Teknik Menjawab Soalan - Pemboleh Ubah

Oleh Cikgu :
HASLINDA BAKERI

Mengawal Pemboleh Ubah

Tip-tip untuk menjawab

•Pemboleh Ubah dimanipulasikan (PM)

Perkara yang diubah-ubah pada mulanya seperti saiz,
bentuk, bilangan, suhu dan sebagainya.

•Pemboleh Ubah bergerak balas (PBB)

Perkara yang bertindak balas berikutnya setelah diubah-
ubah pemboleh ubah manipulasi atau hasil keputusan
eksperimen yang perlu dicatat

•Pemboleh ubah dimalarkan (pMlr)

Perkara yang perlu ditetapkan / dikawal agar tidak
mempengaruhi keputusan eksperimen nanti atau faktor-
faktor lain yang boleh menpengaruhi keputusan
eksperimen selain daripada pemboleh ubah yang
dimanipulasikan

Mengawal Pemboleh Ubah

Tip-tip untuk menjawab

Anda biasa jumpa soalan Pemboleh ubah
malar dan manipulasi dalam pelbagai
majalah pendidikan seperti Dewan
Pelajar, Bintang kecil, Tunas Sains, Kuntum
dan pelbagai lagi cuma soalan yang
diajukan adalah dalam bentuk penyoalan
yang berbeza.

Sebagai contoh :-

Cari perbezaan dan persamaan yang terdapat
dalam kedua-dua gambar di bawah.

Picture A Picture B

Soalan Pemboleh Ubah

Bentuk soalan kertas Sains :

❑Nyatakan pemboleh ubah yang dimalarkan
❑Nyatakan pemboleh ubah yang

dimanipulasikan
❑Nyatakan pemboleh ubah yang bergerak

balas
❑Nyatakan 2 maklumat yang dikumpulkan

dalam penyiasatan

Maklumat
Rajah & Jadual

Soalan Pemboleh Ubah UPSR 2016

PM

Pbb

Nyatakan 2 maklumat yang dikumpulkan rajah di atas.
(a) Jenis Tanah
(b) Isi padu air yang terkumpul dalam bikar

Soalan Pemboleh Ubah UPSR 2013

Rajah 2.1 menunjukkan 2 buah pinggan yang diletakkan bersama dan
pinggan yang di atas itu diputar.

Rajah 2.2 menunjukkan sepuluh biji guli diletakkan antara dua buah
pinggan itu dan pinggan yang di atas diputar sekali lagi.

PM Keputusan penyiasatan itu ditunjukkan dalam jadual di bawah : PBB

Bilangan guli Jumlah daya yang digunakan untuk memutar pinggan

Tiada lebih
10 Kurang

Nyatakan 2 maklumat yang dikumpulkan rajah di atas.
(a) Bilangan guli
(b) Jumlah daya yang digunakan untuk memutar pinggan

Soalan Pemboleh Ubah UPSR 2012

Rajah menunjukkan satu penyiasatan tentang Masa yang diambil untuk
menghancurkan cili menggunakan dua kaedah berbeza.

Kaedah yang digunakan Masa yang diambil untuk PBB
menghancurkan cili
PM

10 minit

2 minit

Nyatakan 2 maklumat yang dikumpulkan rajah di atas.
(a) Kaedah yang digunakan
(b) Masa yang diambil untuk menghancurkan cili

Soalan Pemboleh Ubah UPSR 2011

Rajah menunjukkan suhu purata dan situasi di planet X dan
planet Y.

XY

Pbb

PM Suhu purata 450˚C
Suhu purata 30˚C

Nyatakan 2 maklumat yang dikumpulkan rajah di atas.
(a) Suhu planet
(b) Situasi di planet X dan planet Y

Soalan Pemboleh Ubah UPSR 2010

Rajah menunjukkan satu penyiasatan tentang masa yang diambil
untuk membajak sawah padi menggunakan dua kaedah berbeza.

PM Pbb

Nyatakan 2 maklumat yang dikumpulkan rajah di atas.
(a) Kaedah membajak
(b) Masa yang diambil untuk membajak

Soalan Pemboleh Ubah UPSR 2008
Pbb
Rajah menunjukkan

dua kotak yang

serupa, J dan K.

Setiap kotak

mempunyai 8 lubang

yang ditebuk di

tepinya. Seorang PM
penternak

memasukkan 20 ekor

anak ayam ke dalam

kotak J dan 12 ekor

ke dalam kotak K.

Nyatakan 2 pemboleh ubah yang terdapat di dalam eksperimen di
atas.

a) Dimanipulasikan : Bilangan anak ayam yang dimasukkan dalam kotak
b) Bergerak balas : Bilangan anak ayam yang mati

Soalan Pemboleh Ubah UPSR 2017

Mlr

PM

Nyatakan pemboleh ubah yang terdapat di dalam eksperimen di atas.
a) Dimalarkan : Berat beban

b) Dimanipulasikan : Jenis Permukaan

Soalan Pemboleh Ubah UPSR 2006

Siti mempunyai dua gelang PBB

getah. X dan Y. X dan Y adalah

sama panjang. Dia

menjalankan penyiasatan
Mlr menggunakan dua gelang
getah itu. Setiap gelang getah

digantungkan dengan cawan

yang serupa. Rajah disebelah

menunjukkan keputusan

penyiasatan.

Nyatakan pemboleh ubah yang terdapat di dalam eksperimen di atas.
a) Dimalarkan : Gelang getah sama panjang Saiz / berat / jisim cawan
b) Bergerak balas : Panjang gelang getah semasa penyiasatan

Soalan Pemboleh Ubah Klon UPSR 2006

Rajah di bawah menunjukkan maklumat yang dikumpulkan dalam satu
penyiasatan.

Ladang Swee Lan Ladang Mei Mei

PM

10m 7m

PBB 10m Mlr 7m

Purata : 750 kg rambutan bagi Purata : 450 kg rambutan bagi
sebatang Pokok sebatang Pokok

Nyatakan pemboleh ubah yang terdapat di dalam eksperimen di atas.

a) Dimalarkan : Pokok rambutan

b) Dimanipulasikan : Jarak antara pokok

c) Bergerak balas : Purata buah rambutan bagi sebatang pokok

Soalan Pemboleh Ubah Mlr Klon UPSR 2005

Jaiman dan Fauzi mengumpul maklumat bagi satu aktiviti. Rajah (i) di

bawah menunjukkan Fauzi sedang menolak sebuah kotak kayu yang

agak berat. Ia mendapati agak sukar menolak kotak kayu itu. Jaiman

telah mereka cipta sebuah troli untuk membantu fauzi menolak beban itu.

Rajah (ii) menunjukkan Fauzi lebih mudah menolak kotak kayu tersebut

menggunakan troli itu. Rajah( ii ) PBB

Rajah( i )

PM

Nyatakan pemboleh ubah yang terdapat di dalam eksperimen di atas.
a) Bergerak balas : Kesukaran menolak kotak kayu
b) Dimanipulasikan : Penggunaan troli
c) Dimalarkan : Sebuah kotak kayu

Soalan Pemboleh Ubah Klon UPSR 2006

PM Dalam satu eksperimen seorang
PBB
murid menggunakan beberapa

batang paku tekan dan sebatang

magnet. Magnet itu dilabelkan

pada tiga kedudukan berbeza, J,

K dan L. Rajah dibawah

menunjukkan keputusan

eksperimen itu.

Nyatakan pemboleh ubah yang terdapat di dalam eksperimen di atas.
a) Bergerak balas : Jumlah paku tekan yang dapat ditarik
b) Dimanipulasikan : Kedudukan paku tekan ditarik

Soalan Pemboleh Ubah Mlr UPSR 2007

Rajah dibawah menunjukkan tiga bekas kaca, C, D dan E yang sama

tinggi di letakkan di atas sekeping papan. Apabila hujung A dan B

diangkat perlahan-lahan, didapati bekas kaca E jatuh dahulu diikuti oleh

C dan D. PBB

PM

Nyatakan pemboleh ubah yang terdapat di dalam eksperimen di atas.
a) Dimanipulasikan : Bekas kaca berbeza bentuk
b) Bergerak balas : Masa bekas kaca tumbang
c) Dimalarkan : Bekas kaca sama tinggi

Soalan Pemboleh Ubah UPSR 2008

PBB
Rajah dibawah menunjukkan tiga litar elektrik X, Y dan Z. Apabila suis

ditutup, kecerahan mentol-mentol itu direkodkan. PM

Mlr

Nyatakan pemboleh ubah yang terdapat di dalam eksperimen di atas.
a) Dimanipulasikan : Bilangan sel kering setiap litar
b) Dimalarkan : Bilangan mentol setiap litar
c) Bergerak balas : Kecerahan mentol



Soalan Pemboleh Ubah UPSR 2011

Sekumpulan murid menunjukkan penyiasatan untuk melihat hubungan di antara
saiz gear dengan bilangan pusingan roda basikal.
Keputusan penyiasatan ditunjukkan oleh carta palang di bawah.

Gear 4 PBBBilangan pusingan roda (bagi setiap kayuhan)

Gear 1

MENURUN

Gear 2

Gear 3 PM

1 2 3 4 Saiz gear

Nyatakan pemboleh ubah yang terdapat di dalam eksperimen di atas.

a) Bergerak balas : Bilangan pusingan roda

b) Dimalarkan : Basikal yang sama

c) Dimanipulasikan : Saiz gear

Soalan Pemboleh Ubah

Berat
tangkapan ikan
(tan metrik)

PBB

Bulan PM

Nyatakan 2 maklumat yang dikumpulkan rajah di atas.
(a) Bilangan pusingan roda
(b) Saiz gear

Soalan Pemboleh Ubah

PBB mlr

PM

PM

Nyatakan pemboleh ubah yang terdapat di dalam eksperimen di atas.

a) Dimalarkan : Kes denggi

b) Dimanipulasikan : Tahun Negeri

c) Bergerak balas : Bilangan kes denggi

Soalan Pemboleh Ubah UPSR 2009

Rajah dibawah menunjukkan saiz fasa Bulan yang dilihat dalam tempoh

PBsBebulan mengikut Takwim Qamari.
Bulan
Saiz fasa bulan purnama

Purnama Purnama

baru lama
Bulan Bulan
Bulan sabit separa separaBulan sabit
Anak baru lama
bulan
PM

14 15 U 30 Hari

Nyatakan 2 maklumat yang dikumpulkan rajah di atas.
(a) Saiz fasa bulan
(b) Hari berbeza