอบอาชพี จบั และเลยี้ งปลาน้าจืด มีปรมิ าณฝนตกชุก ทาให้มคี วามเหมาะสมในการปลูกพืชที่
ไว้จาหน่าย เช่น ปลาชอ่ น ปลาตะเพียน ปลาทบั ทิม ปลานิล ต้องการน้ามาก เชน่ สะตอ ยางพารา ลองกอง เงาะ

การปลูกพชื ผกั ผลไม้ ประมงนา้ เค็ม
ประกอบอาชีพเกษตรกรรม เช่น ทานา ทาสวนผัก สวนผลไม้ ประกอบอาชีพประมงนา้ เคม็ ประมงนา้ กร่อย และเพาะเล้ยี ง
เกิดผลผลติ หลากหลายชนดิ ไวจ้ าหนา่ ย สตั วน์ ้าไว้จาหน่าย เชน่ ปลา ปู กงุ้ หอย

ผลิตภัณฑ์เครือ่ งจักสาน สถานทท่ี อ่ งเท่ยี ว
นิยมปลกู มะพรา้ ว ตาล ลาน และไผ่ และยังมกี ก ผักตบชวา มสี ถานที่ท่ีสวยงามเหมาะสาหรบั ท่องเท่ยี วอยู่หลายแหง่ เช่น
ตามแหล่งน้า ผลติ เปน็ เครอ่ื งจักสานสรา้ งรายได้ใหช้ มุ ชน พัทยา หวั หิน เกาะช้าง เกาะตะรุเตา

หนา้ ท่เี บ้อื งต้นของธนาคาร

ธนาคารพาณชิ ย์ ธนาคารออมสิน

ระดมเงนิ ออมจากประชาชนทว่ั ไป
และเป็นแหล่งเงินกภู้ ายในประเทศของรฐั บาล

รบั ฝากเงนิ ธนาคารอาคารสงเคราะห์ (ธอส.)

รับฝากเงินจากบุคคลและหา้ งรา้ นทว่ั ไป ส่งเสรมิ ให้ประชาชนมีบา้ นและท่ีอย่อู าศยั
เป็นของตนเอง

ให้กู้ยืมเงนิ ธนาคารในประเทศไทย ธนาคารเพ่ือการเกษตร
และสหกรณก์ ารเกษตร (ธ.ก.ส.)
ธนาคารคดิ ดอกเบย้ี จากผู้ทีก่ ูย้ ืมเงนิ ไปลงทนุ แบง่ ออกเปน็ 2 ประเภท

บริการอ่ืน ๆ เชน่ ส่งเสรมิ และพัฒนาการเกษตรของประเทศ

• ให้เช่าตู้นิรภยั ธนาคารท่มี ีวตั ถปุ ระสงค์พิเศษ

• รับชาระคา่ สาธารณปู โภค

• ให้บรกิ ารแลกเปลีย่ นเงินตราตา่ งประเทศ

• ให้คาแนะนาด้านการลงทนุ

การฝากเงนิ

การฝากเงนิ คอื การนาเงนิ ไปฝากไวท้ ี่ธนาคารเพ่อื เป็นการเก็บรกั ษาเงนิ ใหป้ ลอดภยั และป้องกนั การสญู หาย
มกี ารให้ดอกเบย้ี เปน็ คา่ ตอบแทนเมื่อฝากเงินตามเงอื่ นไขของทางธนาคาร

ประเภทของเงินฝาก ไม่มีกาหนดระยะเวลาของการรบั ฝาก สามารถถอนออกมาใช้ ดอกเบยี้ เงินฝาก
เมื่อไรกไ็ ด้ เรียกอกี อย่างวา่ เงินฝากเผือ่ เรยี กหรอื เงินฝาก
เงนิ ฝากออมทรพั ย์ สะสมทรัพย์ เป็นค่าตอบแทน เม่ือนาเงินไปฝากไว้กับ
ธนาคาร ธนาคารจะคดิ ดอกเบย้ี ตาม
เงนิ ฝากกระแสรายวัน สามารถโอนจ่ายในบัญชตี นเองให้กบั ผู้อนื่ ได้ด้วยเชค็ สง่ั จา่ ย เงือ่ นไขของการฝาก โดยอัตราดอกเบ้ีย
ธนาคารจะทาการโอนเงนิ ตามจานวนทรี่ ะบุให้กับผทู้ น่ี าเช็ค เงนิ ฝากแต่ละประเภทจะไม่เท่ากนั
มาข้นึ เงนิ

เงินฝากประจา ผูฝ้ ากเลือกกาหนดระยะเวลาของการฝากตามทธี่ นาคารระบุ
ผฝู้ ากจะได้รับดอกเบยี้ สงู หากฝากระยะยาว แตถ่ า้ ถอนเงิน
ก่อนกาหนด ดอกเบ้ยี กจ็ ะลดลง

การถอนเงนิ

1 การถอนเงนิ มีขัน้ ตอนการปฏบิ ตั ิ ดังนี้ 4

เตรยี ม 23 รอ

• สมุดค่ฝู ากของธนาคารท่ี เดนิ ทาง กรอก • เจ้าหน้าทตี่ รวจสอบหลักฐาน
ไปถอนเงนิ และทารายการเสรจ็
• ไปทธ่ี นาคารทีเ่ ราฝากเงิน • กรอกรายละเอยี ดตา่ งๆ
• บัตรประจาตัวประชาชน • รอรบั บตั รคิว (ถา้ ม)ี ในใบถอนเงนิ • รับเงินตามจานวนทถี่ อน
พรอ้ มกับสมดุ คฝู่ ากทล่ี ง
• นาใบถอนเงนิ พร้อมสมุด รายการยอดเงนิ คงเหลือ
คฝู่ ากและบัตรประชาชน เรยี บรอ้ ยแล้ว
ไปยนื่ ทเี่ จ้าหนา้ ทธ่ี นาคาร
ตามควิ

การกูย้ มื เงนิ

การทบี่ ุคคลหนง่ึ ได้ยืมเงินจากอกี บุคคลหน่งึ การคิดอัตราดอกเบย้ี กยู้ ืม

เพอื่ นาไปใชป้ ระโยชนต์ ามวัตถุประสงคท์ ่ีตอ้ งการ ตามท่กี ฎหมายกาหนด คอื

ผใู้ หก้ ู้ ดอกเบ้ยี ไมเ่ กนิ รอ้ ยละ 15 บาท ต่อปี
หรืออัตราร้อยละ 1.25 บาทตอ่ เดือน

ผู้กู้ ผลดี ผลเสยี

ผูก้ ้สู ญั ญาวา่ จะนาเงนิ ท่ียืมมาคืนภายในระยะเวลาทก่ี าหนด • มีเงนิ ใช้จ่ายในยามจาเป็น • ผู้กมู้ ักก้เู งนิ เกนิ ความจาเปน็
ตามสญั ญาก้ยู มื พร้อมกับชาระดอกเบ้ียตามเงอ่ื นไขท่ตี กลง • ทาใหม้ กี ารซื้อขายสนิ ค้าและ ทาให้เกิดนิสยั ใช้จ่ายฟุ่มเฟอื ย

บรกิ ารเพ่มิ มากข้ึน • การกเู้ งินนอกระบบจะจา่ ย
• การกู้เงนิ ในระบบ ยุตธิ รรมตอ่ ดอกเบ้ียในอตั ราทสี่ ูงกว่า
กฎหมายกาหนด
ผกู้ ู้ มกี ฏเกณฑท์ แ่ี นน่ อน

เศรษฐกิจพอเพียง

ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง
ทางสายกลาง

พอประมาณ

มีภมู ิคุ้มกัน
มีเหตผุ ล ในตวั ท่ีดี

ความรู้ คณุ ธรรม
รอบรู้ รอบคอบ ระมดั ระวงั ซื่อสัตย์สจุ รติ ขยนั อดทน สตปิ ญั ญา แบง่ ปนั

เปน็ แนวพระราชดารขิ องรชั กาลที่ 9 นาไปสู่

ทีพ่ ระองค์ทรงชีแ้ นะแนวทางใหป้ ระชาชนดาเนินชวี ิต เศรษฐกจิ / สังคม / สง่ิ แวดล้อม / วฒั นธรรม
อยู่บนความพอประมาณ พออยู่ พอกิน พอใช้ สมดลุ / พร้อมรับต่อการเปลี่ยนแปลง

เป็นพื้นฐานในการพฒั นาประเทศใหเ้ จริญกา้ วหนา้ อยา่ งม่นั คง

เศรษฐกจิ พอเพียง

การนาหลกั เศรษฐกิจพอเพยี งไปประยุกตใ์ ช้ในชวี ิตประจาวัน

ระดับครอบครวั ระดบั โรงเรียน ระดบั ชุมชน

• สมาชกิ ในครอบครวั ใชจ้ า่ ยอยา่ งประหยดั • สรา้ งเสริมนสิ ัยการใชท้ รพั ยากรในโรงเรียน • รวมกลุ่มกัน ช่วยเหลือกันในดา้ นตา่ ง ๆ
• ประกอบอาชพี สุจริต หารายได้เสริม
• ไมย่ ุ่งเกยี่ วการพนัน อยา่ งประหยัด เชน่ ด้านเศรษฐกจิ ดา้ นสวสั ดกิ าร
• ทาบญั ชีรายรบั -รายจา่ ย • ใช้อปุ กรณอ์ ยา่ งถูกวิธี • สร้างเครอื ข่ายให้ขอ้ มูลความรแู้ ละ
• ไมท่ าอะไรเกินตวั • ฝกึ วางแผนการทางานเปน็ ขัน้ ตอน
ขา่ วสารตา่ ง ๆ ระหว่างกัน

สหกรณ์

การรวมกลมุ่ กันตั้งแต่ 10 คนข้ึนไป ไม่มุง่ เพื่อแสวงหากาไร

ด้วยความสมคั รใจ แบ่งปนั ผลประโยชนอ์ ยา่ งยตุ ธิ รรม
โดยเป็นเจ้าของร่วมกัน

ยึดตามหลักประชาธปิ ไตย

สหกรณ์

สหกรณ์

จดุ มงุ่ หมายของสหกรณ์ ลักษณะของสหกรณ์

• สมาชกิ ไดร้ วมกลมุ่ ผลติ สินคา้ และบรกิ าร จาหน่ายสินคา้ เปน็ องคก์ รของกล่มุ บคุ คล มกี ารประกอบกิจการ
เพื่อให้สมาชกิ ไดร้ ับประโยชน์ ช่วยเหลือสมาชกิ มากกว่า มใิ ชข่ องคนใดคนหน่ึง เชน่
ต้องการผลกาไร
การรวมกลุ่มเปน็ ไปโดย ผลิต จาหนา่ ย เปน็ ต้น
• แลกเปลย่ี นความคดิ เหน็ ยกระดับเศรษฐกจิ และสังคม ความสมัครใจของสมาชิก
ของสมาชิกใหอ้ ยดู่ กี นิ ดี รักสามคั คี มีประชาธิปไตย และ
อยรู่ ว่ มกันอยา่ งสงบสุข

เจ้าของ คือ
สมาชิกของสหกรณ์ทุกคน

สหกรณ์อักษร ควบคมุ ดาเนนิ งาน ตอบสนองต่อ
โดยใช้หลกั ประชาธปิ ไตย ด้านเศรษฐกจิ ของกลมุ่ สมาชกิ

สหกรณ์

สหกรณ์
การเกษตร

ประเภท สหกรณ์ สหกรณ์การประมง สหกรณ์ออมทรัพย์

สหกรณ์บริการ

ในประเทศไทย สหกรณ์นคิ ม สหกรณร์ า้ นค้า

สหกรณ์
เครดติ ยเู นย่ี น

สหกรณ์

ฝึกให้รู้จกั พงึ่ พาตนเอง สร้างความเป็นประชาธิปไตย
และพ่ึงพากนั
ประโยชนข์ องสหกรณ์ ภายในกลมุ่

ชว่ ยให้เกิดความสามัคคี ชว่ ยให้สมาชกิ มชี ีวิตและ
ภายในกลุ่ม ความเปน็ อยดู่ ขี ึ้น

ท่ีมา : บริษทั อักษรเจริญทัศน์ อจท. จากดั