ประวัติศาสตร์การผลิตครูและวิวัฒนาการวิชาชีพครูของประเทศไทยที่เปลี่ยนแปลงไปตามบริบทของสังคม วิชาชีพครูชั้นสูง (ยุคใหม่) โรงเรียนสาธิตต้นแบบการฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู

ประวตั ศิ าสตร์การผลติ ครูและวิวัฒนาการวิชาชีพครูของประเทศไทยทเี่ ปลี่ยนแปลงไปตามบริบท
ของสังคม วิชาชีพครูชน้ั สงู (ยุคใหม่) โรงเรยี นสาธิตตน้ แบบการฝกึ ประสบการณ์วิชาชพี ครู

จดั ทำโดย

นายธธี ัช แพไธสง 63102010366
นายปฏิภาณ เรือนแกว้ 63102010368
นางสาวณัฐติยา กัลยาณ์ 63102010534
นายเทอดศักด์ิ พินิจทอง 63102010536

เสนอ
อาจารย์พรใจ ลีท่ องอิน

รายวิชา ศษ.113 ปรัชญาการศึกษาและพัฒนาการวิชาชพี ครู
ภาคการศกึ ษาท่ี 1 ปีการศึกษา 2563

คณะวทิ ยาศาสตร์ สาขาวิชาฟิสกิ ส(์ กศ.บ.) มหาวิทยาลยั ศรีนครินทรโรฒ

คำนำ

หนังสือเล่มนี้จัดทำข้ึนเพ่ือเปน็ ส่วนหนึ่งของรายวิชา ศษ.113 ปรัชญาการศึกษาและพัฒนาการวิชาชีพครู
ชนั้ ปีท่ี 1 เพ่อื ใหไ้ ดศ้ ึกษาหาความรเู้ กยี่ วกบั ประวัตศิ าสตรก์ ารผลิตครแู ละวิวัฒนาการวิชาชีพครขู องประเทศไทยท่ี
เปล่ียนแปลงไปตามบริบทของสังคม วิชาชีพครูชน้ั สูง (ยุคใหม)่ โรงเรยี นสาธิตตน้ แบบการฝกึ ประสบการณ์วิชาชีพ
ครู

ผู้จัดทำหวังว่า หนังสือเล่มนี้จะเป็นประโยชน์กับผู้อ่านหรือนักเรียน นักศึกษาที่กำลังศึกษาหาข้อมูลนี้อยู่
หากมขี ้อแนะนำหรอื ข้อผดิ พลาดประการใด ผูจ้ ัดทำขอน้อมรับไวแ้ ละขออภัยมา ณ ท่นี ดี้ ้วย

คณะผจู้ ดั ทำ

สารบญั

ชอ่ื สาขา สาขาครุศาสตร์และสาขาศึกษาศาสตร์ 1

ชือ่ ปรญิ ญาและวชิ าเอก 1

ลักษณะของสาขา 1

คณุ ลกั ษณะบณั ฑิตที่พึงประสงค์ 2

โครงสร้างหลักสูตร 3

มาตรฐานผลการเรียนรู้ 3

กลยุทธ์การสอนและการประเมนิ ผลการเรยี นรู้ 6

การทวนสอบมาตรฐานผลการเรยี นรู้ 8

คุณสมบัติผู้เข้าศกึ ษา การเทยี บโอนผลการเรียนรู้ ระบบและกลไกการผลิต 8

แนวทางการพฒั นาคณาจารย์ 8

สถาบนั ผลติ และพฒั นาครู ทรัพยากรการเรียนการสอนและการจดั การ 9

การนำมาตรฐานคณุ วุฒสิ าขาส่กู ารปฏบิ ัติ 10

ตวั อย่างโรงเรยี นสาธติ ต้นแบบ : โรงเรียนสาธิตมหาวทิ ยาลยั ศรนี ครนิ ทรวิโรฒ ประสานมิตร (ฝา่ ยมธั ยม) 11

1

จากมาตรฐานคุณวฒุ ิระดบั ปริญญาตรสี าขาครุศาสตร์และสาขาศึกษาศาสตร์ หลักสตู รสป่ี ีและหลกั สตู รหา้
ปี พบวา่ มคี วามแตกต่างกนั ดังนี้

ชอ่ื สาขา สาขาครุศาสตร์และสาขาศกึ ษาศาสตร์

ในมาตรฐานคุณวุฒริ ะดับปริญญาตรสี าขาครุศาสตร์และสาขาศึกษาศาสตร์ หลักสูตรสี่ปี ไดเ้ พิ่มสาขาใหม่
ดงั น้ี

1. กลมุ่ สาขาวิชาการศึกษาตลอดชีวติ และการศึกษาเพอ่ื ชมุ ชน
2. กล่มุ สาขาวชิ าบรรณารกั ษศาสตร์และสารสนเทศศกึ ษา
3. กล่มุ สาขาวชิ าวิทยาการอาชีพ
4. กลมุ่ สาขาวิชาทางการศึกษาอนื่ ๆ ที่อาจมีการจดั ทำมาตรฐานคุณวุฒวิ ชิ าเอกอื่น ๆ เพิ่มเติมในอนาคต

ชือ่ ปรญิ ญาและวิชาเอก

ในมาตรฐานคณุ วฒุ ิระดับปริญญาตรีสาขาครุศาสตรแ์ ละสาขาศึกษาศาสตร์ หลักสตู รส่ีปแี ละหลกั สตู รห้าปี
ไม่มีการเปล่ยี นแปลง

ลักษณะของสาขา

ในมาตรฐานคุณวุฒิระดับปริญญาตรีสาขาครุศาสตรแ์ ละสาขาศึกษาศาสตร์ หลกั สตู รสีป่ ไี ดม้ ีการบรรจุ
เนอื้ หาของลกั ษณะของสาขาเพม่ิ เติมจากหลกั สูตรห้าปี ดงั น้ี

1. แนวคดิ ของการจัดทำหลักสตู รวชิ าชีพครูเป็นหลักสตู รบูรณาการ และเป็นหลักสูตรอิงสมรรถนะ
มากกว่าหลักสตู รอิงเน้ือหา เน้นสมรรถนะการเรยี นรดู้ ้วยตนเอง และการวจิ ัยเพื่อพฒั นานวัตกรรมการพัฒนา
ผ้เู รยี น

2. การกำหนดโครงสรา้ งหลักสูตรมคี วามยดื หยุ่น และตอบสนองความต้องการของการใชค้ รใู นโลก
ปจั จบุ ันและอนาคต รวมท้งั ความต้องการของผู้เรยี น

2

3. การกำหนดโครงสร้างหลกั สูตร ได้ใหส้ ถาบันผลติ ครมู ีอิสระในการสรา้ งหลักสูตรผลติ ครทู เ่ี หมาะสม
กบั อตั ลักษณ์และสภาพบรบิ ทเชิงพ้ืนทขี่ องสถานศกึ ษาโดยยึดผลลัพธ์การเรียนรซู้ ง่ึ กำหนดขน้ึ สำหรบั แตล่ ะกลมุ่
สาขาเปน็ เป้าหมายรว่ ม ตลอดจนกำหนดโครงสรา้ งหลกั สตู รใหม้ คี วามยดื หยุ่นและสะท้อนอัตลักษณ์ของผู้เรียน

4. การสง่ เสริมการจัดทำหลักสตู รรายวชิ าทีท่ นั สมัยตามสากล มกี ารจัดการเรียนการสอนทใี่ ชส้ ่อื
เทคโนโลยซี ง่ึ สอดคล้องกบั การเรยี นรใู้ นโลกดจิ ทิ ัล

5. การสง่ เสรมิ การบรหิ ารจัดการหลกั สูตร การเรียนการสอน การปฏิบัติการสอนทที่ ำให้ผู้เรยี นมี
สมรรถนะทางวิชาชพี ครู มีจติ วิญญาณและอดุ มการณ์ความเป็นครู และคุณสมบัติทส่ี อดคลอ้ งกบั มาตรฐานวิชาชพี
ครู และ

6. การสง่ เสรมิ การวางระบบการประกนั คุณภาพหลักสูตรท่ีเขม้ ขน้ เพื่อใหผ้ เู้ รียนมคี ุณลกั ษณะตาม
เป้าหมายของหลักสตู ร

คณุ ลกั ษณะบณั ฑติ ที่พงึ ประสงค์

คุณลกั ษณะบัณฑิตท่ีพงึ ประสงค์ที่ถูกบรรจุในมาตรฐานคุณวุฒริ ะดบั ปรญิ ญาตรีสาขาครุศาสตรแ์ ละสาขา
ศึกษาศาสตร์ หลกั สูตรสป่ี ี แต่ไมถ่ ูกบรรจุในหลักสตู รหา้ ปี คือ

1. ตระหนกั และยดึ ผู้เรยี นเป็นศนู ยก์ ลางของการทำงานของครู

2. เทคโนโลยี เปน็ ผูม้ ีทกั ษะศตวรรษที่ 21 มีความสามารถคิดวิเคราะห์มคี วามฉลาดทางดจิ ิทลั มีทกั ษะ
ขา้ มวัฒนธรรม รู้เท่าทนั สอื่ เทคโนโลยสี ารสนเทศสมัยใหม่ การเปล่ียนแปลงของสงั คมและของโลก

3. มีความสามารถในการถ่ายทอดความรู้ ออกแบบกจิ กรรม วางแผนและจดั การเรยี นรู้ ถา่ ยทอดความรู้
สรา้ งแรงบนั ดาลใจและสง่ เสรมิ ใหผ้ ้เู รยี นเกิดการเรยี นรู้และมีความสุขในการเรยี นโดยใช้ศาสตรก์ ารสอน
รวมถึงวธิ ีการใชเ้ ทคนิค วิธกี ารจัดการเรยี นรู้ กิจกรรมการเรยี นรทู้ ี่หลากหลาย

4. หน้าทพ่ี ลเมือง ใส่ใจสงั คม มคี วามรกั ชาติ รกั ทอ้ งถน่ิ มจี ิตสำนึกไทยและจิตสำนึกสากลคุณค่าและมี
สว่ นร่วมในการพัฒนา อนุรักษ์ส่งิ แวดลอ้ ม วัฒนธรรมและภูมิปัญญาไทยและท้องถ่ิน มีจิตอาสาและ
ดำเนนิ ชวี ิตตามวถิ ปี ระชาธปิ ไตย

5. เคารพสิทธเิ สรภี าพ เคารพสทิ ธิ เสรภี าพ และศักด์ิศรีความเปน็ มนษุ ย์

3

และคณุ ลักษณะบัณฑติ ทพ่ี งึ ประสงคท์ ่ีถูกบรรจใุ นมาตรฐานคณุ วฒุ ริ ะดับปริญญาตรีสาขาครุศาสตรแ์ ละ
สาขาศกึ ษาศาสตร์ หลกั สตู รห้าปแี ต่ไม่ถูกบรรจุในหลกั สูตรส่ปี ี คอื

1. มีความอดทน ใจกว้าง
2. มีความสามารถในการพิจารณาแสวงหา และเสนอแนะแนวทางในการแก้ปัญหาทางวิชาการ วชิ าชีพ
และสังคมอยา่ งมีเหตผุ ลท่ีสมเหตุสมผล

โครงสรา้ งหลักสตู ร

โครงสร้างหลกั สตู รในมาตรฐานคุณวฒุ ิระดบั ปริญญาตรสี าขาครุศาสตร์และสาขาศึกษาศาสตร์ หลกั สูตรส่ี
ปีมีการเปลี่ยนแปลงจากหลกั สูตรหา้ ปี ดงั นี้

1. เวลาการปฏิบตั กิ ารสอนในสถานศึกษานอ้ ยกวา่ หลักสตู รห้าปี
2. วิชาเอกเด่ยี วมีจำนวนหน่วยกิตน้อยกวา่ หลักสตู รหา้ ปี
3. วิชาเอกค่มู จี ำนวนหนว่ ยกิตมากกวา่ หลักสูตรหา้ ปี

มาตรฐานผลการเรียนรู้

1.ด้านคณุ ธรรม จริยธรรม
มาตรฐานผลการเรียนรดู้ า้ นคุณธรรม จรยิ ธรรมที่ถกู บรรจุในหลักสตู รส่ปี แี ตไ่ ม่ถูกบรรจใุ นหลกั สตู รห้าปี มี

ดงั นี้
1. มีจติ อาสา จิตสาธารณะ อดทนอดกลนั้ มีความเสียสละ รับผดิ ชอบและซ่ือสตั ย์
2. มีคา่ นยิ มและคณุ ลักษณะเปน็ ประชาธิปไตย คือ การเคารพสทิ ธิ และ ใหเ้ กยี รติคนอ่นื มคี วามสามัคคี
และทำงานรว่ มกบั ผู้อ่นื ได้ ใช้เหตุผลและปญั ญาในการดำเนินชีวิตและการตดั สินใจ
3. มีความกล้าหาญและแสดงออกทางคุณธรรมจริยธรรม
4. มีจิตสำนกึ ในการธำรงความโปรง่ ใสของสงั คมและประเทศชาติ ต่อต้านการทุจริตคอรัปชน่ั

4

และความไมถ่ ูกต้อง ไม่ใชข้ ้อมลู บดิ เบอื น หรอื การลอกเลียนผลงาน
สว่ นมาตรฐานผลการเรียนร้ดู ้านคุณธรรม จรยิ ธรรมท่ถี ูกบรรจใุ นหลักสูตหา้ ปีแตไ่ มถ่ ูกบรรจุในหลักสตู รส่ีปี มดี ังนี้

1. สามารถจัดการและคิดแก้ปญั หาทางคุณธรรมจริยธรรม จรรยาบรรณวชิ าชีพครเู ชงิ สัมพทั ธ์ โดยใชด้ ลุ ย
พนิ ิจทางคา่ นยิ ม ความรสู้ ึกของผอู้ ื่น และประโยชน์ของสงั คมสว่ นรวม

2. ดา้ นความรู้
มาตรฐานผลการเรียนรู้ด้านความรทู้ ถี่ กู บรรจใุ นหลักสูตรส่ปี ีแตไ่ ม่ถูกบรรจใุ นหลักสูตรห้าปี มดี ังนี้
1. มีทกั ษะการนิเทศและการสอนงาน ทกั ษะเทคโนโลยแี ละดิจทิ ลั และทักษะศตวรรษที่ 21 มีความรู้
ความเข้าใจในการบูรณาการความร้กู บั การปฏิบตั ิจรงิ และการบูรณาการข้ามศาสตร์
2. เข้าใจชีวิต เข้าใจชุมชน เข้าใจโลกและการอยู่รว่ มกันบนพนื้ ฐานความแตกต่างทางวฒั นธรรม สามารถ
เผชญิ และเทา่ ทนั กบั การเปลี่ยนแปลงของสังคม และสามารถนำแนวคิดปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงไป
ประยุกตใ์ ช้ในการดำเนินชีวติ และพัฒนาตน พัฒนางานและพัฒนาผเู้ รยี น
3. มีความรูแ้ ละความสามารถในการใชภ้ าษาไทยและภาษาองั กฤษเพือ่ การสื่อสารตามมาตรฐาน
4. ตระหนกั รู้ เห็นคุณค่าและความสำคัญของศาสตร์พระราชาเพือ่ การพัฒนาท่ยี ั่งยนื และนำมาประยุกต์ใช้
ในการพัฒนาตน พัฒนาผเู้ รยี น พฒั นางานและพัฒนาชมุ ชน
สว่ นมาตรฐานผลการเรยี นรดู้ า้ นความรู้ทถี่ ูกบรรจใุ นหลักสูตรห้าปีแตไ่ ม่ถูกบรรจุในหลักสตู รส่ปี ี มดี ังนี้
1. มคี วามตระหนักรหู้ ลกั การและทฤษฎีในองค์ความรทู้ ี่เกี่ยวขอ้ งอย่างบูรณาการ ท้ังการบูรณาการข้าม
ศาสตร์ และการบรู ณาการกบั โลกแห่งความเปน็ จริง

3. ดา้ นทกั ษะทางปัญญา
มาตรฐานผลการเรียนรู้ดา้ นทักษะทางปัญญาท่ีถูกบรรจุในหลักสตู รส่ีปแี ต่ไม่ถูกบรรจุในหลักสูตรห้าปี มี

ดงั นี้

5

1. สามารถคิดรเิ ร่ิมและพฒั นางานอย่างสร้างสรรค์
2. สรา้ งและประยุกตใ์ ชค้ วามรู้จากการทำวิจยั และสร้างหรือรว่ มสรา้ งนวตั กรรมเพือ่ พัฒนาการเรยี นร้ขู อง
ผู้เรยี นและพฒั นาผเู้ รียนให้เป็นผ้สู รา้ งหรอื รว่ มสรา้ งนวัตกรรม
สว่ นมาตรฐานผลการเรียนรู้ด้านทักษะทางปัญญาท่ีถูกบรรจุในหลักสตู รหา้ ปแี ตไ่ ม่ถูกบรรจใุ นหลกั สูตรสป่ี ี
มดี งั น้ี
1. สามารถคิดแก้ปัญหาท่ีมคี วามสลับซบั ซ้อน เสนอทางออก และนำไปสู่การแก้ไขไดอ้ ยา่ งสร้างสรรค์
2. มคี วามเป็นผูน้ ำทางปัญญาในการคดิ พัฒนางานอยา่ งสรา้ งสรรค์ มีวิสัยทัศน์ และการ พฒั นาศาสตร์ทาง
ครศุ าสตร/์ ศึกษาศาสตร์

4. ดา้ นทักษะความสัมพันธ์ระหว่างบคุ คลและความรับผิดชอบ
มาตรฐานผลการเรยี นรูด้ า้ นทักษะความสมั พันธ์ระหว่างบคุ คลและความรบั ผดิ ชอบท่ีถูกบรรจุในหลักสตู รส่ี

ปแี ละหลกั สตู รหา้ ปีมีความใกล้เคยี งกัน มีดังนี้
1. เข้าใจและใสใ่ จอารมณค์ วามรสู้ ึกของผอู้ นื่ มีความคิดเชิงบวก มวี ฒุ ิภาวะทางอารมณแ์ ละทางสงั คม
2. ทำงานร่วมกบั ผอู้ น่ื ทำงานเป็นทมี เป็นผู้นำและผตู้ ามที่ดี มีสัมพนั ธภาพท่ีดกี บั ผู้เรียนผรู้ ว่ มงาน
ผูป้ กครองและคนในชุมชน มีความรับผิดชอบต่อสว่ นรวมท้ังดา้ นเศรษฐกิจ สังคมและส่งิ แวดล้อม
3. มีความรบั ผิดชอบต่อหนา้ ท่ี ต่อตนเอง ตอ่ ผู้เรียน ตอ่ ผ้รู ่วมงาน และต่อสว่ นรวมสามารถช่วยเหลือและ
แก้ปัญหาตนเอง กลุ่มและระหว่างกลมุ่ ได้อย่างสรา้ งสรรค์
4. มภี าวะผนู้ ำทางวิชาการและวชิ าชีพ มีความเขม้ แข็งและกล้าหาญทางจริยธรรมสามารถช้ีนำและ
ถ่ายทอดความรูแ้ กผ่ ู้เรียน สถานศกึ ษา ชุมชนและสังคมอย่างสร้างสรรค์

5. ดา้ นทกั ษะการวิเคราะห์เชิงตวั เลข การสือ่ สารและการใชเ้ ทคโนโลยี
มาตรฐานผลการเรยี นรดู้ ้านทักษะการวเิ คราะห์เชงิ ตัวเลข การสอื่ สารและการใชเ้ ทคโนโลยีในหลกั สตู รสป่ี ี

ไดถ้ ูกบรรจเุ พม่ิ เตมิ จากหลกั สูตรห้าปี ดงั นี้

6

1. ใชเ้ ทคโนโลยีสารสนเทศในการสบื คน้ ข้อมลู หรือความร้จู ากแหลง่ การเรียนรตู้ ่างๆไดอ้ ย่างมี
ประสทิ ธิภาพ สามารถใชโ้ ปรแกรมสำเร็จรูปทจี่ ำเปน็ สำหรับการเรยี นรู้ การจดั การเรยี นรู้ การทำงาน รับ
และสง่ ข้อมูลและสารสนเทศโดยใช้ดลุ ยพินจิ ที่ดี ในการตรวจสอบความน่าเช่อื ถอื ของข้อมูลและ
สารสนเทศ

6. ด้านวธิ วี ิทยาการจดั การเรียนรู้ (หลกั สูตร 4 ป)ี / ด้านทักษะการจัดการเรียนรู้ (หลักสตู ร 5ปี)
มาตรฐานผลการเรียนรู้ดา้ นวิธีวทิ ยาการจดั การเรยี นรู้ ในหลักสตู รส่ปี ีทถ่ี ูกบรรจุในหลักสตู รส่ีปีแต่ไม่ถูก

บรรจุในหลกั สูตรห้าปี มดี งั นี้
1. สามารถเลือกใช้ปรชั ญาตามความเชื่อในการสร้างหลกั สตู รรายวชิ า
2. สามารถในการนำความรูท้ างจิตวิทยาไปใช้ในการวเิ คราะหผ์ ้เู รยี นเปน็ รายบุคคล
3. จดั กิจกรรมและออกแบบการจัดการเรยี นรู้ให้ผู้เรยี นไดเ้ รียนรจู้ ากประสบการณ์
4. สร้างบรรยากาศ และจดั สภาพแวดล้อม สือ่ การเรียน แหล่งวทิ ยาการ เทคโนโลยีวฒั นธรรมและภมู ิ
ปัญญาท้ังในและนอกสถานศึกษาเพือ่ การเรยี นรู้ มคี วามสามารถในการประสานงานและสรา้ งความ
ร่วมมอื กับบิดามารดา ผปู้ กครอง และ บุคคล ในชุมชนทกุ ฝา่ ย
5.สามารถจดั การเรยี นการสอนให้นกั เรียนมีทักษะศตวรรษที่ 21 เชน่ ทักษะการเรียนรู้ทักษะการรูเ้ ร่ือง
ทักษะการคดิ ทักษะชีวิต
ส่วนมาตรฐานผลการเรยี นรูด้ า้ นวิธีวิทยาการจัดการเรยี นรู้ ในหลักสูตรสี่ปที ีถ่ กู บรรจใุ นหลักสูตรห้าปแี ตไ่ ม่

ถกู บรรจใุ นหลกั สูตรส่ีปี มดี งั น้ี
1. มคี วามเช่ียวชาญในการจัดการเรยี นรู้ในวชิ าเอกทจี่ ะสอนอย่างบรู ณาการ

กลยทุ ธก์ ารสอนและการประเมนิ ผลการเรยี นรู้
1. กลยุทธ์การสอน จากมาตรฐานคณุ วุฒิระดบั ปริญญาตรีสาขาครศุ าสตร์และสาขาศึกษาศาสตร์ หลักสตู รสี่ปไี ด้
ถูกกำหนดใหม้ ีการจัดกลยทุ ธ์ในการสอนไดต้ ามความเหมาะสม ไม่ถกู กำหนดไว้ตายตวั แบบหลักสูตรหา้ ปี เป็นกล

7

ยทุ ธก์ ารจดั การเรียนรู้ การถ่ายทอดความรู้ การสรา้ งแรงบันดาลใจและสง่ เสรมิ ให้ผเู้ รยี นมคี วามสุขในการเรียนรู้
โดยใชศ้ าสตรก์ ารสอน รวมถึงการใช้เทคนิค วธิ กี ารจัดการเรียนร้แู ละสอ่ื เทคโนโลยี และรูปแบบกจิ กรรมการเรยี นรู้
อย่างหลากหลาย เหมาะสมกับสาระวิชาและผู้เรยี นทีม่ ีความแตกตา่ งกนั โดยเนน้ ผเู้ รียนเป็นสำคญั บูรณาการ
ความรูข้ ้ามศาสตร์ ข้ามวฒั นธรรม และนำมาประยุกต์ใชใ้ นการจดั การเรียนรู้แบบบรู ณาการศาสตรก์ ารสอน
ความรู้ เนือ้ หาสาระ และเทคโนโลยี ไปใชใ้ นการจัดการเรยี นรู้เพือ่ พฒั นาผเู้ รียนให้เกิดผลการเรยี นรูต้ ามมาตรฐาน
คุณวฒุ ิท้งั 6 ดา้ นคอื

1) ด้านคณุ ธรรม จริยธรรม

2) ดา้ นความรู้

3) ดา้ นทกั ษะทางปัญญา

4) ด้านทกั ษะความสมั พันธร์ ะหว่างบคุ คลและความรบั ผิดชอบ

5) ดา้ นทักษะการวิเคราะห์เชิงตัวเลข การสอ่ื สาร และการใช้เทคโนโลยี และ

6) ดา้ นวิธีวทิ ยาการจดั การเรียนรู้

2. กลยุทธ์การประเมนิ ผลการเรียนรู้ จากมาตรฐานคุณวุฒิระดับปริญญาตรสี าขาครุศาสตรแ์ ละสาขาศึกษาศาสตร์
หลักสตู รสีป่ ีไดถ้ ูกกำหนดให้มีการจัดกลยทุ ธ์การประเมนิ ผลการเรียนรู้ได้ตามความเหมาะสม ไมถ่ ูกกำหนดไว้
ตายตวั แบบหลกั สตู รหา้ ปี ๙.๒ กลยุทธ์การประเมินผลการเรียนรกู้ ลยทุ ธก์ ารประเมนิ ผลการเรยี นรู้ การออกแบบ
วธิ ีการวัดและประเมนิ โดยใชแ้ นวคดิ การประเมินตามสภาพจริง วธิ กี ารที่หลากหลาย สอดคลอ้ งกับเน้ือหา กิจกรรม
และบริบทรายวิชา มีเปา้ หมายของการวดั และประเมนิ เพื่อใช้ในการปรับปรงุ พัฒนาผ้เู รียน การเรยี นการสอน และ
การตดั สนิ ผลการเรยี น ใชก้ ารวัดและประเมนิ เปน็ กลไกหรอื เครอื่ งมอื ที่ทำใหผ้ เู้ รียนสามารถเรียนร้ดู ้วยตนเองเปน็
ทำใหผ้ เู้ รียนรูจ้ ักตนเอง และมีข้อมลู สารสนเทศในการปรับปรงุ พฒั นาตนเองทั้งด้านวชิ าการและวชิ าชีพ และทำให้
ผเู้ กี่ยวข้องในหลักสตู รมีข้อมูลสารสนเทศในการเตรียมความพร้อมและสง่ เสรมิ พัฒนาใหผ้ ูเ้ รียนในการประกอบ
อาชพี เม่ือสำเร็จการศึกษาโดยมีกลยุทธ์การประเมินผลการเรยี นร้ตู ามมาตรฐานคุณวุฒทิ ั้ง 6 ด้านคอื

1) ดา้ นคุณธรรม จรยิ ธรรม

2) ดา้ นความรู้

3) ด้านทักษะทางปัญญา

8

4) ดา้ นทักษะความสัมพนั ธ์ระหว่างบคุ คลและความรับผดิ ชอบ
5) ดา้ นทักษะการวิเคราะหเ์ ชิงตัวเลข การสื่อสาร และการใชเ้ ทคโนโลยี และ
6) ดา้ นวธิ วี ิทยาการจัดการเรียนรู้

การทวนสอบมาตรฐานผลการเรยี นรู้

จากมาตรฐานคุณวุฒริ ะดับปริญญาตรีสาขาครุศาสตร์และสาขาศึกษาศาสตร์ หลักสตู รสี่ปี ถกู บรรจุการ
ทวนสอบมาตรฐานผลการเรยี นรเู้ พม่ิ เตมิ ดังนี้

สถาบนั ควรมกี ารทวนสอบการประเมนิ ผลการปฏบิ ัติการสอนของแตล่ ะสถานศึกษาตามหลักเกณฑ์ วธิ ีการ
และเงื่อนไขตามท่ีคุรสุ ภากำหนด

คุณสมบัติผู้เขา้ ศกึ ษา การเทียบโอนผลการเรียนรู้ ระบบและกลไกการผลติ

จากมาตรฐานคุณวฒุ ริ ะดบั ปริญญาตรสี าขาครุศาสตร์และสาขาศึกษาศาสตร์ หลกั สตู รสี่ปี ไดถ้ กู บรรจุ
ระบบกลไกการผลติ เพ่มิ มา ดังน้ี

มกี ลไกและระบบการผลิต คัดกรองและพฒั นาผปู้ ระกอบวิชาชพี ครูให้ได้ผู้มีจิตวิญญาณของความเป็นครู
มคี วามรูค้ วามสามารถอย่างแทจ้ ริง

แนวทางการพฒั นาคณาจารย์

จากมาตรฐานคุณวฒุ ริ ะดับปริญญาตรสี าขาครุศาสตร์และสาขาศึกษาศาสตร์ หลกั สตู รส่ปี ี ไดถ้ ูกบรรจุแนว
ทางการพัฒนาคณาจารย์เพมิ่ เตมิ คอื
1. คณาจารยใ์ หม่

9

การจดั ใหเ้ ป็นผู้สอนรว่ มกบั อาจารยท์ ี่มีประสบการณใ์ นรายวิชาท่ีตรงหรอื สมั พันธ์กับคุณวุฒิและการ
แตง่ ตงั้ อาจารย์พ่ีเล้ยี งเพ่ือให้คำแนะนำและใหค้ ำปรึกษาในการปฏิบตั ิงานทางวิชาการ

2. คณาจารย์ประจำการ

การพัฒนาทกั ษะทางภาษาไทย ภาษาอังกฤษ/ภาษาตา่ งประเทศ

สถาบนั ผลติ และพัฒนาครู ทรพั ยากรการเรยี นการสอนและการจัดการ

จากมาตรฐานคุณวุฒิระดบั ปริญญาตรีสาขาครุศาสตร์และสาขาศึกษาศาสตร์ หลักสตู รสี่ปี ไดถ้ ูกบรรจุ
เนื้อหาเก่ียวกับสถาบันการผลิตและพัฒนาครู ซึง่ ไมไ่ ด้ถกู กล่าวไวใ้ นหลกั สูตรสี่ปี ดังนี้

1. สถาบันผลิตและพฒั นาครูหรอื หน่วยงานทเ่ี รยี กช่ืออย่างอน่ื ทมี่ ีบทบาทหนา้ ท่ีหลักในการผลิตครตู อ้ งมี
ความพร้อมและมีความเชยี่ วชาญในการผลิตครู

2. หนว่ ยงานท่ีเป็นสถาบันการผลติ และพฒั นาครูต้องกำหนดปรชั ญา วิสยั ทศั น์ พันธกจิ มีแผนกลยุทธแ์ ละ
มีบทบาท หนา้ ท่ีโดยตรงในการผลิตและพัฒนาครเู ปน็ ภารกิจหลัก

3. กรณมี ีหนว่ ยงานอ่ืนที่ไมไ่ ด้ทำหน้าที่โดยตรงในการผลิตและพัฒนาครเู ป็นภารกิจหลกั เปิดสอน
หลักสูตรสาขาวิชาครศุ าสตร์และสาขาศึกษาศาสตร์ในสถาบันอดุ มศึกษาก่อนท่ี มคอ.๑ ฉบับน้ปี ระกาศใช้
ให้สามารถดำเนนิ การต่อไปได้ โดยใหส้ ถาบันผลิตและพฒั นาครูที่มีหนา้ ทโ่ี ดยตรงในการผลติ และพฒั นาครู
เป็นภารกจิ หลักเปน็ ผรู้ ับผดิ ชอบหลกั ในการบรหิ ารหลักสูตรและการจัดการเรียนการสอนรายวิชาชีพครู

4. สถาบันผลิตและพัฒนาครูต้องมีทรัพยากรเพียงพอและทนั สมยั เพื่อให้การจัดการเรียนการสอนมี
ประสทิ ธิภาพ บรรลผุ ลตามมาตรฐานคณุ วุฒิระดับปรญิ ญาตรี สาขาวิชาครศุ าสตรแ์ ละศึกษาศาสตรแ์ ละ
ตามวตั ถุประสงค์ของหลกั สตู ร ดงั น้ี

มคี วามร่วมมืออยา่ งใกลช้ ดิ และเป็นระบบระหวา่ งหน่วยงานที่เป็นสถาบนั ผลิตและพัฒนาครกู ับ
สถานศกึ ษาท่เี ปน็ แหล่งฝกึ ประสบการณว์ ชิ าชีพและปฏบิ ัติการสอนโดยมีอาจารยน์ ิเทศก์ ครพู ี่
เลย้ี งและ/หรือผ้สู อนงานที่มีคุณภาพ เป็นสถานศึกษาที่มีมาตรฐานและมคี ุณภาพในการฝึก
ประสบการณว์ ิชาชพี และปฏิบัตกิ ารสอนใหเ้ ป็นไปตามมาตรฐานวชิ าชีพครูโดยรว่ มมือกนั บูรณา

10

การความรแู้ ละเนอ้ื หาสาระกับประสบการณ์การทำงานในสถานศกึ ษา (Work Integrated
Learning: WIL) อย่างหลากหลาย

5. สถาบันผลติ และพฒั นาครูมกี ลไก ระบบการผลิต การคัดกรองและพฒั นาผู้ประกอบวิชาชีพครู/อาจารย์
ให้ได้ผูม้ ีจิตวิญญาณของความเป็นครู และมีความรูค้ วามสามารถในการปฏบิ ตั ิงานอยา่ งแทจ้ รงิ รวมทง้ั มี
กลไกสร้างระบบคุณธรรมในการบริหารงานบคุ คลของ ผปู้ ระกอบวิชาชพี ครู/อาจารย์

การนำมาตรฐานคุณวุฒสิ าขาสู่การปฏิบัติ

จากมาตรฐานคุณวฒุ ิระดบั ปริญญาตรีสาขาครุศาสตร์และสาขาศึกษาศาสตร์ หลักสูตรส่ีปี ได้ถกู บรรจุ
เนอ้ื หาเกี่ยวกับการนำมาตรฐานคณุ วฒุ สิ าขาสกู่ ารปฏิบัติเพิ่มเตมิ จากหลักสูตรหา้ ปี ดังนี้

การบรหิ ารหลกั สูตรและการจัดการเรียนการสอน

1. สถาบันอุดมศึกษาตอ้ งจดั ทำแผนระยะสัน้ และระยะยาวในการส่งเสริมพัฒนาทักษะภาษาไทยและ
อังกฤษของผู้สอนและผู้เรยี นทเ่ี หมาะสมอยา่ งต่อเนื่อง เพ่ือใหส้ อดคล้องกับนโยบายของรัฐบาลและเพ่ือใช้
ในการกำกบั ตดิ ตาม ประเมิน และสง่ เสรมิ อาจารย์และนสิ ิต/นกั ศกึ ษาใหส้ ามารถสือ่ สารไดใ้ นโลกปัจจบุ ัน
และอนาคต

2. สำหรับการจดั การเรียนการสอนในวิชาเอกเดย่ี ว ให้หลกั สูตรจดั ทำรายวิชาบงั คบั สำหรับกลมุ่ วชิ าเอก
จำนวน ๔๐ หนว่ ยกติ และจัดทำกลมุ่ รายวิชาให้ผู้เรียนเลอื กเรยี นหรอื ใหผ้ เู้ รียนสามารถเลือกเรียนได้อยา่ ง
อิสระท้งั จากในหนว่ ยงาน ในสถาบันหรอื นอกสถาบันตามความสนใจ อกี จำนวนไมน่ อ้ ยกว่า 20 หนว่ ยกิต
ทั้งนี้ การเลือกเรยี นรายวิชาเลอื กต้องผา่ นความเห็นชอบของคณะกรรมการบรหิ ารหลักสูตร เพื่อให้ายวชิ า
ท่ีเลือกเรยี นช่วยเสรมิ สร้างสมรรถนะและศกั ยภาพความลุ่มลึกในวชิ าเอกอยา่ งแท้จริง

3. ในการฝึกประสบการณว์ ชิ าชพี ครู สถาบันอุดมศึกษาควรใหน้ ิสติ /นักศกึ ษา ได้มโี อกาสฝกึ ประสบการณ์
วิชาชพี เปน็ ประจำทุกปี ต้ังแต่ระยะแรกๆที่เข้ามาศกึ ษาเพอ่ื ให้ร้จู ักวิชาชพี และสรา้ งทัศนคตทิ ่ีดีต่อวชิ าชีพ
ครู และเพ่ิมระดับความเข้มข้นของการฝกึ ประสบการณว์ ชิ าชพี ให้มากขึ้นตามลำดบั จนถึงปีสดุ ท้ายควรจดั
ประสบการณฝ์ ึกปฏบิ ตั งิ านในหนา้ ท่คี รใู นสถานศึกษาตลอดภาคการศึกษา ไมเ่ ฉพาะแตป่ ระสบการณด์ ้าน
การสอนเท่านน้ั ทัง้ นี้ สถาบันควรมคี วามรว่ มมือกบั สถานศึกษาทเ่ี ปน็ หนว่ ยปฏบิ ตั ิการสอนทำแผนการ

11

ปฏิบตั ิการสอนของนสิ ิต/นักศึกษา เพ่ือทบี่ ัณฑิตครูจะสามารถทำหนา้ ท่ีครูได้ทันทเี มื่อเข้าไปประกอบ
อาชพี ครูในสถานศึกษา

ตวั อยา่ งโรงเรยี นสาธิตต้นแบบ : โรงเรยี นสาธิตมหาวทิ ยาลัยศรีนครนิ ทรวิโรฒ ประสาน
มติ ร (ฝ่ายมธั ยม)

แนวทางการฝึกประสบการณ์วชิ าชพี ครูของโรงเรียนสาธติ มหาวิทยาลยั ศรีนครนิ ทรวิโรฒ ประสานมติ ร
(ฝา่ ยมัธยม) มีดงั นี้

1. มกี ารปฐมนเิ ทศแกน่ ิสติ ครฝู ึกสอนและมีการซ้อมสอนก่อนเปิดเทอม
2. มกี ารอบรมและวิจัยนสิ ิตฝึกประสบการณ์
3. ติดตามงานจากนสิ ติ ฝกึ สอนเสมอ
4. มีสวัสดิการในการสอนทดี่ แี ก่นิสติ เช่น เครอ่ื งพมิ พ์สสี ำหรับทำเอกสารประกอบการสอน
5. ให้นิสติ ฝกึ สอนออกแบบแผนการสอนทุกคาบเรยี นเพ่ือความละเอยี ดในการสอนและความยืดหยนุ่
6. ครพู ่ีเลยี้ งคอยให้คำปรกึ ษาทุกครัง้ หลังการสอน