ชุดกิจกรรมการเรียนรู้เรื่อง การถ่ายโอนความร้อน

47 เฉลยแบบฝกหัด เรื่อง การนำความรอน 1. ระบุวาในแตละเหตุการณตอไปนี้มีการถายโอนความรอนจากสิ่งใดไปสูสิ่งใด 1.1 น้ำแข็งที่ใสลงไปในน้ำชา แนวคำตอบ ความรอนถายโอนจากน้ำชาไปยังน้ำแข็ง 1.2 ขนมจีบที่วางไวบนถาดพลาสติก แนวคำตอบ ความรอนถายโอนจากขนมจีนไปยังถาดพลาสติก 1.3 เด็กหญิงแกวตาที่นั่งอยูขางกองไฟ แนวคำตอบ ความรอนถายโอนจากกองไฟไปยังเด็กหญิงแกวตา 2. สสารในสถานะอื่นนําความรอนไดเชนเดียวกับของแข็งหรือไม อยางไร แนวคำตอบ สสารในสถานะอื่นนําความรอนไดเชนเดียวกับของแข็ง แตสสารแตละชนิดจะนำความรอนได มากนอยแตกตางกัน 3. ถาตองการเปรียบเทียบการนำความรอนของวัสดุ 2 ชนิด จะมีวิธีการอยางไร แนวคำตอบ ออกแบบการทดลองโดยใชวัสดุที่จะทดสอบใหมีขนาด และความหนาเทากัน แลวใชวิธีการ ทดสอบ โดยการใหความรอน โดยวัสดุที่เปนตัวนำความรอนที่ดีกวาจะทำใหเกิดความรอนไดเร็วกวา 4. วัตถุที่นําความรอนไดมีสมบัติอยางไร และเรียกวาอะไร แนวคำตอบ วัตถุที่ยอมใหพลังงานความรอนเคลื่อนที่ผานได เรียกวา ตัวนำความรอน 5. วัตถุที่ไมนำความรอนมีสมบัติอยางไร และเรียกวาอะไร แนวคำตอบ วัตถุที่ไมยอมใหพลังงานความรอนเคลื่อนที่ผานได เรียกวา ฉนวนความรอน 6. วัตถุในสถานะใดนำความรอนไดดีที่สุด แนวคำตอบ ของแข็ง 7. วัตถุที่นำความรอนไดระหวางเงินกับทองคำ ชนิดใดนำความรอนไดดีกวากัน แนวคำตอบ เงิน 8. ที่บริเวณหูหมอ หูกระทะ และดามตะหลิวจะหุมดวยวัสดุที่มีสมบัติอยางไร แนวคำตอบ วัสดุที่ไมยอมใหพลังงานความรอนเคลื่อนที่ผานไดหรือฉนวนความรอน

48 แบบฝกหัด เรื่อง การพาความรอน คำชี้แจง ใหนักเรียนตอบคำถามตอไปนี้ 1. จากรูประหวางบานคุณใหญกับบานคุณเล็ก บานหลังใดเหมาะสมกับสภาพอากาศในประเทศไทย เพราะ เหตุใด บานคุณใหญ บานคุณเล็ก .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 2. การประกอบอาหารตามรานอาหาร จะทำปลองควันไวเหนือเตาไฟเพื่ออะไร .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 3. ในการกอกองไฟจะสังเกตเห็นควันไฟลอยสูงขึ้นสูบรรยากาศดานบนได เพราะเหตุใด .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 4. การพาความรอนแตกตางจากการนําความรอนหรือไม อยางไร .............................................................................................................................................................................. 5. เมื่อเกิดเหตุการณไฟไหมในอาคาร ผูประสบภัยควรหลีกเลี่ยงการสูดดม ควันไฟอยางไร เพราะเหตุใด .............................................................................................................................................................................. ..............................................................................................................................................................................

49 เฉลยแบบฝกหัด เรื่อง การพาความรอน 1. จากรูประหวางบานคุณใหญกับบานคุณเล็ก บานหลังใดเหมาะสมกับสภาพอากาศในประเทศไทย เพราะ เหตุใด บานคุณใหญ บานคุณเล็ก แนวคำตอบ บานคุณใหญ เพราะ ประเทศไทยมีสภาพภูมิอากาศคอนขางรอน บานคุณใหญเปนบานทรงไทย ซึ่งจะมีลักษณะใตถุนสูงหนาจั่วหลังคาสูงมาก และมีชองอากาศเพื่อใหอากาศรอนที่ลอยสูงขึ้นระบาย - ออก จากบานไดดี ทำใหมีอากาศเย็นจากภายนอกบานเคลื่อนเขามาแทนที่ 2. การประกอบอาหารตามรานอาหาร จะทำปลองควันไวเหนือเตาไฟเพื่ออะไร แนวคำตอบ เนื่องจากความรอนที่เกิดขึ้นจากการประกอบอาหารจะลอยขึ้นสูดานบน จึงตองทำปลองควันไว เหนือ - เตาไฟเพื่อใหควันลอยออกสูดานนอกไดดี 3. ในการกอกองไฟจะสังเกตเห็นควันไฟลอยสูงขึ้นสูบรรยากาศดานบนได เพราะเหตุใด แนวคำตอบ เพราะควันไฟที่เกิดขึ้นเปนอากาศรอนจะเบากวาอากาศเย็น จึงทำใหลอยตัวขึ้นสูบรรยากาศ ดานบน 4. การพาความรอนแตกตางจากการนําความรอนหรือไม อยางไร แนวคำตอบ การพาความรอนตางจากการนำความรอน การพาความรอนเกิดขึ้นโดยตัวกลางที่เคลื่อนที่ไป พรอมกับพาความรอนไปดวย สวนการนำความรอน การสั่นของอนุภาค โดยอนุภาคไมเคลื่อนที่ตัวกลางจะอยู ในสถานะของแข็ง ของเหลว และแกส 5. เมื่อเกิดเหตุการณไฟไหมในอาคาร ผูประสบภัยควรหลีกเลี่ยงการสูดดมควันไฟอยางไร เพราะเหตุใด แนวคำตอบ ผูประสบภัยควรหมอบกับพื้นเพื่อหลีกเลี่ยงการสูดดมควันไฟ เพราะ เมื่ออากาศไดรับความรอน จากเปลวไฟ อากาศจะขยายตัวแลวลอยสูงขึ้นพรอมกับพาควันไฟลอยขึ้นไปดวย ผูประสบภัยที่หมอบกับพื้นจึง ปลอดภัยจากการสูดดมควันไฟ เนื่องจากควันไฟเปนอันตรายหากสูดดมเขาไปเปนจำนวนมาก

50 แบบฝกหัด เรื่อง การแผรังสีความรอน คำชี้แจง ใหนักเรียนตอบคำถามตอไปนี้ พิจารณารูปตอไปนี้แลวตอบคำถามขอ 1-2 ใหถูกตอง 1. หมูสุกไดดวยการถายโอนความรอนแบบใด .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 2. คนปงหมูรูสึกรอนที่บริเวณใบหนาและแขนไดดวยการถายโอนความรอนแบบใด .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 3. โลกของเราไดรับความรอนจากดวงอาทิตยโดยวิธีใด .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 4. การใหความรอนแกอาหารโดยใชเตาไมโครเวฟ เปนการถายโอนความรอนแบบใด .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 5. การแผรังสีความรอนเหมือนและแตกตางจากการนำความรอนและการพาความรอน .............................................................................................................................................................................. ..............................................................................................................................................................................

51 เฉลยแบบฝกหัด เรื่อง การแผรังสีความรอน พิจารณารูปตอไปนี้แลวตอบคำถามขอ 1-2 ใหถูกตอง 1. หมูสุกไดดวยการถายโอนความรอนแบบใด แนวคำตอบ การนําความรอน การพาความรอน การแผรังสีความรอน 2. คนปงหมูรูสึกรอนที่บริเวณใบหนาและแขนไดดวยการถายโอนความรอนแบบใด แนวคำตอบ การพาความรอนและการแผรังสีความรอน 3. โลกของเราไดรับความรอนจากดวงอาทิตยโดยวิธีการใด แนวคำตอบ การแผรังสีความรอน 4. การใหความรอนแกอาหารโดยใชเตาไมโครเวฟ เปนการถายโอนความรอนแบบใด แนวคำตอบ การแผรังสีความรอน 5. การแผรังสีความรอนเหมือนและแตกตางจากการนําความรอนและการพาความรอนอยางไร แนวคำตอบ การแผรังสีความรอนเหมือนกับการนำความรอนและการพาความรอน คือ เปนการถายโอนความ รอนจากบริเวณที่มีอุณหภูมิสูงกวาไปยังบริเวณที่มีอุณหภูมิต่ำกวาแตการแผรังสีความรอนแตกตางจากการนำ ความรอนและการพาความรอน คือ การแผรังสีความรอนไมอาศัยตัวกลางในการถายโอนความรอน แตถาย โอนความรอนโดยแผคลื่นแมเหล็กไฟฟา สวนการนำความรอนและการพาความรอนตองใชอนุภาคของสสาร เปนตัวกลางในการถายโอนความรอน

52 แบบฝกหัด เรื่อง สมดุลความรอน คำชี้แจง ใหนักเรียนพิจารณาสถานการณตอไปนี้วาเกี่ยวของกับสมดุล ความรอนหรือไม ถาสถานการณนั้น เกิดสมดุลความรอนใหใสเครื่องหมาย ในชอง “ใช” ถาสถานการณนั้นไมเกี่ยวกับการเกิดสมดุลความรอน ใหใสเครื่องหมาย ในชอง “ไมใช” สถานการณ ใช ไมใช 1. การเปดขวดโลหะชนิดฝาเกลียวปดแนน ใหความรอนทำใหฝาขวดขยายตัว 2. เด็กหญิงหวานใจเปนไข แมนำผาชุบน้ำมาเช็ดตัวจะชวยลดอุณหภูมิรางกายของ เด็กหญิงหวานใจได 3. การติดตั้งสายไฟฟา จะติดตั้งโดยไมขึงใหตึงเกินไปเพื่อปองกันไมใหสายไฟฟาขาด 4. การวางขาวรอนไว อากาศจะพาความรอนทำใหขาวเย็นลงจนอุณหภูมิในขาวเทา กับอุณหภูมิของอากาศ 5. การเกิดลมทะเล โดยอากาศเหนือพื้นดินลอยตัวสูงขึ้น และอากาศเย็นพัดเขาไป แทนที 6. คนที่อาศัยอยูในสภาพภูมิอากาศหนาวเย็นควรจะตองใสเสื้อผาสีดำหรือเขมเพื่อ ใหรางกายอบอุน 7. เมื่อนำนมกลองออกจากตูเย็นมาวางไวในหองเปนเวลานาน 2 ชั่วโมง อุณหภูมิ ของนมกลองจะเทากับอุณหภูมิหอง 8. การผลิตภาชนะหุงตมมักจะใชพัสดุที่เปนโลหะ เชน เหล็ก อะลูมิเนียม 9. การชงนมดวยน้ำรอนใสขวด แลวนำไปแชน้ำในขันน้ำ เพื่อทำใหนมเย็นลงอยาง รวดเร็ว 10. ถานำน้ำมวล 100 กรัม อุณหภูมิ 70 องศาเซลเซียส มาผสมกับน้ำมวลเทากัน อุณหภูมิ 50 องศาเซลเซียส จะพบวาน้ำมีอุณหภูมิ 70 องศาเซลเซียส จะสูญเสีย ความรอนใหกับน้ำที่มีอุณหภูมิ 50 องศาเซลเซียส

53 เฉลยแบบฝกหัด เรื่อง สมดุลความรอน สถานการณ ใช ไมใช 1. การเปดขวดโลหะชนิดฝาเกลียวปดแนน ใหความรอนทำใหฝาขวดขยายตัว 2. เด็กหญิงหวานใจเปนไข แมนำผาชุบน้ำมาเช็ดตัวจะชวยลดอุณหภูมิรางกายของ เด็กหญิงหวานใจได 3. การติดตั้งสายไฟฟา จะติดตั้งโดยไมขึงใหตึงเกินไปเพื่อปองกันไมใหสายไฟฟาขาด 4. การวางขาวรอนไว อากาศจะพาความรอนทำใหขาวเย็นลงจนอุณหภูมิในขาวเทา กับอุณหภูมิของอากาศ 5. การเกิดลมทะเล โดยอากาศเหนือพื้นดินลอยตัวสูงขึ้น และอากาศเย็นพัดเขาไป แทนที 6. คนที่อาศัยอยูในสภาพภูมิอากาศหนาวเย็นควรจะตองใสเสื้อผาสีดำหรือเขมเพื่อ ใหรางกายอบอุน 7. เมื่อนำนมกลองออกจากตูเย็นมาวางไวในหองเปนเวลานาน 2 ชั่วโมง อุณหภูมิ ของนมกลองจะเทากับอุณหภูมิหอง 8. การผลิตภาชนะหุงตมมักจะใชพัสดุที่เปนโลหะ เชน เหล็ก อะลูมิเนียม 9. การชงนมดวยน้ำรอนใสขวด แลวนำไปแชน้ำในขันน้ำ เพื่อทำใหนมเย็นลงอยาง รวดเร็ว 10. ถานำน้ำมวล 100 กรัม อุณหภูมิ 70 องศาเซลเซียส มาผสมกับน้ำมวลเทากัน อุณหภูมิ 50 องศาเซลเซียส จะพบวาน้ำมีอุณหภูมิ 70 องศาเซลเซียส จะสูญเสีย ความรอนใหกับน้ำที่มีอุณหภูมิ 50 องศาเซลเซียส

54 แบบทดสอบหลังเรียน คำชี้แจง ใหนักเรียนทำเครื่องหมาย X ลงในชองวาง ที่เปนคำตอบที่ถูกตองที่สุดเพียงคำตอบเดียว ลงใน กระดาษคำตอบ (ใชเวลา 10 นาที) 1. ขอใดตอไปนี้มีคุณสมบัติเปนฉนวนความรอนทั้งหมด ก. น้ำ, แอลกอฮอล, ปรอท ข. เงิน, ทองแดง, ถาน ค. ทองคำ, อะลูมิเนียม, เหล็ก ง. กระดาษ, ยาง, พลาสติก 2. “อนุภาคหนึ่ง ไดรับความรอน แลวเกิดการเคลื่อนที่จากบริเวณดานลางสูดานบน แลวถายโอนความรอนไป ยังอนุภาคขางเคียง” จากขอความเปนการถายโอนความรอนประเภทใด ก. การนําความรอน ข. การพาความรอน ค. การแผรังสีความรอน ง. การขยายตัวของวัตถุเนื่องจากความรอน 3. การสรางบานทรงไทย โดยมีการออกแบบประตู หนาตาง ชองลม เพื่อใหอากาศไหลเวียนไดดี เปนการถาย โอนความรอนในรูปแบบใด ก. การนาความรอน ข. การพาความรอน ค. การแผรังสีความรอน ง. สมดุลความรอน 4. เด็กชายโจนำไมบรรทัดเหล็กไปลนไฟจากกองไฟ 10 นาทีพบวาไมบรรทัดเหล็กรอนมากจนทำใหเด็กชายโจ มือพอง อยากทราบวาเหตุการณนี้เปนการถายโอนความรอนรูปแบบใด ก. การนาความรอน ข. การพาความรอน ค. การแผรังสีความรอน ง. การคายความรอน

55 5. ขอใดเปนการถายโอนความรอนจากบริเวณหนึ่งไปยังอีกบริเวณหนึ่งโดยไมอาศัยตัวกลาง ก. การนําความรอน ข. การพาความรอน ค. การแผรังสีความรอน ง. สมดุลความรอน 6. เด็กชายเจาขุนออกไปเลนฟุตบอลกลางสนามฟุตบอลในชวงพักกลางวันซึ่งแดดรอนมาก เจาขุนรูสึกรอนมาก อยากทราบวาเปนเพราะการถายโอนความรอนรูปแบบใด ก. การนําความรอน ข. การพาความรอน ค. การแผรังสีความรอน ง. การกระจายความรอน 7. น้ำแข็งผสมกับน้ำจนน้ำแข็งหลอมเหลวจนหมดเกิดจากสิ่งใด ก. น้ำไดรับความรอนจากน้ำแข็ง ข. น้ำแข็งไดรับความรอนจากน้ำ ค. น้ำแข็งสูญเสียความรอนใหแกน้ำ ง. น้ำทำใหอุณหภูมิอากาศโดยรอบสูงขึ้น 8. เมื่อนำน้ำอัดลมออกจากตูเย็นซึ่งมีอุณหภูมิ 5 องศาเซลเซียส มาวางไวในหองที่มีอุณหภูมิ 30 องศาเซลเซียส เปนเวลานาน 3 ชั่วโมง อุณหภูมิของน้ำอัดลมจะเปลี่ยนแปลงอยางไร ก. อุณหภูมิเทากับอุณหภูมิหอง ข. อุณหภูมิคงที่ที่ 5 องศาเซลเซียส ค. อุณหภูมิเพิ่มขึ้นเปน 35 องศาเซลเซียส ง. อุณหภูมิลดลงจากเดิมไป 5 องศาเซลเซียส 9. น้ำเย็น 10 กรัม อุณหภูมิ 10 องศาเซลเซียส ผสมกับน้ำรอน 10 กรัม 70 องศาเซลเซียส อุณหภูมิที่สมดุล ความรอนเทากับเทาใด ก. 20 องศาเซลเซียส ข. 30 องศาเซลเซียส ค. 40 องศาเซลเซียส ง. 50 องศาเซลเซียส

56 10. ปาแกมนำถวยแกวมวล 50 กรัม อุณหภูมิ 20 องศาเซลเซียส ใสน้ำรอนอุณหภูมิ 100 องศาเซลเซียส จน ทำใหเกิดสมดุลความรอนที่อุณหภูมิ 50 องศาเซลเซียส จงหามวลของน้ำที่ทำใหเกิดสมดุลความรอนดังกลาว (กำาหนดใหความรอนจำเพาะของแกวเทากับ 0.20 แคลอรี/กรัม องศาเซลเซียส ความรอนจำเพาะของน้ำ เทากับ 1 แคลอรี/กรัม องศาเซลเซียส) ก. 4 กรัม ข. 6 กรัม ค. 8 กรัม ง. 16 กรัม

57 บรรณานุกรม กระทรวงศึกษาธิการ (2552). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ องค การคาของครุสภา, (2560). มาตรฐานการเรียนรูและตัวชี้วัด กลุมสาระการเรียนรูคณิตศาสตร วิทยาศาสตรและสาระ ภูมิศาสตรในกลุมสาระการเรียนรูสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม (ฉบับปรับปรุง2560) ตาม หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ: โรงพิมพชุมนุมสหกรณ การเกษตรแหงประเทศไทย จํากัด ประดับ นาคแกว และดาวัลย เสริมบุญสุข.(2553). หนังสือเรียนวิทยาศาสตรชั้นมัธยมศึกษาปที่ 1 กรุงเทพฯ: บริษัท สำนักพิมพแม็ค จํากัด พัชรินทร แสนพลเมือง. (2552). แบบวัดและบันทึกผลการเรียนรูวิทยาศาสตร ม.1. กรุงเทพฯบริษัทอักษร เจริญทัศน อจท. จำกัด ยุพา และคณะ. (2551). หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตรวิทยาศาสตร ม.1 เลม 2. กรุงเทพฯ : บริษัทอักษรเจริญทัศน อจท. จำกัด สถาบันสงเสริมการสอนวิทยาศาสตรและเทคโนโลยี (2561). หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร วิทยาศาสตร 2 ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 1 เลม 2. กรุงเทพฯโรงพิมพ สกสคลาดพราว (2561) คูมือครูรายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตรชั้นมัธยมศึกษาปที่ 1 เลม 2 กรุงเทพฯ โรงพิมพสกสค.ลาดพราว ศรีลักษณ ผลวัฒนะและเจียมจิต กุลมาลา. (2558). หนังสือเรียนวิทยาศาสตร ม.1 กรุงเทพฯ:แม็คเอ็ดดูเคชั่น ศรีลักษณ ผลวัฒนะ และคณะ. (2552). สื่อการเรียนรูและเสริมสรางทักษะตามมาตรฐานและตัวชี้วัดชั้นป กลุมสาระการเรียนรูวิทยาศาสตร ชั้นมัธยมศึกษาปที่ 1, กรุงเทพฯ: หางหุนสวนสามัญนิติบุคคล นิยมวิทยา