โครงงานสำรวจปัญหาต้นไม้ใหญ่ เพื่อการจัดการไม้ยืนต้นอย่างถูกวิธี กรณีศึกษาบริเวณทางเข้าประตูบางเขนถึงคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์และการออกแบบสิ่งแวดล้อม มหาวิทยาลัยแม่โจ้

โครงงานสำ รวจปัญหาต้นไม้ใม้ หญ่ เพื่อพื่การจัดจัการไม้ยืม้นยืต้นอย่าย่งถูกถูวิธีวิ ธี ก ร ณี ศึ ก ษ า บ ริ เ ว ณ ท า ง เ ข้ า ป ร ะ ตู บ า ง เ ข น ถึ ง ค ณ ะ ส ถ า ปั ต ย ก ร ร ม ศ า ส ต ร์ แ ล ะ ก า ร อ อ ก แ บ บ สิ่ ง แ ว ด ล้ อ ม มหาวิทวิยาลัยแม่โม่ จ้ จั ด ทำ โ ด ย น า ย สุ ท ธิ พ ล ก ล่ำ ชื่ น ร หั ส นั ก ศึ ก ษ า 6 4 1 9 1 0 1 0 1 1

สารบัญบั บทที่ 1 บทนำ 1.1 หลักการและเหตุผตุล 1.2 ความสำ คัญของโครงการ 1.3 วัตวัถุปถุระสงค์ 1.4 ขอบเขตของการศึกษา 1.5 สมมุติฐานของการศึกษาโครงงาน 1.6 ขอบเขตของการศึกษา 1.7 ประโยชน์ที่น์ ที่ คาดว่าว่จะได้รัด้บรั 1 1 2 2 2 2 2 บทที่ 2 เอกสารที่เกี่ยวข้อข้ง 2.1 ความหมายของไม้ใม้หญ่หญ่รือรืไม้ยืม้นยืต้น 2.2 ปัญหาของต้นไม้ใม้หญ่ 2.3 เสนอวิธีวิแธีก้ปัญหา 2.4 การดูแดูลและตัดแต่งกิ่งต้นไม้ใม้หญ่ 2.5 วิธีวิกธีารตัดแต่งกิ่งต้นไม้ใม้หญ่ 2.6 โรคและแมลงที่มักมัพบในต้นไม้ใม้หญ่ 3 6 6 7 8 9 บทที่3 วิธีวิกธีารศึกษาโครงงาน 3.1 ขอบเขตของการศึกษาโครงงาน 3.2 ขั้นขั้ตอนวิธีวิดำธีดำเนินนิการศึกษาโครงงาน 3.3 ขอบเขตเชิงชิเนื้อนื้หา อุปกรณ์แณ์ละวิธีวิกธีารศึกษาเครื่อรื่งมือมืที่ใช้ 1 0 1 0 1 1 บทที่ 4 ผลการศึกษาและการอภิปราย 4.1 ผลการศึกษา 4.2 สรุปรุปัญหาต้นไม้ 4.3 การวิเวิคราะห์กห์ารเจริญริเติบโตของต้นไม้ใม้หญ่ปญ่ระกอบด้วด้ย สี 4.4 แผนการดูแดูลตัดแต่งต้นไม้ยืม้นยืต้น 1 6 3 8 4 1 4 3

สารบัญบั (ต่อ) 5 4 5 5 5 5 5 6 5 7 บทที่ 5 สรุปผลการศึกษา 5.1 สรุปผลการศึกษา 5.2 การประยุกต์ผลการศึกษา 5.3 ข้อเสนอแนะ บรรณานุกนุรม ประวัติวั ติส่วส่นตัวผู้จัผู้ ดจัทำ

บทที่1 บทนำ 1.1 หลักการและเหตุผตุล ในปัจจุบันมหาวิทยาลัยแม่โจ้ เป็นมหาวิทยาลัยขึ้นขึ้ ชื่อเรื่อง เกษตร ทำ ให้ในมหาวิทยาลัยมีการปลูกต้นไม้ไว้เป็นจำ นวนมาก โดยบริเวณทางเข้าประตูบางเขนถึงคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ และการออกแบบสิ่งแวดล้อม มหาวิทยาลัยแม่โจ้ มีขนาดพื้นที่ ประมาณ 7.3 ไร่ หรือ 11,634 ตารางเมตร ถือว่าเป็นพื้นที่สี เขียวขนาดใหญ่ แต่ยังขาดความรู้เรื่องต้นไม้ใหญ่ และขาดการ ดูแลตัดแต่ง ที่ถูกวิธี ซึ่งซึ่ส่วนใหญ่ในพื้นที่เป็นต้นไม้ผลัดใบ เมื่อ ถึงช่วงผลัดใบจะทำ ให้ต้องมีการดูแลความสะอาด และใช้ กำ ลัง คนในการไปจัดการที่มากกว่าปกติ ประกอบกับลักษณะลำต้นที่ สูง มีทรงพุ่มทึบแสง หาก ไม่มีการตัดแต่งกิ่ง จะทำ ให้เกิดปัญหา ทรงพุ่ม อากาศไม่ถ่ายเท ยุงหรือสัตว์มีพิษ อาจอยู่อาศัย จึงทำ ให้ การใช้ประโยชน์ได้ไม่เต็มที่ หากมีวิธีการตัดแต่งทรงพุ่ม ต้นไม้ ใหญ่ที่ถูกวิธีแล้ว ปัญหาเรื่องกายภาพของต้นไม้ใหญ่ที่มีผลต่อ การใช้พื้นที่ก็จะ บรรเทาลงไป ไม่มากก็น้อยน้ จึงมีความสนใจใน การสำรวจปัญหาต้นไม้ใหญ่ บริเวณทางเข้าประตูบางเขนถึงคณ สถาปัตยกรรมศาสตร์และการออกแบบสิ่งแวดล้อม เพื่อเสนอวิธี แก้ปัญหาผลและกระทบ เช่น กิ่งไม้ทับสายไฟ มีกิ่งแห้งบางส่วน ดังนั้น จึงจัดทำ โครงงานสำรวจปัญหาต้นไม้ใหญ่ เพื่อการ จัดการต้นไม้ใหญ่อย่างถูกวิธี กรณีศึกษาบริเวณทางเข้าประตู บางเขนถึงคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์และการออกแบบสิ่ง แวดล้อม มหาวิทยาลัยแม่โจ้ เพื่อเป็นการเสนอแนะแนวทางให้ กับหลักวิชาการของมหาวิทยาลัยแม่โจ้ต่อไป 1.2 ความสำ คัญของโครงการ ต้นไม้ใหญ่ในพื้นที่โครงการถือว่าเป็นพื้นที่สีเขียวที่มี ที่ ไม้ยืนต้น ขนาดใหญ่แห่งหนึ่ง ของมหาวิทยาลัยแม่โจ้ ซึ่งซึ่มีขนาดพื้นที่ ประมาณ 7.3 ไร่หรือ 11,634 ตารางเมตร ถือว่าเป็นพื้นที่สีเขียว ขนาดใหญ่ ที่ช่วยดูดซับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ดักจับฝุ่นละ ลองที่มี ที่อนุภาคขนาดเล็ก เพิ่มก๊าซออกซิเจน ให้ความร่มเงา ลด อุณหภูมิและปัจจัยอื่น ๆ ให้กับนักศึกษาในมหาวิทยาลัยแม่โจ้ โดยเฉพาะนักศึกษาและบุคลากรที่ใช้เส้นทางนี้เป็น จึง ควร สำรวจปัญหาและมีแผนการดูแลตัดแต่งต้นไม้ใหญ่ที่ถูกต้อง เพื่อ ให้ต้นไม้มีสุขภาพที่ดีและไม่เป็นอันตรายต่อผู้สัญจร

1.3 วัตวัถุปถุระสงค์ 1) เพื่อพื่สำ รวจปัญหาและประเมินมิสุขสุภาพของต้นไม้ใม้หญ่ 2) เพื่อพื่ทำ ผังผัจากการสำ รวจให้ไห้ด้ตำด้ ตำแหน่งน่ต้นไม้ใม้หญ่ใญ่นพื้นพื้ที่ศึกษาที่ชันชัเจน 3) เพื่อพื่ ให้ไห้ด้แด้ผนการดูแดูลตัดแต่งต้นไม้ใม้หญ่ 1.4 ขอบเขตของการศึกษา โครงงานสำ รวจปัญหาต้นไม้ใม้หญ่ เพื่อพื่การจัดจัการไม้ยืม้นยืต้นอย่าย่งถูกถูวิธีวิ ธี กรณีศึณี ศึกษาบริเริวณทางเข้าข้ประตูบตูางเขนถึงคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์แร์ละ การออกแบบสิ่งสิ่แวดล้อม มหาวิทวิยาลัยแม่โม่จ้ มีขมีนาดพื้นพื้ที่ประมาณ 7.3 ไร่ หรือรื 11,634 ตารางเมตร 1.5 สมมุติฐานของการศึกษาโครงงาน แก้ปัญหาต้นไม้ใม้หญ่ไญ่ด้ตด้รงจุดและลดปัญหาต้นไม้ใม้หญ่ที่ญ่ ที่อาจจะเกิดบน ทางสันสัจรได้ 1.6 ขอบเขตของการศึกษา โครงงานสำ รวจปัญหาต้นไม้ใม้หญ่เญ่พื่อพื่เสนอวิธีวิแธีก้ปัญหา มหาวิทวิยาลัยแม่ โจ้ เป็นป็การศึกษา โครงงานเชิงชิสำ รววิเวิคราะห์ และหาแนวทางการดูแดูลและ แก้ปัญหาต้นไม้ใม้หญ่ที่ญ่ ที่ถูกถูวิธีวิ ธีมุ่งมุ่ศึกษาค้นคว้าว้เพื่อพื่นำ มาวิเวิคราะห์กห์าร สำ รวจปัญหาต้นไม้ใม้หญ่ ในพื้นพื้ที่ ข้าข้งทางเส้นส้ทางประตูบตูางเขนถึงคณะ สถาปัตยกรรมศาสตร์แร์ละการออกแบบสิ่งสิ่แวดล้อม มหาลัยแม่โม่จ้ ซึ้งซึ้มี ขนาดพื้นพื้ที่ประมาณ 7.3 ไร่ หรือรื 11,634 ตารางเมตร 1.7 ประโยชน์ที่น์ ที่ คาดว่าว่จะได้รับรั 1) ทราบถึงปัญหาและเสนอแนวความคิดแผนการจัดจัการได้อด้ย่าย่งถูกถูวิธีวิ ใธีน พื้นพื้ที่ศึกษา 2) ทราบถึงตำ แหน่งน่พรรณไม้แม้ต่ละชนิดนิชื่อชื่และวงศ์ของพรรณไม้ อย่าย่ง ละเอียดในรูปรูแบบแผนผังผั 3) นำ ความรู้ที่รู้ที่ได้จด้ากการศึกษาด้าด้นนิเนิวศวิทวิยาของต้นไม้แม้ละรุกรุขกรรม มา ปรับรัใช้ใช้ห้เห้กิดประโยชน์ต่น์ ต่อไป 02

บทที่2 เอกสารที่เกี่ยวข้อข้งองค์ความรู้ - ความหมายของไม้ยืม้นยืต้นและประเภทของไม้ยืม้นยืต้น - ปัญหาต้นไม้ใม้หญ่ - เสนอวิธีวิแธีก้ปัญหา - การดูแดูลและตัดแต่งกิ่งต้นไม้ใม้หญ่ - วิธีวิกธีารตัดแต่งกิ่งต้นไม้ใม้หญ่ - โรคและแมลงที่มักมัพบในต้นไม้ใม้หญ่ 2.1 ความหมายของไม้ใม้หญ่หญ่รือรื ไม้ยืม้นยืต้น 1. ไม้ยืม้นยืต้นระดับดัสูงสูขนาดใหญ่แญ่ละขนาดกลาง (large and intermediate trees) - ไม้ยืม้นยืต้นระดับดัสูงสูขนาดใหญ่ (large trees) ความสูงสูจะมากกว่าว่ 15 เมตรขึ้นขึ้ ไป - ไม้ยืม้นยืต้นระดับดัสูงสูขนาดกลาง (intermediate trees) ความสูงสู 9-15 เมตร 2. ไม้ยืม้นยืต้นระดับดัสูงสูขนาดเล็กหรือรืไม้ยืม้นยืต้นประดับดั (small trees and ornamentals) - ขนาดความสูงสูต่ำ กว่าว่ 9 เมตร (นิยนิมใช้ทำช้ ทำธุรกิจไม้บม้อนมากที่สุดสุ ) ไม้ใม้หญ่หญ่รือรืไม้ยืม้นยืต้น (Tree) หมายถึง ลักษณะของต้นไม้ที่ม้ ที่มีลัมี ลักษณะต้นสูงสู ใหญ่แญ่ละมีรมีากแก้วที่ช่วช่ยในการค้ำ จุน ไม้ยืม้นยืต้นมีอมีายุมากกว่าว่ 3 ปีขึ้นขึ้ ไป ลักษณะของลำ ต้นเป็นไม้เม้นื้อนื้แข็งข็และสามารถที่แผ่กิ่ผ่ กิ่งก้านสาขาออกไปได้ได้กล และเป็นพุ่มพุ่ ไม้ใม้หญ่หญ่รือรืไม้ยืม้นยืต้น ไม้ปม้ระเภทนี้มีนี้ลำมี ลำต้นเป็นไม้เม้นื้อนื้แข็งข็ขนาดใหญ่ มีลำมี ลำต้น หลัก ตั้งตั้ตรง ต้นเดียดีวแล้วจึงจึแตกกิ่งก้านบริเริวณยอด โตเต็มที่สูงสูเกิน 5 เมตร มีอมีายุยืนยืยาวหลายปีเช่นช่สน เต็ง รังรัแดง สักสั ประดู่ นนทรี จามจุรี มะขาม ไม้ ยืนยืต้น คือต้นไม้ที่ม้ ที่มีลำมี ลำต้นเดี่ยดี่ว ทอดสูงสูมีกิ่มี กิ่งก้านใบอยู่ตยู่อนบนหรือรือยู่ตั้ยู่ ตั้งตั้แต่ กลางลำ ต้นขึ้นขึ้ ไป มีคุมีณคุสมบัติบั ติเด่นด่ ในการให้ร่ห้มร่เงาและความร่มร่รื่นรื่ทั้งทั้นี้กนี้ารแบ่งบ่ ประเภทของไม้ยืม้นยืต้นขึ้นขึ้อยู่กัยู่ กับชนิดนิของต้นไม้นั้ม้นนั้ๆ หรือรืแบ่งบ่ตามความสูงสูได้ 3 ขนาด คือ สูงสูกลาง และต่ำ ต้นไม้นั้ม้นนั้มีคมีวามสูงสูตั้งตั้แต่ 10 เมตรขึ้นขึ้ ไป ขนาด กลางมีตมีวามสูงสู 10 เมตรลงมา และขนาดต่ำ คือ 5 เมตรลงมา นอกจากนี้ไนี้ม้ ยืนยืต้นยังยัมีลัมี ลักษณะการขึ้นขึ้ลำ ต้นเป็นลำ เดียดีวและเป็นป็กอ (หลายลำ ) ได้ด้ด้วด้ย 03

ความสำ คัญของไม้ใม้หญ่หญ่รือรื ไม้ยืม้นยืต้น เป็นป็ที่ทราบกันดีว่ดีาว่ต้นไม้มีม้ ปมีระโยชน์ทั้น์ ทั้งทั้ช่วช่ยผลิตออกซิเซิจน ดูซัดูบซัคาร์บร์อน ทำ ให้อห้ากาศสดชื่นชื่เป็นป็ร่วร่มเงาบดบังบัแดดร้อร้น ไปที่อยู่อยู่าศัยของนก สัตสัว์ แมลง และหลายชนิดนิเราสามารถกินผล ใบ ราก จากต้นไม้ นอกจากประโยชน์ เล็กๆ น้อน้ยๆแล้ว ลองมาดูสิดูว่สิาว่ต้นไม้มีม้ ปมีระโยชน์อน์ย่าย่งไรต่อเมือมืง และชุมชน - การลดความร้อร้น การบรรเทาภูมิภูอมิากาศ การลดแสงสะท้อน ในสภาพภูมิภูอมิากาศร้อร้นชื้นชื้แบบบ้าบ้นเรานั้นนั้การมีพื้มีพื้นพื้ที่สีเสีขียขีวขนาดใหญ่ เป็นป็จำ นวนมากเป็นป็ ปัจจัยจัหนึ่งนึ่ที่จะช่วช่ยลดความรุนรุแรงของอุณหภูมิภูอมิากาศ ในเวลากลางวันวั ได้อด้ย่าย่งมีปมีระสิทสิธิภธิาพเพราะพื้นพื้ที่สีเสีขียขีวจะใช้พช้ลังงานความ ร้อร้นจากดวงอาทิตย์แย์ละสภาพแวดล้อมในการดำ รงชีวิชีตวิ โดยการดูดดูเอาน้ำ จากใต้ดินดิขึ้นขึ้มาแปลงสภาพให้เห้ป็นป็ ไอน้ำ ผ่าผ่นออกทางปากใบ กระบวนการ สังสัเคราะห์แห์สงดังดักล่าวจะต้องใช้พช้ลังงานความร้อร้นประมาณ 2.3 เมกะจูล (2,200 บีทีบี ทียู) เพื่อพื่ทำ ให้น้ำห้ น้ำ 1 ลิตร เปลี่ยนเป็นป็ ไอ ดังดันั้นนั้อาจประมาณการได้ว่ด้าว่ ในช่วช่งเวลากลางวันวั (12 ชั่วชั่โมง) ถ้าหากต้นไม้ขม้นาดใหญ่ต้ญ่ ต้นหนึ่งนึ่สามารถดูดดู น้ำ จากดินดิขึ้นขึ้มาแล้ว แปลงสภาพน้ำ เป็นป็ ไอในอัตราประมาณ 65 ลิตรต่อวันวั ต้นไม้ต้ม้ ต้นนั้นนั้จะมีคมีวามสามารถในการลดความร้อร้นให้กัห้ กับสภาพแวดล้อม 2 เทียบเท่ากับเครื่อรื่งปรับรัอากาศขนาด 1ตัน หรือรืประมาณ 12.66 เมกะจูล ต่อ ชั่วชั่โมง (12,000 บีทีบี ทียู ต่อชั่วชั่โมง) การจัดจัระบบพื้นพื้ที่ว่าว่งภายนอก (Organization of System of OutdoorSpace) ด้วด้ยการปลูกลูต้นไม้ คลุมลุบริเริวณหรือรืการใช้ต้ช้ ต้นไม้ตม้กแต่งอาคารเป็นป็สิ่งสิ่สำ คัญเพราะร่มร่เงาของ ต้นไม้ จะช่วช่ยลดความร้อร้นและลดแสงสะท้อนนอกจากนี้ก็นี้ ก็ยังยัช่วช่ยรักรัษาสภาพ พื้นพื้ดินดิช่วช่ยลดเนื้อนื้ที่กระจายความร้อร้นและช่วช่ยปกคลุมลุพื้นพื้ดินดิ ให้เห้กิดความ ร่มร่เย็นย็ ในบริเริวณที่มีอมีากาศแห้งห้มากก็ช่วช่ยเพิ่มพิ่ความชื้นชื้ ในอากาสได้ดีด้ ดี - การบรรเทาปรากฏการณ์เณ์กาะความร้อร้น (Urban Heat Island) เมื่อมื่พื้นพื้ดินดิที่เคยถูกถูปกคลุมลุด้วด้ยธรรมชาติถูกถูแทนที่ด้วด้ยตึกขนาดใหญ่ ถนนทางเท้าและสิ่งสิ่ก่อสร้าร้งอื่นๆสิ่งสิ่ก่อสร้าร้งเหล่านี้จนี้ะดูดดูความร้อร้นจากดวง อาทิตย์ไย์ว้มว้ากกว่าว่ที่ธรรมชาติเคยท าได้ส่ด้งส่ผลให้อุห้อุณหภูมิภูขมิองพื้นพื้ผิวผิและ อากาศบริเริวณที่เพิ่มพิ่สูงสูขึ้นขึ้การสูญสูเสียสีพื้นพื้ที่สีเสีขียขีวและพุ่มพุ่ ไม้ป่ม้าป่ละเมาะได้ได้ป ทำ ลายกระบวนการระบายความร้อร้นออกไปจากบริเริวณทั้งทั้ส่วส่นที่ทำ ให้เห้กิดร่มร่ เงา และส่วส่นที่ทำ ให้เห้กิดการระเหยของน้ำ จากใบไม้ (Evapotranspiration) ซึ่งซึ่จะนำ ความเย็นย็มาสู่บสู่ ริเริวณนั้นนั้เกาะแห่งห่ความร้อร้นนี้สนี้ามารถเกิดขึ้นขึ้ ได้ทุด้กทุ ฤดูกดูาลและทุกทุเวลาการทำ สวนหลังคาก็เป็นป็อีกทางเลือกหนึ่งนึ่ที่ช่วช่ยในการ เพิ่มพิ่พื้นพื้ที่สีเสีขียขีวและลดอุณหภูมิภูใมิห้กัห้ กับอาคารและให้กัห้ กับการเมือมืงอุณหภูมิภูพื้มิพื้นพื้ ผิวผิของสวนดาดฟ้าฟ้หลังคาอาจต่ำ กว่าว่อุณหภูมิภูพื้มิพื้นพื้ผิวผิของหลังคาทั่วทั่ ไปได้ ถึง 50 องศาเซลเซียซีส 04

- การกรองฝุ่นฝุ่และมลพิษพิ ในอากาศ ไม้ยืม้นยืต้นสามารถดูดดูซับซัผงฝุ่นละเอียดและมลพิษพิจากอากาศ ในระหว่าว่งการคายน้ำ พร้อร้มกันทั้งทั้ปล่อยออกซิเซิจนออกมาจึงจึ ช่วช่ยท าให้มห้ลพิษพิ ในอากาศเบาบางลงนอกจากนี้ก นี้ ารดูดดูความ ร้อร้นแฝงระหว่าว่งการคายน้ำ ก็ยังยัทำ ให้อุห้อุณหภูมิภูใมินบริเริวณลด ลง เป็นผลให้เห้กิดหมอกควันวัลดลงพื้นพื้ที่สีเสีขียขีวช่วช่ยขจัดจัผงฝุ่น จากดินดิทราย เกสรดอกไม้ - การดูดดูสารพิษพิ ประเภทโลหะหนักนั ไม้ยืม้นยืต้นมีคมีวามสามารถดูดดูเอาอณูสณูารที่เป็นโลหะหนักนัจาก อากาศเข้าข้ทางปากใบได้เด้ป็นจำ นวนมากผลการวิจัวิยจั ในต่าง ประเทศพบว่าว่ต้นไม้ใม้หญ่ขญ่นาดเส้นส้ผ่าผ่ศูนย์กย์ลางลำ ต้น 30 เซนติเมตร วัดวัที่ระดับดัอก (ต้นซูการ์เร์มเปิล) จะมีคมีวาม สามารถดูดดูละอองอณูโณูลหะหนักนั ได้ดัด้งดันี้ - แคดเมียมีม 60 มิลมิลิกรัมรั / ปี - นิเนิกิล 820 มิลมิลิกรัมรั / ปี - โครเมียมีม 140 มิลมิลิกรัมรั / ปี - ตะกั่วกั่ 5200 มิลมิลิกรัมรั / ปี - การลดหรือรืเพิ่มพิ่ความเร็วร็ลม ไม้ยืม้นยืต้นและไม้พุ่ม้พุ่มพุ่หนาๆ ทำ หน้าน้ที่เป็นแนวต้านทานลม (Wind Breaker) ได้ดีด้ ดีสามารถลดกำ ลังลมได้ ร้อร้ยละ 50 ใน ระยะทางสิบสิเท่าของความสูงสูของต้นไม้นั้ม้นนั้นอกจากนี้เ นี้ รา สามารถใช้พื้ช้ พื้นพื้ที่สีเสีขียขีวเป็นตัวกีดขวาง (Block) และเปลี่ยน ทิศทางลมได้หด้รือรืบังบัคับให้ลห้มผ่าผ่นช่อช่งทางเข้าข้ไปยังยัที่ต้องการ ภายในอาคาร ลดปริมริาณลมหวน (ลมที่พัดพัเข้าข้สู่กสู่ ลุ่มลุ่อาคาร แล้วปะทะอาคารสูงสู ๆ แล้วเกิดกระแสลมหมุนกลับ) - การลดเสียสีงรบกวน วัสวัดุพืดุชพืพันพัธุ์สธุ์ามารถช่วช่ยลดระดับดัเสียสีงลงได้ตั้ด้ ตั้งตั้แต่ประมาณ 5 - 15 เดซิเซิบล ทั้งทั้นี้ขึ้ นี้ ขึ้นขึ้อยู่กัยู่ กับปัจจัยจัต่างๆ เช่นช่ความสูงสูความ หนาแน่นน่ความกว้าว้ง และตำ แหน่งน่ที่อยู่ปยู่ระกอบกับทิศทางลม ความเร็วร็ลม อุณหภูมิภูมิและความชื้นชื้เป็นต้นวัสวัดุพืดุชพืพันพัธุ์ที่ธุ์ ที่ มี ความสามารถในการลดเสียสีง ได้เด้ป็นอย่าย่งดี 05

06 - การควบคุมคุการชะล้างพังพัทลายของดินและชะลอการไหลของน้ำ ต้นไม้ ไม้พุ่ม้พุ่มพุ่ ไม้คม้ลุมลุดินดิมีปมีระโยชน์ใน์นการอนุรันุกรัษ์ดินดิและน้ำ โดยช่วช่ย ชะล้างการพังพัทลายของดินดิเพิ่มพิ่ความชุ่มชุ่ชื้นชื้ ให้กัห้ กับดินดิบรรเทาปัญหาอุทกภัย ในบริเริวณที่มีกมีารพัฒพันาเป็นป็เมือมืงส่งส่ผลทั้งทั้ทางตรงและทางอ้อมต่อการ อนุรันุกรัษ์ดินดิและน้ำ ของระบบนิเนิวศลุ่มลุ่น้ำ ในภาพรวมช่วช่ยให้เห้กิดชะล้างพังพั ทลายของดินดิดีที่ดี ที่สุดสุช่วช่ยแก้ปัญหาการทับถมของดินดิตะกอน ปูองกันลำ น้ำ ตื้นเขินขิการเกิดอุทกภัย ความแห้งห้แล้งรวมทั้งทั้ช่วช่ยรักรัษาคุณคุภาพน้ำ เพื่อพื่ ให้ ระบบนิเนิวศสัตสัว์หว์รือรืพืชพืที่ต้องอาศัยน้ำ นั้นนั้ๆสามารถดำ รงอยู่ไยู่ด้แด้ละ ช่วช่ย ประหยัดยัค่าก่อสร้าร้งระบบระบายน้ำ ฝนลงได้มด้าก 2.2 ปัญปัหาของต้นไม้ใม้หญ่ ต้นไม้ใม้หญ่อญ่าจต้องการการตัดแต่งเพื่อพื่ ให้พ้ห้นพ้จากสายไฟฟ้าฟ้กำ แพงหรือรืรั้วรั้ และอาคาร หรือรืต้องการให้ต้ห้ ต้นไม้ใม้หญ่มีญ่คมีวามแข็งข็แรง อายุยืนยืมีรูมีปรูทรง สวยงาม ให้ผู้ห้คผู้ นสามารถใช้พื้ช้ พื้นพื้ที่ใต้ต้นได้อด้ย่าย่งปลอดภัย นอกจากนี้ต้นี้ ต้นไม้ ใหญ่ยัญ่งยัต้องการตัดแต่งให้มีห้รูมีปรูทรงสวยงามสร้าร้งสุนสุทรียรีภาพ และความปีติปี ติ แก่ประชากรในชุมชน ต้นไม้ใม้หญ่ใญ่นชุมชนเมือมืง ย่อย่มได้รัด้บรัผลกระทบจากกิจกรรมของมนุษนุย์ และ จากสาธารณูปณูโภค ทั้งทั้บนดินดิและใต้ดินดิรวมทั้งทั้จากภัยธรรมชาติ เอง วิธีวิกธีาร ตัดแต่งต้นไม้ใม้หญ่ขึ้ญ่ ขึ้นขึ้อยู่กัยู่ กับชนิดนิและประเภทของต้นไม้แม้ละสภาพแวดล้อมที่ ต้นไม้ใม้หญ่นั้ญ่นนั้ขึ้นขึ้อยู่ ดังดันั้นนั้ ปฏิบัติบั ติการในการตัดแต่งและการดูแดูลจึงจึต้อง กระทำ โดยผู้ที่ผู้ ที่มีคมีวามรู้แรู้ละทักษะเกี่ยวกับต้นไม้ใม้หญ่คืญ่ คือ "รุกรุขกร" โดยตรง 2.3 เสนอวิธีวิแธีก้ปัญปัหา โดยวิธีวิทั่ธี ทั่วทั่ ไปที่ปฏิบัติบั ติผิดผิๆ ได้แด้ก่การ “ปั่นยอด” “การกุดกุกิ่ง” และ “การตัด โกร๋นร๋ ” (หรือรืการตัดพุ่มพุ่ ใบด้าด้นนอกออกหมดเหลือแต่ตอกิ่ง) การปฏิบัติบั ติใน ลักษณะนี้มีนี้ผมีลเสียสีอย่าย่งต่อต้นไม้ใม้หญ่เญ่ ป็นป็อย่าย่งมาก เมื่อมื่พุ่มพุ่ ใบทั้งทั้หมดถูกถู ตัดทิ้งขีดขีความสามารถในการผลิตอาหารด้วด้ยการสังสัเคราะห์แห์สง ย่อย่มหมด ไป ต้นไม้จม้ะดึงดึเอาพลังงานเท่าที่สะสมทั้งทั้หมดไว้มว้าเร่งร่สร้าร้งพุ่มพุ่ ใบขึ้นขึ้มาใหม่ ไม่สม่ามารถนำ ไปสร้าร้งเยื่อยื่เจริญริรากและสร้าร้งเนื้อนื้เปลือก ปิดปิแผลหรือรืความ เสียสีหายจากโรคและแมลง นอกจากนี้ การตัดกิ่งหรือรืลำ ต้นให้เห้ป็นป็ระหว่าว่งกิ่ง แยกเป็นป็การเร่งร่ ให้เห้กิดการผุแผุละยังยัจะมีกิ่มี กิ่งเล็กมากมายแตกแน่นน่รอบแผลผุ เมื่อมื่เวลาผ่าผ่นไปพุ่มพุ่ ใบที่โตและแน่นน่จะไม่แม่ข็งข็แรงและหักหัง่าย การตัดแต่งต้นไม้ใม้หญ่จึญ่งจึควรกระทำ อย่าย่งมีเมีป้าป้หมาย การตัดทรงพุ่มพุ่ทุกทุ แห่งห่ทำ ให้ต้ห้ ต้นไม้สูม้ญสูเสียสีขีดขีความสามารถในการสังสัเคราะห์แห์สง แผลที่เกิด ทำ ให้ต้ห้ ต้นไม้ใม้หญ่เญ่สี่ยสี่งต่อการผุแผุละมันมัจะใช้พช้ลังงานที่สะสมมาสร้าร้งเนื้อนื้ เปลือกปิดปิแผล การตัดแต่งต้นไม้ใม้หญ่จึญ่งจึต้องมีวัมีตวัถุปถุระสงค์และเป้าป้หมายที่ ชัดชัเจนและทำ ให้น้ห้อน้ยสุดสุเท่าที่จำ เป็นป็

การตัดแต่งที่ถูกถูวิธีวิ ธีการตัดแต่งกิ่งหรือรืลำ ต้น ต้องเข้าข้ใจและ เรียรีนรู้เรู้กี่ยวกับการเจริญริของกิ่ง หรือรืลำ ต้น ถ้าตายอดอยู่ที่ยู่ ที่ปลาย กิ่งจะทำ ให้กิ่ห้ กิ่งหรือรืลำ ต้นเจริญริยืดยืยาวออกไปเป็นจุดเด่นด่เห็นห็ง่าย ส่วส่นตาที่อยู่ข้ยู่าข้งกิ่ง (ตรงข้อข้ ) จะเจริญริออกทางข้าข้งสร้าร้งเป็นทรง พุ่มพุ่หากตัดแต่งกิ่งตายยอดออกพืชพืจะแตก กิ่งข้าข้งมากขึ้นขึ้หรือรื หากตัดกิ่งข้าข้งหรือรืตาข้าข้งออกพืชพืจะหยุดสูงสูยาวมากขึ้นขึ้ ขั้นขั้ตอนการตัดกิ่งต้นไม้ใม้หญ่ 1) เลื่อยเป็นแนวด้าด้นล่างกิ่ง 2) เลื่อยด้าด้นบนจนขาดเพื่อพื่ ให้เห้หลือกิ่งสั้นสั้ลง 3) ตัดแต่งต่อขนาดคอกิ่งเพื่อพื่ ให้แห้ผลหายเร็วร็ 2.4 การดูแดูลและตัดแต่งกิ่งต้นไม้ใม้หญ่ การตัดแต่งกิ่งต้นไม้ใม้หญ่ที่ญ่ ที่ ถูกถูวิธีวิ ธีมีหมีลักง่ายๆ คือ 1) ไม่ทำม่ ทำลายโซนปกป้อป้งเยื่อยื่บุของต้นไม้ทีม้ ทีคอกิ่ง 2) ไม่ตัม่ ตัดให้เห้หลือคอกิ่งไว้เว้ป็นที่เพาะอาศัยของเชื้อชื้ โรคและแมลง 3) ไม่ใม่ห้เห้ปลือกฉีกขาดเวลาที่กิ่งหักหั 4) แต่งผิวผิหน้าน้และแผลให้เห้รียรีบไม่เม่ ป็นที่จับจั ฝุ่นและความชื้นชื้ 5) ไม่ทำม่ ทำการทาสี หรือรืทาปูนใดๆ ทับกิ่งนั้นนั้ 07

ในกรณีที่ณี ที่ กิ่งไม้ยม้าว และมีเมีส้นส้ผ่าผ่นศูนย์กย์ลางค่อนข้าข้งมาก ให้ ทยอยตัดจากปลายกิ่งทิ้งเป็น ท่อนๆ เมื่อมื่เวลาตัดตรงจุดบรรจบ กับลำ ต้น เปลือกต้นไม้จม้ะไม่ฉีม่ ฉีกขาดออกเป็นแผล ควรแต่งผิวผิหน้าน้ ให้ เรียรีบไม่ต้ม่ ต้องทาสีหสีรือรืทาปูนทับใดๆ ทั้งทั้สิ้นสิ้ การทอนลำ ต้นไม่ใม่ห้สูห้งสูขึ้นขึ้ การตัดแต่งทอนลำ ต้นที่ถูกถูต้อง วิธีวิที่ธี ที่ ผิดผิการตัดราบจะมีตมีอที่โผล่ขวางการสร้าร้งผนังนั ปิดล้อม วิธีวิที่ธี ที่ ถูกถูการตัดเฉียงจะไม่มีม่ตมีอขวางการสร้าร้งผนังนั ปิดล้อม 08

2.6 โรคและแมลงที่มักมัพบในต้นไม้ใม้หญ่ 2.6.1 แมลงศัตรูป่าป่ ไม้ใม้หญ่ คือ แมลงที่ก่อให้เห้กิดความเสียสีหายแก่ต้นไม้ ในป่าป่ โดยกินส่วส่นของต้นไม้เม้ป็นป็อาหารทำ ให้ต้ห้ ต้นไม้ไม้ด้รัด้บรัความเสียสีหายทั้งทั้ ด้าด้นการเจริญริเติบโต คุณคุภาพ และอาจทำ ให้ต้ห้ ต้นไม้ตม้ายได้ แมลงศัตรูป่รูาป่ ไม้ ที่สำ คัญและมักมัเป็นป็ ปัญหาอยู่เยู่สมอ สามารถแบ่งบ่เป็นป็กลุ่มลุ่ได้ดัด้งดันี้ 1) แมลงทำ ลายลำ ต้นและกิ่ง ทำ ให้เห้นื้อนื้ ไม้เม้กิดความเสียสีหาย ต้นหักหั โค่นและ ตายได้ เช่นช่มอด บางชนิดนิแมลงภู่ ปลวก ด้วด้งหนวดยาวบางชนิดนิและ หนอนผีเผีสื้อสื้กลางคืนเจาะไม้ เป็นป็ต้น 2) แมลงกินใบ เป็นป็แมลงที่กินและวางไข่อข่ยู่บยู่นใบ ใต้ใบ ลำ ต้น หรือรืพื้นพื้ดินดิ ตัวหนอนจะไต่ขึ้นขึ้มา กินใบ หรือรืกินเฉพาะผิวผิใบเท่านั้นนั้เช่นช่หนอนผีเผีสื้อสื้ ตั๊กตั๊แตนกิ่งไม้ และด้วด้งกินใบ เป็นป็ต้น 3) แมลงทำ ลายตาและยอด มักมัจะอยู่ใยู่นช่วช่งตัวหนอน ซึ่งซึ่จะกินอยู่บยู่ริเริวณ ผิวผินอกหรือรืเจาะเข้าข้ไป กัดกินภายในยอดจนยอดแห้งห้ทำ ให้ต้ห้ ต้นไม้ไม้ม่สูม่งสูขึ้นขึ้ แตกพุ่มพุ่เสียสีรูปรูทรง 4) แมลงกัดกินราก กัดกินรากขนาดเล็ก เจาะเข้าข้ไปในเปลือกหรือรืเนื้อนื้ ไม้ ของราก ทำ ให้ต้ห้ ต้นไม้เม้หี่ย หี่ ว เฉาและตายในช่วช่งเวลาอันสั้นสั้เช่นช่หนอนของ ด้วด้งในวงศ์ Scarabaeidae หนอนผีเผีสื้อสื้บางชนิดนิและ ปลวกบางชนิดนิ เป็นป็ต้น 2.6.2 โรคพืชพืป่าป่ ไม้ใม้หญ่ คือ ภาวะที่พืชพืมีลัมี ลักษณะผิดผิ ปกติจากเชื้อชื้ โรคที่มี ชีวิชีตวิและไม่มีม่ชีมีวิชีตวิ ไปทำ ให้รห้ะบบ การทำ งานในพืชพืผิดผิ ปกติ การเกิดโรคพืชพืมี ปัจจัยจัสำ คัญ คือ พืชพือ่อนแอ สภาพแวดล้อมเหมาะสม เชื้อชื้สาเหตุโตุรคที่ รุนรุแรง และระยะเวลาที่พอเหมาะ การจัดจักลุ่มลุ่โรคพืชพืตามเชื้อชื้สาเหตุโตุรค แบ่งบ่ ได้ ๒ กลุ่มลุ่คือ 1. โรคพืชพืที่เกิดจากสิ่งสิ่มีชีมีวิชีตวิ ได้แด้ก่ โรคที่เกิดจากเชื้อชื้รา เชื้อชื้แบคทีเรียรีเชื้อชื้ ไวรัสรัและไส้เส้ดือดืนฝอย เป็นป็ต้น 2.โรคพืชพืที่เกิดจากสิ่งสิ่ไม่มีม่ชีมีวิชีตวิเช่นช่การขาดธาตุอตุาหาร สภาพแวดล้อมไม่ เหมาะสม ดินดิเป็นป็กรดด่าด่งสูงสูเกิดจากพิษพิของสารกำ จัดจัวัชวัพืชพืและเคมีต่มี ต่าง ๆ โรคพืชพืป่าป่ ไม้ที่ม้ ที่ สำ คัญ ได้แด้ก่ โรคใบจุด (leaf spot) ใบไหม้ (leaf blight) ราสนิมนิ (rust) ราแป้งป้ (powdery mildew) ราดำ (black mildew) จุด นูนนูดำ (tar spot) อาการเดี่ย ดี่ ว (wilt) โรคราก เน่าน่เป็นป็ต้น ส่วส่นใหญ่ที่ญ่ ที่ พบ มักมัเป็นป็ โรคที่เกิดทางใบ ซึ่งซึ่ส่งส่ผลต่อการสังสัเคราะห์แห์สงของพืชพืและจะทำ ให้ พืชพือ่อนแอ 09

บทที่ 3 วิธีวิกธีารศึกษาโครงงาน (Materials and Methods) 3.1 ขอบเขตของการศึกษาโครงงาน โครงงานสำ รวจปัญหาต้นไม้ใม้หญ่ มหาวิทวิยาลัยแม่โม่จ้ บริเริวณ ริมริทางเดินดิข้าข้งถนนคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์แร์ละการ ออกแบบสิ่งสิ่แวดล้อมจนถึงถนนประตูบตูางเขน - เชิงชิพื้นพื้ที่ ระบุพื้นพื้ที่ศึกษา 3.2 ขั้นขั้ตอนวิธีวิดำธี ดำเนินนิการศึกษาโครงงาน 10

3.3 ขอบเขตเชิงชิเนื้อนื้หา อุปกรณ์แณ์ละวิธีวิกธีารศึกษาเครื่อรื่งมือมืที่ ใช้ 1. สอบถามครูบุรู บุคลากรและการสำ รวจพื้นพื้ที่เขตสถานศึกษา 2. เครื่อรื่งมือมือุปกรณ์ภณ์าคสนามที่ใช้ ได้แด้ก่ - อุปกรณ์วัณ์ดวัพิกัพิ กัดตำ แหน่งน่ GPS - สายวัดวัตลับเมตร - กล้องถ่ายรูปรู 3.วัสวัดุอุดุ อุปกรณ์บัณ์นบัทึกข้อข้มูล - ปากกา - สมุดจดข้อข้มูล - แบบประเมินมิสุขสุภาพต้นไม้ 11

วิธีวิกธีารศึกษา 1. สอบถามพนักนังานกองอาคารสถานที่ ในมหาวิทวิยาลัยในเรื่อรื่ง ปัญหาของต้นไม้ 2. สำ รวจตำ แหน่งน่ต้นไม้ใม้หญ่ ในเขตสถานศึกษา โดยการเดินดิ สำ รวจและเก็บข้อข้มูล 3. ประเมินมิสุขสุภาพต้นไม้ โดยใช้แช้บบฟอร์มร์ซึ่งซึ่มีกมีารเก็บข้อข้มูล ดังดันี้ ส่วส่นที่ 1 ประกอบด้วด้ยข้อข้มูลวันวั /เดือดืน/ปีพิกัพิ กัดทาง GPS ชื่อชื่ ต้นไม้ ชนิดนิวงศ์ ชื่อชื่วิทวิยาศาสตร์ ชื่อชื่ผู้วิผู้ นิวิจนิฉัย ชื่อชื่สภานที่ เลขลำ ดับดัต้นไม้สม้ภาพแวดล้อมการในการเจริญริเติบโต สภาพ ภูมิภูปมิระเทศลักษณะเป็นแบบได้ อยู่ ทิศทางไหน เขียขีนบรรยาย โดยสังสัเขป มีผมีลกระทบกับทรัพรัย์สิย์นสิหรือรืไม่ รองรอยความเสียสี หายเดิมดิ ประเมินมิรูปรูทรง ของต้นไม้สม้ภาพปัจจุบันบับริเริวณลำ ต้น ไม้(ม้ความสูงสูเส้นส้รอบวงลำ ต้น เส้นส้ผ่าผ่นศูนย์กย์ลาง เส้นส้รอบวง โคนต้นกิ่งล่าง ระยะใกล้อาคาร ทิศทางของกิ่งไม้)ม้บอกเป็น หน่วน่ยเมตร การประเมินมิสภาพปัจจุบันบัของต้นไม้ ลำ ต้นแตกเป็น นาง หรือรืไม่ มีน้ำมีน้ำยางเหลวออกจากเปลือก แผลที่ต้นเปลือกแห้งห้ มีปุ่มีปุ่มปุ่ ปมหรือรืเปลือกเปลี่ยนสีผิสีดผิ ปกติหรือรืไม่ เนื้อนื้ ไม้มีม้ มีร่อร่งรอย เสียสีหาย มีเมีชื้อชื้รา โรคแมลงลักษณะลำ ต้นเอียงหรือรืไม่ ใบวินิวิจนิฉัยสภาพต้นไม้ 12

ส่วส่นที่ 2 การประเมินมิสภาพปัจจุบันบัของต้นไม้ต่ม้ ต่อจากส่วส่นที่ 1 ใบ สภาพไปปกติการผลัดไปการเปลี่ยนสี ของใบใบร่วร่งใบแห้งห้นับนัเป็น เปอร์เร์ซ็นซ็ต์ความหนาของใบมีโมีรคพืชพืสิ่งสิ่เช่นช่ โรคแมลง โรคเพื่อพื่สิ่งสิ่ ไม่มีม่ชีมีวิชีตวิเช่นช่วัตวัถุ วัสวัดุปดุลูกลูที่ขัดขัขวางการเจริญริของราก เรือรืน ยอดกิ่งดอกและผล ขนาดเรือรืนยอดสัมสัพันพัธ์กัธ์ กันหรือรืไม่คม่วามหนา ของ เรือรืนยอด มีกมีาฝากหรือรืเถาวัลวัย์ ปริมริาณเรือรืนยอดความสมดุลดุ เรือรืนยอดการรับรัลมเป็นอุโมงค์หรือรืเต็มที่ กิ่งแห้งห้ตายกลิ่นหักหัแผล มีรมีอยแผลที่กิ่งมี เชื้อชื้รา โพรง รู กิ่งเน่าน่การแตกกิ่ง สภาพการ ติดต่อสภาพการออกดอก ประเมินมิชั้นชั้ดินดิ โค่นต้นถูกถูฝังกลบหรือรืไม่ รากพันพัรอบลำ ต้นรากกัดงัดลอย มีเมีชื้อชื้ราน้ำ แช่ขัช่งขั การประเมินมิสภาพปัจจุบันบัของต้นไม้ 13

ส่วส่นที่ 3 ใบวินิวิจนิฉัยระดับดัความทรุดรุโทรมของส่วส่นที่อยู่บยู่นดินดิ มาตรฐานการประเมินมิ โดยจะมีคมีะแนน ทั้งทั้หมด 90 คะแนน นับนัจาก คะแนนแต่ละช่อช่งจากประเมินมิสภาพต้นไม้ รูปรูร่าร่งของต้นไม้ ปริมริาณ การแผ่ขผ่องกิ่งก้าน ความเสียสีหายของกิ่งก้านและลำ ต้น มีบมีาดแผลเห รือรืไม่สีม่เสีปลือกไม้เม้มื่อมื่นำ ผลรับรัความทรุดรุโทรม=รวมค่าประเมินมิ ใน แต่ละหัวหัข้อข้ทั้งทั้หมดแล้วหารด้วด้ย 9 (จำ นวนหัวหัข้อข้การประเมินมิ ) ผลที่ ได้จด้ะมีรมีะดับดัความเสื่อสื่มโทรมตั้งตั้แต่ 1-5 ใบวินิวิจนิฉัยระดับดัความทรุดรุโทรม 14

ประเมินมิสภาพความเสียสีหายต้นไม้ใม้นภาพรวม ประเมินมิตามลักษณะสี อยู่ใยู่นเกณฑ์ ประเมินมิความเป็นไปได้รด้ะดับดัความเสียสีหายต้นไม้ใม้นภาพรวมความ อันตรายของปัญหาต่อส่วส่นต่างๆ ของ ต้นไม้ใม้หญ่ ซึ่งซึ่ความเร่งร่ด่วด่น ในการจัดจัการดูแดูลอยู่ แบ่งบ่ ได้เด้ป็น 4 ระดับดั ได้แด้ก่ ต่ำ , ปานกลาง , สูงสู , สูงสูที่สุดสุ (1) สีเสีขียขีว อยู่ใยู่นเกณฑ์ ความเสี่ย สี่ งต่ำ ต้นไม้ใม้หญ่ที่ญ่ ที่ อยู่ใยู่นระดับดันี้อ นี้ าจ ต้องได้รัด้บรัการบำ รุงรุรักรัษา แต่ไม่ไม่ด้จำด้จำเป็นต้อง เร่งร่ด่วด่น ซึ่งซึ่อาจต้อง มี การรักรัษาและเฝ้าติดตาม ความเร่งร่ด่วด่นในการจัดจัการดูแดูลอยู่ภยู่ายใน 6-12 เดือดืน (2) สีเสีหลือง อยู่ใยู่นเกณฑ์ ความเสี่ย สี่ งปานกลาง ต้นไม้ใม้หญ่ที่ญ่ ที่ อยู่ใยู่น ระดับดันี้อ นี้ าจต้องได้รัด้บรัการบำ รุงรุรักรัษา และจัดจัการ ปัญหาเร่งร่ด่วด่น ไม่ ปล่อยให้อห้าการแย่ลย่ง จนเพิ่มพิ่ระดับดัความเสี่ย สี่ งในอนาคต ซึ่งซึ่ต้องเฝ้า ติดตามเป็นระยะอย่าย่งใกล้ชิดชิความเร่งร่ด่วด่นในการจัดจัการดูแดูลอยู่ ภายใน 3-5 เดือดืน (3) สีส้สีมส้อยู่ใยู่นเกณฑ์ ความเสี่ย สี่ งสูงสูต้นไม้ใม้หญ่ที่ญ่ ที่ อยู่ใยู่นระดับดันี้ค นี้ วรได้ รับรัการบำ รุงรุรักรัษา และจัดจัการปัญหาอย่าย่ง เร่งร่ด่วด่นมาก ความเร่งร่ ด่วด่นในการจัดจัการดูแดูลอยู่ภยู่ายใน 1 เดือดืน 22 (4) สีแสีดง อยู่ใยู่นเกณฑ์ สูงสูที่สุดสุความเสี่ย สี่ งขั้นขั้ร้าร้ยแรง ต้นไม้ใม้หญ่ที่ญ่ ที่ อยู่ใยู่นระดับดันี้ค นี้ วรได้รัด้บรัการจัดจัการปัญหาอย่าย่ง ทันทีทันใด เร็วร็เท่าที่จะ สามารถเร็วร็ได้ เนื่อนื่งจากมีสัมีญสัญาณการความเสียสีหายต้นไม้ใม้นภาพ รวมไปแล้วส่วส่นหนึ่งนึ่และ ความทรุดรุโทรมที่เกิดขึ้นขึ้ก็มีสูมีงสู 15

บทที่ 4 ผลการศึกษาและการ อภิปราย การศึกษาโครงงานวิชาชีพภูมิทัศน์เรื่อง การสำ รวจต้นไม้ใหญ่ เพื่อการจัดการไม้ยืนต้นอย่างถูกวิธี กรณีศึกษาบริเวณทางเข้า ประตูบางเขนถึงคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์และการออกแบบสิ่ง แวดล้อม มหาวิทยาลัยแม่โจ้ เพื่อสำ รวจชนิดต้นไม้ใหญ่ และ ตำ แหน่งของต้นไม้ใหญ่ เพื่อประเมินสุขภาพของต้นไม้ใหญ่ เพื่อ ศึกษาปัญหาต้นไม้ใหญ่ในพื้นที่สถานศึกษา น่าจะทำ ให้เกิดแนวทาง ที่เหมาะสมตามหลักการตัดแต่งต้นไม้และการดูแล รักษาที่ถูกวิธี ได้ดีขึ้น การศึกษาการสำ รวจต้นไม้ใหญ่เพื่อเพื่อการอนุรักษ์บริเวณเขต สถานศึกษามีเนื้อหาเกี่ยวกับ การสำ รวจ ต้นไม้ใหญ่ การตัดแต่ง ต้นไม้ใหญ่บริเวณเขตสถานศึกษามหาวิทยาลัยแม่โจ้ การเพิ่มพื้นที่ สีเขียวความรู้เรื่อง รวมถึง วิธีการสำ รวจต้นไม้ มุ่งเน้นผลการ ศึกษาจัดการต้นไม้ใหญ่เพื่อการดูแล ซึ่งใน ปัจจุบันไม้ใหญ่ขาดการ ดูแลรักษาด้านตัดแต่งถูกวิธี ในบริเวณบริเวณเขตสถานศึกษา เกิดความเสียหายและเสื่อมโทรม เป็นจำ นวนมาก โดยมีผลการ ศึกษาดังนี้ 4.1 ผลการศึกษา การศึกษาการวิเคราะห์การสำ รวจต้นไม้ใหญ่เกี่ยวกับ ราก ลำ ต้น กิ่ง การสำ รวจภาพรวม รวมถึงการ แก้ไขปัญหาต้นไม้ใหญ่ ด้าน การตัดแต่ง การดูแลรักษาที่ถูกวิธี เขตสถานศึกษา ทางเข้าประตู บางเขต มหาวิทยาลัยแม่โจ้ โดยมีสภาพพื้นที่ ของการสำ รวจต้นไม้ ใหญ่ ตำ แหน่งต้นไม้15 ชนิด 16

จากการสำ รวจและเก็บข้อมูลพื้นฐานทางกายภาพ ของต้นไม้แต่ละชนิดในพื้นที่โครงงาน พบว่ามีจำ นวน ต้นไม้ใหญ่ในพื้นเขตสถานศึกษา บริเวณทางเข้าประตู บางเขน มีทั้งหมด 15 ต้น 6 วงศ์ เป็นวงศ์ FABACEAE 4 ต้น วงศ์ DIPTEROCARPACEAE 4 ต้น วงศ์ BIGNONIACEAE 3 ต้น CALOPHYLLACEAE 2 ต้น และวงศ์ที่เหลืออย่างละ 1 ต้น เกณฑ์ที่ใชในการสำ รวจต้นไม้ใหญ่ในเขตสถานศึกษา บริเวณทางเข้าประตูบางเขน ใช้ความสูงต้นไม้ใหญ่ ตั้งแต่ 6 เมตรขึ้นไป เส้นรอบวง 70 เซนติเมตรขึ้นไป โดยวัดอ้างอิงที่ความสูงของลำ ต้นจากพื้นดิน 1.30 เมตร 17

ตำ แหน่งน่ต้นไม้ ต้นหางนกยูงฝรั่งรั่รากดันพื้นพื้ 18

มีลมีวดรัดรัลำ ต้น ตำ แหน่งน่ต้นไม้ ต้นเสลา 19

ต้นพะยอม ปัญหาตะปูและลวด ตำ แหน่งน่ต้นไม้ 20

ต้นแคแสด1 มีกิ่มี กิ่งแห้งห้ตายคาต้น ตำ แหน่งน่ต้นไม้ 21

ต้นแคแสด2 มีรมีอยแผลเก่าและกิ่งแห้งห้ตาย ตำ แหน่งน่ต้นไม้ 22

ต้นสารภี1 มีแมีผลเก่าจำ นวนมาก ตำ แหน่งน่ต้นไม้ 23

ปัญหาสายไฟ มีรูมีโรูพง ตำ แหน่งน่ต้นไม้ 24

ต้นชงโค ลำ ต้นมีแมีผล ตำ แหน่งน่ต้นไม้ 25

ต้นยางนา1 มีตมีะปูที่ลำ ต้น ตำ แหน่งน่ต้นไม้ 26

ต้นยางนา2 ปัญหาสายไฟ ตำ แหน่งน่ต้นไม้ 27

ขี้เ ขี้ หล็ก1 มีรูมีโรูพงที่ลำ ต้น ตำ แหน่งน่ต้นไม้ 28

ขี้เ ขี้ หล็ก2 รอยแผลที่ลำ ต้น ตำ แหน่งน่ต้นไม้ 29

ขี้เ ขี้ หล็ก3 รอยแผลที่ลำ ต้น ตำ แหน่งน่ต้นไม้ 30

ปัญหาสายไฟ มีรมีอยแผลตามลำ ต้น ตำ แหน่งน่ต้นไม้ 31

การตัดแต่งที่ผิดผิวิธีวิ ธีมีกิ่มี กิ่งแห้งห้ตายคาต้น ตำ แหน่งน่ต้นไม้ 32

สรุปผลคะแนนความทรุดโทรม การสำ รวจต้นต้ ไม้ ใหญ่เญ่ขตสถานศึกศึษา มหาวิทวิยาลัยแม่โจ้ 33

สรุปผลคะแนนความทรุดโทรม การสำ รวจต้นต้ ไม้ ใหญ่เญ่ขตสถานศึกศึษา มหาวิทวิยาลัยแม่โจ้ 34

35 กราฟแสดงผลคะแนนความทรุดโทรม ผลประเมินมิการสำ รวจต้นไม้ใม้หญ่ ด้าด้นความเสี่ย สี่ งต้นไม้ แต่ละชนิดนิพบว่าว่มีค่มี ค่าความเสี่ย สี่ งจำ นวน 2 ระดับดัคือ ต้นที่มี ค่าความเสี่ย สี่ งสูงสู 3 ต้น ได้แด้ก่ ต้นหางนกยูงฝรั่งรั่เสลา ต้น ขี้เ ขี้ หล็ก1 และ ต้นที่มีค่มี ค่าความเสี่ย สี่ งปานกลาง 12 ต้น ได้แด้ก่ ต้นสารภี1 ต้นสารภี2 ต้นพะยอม1 ต้นพะยอม2 แคแสด1 แคแสด2 ต้นชงโค ต้นยางนา1 ต้นยางนา2 ต้นขี้เ ขี้ หล็ก2 ต้นขี้เ ขี้ หล็ก3 และต้นปีบปี ซึ่งซึ่ผู้ศึผู้ ศึกษาจะทำ การสำ รวจปัญหาของต้นไม้ที่ม้ ที่ มีคมีวาม เสี่ย สี่ งสูงสูเท่านั้นนั้มีจำมีจำนวนทั้งทั้หมด 3 ต้น ได้แด้ก่ ต้นหางนก ยูงฝรั่งรั่เสลา ต้นขี้เ ขี้ หล็ก1 ซึ่งซึ่การดำ เนินนิการสำ รวจปัญหา ของต้นไม้ เพื่อพื่แก้ปัญหาดังดักล่าวต่อต้นไม้นั้ม้นนั้อาจยังยัไม่ แน่ชัน่ดชัเนื่อนื่งจากผู้ศึผู้ ศึกษาไม่มีม่เมีครื่อรื่งมือมืและอุปกรณ์ด้ณ์าด้น การสำ รวจปัญหาต้นไม้ใม้หญ่ จึงจึต้องไห้ผู้ห้เผู้ชี่ย ชี่ วชาญได้มด้า ศึกษาต่อไป

สรุปผลการประเมิน การสำ รวจต้นต้ ไม้ใหญ่เญ่ขต สถานศึกศึษา มหาวิทวิยาลัยแม่โจ้ 36

สรุปผลการประเมิน การสำ รวจต้นต้ ไม้ใหญ่เญ่ขต สถานศึกศึษา มหาวิทวิยาลัยแม่โจ้ 37

ผลประเมินการสำ รวจต้นไม้ใหญ่ ด้านความเสี่ยงต้นไม้ แต่ลต่ะชนิดนิพบว่าว่มีค่าค่ความเสี่ยงจำ นวน 2 ระดับดัคือคืต้นที่มีที่ มี ค่าค่ความเสี่ยงสูง 3 ต้น ได้แก่ ต้นหางนกยูงฝรั่งรั่เสลา ต้นขี้ เหล็ก1 และ ต้นที่มีที่ มีค่าค่ความเสี่ยงปานกลาง 12 ต้น ได้แก่ต้น สารภี1ภีต้นสารภี2ภีต้นพะยอม1 ต้นพะยอม2 แคแสด1 แคแสด2 ต้นชงโค ต้นยางนา1 ต้นยางนา2 ต้นขี้เขี้หล็ก2 ต้นขี้ เหล็ก3 และต้นปีบปี ซึ่งผู้ศึกศึษาจะทำ การสำ รวจปัญปัหาของต้นไม้ที่มีที่ มีความเสี่ยง สูงเท่าท่นั้นนั้มีจำ นวนทั้งทั้หมด 3 ต้น ได้แก่ ต้นหางนกยูงฝรั่งรั่ เสลา ต้นขี้เขี้หล็ก1 38

39 4.2 สรุปผลปัญปั หาต้นต้ ไม้

40

41

42 4.3 การวิเคราะห์การเจริญเติบโตของต้นไม้ใหญ่ประกอบ ด้วย สีแดง = ต้นไม้โตเร็ว สีเหลือง = ต้นไม้โตปานกลาง สี เขียว = ต้นไม้โตช้า 1. ต้นไม้โตเร็ว มีทั้งหมด 4 ชนิด ได้แก่ ขี้เหล็ก แคแสด หาง นกยูงฝรั่ง ปีบ การกระจุกตัวอยู่บริเวณร่องน้ำ และ บริเวณ ด้านข้างอาคารคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์และการออกแบบสิ่ง แวดล้อมและหน้าคณะบริหาร 2. ต้นไม้โตระดับกลาง มีทั้งหมด 1 ชนิดได้แก่ ชงโค การกระ จุกตัวอยู่บริเวณด้านข้างคณะผลิตกรรมการเกษตร 3. ต้นไม้โตช้า มีทั้งหมด เสลา พะยอม สารภี ยางนา การกระ จุกตัวอยู่บริเวณหน้าคณะผลิตและหน้าคณะบริหารศาสตร์

43 แสดงผังบริเวณตำ แหน่งต้นไม้การเจริญเติบโต ต้นไม้โตเร็ว ต้นไม้โตปานกลาง ต้นไม้โตช้า

44 4.4 แผนการดูแลตัดแต่งต้นไม้ยืนต้น การตัดแต่งจะพิจารณาลักษณะทรงพุ่มเดิม และทรงพุ่มใหม่ที่ ต้องการ รวมทั้งกิ่งที่มีปัญหา จะได้ตัดแต่งกิ่งและแก้ปัญหาได้ ถูกต้อง ดังนี้ 1) กิ่งผุ กิ่งคดงอ 2) กิ่งเหี่ยวหรือแห้งตาย 3) กิ่งกระโดงที่แทงออกจากลำ ต้น 4) กิ่งที่เสียดสีกัน 5) กิ่งซ้อนกิ่ง(งอกจากลำ ต้นใกล้กันมากไป) 6) ลำ ต้นผุ เป็นรูโพรง 7) กิ่งที่จะเป็นปัญหา เช่น ที่ระดับศีรษะ หลังคารถ หรือ ยื่นเข้า สู่ทางสัญจร แนว สายไฟ 4.4.1 การดูแลตัดแต่งในทุก 1-3 เดือน การดูแลตัดแต่งใน ทุก 1-3 เดือน จะเป็นการตัดแต่งพรรณไม้ใหญ่ที่มีการเจริญ เติบโตเร็ว ซึ่งมี ชนิดและจำ นวน คือ 1) ต้นขี้เหล็ก จำ นวน 3 ต้น 2) ต้นแคแสด จำ นวน 2 ต้น 3) ต้นหางนกยูงฝรั่ง จำ นวน 1 ต้น 4) ต้นปีบ จำ นวน 1 ต้น โดยจะแสดงปัญหาที่มีการดูแลตัดแต่งในทุก 1-3 เดือน ของ ต้นไม้แต่ละชนิด ดังตาราง การดูแลตัดแต่งในทุก 1-3 เดือน

45 ตำ แหน่งของต้นไม้โตเร็ว 4.4.2 การดูแลตัดแต่งในทุก 6 เดือน การดูแลตัดแต่ง ในทุก 6 เดือน จะเป็นการตัดแต่งพรรณไม้ใหญ่ที่มีการ เจริญเติบโตปานกลาง ซึ่งมีชนิดและจำ นวน ดังนี้ ต้นชงโค จำ นวน 1 ต้น โดยจะแสดงปัญหาที่มีการดูแลตัดแต่งในทุก 6 เดือน ของต้นไม้แต่ละชนิด ดังตาราง การดูแลตัดแต่งในทุก 6 เดือน ตำ แหน่งของต้นไม้โตปานกลาง

46 4.4.3 การดูแลตัดแต่งในทุก ๆ 1 ปี การดูแลตัดแต่งในทุก 1 ปี จะเป็นการตัดแต่งพรรณไม้ใหญ่ที่มีการเจริญเติบโตช้า ซึ่งมี ชนิดและจำ นวน ดังนี้ 1) ต้นเสลา จำ นวน 1 ต้น 2) ต้นพะยอม จำ นวน 2 ต้น 3) ต้นสารภี จำ นวน 2 ต้น 4) ต้นยางนา จำ นวน 2 ต้น โดยจะแสดงปัญหาที่มีการดูแลตัดแต่งในทุก 1 ปีของต้นไม้ แต่ละชนิด ดังตาราง การดูแลตัดแต่งในทุก 1 ปี ตำ แหน่งของต้นไม้โตช้า

47 4.3 แผนการดูแดูลตัดแต่งต้นไม้ใม้หญ่อญ่ย่าย่งถูกถูวิธีวิธี ซึ่งซึ่ผู้ศึผู้ ศึกษาจะทำ แผนการดูแดูลตัดแต่งต้นไม้ใม้หญ่ขญ่องต้นไม้ที่ม้ ที่มีคมีวาม เสี่ยสี่งสูงสูเท่านั้นนั้มีจำมีจำนวนทั้งทั้หมด 3 ต้น ได้แด้ก่ ต้นหางนกยูงฝรั่งรั่เสลา ต้นขี้ เหล็ก1 ต้นหางนกยูงฝรั่งรั่ มีสมีายไฟผ่าผ่นกลางพุ่มพุ่ บริเริวณโคนต้นมีกมีารอัดแน่นน่ จากตอนกรีตรีและตัวหนอน ต้นที่ 1 ต้นหางนกยูงฝรั่ง ตำ แหน่งของต้นหางนกยูงฝรั่ง