1_01ระบบทางเทคโนโลยีที่ซับซ้อน

สื่อการเรยี นรู้
หวั ขอ้ ท่ี 1 ระบบทางเทคโนโลยที ี่ซบั ซอ้ น

จดุ ประสงค์

1. วเิ คราะห์ระบบทางเทคโนโลยีและระบบย่อยของเทคโนโลยี
2. วิเคราะหร์ ะบบทางเทคโนโลยีทีซ่ บั ซอ้ น

ความหมายและประโยชนข์ องเทคโนโลยี ทบทวนความร้เู ดมิ

เทคโนโลยี หมายถึง ส่ิงของเคร่ืองใช้หรือผลติ ภัณฑต์ ่าง ๆ ท่ีมนษุ ยส์ ร้างหรือพฒั นาขึน้ เป็นไดท้ งั้
ชน้ิ งานหรือวธิ กี าร เพื่อใช้แก้ปัญหาสนองความตอ้ งการ หรอื เพมิ่ ความสามารถในการทางานของมนษุ ย์

เทคโนโลยมี บี ทบาทในการอานวยความสะดวกและสนองความต้องการของมนุษย์ ช่วยในการ

แกป้ ัญหาหรอื สนองความตอ้ งการ ชว่ ยใหม้ นุษย์มีส่ิงของเครือ่ งใช้ท่ีจาเปน็ ตอ่ การดารงชีวติ เช่น อาหาร

เครื่องนงุ่ ห่ม ที่อยอู่ าศยั และยารกั ษาโรค รวมทัง้ ช่วยเพ่มิ ความสามารถในการทางานของมนษุ ย์ ชว่ ยใหท้ างาน

ไดด้ ีข้นึ รวดเรว็ ข้ึน และค่าใช้จา่ ยถกู ลง  ตัวอย่างเทคโนโลยกี ารถนอมอาหาร เช่น การตากแหง้ ดว้ ย

พลงั แสงอาทติ ย์ ตู้อบไฟฟ้า อาหารกระป๋อง อาหารแชแ่ ขง็

 ตวั อย่างเทคโนโลยีทช่ี ่วยในการเดินทาง เช่น เกวียน จักรยาน ม.1
มอเตอรไ์ ซต์ รถยนต์ รถไฟฟ้า เคร่ืองบนิ รถไฟความเร็วสูง

ทบทวนความรู้เดมิ

ความหมายและประโยชนข์ องเทคโนโลยี

ตัวอยา่ งเทคโนโลยขี องการรีดผ้าซึ่งในอดีตจะใชเ้ ตาถา่ น และเม่อื มคี วามกา้ วหน้า
ทางด้านเทคโนโลยจี ึงปรบั เป็นเตารดี ไฟฟา้ เตาไอน้า และเตารดี แบบยืนรีด
ตามลาดบั

ม.1

ระบบทางเทคโนโลยี

ระบบทางเทคโนโลยี คือ ระบบท่มี นุษย์สร้าง หรือพัฒนาข้นึ เพ่ือตอบสนอง
ความต้องการพ้ืนฐานหรือพัฒนาคุณภาพชีวิต ซ่ึงในระบบน้ันจะประกอบไปด้วย
กลุ่มของส่วนต่าง ๆ ตั้งแต่สองส่วนขึ้นไปประกอบเข้าด้วยกันและทางานร่วมกัน
เพ่ือให้บรรลุวัตถุประสงค์ โดยในการทางาน ระบบทางเทคโนโลยีจะประกอบไป
ด้วยตัวป้อน (input) กระบวนการ (process) และผลผลิต (output) ที่สัมพันธ์กัน
นอกจากน้ีระบบทางเทคโนโลยีอาจมีข้อมูลย้อนกลับ (feedback) เพ่ือใช้ปรับปรุง
การทางานได้ตามวัตถปุ ระสงค์

ม.1

ระบบทางเทคโนโลยี

1. ตัวป้อน (Input) เป็นตวั ต้งั ตน้ ของระบบ อาจมีมากกวา่ 1 อยา่ ง
2. กระบวนการ (Process) เป็นข้ันตอนการผลติ สนิ ค้า บริการ หรือเป็นกระบวนการทางานเพอ่ื

ทาใหเ้ กิดการเปล่ยี นแปลงเป็นผลผลติ ตามวตั ถุประสงค์ กระบวนการในระบบหนึ่งระบบอาจมี
กระบวนการมากกว่า 1 กระบวนการ โดยกระบวนการเหล่าน้นั จะทางานสอดคล้องกัน
3. ผลผลิต (Output) คอื ผลที่ได้จากการทางานร่วมกันของตัวป้อน และกระบวนการของระบบ
ผลผลิตยังรวมถงึ สิง่ ที่เปน็ ผลพลอยไดจ้ ากระบบ ซง่ึ อาจเปน็ สง่ิ ทเี่ ราต้องการหรอื ไมก่ ็ได้ เชน่ ของ
เสีย เศษวัสดุ
4. ขอ้ มลู ย้อนกลบั (feedback) คอื ข้อมูลทีใ่ ชใ้ นการควบคุมหรือป้อนกลับใหร้ ะบบทางานไดบ้ รรลุ
ตามวตั ถปุ ระสงค์ ซึง่ อาจมไี ด้ในบางระบบ

ม.1

ระบบทางเทคโนโลยี

ตวั ปอ้ น กระบวนการ ผลผลติ
(Input) (Process) (Output)

ข้อมลู ยอ้ นกลบั
(Feedback)

ระบบทางเทคโนโลยี

ม.1

ระบบทางเทคโนโลยที ่ีซับซ้อน

ระบบทางเทคโนโลยี 1 ระบบ อาจประกอบด้วยระบบย่อย (subsystem)
หลายระบบทท่ี างานสมั พันธก์ นั ซ่ึงเรยี กวา่ “ระบบทางเทคโนโลยีทีซ่ บั ซ้อน” หาก
ระบบย่อยสว่ นใดทางานผดิ พลาดจะสง่ ผลทาใหร้ ะบบย่อยอน่ื หรอื ระบบใหญไ่ ม่
สามารถทางานได้ตามวตั ถุประสงค์ เชน่ ในระบบของตู้เย็นถ้าระบบการควบคมุ
ความเยน็ ในห้องแช่แข็งไมท่ างานก็จะทาให้ตเู้ ยน็ เครื่องนนั้ ทางานไดไ้ มต่ รงตาม
วัตถุประสงค์

ม.4

ระบบทางเทคโนโลยที ซี่ บั ซอ้ น

รปู แบบการวเิ คราะห์ระบบทางเทคโนโลยีท่ีซบั ซ้อน กระบวนการ หมายเหตุ : ขอ้ มลู ย้อนกลบั สามารถมไี ด้ทงั้ ระบบยอ่ ยและระบบใหญ่
ระบบย่อย (Process)
ข้อมลู ย้อนกลบั
(Feedback)

ตัวป้อน ตวั ป้อน กระบวนการ ผลผลิต ผลผลติ
(Input) (Input) (Process) (Output) (Output)

ตัวปอ้ น กระบวนการ ผลผลิต
(Input) (Process) (Output)

ตัวปอ้ น กระบวนการ ผลผลติ
(Input) (Process) (Output)

ระบบทางเทคโนโลยที ซี่ บั ซ้อน ม.4

ระบบทางเทคโนโลยีท่ซี บั ซ้อน

รปู แบบการวิเคราะหร์ ะบบทางเทคโนโลยีท่ีซบั ซ้อน หมายเหตุ : ขอ้ มูลยอ้ นกลบั สามารถมไี ดท้ ั้งระบบยอ่ ยและระบบใหญ่

ข้อมลู ย้อนกลับ
(Feedback)

ตัวป้อน กระบวน ผลผลติ I เปน็ กระบวน ผลผลติ
การท่ี I ตัวปอ้ น II การที่ II หลัก

ผลผลติ I ผลผลติ II

ระบบทางเทคโนโลยที ่ีซบั ซ้อน

ม.4

ตัวอยา่ งการวิเคราะห์
ระบบทางเทคโนโลยีท่ซี ับซอ้ น

ระบบการทางานของการส่งอีเมล

ระบบการทางานของอเี มลเป็นการสง่ ข้อความ ที่มา : https://digitalmarketingwow.com/
(Message) อเิ ลก็ ทรอนิกสจ์ ากเครื่องคอมพวิ เตอร์
หน่งึ ไปยังคอมพิวเตอรอ์ กี เครือ่ งหนง่ึ ข้อมูลท่สี ่งไปมี
ทั้งตัวหนังสือ รูปภาพ เสยี ง และภาพวิดโี อ โดย
สง่ ผ่านโปรแกรมคอมพิวเตอร์ ไปยังเมลเซริ ์ฟเวอร์
(Mail Server) ผา่ นไปทางอนิ เทอรเ์ นต็ เม่ือข้อมลู ไป
ถึงเมลเซริ ฟ์ เวอร์ปลายทางจะถูกเก็บไว้ในเมลบ็อกซ์
(Mail Box) รอให้ผรู้ บั มาเปดิ

ระบบทางเทคโนโลยีของการสง่ อเี มล

ตัวปอ้ น กระบวนการ ผลผลติ

ข้อมูลและอนิ เทอร์เนต็ โปรแกรมคอมพิวเตอรส์ ง่ ขอ้ มลู ข้อมลู ถึงผู้รบั
ไปยังเมลเซิรฟ์ เวอร์ ผา่ นไปทาง

อินเทอรเ์ นต็

ข้อมลู ยอ้ นกลบั ไมถ่ งึ ผ้รู บั

อีเมลแจ้งกลับถงึ ผ้สู ่งวา่ ขอ้ ความหรอื ข้อมูล
ไม่สามารถสง่ ได้

วิเคราะห์ระบบย่อยของการส่งอเี มล

ระบบยอ่ ยที่ 1 ตัวปอ้ น กระบวนการ ผลผลิต
การสง่ อีเมล คอมพวิ เตอรท์ ่ี การตอ่ เชอื่ มอีเมลกับ อีเมลสามารถสง่
เช่ือมตอ่ อนิ เทอรเ์ นต็
ระบบย่อยที่ 2 เซริ ฟ์ เวอร์ ข้อมลู ได้
การเดนิ ทางไป ตัวปอ้ น
ยังเซิรฟ์ เวอร์ ขอ้ มูลท่ีตอ้ งการส่ง ข้อมูลยอ้ นกลับ ผลผลิต
การเช่อื มตอ่ สง่ อีเมลไปยงั เมล
อีเมลผู้รับ อินเทอรเ์ น็ต เซริ ฟ์ เวอร์ของ

กระบวนการ ผู้รบั
คอมพิวเตอรส์ ง่ อเี มลไปให้
เซริ ฟ์ เวอร์ เซิรฟ์ เวอร์ก็จะ
ตรวจสอบชื่อ – ทอี่ ยูข่ อง

ผู้รบั

ขอ้ มลู ย้อนกลบั
อเี มลแจ้งกลับถงึ ผสู้ ่งวา่
ข้อความหรอื ข้อมูลไม่

สามารถส่งได้

ระบบทางเทคโนโลยีท่ซี บั ซ้อนของการสง่ อเี มล

ข้อมลู ย้อนกลบั กระบวนการ ผลผลิต
อเี มลแจ้งกลบั ถึงผู้ส่งว่า โปรแกรมคอมพิวเตอรส์ ่งขอ้ มลู ไป ขอ้ มูลถึงผ้รู ับ
ข้อความหรอื ข้อมูลไมส่ ามารถ
ยงั เมลเซริ ์ฟเวอร์ ผา่ นไปทาง
ส่งได้ อนิ เทอร์เน็ต

ตวั ป้อน ตวั ป้อน กระบวนการที่ 1 ผลผลิต
ข้อมูลและ คอมพวิ เตอร์ทเ่ี ชอ่ื มต่อ อีเมลสามารถสง่
อินเทอร์เนต็ การต่อเชอื่ มอเี มลกบั
อินเทอร์เนต็ เซริ ฟ์ เวอร์ ขอ้ มลู ได้

ข้อมลู ยอ้ นกลบั การเชอื่ มต่ออินเทอรเ์ น็ต

ตวั ป้อน กระบวนการที่ 2 ผลผลติ
ข้อมูลทต่ี อ้ งการสง่ คอมพวิ เตอร์ส่งอเี มลไปให้ สง่ อีเมลไปยังเมล
เซิร์ฟเวอร์ เซริ ์ฟเวอร์กจ็ ะตรวจสอบ เซริ ์ฟเวอร์ของผู้รับ
อีเมลผรู้ ับ
ชือ่ – ทอี่ ยขู่ องผรู้ บั

ระบบการทางานของประตูระบายนา้ คลองลัดโพธ์ิ

แม่น้าเจ้าพระยามกี ารไหลทีค่ ดเคยี้ ว โดยเฉพาะใน ท่ีมา : https://sites.google.com/site/chankeidnirachkalthi9/khorngkar-pratu-rabay-na-khlxng-lad-
บรเิ วณพื้นท่ีบางกระเจ้า เปน็ สาเหตุของการระบายน้าท่ี phothi
ลา่ ช้า ซ่ึงหากมีน้าทะเลหนนุ ทาให้เกดิ นา้ ทว่ มในพนื้ ท่ี
กรุงเทพมหานคร พระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยหู่ วั ฯ (ร.9) จึงมี
พระราชดาริใหพ้ ฒั นาคลองลดั โพธิ์ ดว้ ยการขดุ ขยายคลอง
เพือ่ ลดระยะทางและเวลาการไหลลงของนา้ ทาใหน้ า้ ไหลลง
ไดร้ วดเร็วข้ึนท้งั ยงั สามารถบริหารจดั การน้าใหเ้ ปน็ ไปตาม
กาหนดด้วยการเปดิ -ปดิ ประตรู ะบายน้าให้เหมาะสมและ
สอดคลอ้ งกบั เวลาของนา้ ขึ้น-น้าลงและน้าทะเลหนุนสูง จงึ
ช่วยบรรเทาปัญหานา้ ทว่ มได้

วเิ คราะห์ระบบการทางานของประตูระบายนา้ คลองลดั โพธิ์

ตวั ปอ้ น (Input) กระบวนการ (Process) ผลผลิต (Output)
ปรมิ าณนา้ เหนือ และ การเปดิ -ปิดประตูระบายนา้ ให้สมั พันธ์กับ การเปิด-ปิดประตูระบายนา้
จังหวะการข้นึ -ลงของระดับนา้ ทะเล และ
น้าทะเล
ปริมาณนา้ เหนอื

ข้อมลู ย้อนกลบั (Feedback)
ความแตกต่างของระดบั นา้ ทง้ั
สองฝั่งของประตรู ะบายน้า

วเิ คราะหร์ ะบบยอ่ ยของประตรู ะบายนา้ คลองลดั โพธิ์

ระบบย่อยที่ 1 ตวั ป้อน ผลผลิต
ปรมิ าณน้าเหนอื นา้ ไหลลงสู่ทะเล
กระบวนการ
ประตสู งู เปดิ ประตูระบายน้า

ระบบยอ่ ยท่ี 2 ข้อมลู ยอ้ นกลบั
ปริมาณนา้ เหนือ
ตวั ป้อน ผลผลติ
ปรมิ าณน้าทะเล ประตู น้าทะเลไมไ่ หลเขา้ สู่

หนนุ สงู กระบวนการ ประตู
ปดิ ประตูระบายนา้

ขอ้ มลู ย้อนกลบั
ปริมาณน้าทะเล

ระบบทางเทคโนโลยีท่ีซบั ซอ้ นของประตูระบายนา้ คลองลดั โพธิ์

ขอ้ มูลย้อนกลับ กระบวนการ ผลผลติ
ความแตกตา่ งของระดับน้าทั้ง การเปดิ -ปดิ ประตรู ะบายนา้ ใหส้ ัมพนั ธ์ การเปิด-ปดิ ประตูระบาย
สองฝ่ังของประตูระบายน้า กบั จงั หวะการขน้ึ -ลงของระดับนา้ ทะเล
น้า
ตัวป้อน และปรมิ าณน้าเหนอื
ปรมิ าณน้าเหนอื ผลผลิต
นา้ ไหลลงสูท่ ะเล
และนา้ ทะเล
ผลผลิต
ตวั ป้อน กระบวนการที่ 1 น้าทะเลไม่ไหลเข้าสู่
ปริมาณนา้ เหนอื ประตู
เปิดประตูระบายน้า ประตู
สงู

ตัวปอ้ น กระบวนการท่ี 2
ปริมาณนา้ ทะเลหนนุ สูง ปิดประตูระบายน้า

ระบบการทางานของรถยนตไ์ ฟฟา้ แบตเตอรี่

รถยนต์ไฟฟ้าแบตเตอร่ี ใช้ 2 ตัวควบคมุ เครอ่ื ง ทาหนา้ ท่ี 1 แบตเตอรล่ี ิเทยี มไอออน
เฉพาะมอเตอร์ไฟฟ้าเป็นต้นกาลังให้
รถยนต์เคล่ือนท่ี องค์ประกอบหลัก ควบคมุ และแปลงพลงั งานไฟฟา้ ทาหน้าที่เก็บไฟฟ้าทร่ี ับจาก
ในการขับเคล่ือนมี 3 ส่วนเท่านั้น เพื่อสง่ ต่อไปยังมอเตอรไ์ ฟฟา้ การชารจ์
คอื

1. แบตเตอรี่
2. ตวั ควบคมุ เครือ่ ง
3. มอเตอร์ไฟฟา้

3 มอเตอร์ไฟฟา้

ทาหนา้ ท่สี ง่ พลังงานที่ไดร้ ับจากอปุ กรณ์
แปลงไฟฟ้าไปยังเพลาเพอื่ ใหเ้ กิดการ
ขับเคลอื่ น

ทมี่ า : ดัดแปลงจาก http://www.enconlab.com/etuktuk/index.php/menu-news-etuktuk/22-2017-09-18-08-57-07

วเิ คราะหร์ ะบบทางเทคโนโลยีของรถยนต์ไฟฟ้าแบตเตอร่ี

ตัวป้อน (Input) กระบวนการ (Process) ผลผลติ (Output)
ไฟฟ้า ไฟฟา้ จะถกู เกบ็ ในแบตเตอรเี่ พื่อนามาใชใ้ น รถยนตเ์ คลื่อนท่ี
การขับเคลอื่ นมอเตอร์ มอเตอร์ไฟฟา้ จะ
เปลีย่ นพลังงานไฟฟ้าใหเ้ ป็นพลงั งานกล ซงึ่

ถูกสง่ ไปยังลอ้ ผา่ นเพลาเพอ่ื ขบั เคล่อื น
ยานพาหนะ

ข้อมูลยอ้ นกลบั (Feedback)
ปริมาณกระแสไฟฟ้าท่ีถกู เก็บใน

แบตเตอร่ี ความเรว็ ในการ
ขบั เคลอื่ น

วเิ คราะหร์ ะบบย่อยของรถยนตไ์ ฟฟา้ แบตเตอร่ี

ระบบยอ่ ยท่ี 1 ตวั ปอ้ น กระบวนการ ผลผลติ
ระบบยอ่ ยท่ี 2 ไฟฟ้า แบตเตอร่ี กกั เก็บประจไุ ฟฟา้ และถ่าย ไฟฟา้ กระแสตรง
ระบบย่อยที่ 3
ประจไุ ฟฟ้า

ตวั ปอ้ น กระบวนการ ผลผลติ
ไฟฟา้ กระแสตรง ตวั ควบคมุ เครอื่ ง ควบคมุ และแปลง ไฟฟา้ กระแสสลบั
กระแสไฟฟา้ จากไฟฟ้ากระแสตรงเปน็

ไฟฟา้ กระแสสลับ

ตวั ปอ้ น กระบวนการ ผลผลติ
ไฟฟา้ กระแสสลบั มอเตอรไ์ ฟฟา้ เปลี่ยนพลังงานไฟฟ้าให้ รถยนตเ์ คล่อื นท่ี
เป็นพลังงานกล และถูกส่งไปยังลอ้ ผา่ น

เพลาเพอ่ื ขับเคล่ือนยานพาหนะ

ระบบทางเทคโนโลยที ีซ่ ับซ้อนของรถยนต์ไฟฟ้าแบตเตอร่ี

แบตเตอร่ี เปน็ แหล่งกักเก็บประจไุ ฟฟา้ และถา่ ยประจุไฟฟา้ ซง่ึ แบตเตอรเ่ี ปน็ ตัวควบคมุ เครอื่ ง มีหนา้ ท่คี วบคุมและแปลงกระแสไฟฟ้าจาก
แหล่งการจา่ ยพลังงานไฟฟา้ ที่แปลงรปู มาจากพลังงานเคมที เ่ี กบ็ สะสมไว้ ไฟฟา้ กระแสตรงเป็นไฟฟ้ากระแสสลบั เพอ่ื สง่ พลงั งานตอ่ ไปยัง

มอเตอร์ไฟฟา้ กระแสสลับ

ตัวปอ้ น กระบวนการที่ 1 ผลผลติ กระบวนการท่ี 2
ไฟฟ้า เกบ็ พลงั งานไฟฟ้าเปน็ พลงั งานเคมี ไฟฟ้า เปลย่ี นไฟฟา้ กระแสตรงเปน็
กระแสตรง
เปล่ียนพลงั งานเคมเี ป็นไฟฟา้ ไฟฟา้ กระแสสลับ
กระแสตรง

ข้อมลู ย้อนกลับ ผลผลิต (Output) กระบวนการท่ี 3 ผลผลติ
ปริมาณกระแสไฟฟ้าที่ รถยนตเ์ คล่อื นที่ เปล่ียนพลงั งานไฟฟ้าให้เปน็ พลงั งานกล ไฟฟา้
ถูกเก็บในแบตเตอรี่ กระแสสลับ
และถกู ส่งไปยงั ล้อผ่านเพลาเพื่อ
ความเร็วในการ ขบั เคลื่อนยานพาหนะ
ขับเคล่อื น

มอเตอรไ์ ฟฟา้ ทาหนา้ ทีส่ ง่ พลังงานทไี่ ดร้ บั จากอปุ กรณ์
แปลงไฟฟ้าไปยงั เพลาเพือ่ ใหเ้ กดิ การขับเคลือ่ น

ระบบทางเทคโนโลยขี องรถจกั รยานยนต์

ตวั ป้อน กระบวนการ ผลผลิต การเคลื่อนที่
แหล่งพลงั งาน การทางานของเครือ่ งยนต์ ของรถ
ระบบขบั เคลื่อน ระบบลอ้
ระบบเฟอื ง ระบบห้ามล้อ

หรอื เบรก

ข้อมลู ยอ้ นกลับ
ระดบั ความเร็วของรถท่ี

ต้องการ

ซงึ่ ในระบบการทางานของรถจกั รยานยนต์ ประกอบไปด้วยระบบย่อย ๆ หลาย
ระบบ เช่น ระบบขับเคลื่อน ระบบล้อ ระบบเฟอื ง ระบบหา้ มล้อหรือเบรก

วเิ คราะห์ระบบยอ่ ย: ระบบขบั เคลือ่ น

ตวั ปอ้ น กระบวนการ ผลผลิต
แหล่งพลงั งาน มอเตอรข์ บั เคล่ือน ทาให้ล้อหมุน

ขอ้ มูลยอ้ นกลบั
ระดบั ความเรว็ ของรถที่

ตอ้ งการ

วเิ คราะหร์ ะบบยอ่ ย: ระบบเกยี ร์

ตัวป้อน กระบวนการ ผลผลิต
การเปลี่ยนเกียร์ การเปล่ยี นคเู่ ฟอื งขับ กาลังส่งที่ได้
และเฟืองตาม เพอ่ื ให้ จากระบบเกยี ร์

เกดิ การทดแรง

ขอ้ มลู ย้อนกลบั
ระดับความเร็ว

วเิ คราะห์ระบบย่อย: ระบบล้อ

ตัวป้อน กระบวนการ ผลผลิต
ขนาดและพน้ื ผิว การยดึ ตดิ ถนน การเคลอ่ื นที่ของรถ

ของลอ้ การทรงตัว

ขอ้ มลู ย้อนกลับ
ระดับความเรว็ และ

การยึดติดถนน

วเิ คราะหร์ ะบบยอ่ ย: ระบบหา้ มลอ้ หรอื เบรก

สายเบรก ตวั ป้อน กระบวนการ ผลผลติ
การให้แรงกระทา สายเบรกส่งแรงไป ทาให้ลอ้ หมุนช้าหรอื
ยังอปุ กรณ์ห้ามล้อ
ต่อเบรก หยุด

ข้อมลู ยอ้ นกลับ
ระดบั ความแรงของการเบรก
ได้จากความแรงในการบบี ท่ี

สายเบรก

จานเบรก

input ระบบขบั เคลอื่ น กาลังสง่ ทไ่ี ด้
จากระบบมอเตอร์
แหลง่ process output
พลงั งาน
มอเตอร์ ทาใหล้ อ้ หมนุ
ขับเคล่อื น

ระบบหา้ มลอ้ หรอื เบรก ความสัมพนั ธ์ของระบบ ระบบเกยี ร์
ยอ่ ยในการทางานของ
input process output input process output
รถจกั รยานยนต์
การใหแ้ รง สายเบรกสง่ แรง ทาให้ลอ้ หมุน การเปลย่ี น การเปลีย่ นคู่เฟืองขบั และ กาลังส่งทไ่ี ด้
กระทา ไปยงั อุปกรณห์ ้าม ชา้ หรอื หยุด เกยี ร์ เฟอื งตาม เพื่อให้เกดิ การ จากระบบ
ต่อเบรก
ล้อ ทดแรง เกียร์

ออกแรงกระทากับ input ระบบลอ้ output สง่ ผา่ นกาลังให้
ระบบล้อเพอ่ื ลดรอบ ระบบลอ้
ขนาดและพน้ื ผวิ process การเคลือ่ นที่
การหมุน ของลอ้ และ ของรถ
แกนล้อหมุน
ระบบเกียรท์ างาน และทาให้เกดิ
โดยส่งแรงผา่ นโซ่ การยึดติดถนน

หรือสายพาน

การทางานผิดพลาดของระบบ (system failure)

ร ะ บ บ ท า ง เ ท ค โ น โ ล ยี ข อ ง ร ถ จั ก ร ย า น ย น ต์ ทีม่ า : http://nongwaengpolice.blogspot.com/2016/04/
ประกอบด้วยตัวป้อน กระบวนการ และผลผลิต ใน
ขณะเดียวกันก็มีข้อมูลย้อนกลับ มาช่วยในการตรวจสอบ
ผลผลิตทไ่ี ด้ นนั้ คอื ถ้าผลผลิตทีไ่ ด้ไม่ตรงตามความต้องการ
สามารถตรวจสอบได้จากขอ้ มลู ยอ้ นกลับซึ่งจะเห็นได้ว่าการ
วิเคราะห์ระบบการทางานของรถน้ันมีความจาเป็นอย่าง
มาก เม่ือมีการทางานผิดพลาดของระบบดังกล่าว
ส า ม า ร ถ ท ร า บ ไ ด้ ว่ า เ ป็ น ส่ ว น ใ ด ที่ เ กิ ด ปั ญ ห า ใ น
ขณะเดียวกันถ้าต้องการปรับปรุงหรือพัฒนารถให้ดีข้ึน ก็
จะสามารถปรับปรุงและพัฒนาได้ตรงจุด ไม่ก่อให้เกิดการ
เสยี เวลาในการลองผดิ ลองถูก

การทางานผดิ พลาดของระบบ (system failure)

ตั ว อ ย่ า ง ก า ร ท า ง า น ที่ ผิ ด พ ล า ด ข อ ง

รถจกั รยานยนต์

ปีเตอร์ไปทางานต่างประเทศเป็นเวลานาน เม่ือกลับมาถึงบ้าน
ตอ้ งการไปซื้อของท่ีตลาด แต่เม่ือไปสตารท์ รถจักรยานยนต์พบว่าสตาร์ทไม่
ติด ปเี ตอร์ควรตรวจสอบระบบการทางานจักรยานยนต์ในส่วนใดบ้าง

แนวคาตอบ
1. รถสตาร์ทไม่ติด เพราะแบตเตอรี่เสื่อม แบตเตอรี่ไม่สามารถ
เก็บประจุไฟฟ้าไว้ได้นาน มีการร่ัวไหลของประจุไฟฟ้าจนหมด
ในระยะเวลาอันสน้ั
2. รถสตาร์ทไม่ติด เพราะไดชาร์จเส่ือม โดยไดชาร์จทาหน้าท่ี
ปน่ั กระแสไฟฟ้าเล้ยี งรถยนต์และชาร์จเกบ็ เข้าแบตเตอร่ี

ที่มา : https://rideapart.com/articles/works-motorcycle-kickstarter

สรปุ ระบบทางเทคโนโลยีทซ่ี ับซอ้ น

ระบบทางเทคโนโลยีหนึ่ง ๆ อาจประกอบไปด้วย
ระบบย่อยหลายระบบทางานสัมพันธ์กัน เพ่ือให้เทคโนโลยี
นั้นสามารถทางานได้บรรลุตามวัตถุประสงค์ ซ่ึงความรู้
เกี่ยวกับระบบทางเทคโนโลยีท่ีซับซ้อนช่วยให้เข้าใจ การ
ทางานและสามารถแก้ไขหรือพัฒนาต่อยอดเทคโนโลยีให้มี
ประสิทธิภาพมากข้ึนระบบทางเทคโนโลยี การทางานของ
เทคโนโลยีสามารถอธิบายด้วยส่วนประกอบของระบบทาง
เทคโนโลยี

เป้าหมายของการเรียนเทคโนโลยี

 เขา้ ใจเก่ียวกบั เทคโนโลยีเพ่อื การดารงชีวติ
 เลอื กใช้ (เลอื กสรา้ ง) เทคโนโลยีอย่างเหมาะสมโดยคานึงถงึ

ผลกระทบตอ่ ชีวติ สงั คม และสงิ่ แวดล้อม
 ใชค้ วามรู้และทกั ษะจากศาสตร์ตา่ ง ๆ เพอื่ แก้ปัญหาหรอื พฒั นางาน

อย่างมคี วามคิดสร้างสรรค์

เปา้ หมายของการเรยี นเทคโนโลยี

เข้าใจ
ใช้เปน็

เหน็ คณุ คา่

ต่อยอด