คู่มือการเงิน

คู่มือการปฏบิ ตั งิ านดา้ นการเงนิ การบญั ชี

1. ด้านการเงิน

1.1 การรบั เงิน
- บนั ทกึ เงินที่ได้รับในสมดุ เงินสด ภายในวันที่ได้รบั เงิน
- รบั เงินภายหลงั กาหนดเวลาปดิ บญั ชี ใหบ้ ันทกึ การรับเงินในวันน้ันและจัดเก็บเงินสดในตู้นริ ภยั
- จดั ทา ใบนาส่งเงิน/ใบสรุปใบนาสง่ เงนิ โดยลงราการใหค้ รบถ้วน

1.2 ทะเบยี นคุมใบเสรจ็ รบั เงิน
- ลงรายการในทะเบยี นคมุ ใบเสร็จรบั เงินให้ครบถ้วน
- สน้ิ ปีงบประมาณรายงานการใชใ้ บเสรจ็ รบั เงนิ และเจาะปรุ/ประทบั ตราเลิกใช้ใบเสร็จรบั เงนิ เสนอ

ผ่านปลัด อปท. เพอื่ นาเสนอผูบ้ ริหารท้องถน่ิ อยา่ งชา้ ไม่เกิน วันท่ี 31 ต.ค. ของปีถดั ไป
- ใบเสร็จรบั เงินภาษีบารุงทอ้ งท่รี ายงาน เจาะและปรุ/ประทับตราเลิกใชเ้ ม่ือส้นิ เดอื น ธ.ค. ของทกุ ปี

1.3 การเกบ็ รักษาเงิน
- หากมีเงนิ สดเกบ็ รักษาไว้ในตนู้ ิรภยั ใหน้ าฝากธนาคารทั้งจานวนในวันถดั ไป
- กรณี อปท.ที่มีพ้ืนท่หี ่างไกล ไม่สามารถนาฝากธนาคารได้เปน็ ประจาทุกวันให้เก็บรักษาในตูน้ ริ ภัย

และนาฝากธนาคารในวนั ทาการสุดทา้ ยของสปั ดาห์
1.4 กรรมการเก็บรักษาเงิน

- ผู้บรหิ ารท้องถ่นิ แต่งตง้ั อย่างนอ้ ย 3 คน
- หวั หนา้ หนว่ ยงานคลงั เป็นกรรมการ โดยตาแหน่ง 1 คน
- กรรมการเกบ็ รักษาเงนิ อ่นื อย่างน้อย 2 คน
- กรรมการเกบ็ รักษาเงิน ถอื ลูกกญุ แจตนู้ ริ ภยั คนละ 1 ดอก
- กรณีไมส่ ามารถปฏบิ ตั หิ นา้ ท่ีได้ ใหแ้ ต่งต้ังกรรมการแทนชว่ั คราวใหค้ รบจานวน
- จัดทารายงานสถานะการเงินประจาวนั เป็นประจาทุกวันที่ มีการรบั จา่ ยเงิน ถา้ มีใหห้ มายเหตุ
รายงานฯในวันถดั ไป
- เมอ่ื สิ้นเวลารบั จา่ ยเงนิ ให้นาเงินทไี่ ดร้ ับ นาฝากธนาคาร ท้งั จานวนหากฝากไมท่ ัน ให้นาเงินเก็บ
รกั ษา สง่ ตอ่ กรรมการเก็บรักษาเงินไว้ในตู้นริ ภัย
- กรรมการเกบ็ รักษาเงนิ ทกุ คนลงลายมอื ชื่อในรายงานสถานะการเงนิ ประจาวัน
- หวั หนา้ หนว่ ยงานคลังเสนอผา่ นปลัด อปท.เพ่ือนาเสนอใหผ้ บู้ ริหารทอ้ งถน่ิ ทราบ

1.5 การรบั สง่ เงนิ
- เงินรายรับให้นาฝากธนาคารทั้งจานวนภายในวนั นนั้
- นาฝากไมท่ ันให้นาฝากตู้นริ ภัยและวนั ทาการถัดไป นาฝาก ธนาคารทัง้ จานวน
- การรับส่งเงนิ สถานทหี่ า่ งไกล / ไมป่ ลอดภยั ให้ ผู้บรหิ ารทอ้ งถน่ิ แตง่ ตง้ั พนกั งานท้องถิ่นระดบั

3/เทยี บเท่าข้นึ ไป อยา่ งน้อย 2 คน
- มีหลักฐานการรับสง่ เงนิ ระหวา่ งผมู้ อบ/ผ้รู บั มอบเงนิ กบั กรรมการผนู้ าสง่ /ผ้รู ับไว้ทกุ ครัง้
- การถอนเงนิ ฝากธนาคาร ให้ผู้มอี านาจลง นามส่ังจ่ายเงิน ร่วมกนั อยา่ งน้อย 3 คน โดยใหม้ ี

ผบู้ รหิ ารทอ้ งถิน่ และปลดั อปท.ลงนามส่ังจ่ายด้วยทุกครงั้ และให้ ผูบ้ ริหารทอ้ งถ่นิ มอบหมายให้ ผู้ชว่ ยผู้บรหิ ารท้องถ่นิ /
ผ้ดู ารงตาแหน่งไม่ต่า กว่าหัวหนา้ หน่วยงานอกี 1 คน กรณีไม่มผี ู้บรหิ ารท้อง ถ่นิ ให้ แตง่ ตั้ง พนกั งานท้อง ถ่นิ ระดับ 3 /
เทียบเทา่ ขึ้นไปเพิ่มอีก1 คน
1.6 การจา่ ยเงนิ

- จ่ายเงิน /กอ่ หนีผ้ กู พนั ไดเ้ ฉพาะที่มกี ฎหมาย ระเบยี บขอ้ บังคับ/หนงั สือส่งั การที่กระทรวงมหาดไทย
กาหนดไว้

- การจา่ ยเงนิ ให้จา่ ยเปน็ เช็ค กรณีไมอ่ าจจา่ ยเช็คได้ใหจ้ ดั ทาใบถอนเงินฝากธนาคาร เพ่ือให้ธนาคาร
ออกต๋วั แลกเงิน / โอนเงิน ผ่านธนาคาร
1.7 การเขยี นเช็คสั่งจ่าย

- การจ่ายเงินกรณซี ื้อ/เชา่ ทรัพย์สิน/ จา้ งทาของ ให้ออกเช็คสงั่ จ่ายในนามของเจ้าหนี้ โดยขีดฆ่าคา
ว่า ”หรือตามคาสัง่ ” หรอื “หรอื ผ้ถู อื ” ออกและขีดคร่อม

- การจ่ายเงนิ ตามสทิ ธทิ ี่พึงจะไดร้ ับ หากมีความจาเป็นวงเงิน ต่ากวา่ 2,000 บาท ให้ออกเช็คใน
นามหวั หน้าหนว่ ยงาน คลัง โดยขีดฆ่าคาว่า “หรอื ตามคาสั่ง” หรือ “หรือผู้ถอื ออก” ห้ามออกเชค็ ส่ังจา่ ยเงนิ สด

- เจา้ หน้ี / ผู้มีสิทธิรบั เงินไม่มารบั เช็ค ภายในวันท่ี 15 วนั นับตัง้ แต่วันส่ังจ่าย ให้ยกเลิกเชค็

2. ดา้ นการเบิกจา่ ย

2.1 หน้าฎีกาเบิกจ่ายเงิน
- ลงรายการให้ครบถว้ น เชน่ งบประมาณคงเหลือ เลขท่ีฎีกา ผู้ขอเบิก เลขท่ีคลงั รับเลขท่เี ช็ค

ผูต้ รวจฎกี า ผอู้ นมุ ตั ฎิ กี า ลายมือชอ่ื ผรู้ ับเงนิ ลายมือชื่อผู้จา่ ยเงิน ผมู้ อี านาจสง่ั จ่าย/ถอนเงนิ
2.2 การจัดเก็บฎกี าเบิกเงนิ
- จดั เก็บฎีกาเรียงตามรายงานการจัดทาเช็ค

2.3 เอกสารประกอบฎีกา
- หลักฐานการจา่ ย ใหผ้ ู้จ่ายเงนิ ลงลายมอื ชือ่ รบั รองการจ่าย พร้อมทั้งมีช่ือสกุลดว้ ยตัวบรรจงกากบั

ไว้ในหลักฐานการจา่ ย กรณีเป็นใบสาคญั คู่จ่ายใหห้ ัวหน้าหน่วยงานคลังลงลายมอื ช่ือ รบั รองความถกู ต้องกากบั ไว้ดว้ ย
- การเบิกเงินสวัสดกิ ารคา่ เช่าบ้าน ค่ารักษาพยาบาลและการศกึ ษาบตุ รใหม้ เี อกสารประกอบฎีกา

ดงั น้ี
(1.) ใบเบกิ เงนิ สวสั ดกิ ารแตล่ ะประเภท
(2.) ใบเสร็จรับเงิน
- เงินคา่ อาหารทาการนอกเวลา ใหม้ เี อกสารประกอบฎีกาด้วย ดังนี้
(1.) หนังสอื อนุมตั ิให้ปฏิบตั ิงานนอกเวลา
(2.) คาสง่ั แตง่ ต้ัง ผู้ปฏิบัตงิ านนอกเวลา
(3.) บญั ชีลงเวลา การปฏิบัติงานนอกเวลา
(4.) หลกั ฐานการจ่ายเงนิ คา่ ตอบแทน
- ค่าสาธารณปู โภค ใหม้ เี อกสารประกอบฎีกา
(1.) ใบแจ้งหน้ี
(2.) หลักฐานนาส่งเชน่ ใบนาสง่ ไปรษณียภัณฑแ์ ละพัสดุไปรณีย์
(3.) กรณจี า่ ยเงินทดรองไปก่อนใหใ้ ชใ้ บเสร็จรบั เงนิ แนบด้วย
- ค่าซ้ือทรัพย์สนิ / จา้ งทาของ
(1 ) สญั ญาซื้อทรัพยส์ ิน/จา้ งทาของ/หลกั ฐานการสงั่ ซ้อื / สง่ั จ้า ง
(2 ) ใบแจ้งหนี้ / ใบส่งมอบทรพั ยส์ นิ / มอบงาน
(3 ) เอกสารแสดงการตรวจรบั ทรพั ยส์ ิน / ตรวจงาน
- เงนิ สวัสดกิ ารประเภทคา่ ใช้จ่ายในการเดินทางไปราชการ
(1.) หนงั สือ / คาสง่ั ให้เดนิ ทางไปราชการ
(2.) รายงานการเดินทาง
(3.) หลักฐานการจ่ายเงิน เชน่ ใบเสรจ็ รับเงิน ใบรบั รอง แทนใบเสรจ็ รับเงนิ
(4.) งบหน้าคา่ เบีย้ เลยี้ งและค่าเช่าท่พี กั
(5.) งบหน้าคา่ พาหนะ
- คา่ สาธารณปู โภค ให้มเี อกสารประกอบฎกี า
(1.) ใบแจง้ หนี้
(2.) หลกั ฐานการนาส่ง เช่น ใบนาส่งไปรษณียภณั ฑ์และ พสั ดุ ไปรษณีย์
(3.) กรณีจา่ ยเงินทดรองไปก่อนให้ใชใ้ บเสรจ็ รับเงิน แนบด้วย

- ค่าซ้ือทรพั ย์สนิ / จา้ งทาของ
(1.) สญั ญา ซอื้ ทรัพยส์ นิ / จา้ งทาของ / หลักฐานการ สง่ั ซ้อื / สงั่ จา้ ง
(2.) ใบแจ้งหน้ี / ใบสง่ มอบทรพั ยส์ ิน / มอบงาน
(3.) เอกสารแสดงการตรวจรับทรัพยส์ ิน / ตรวจงาน
- การยมื เงนิ ทดรองราชการ
(1.) สัญญายืมเงนิ / ใบยืม
(2.) หลักฐาน ซ่งึ แสดงว่าเปน็ ผมู้ ีหนา้ ที่ต้องปฏิบตั งิ าน เชน่ คาสั่งใหเ้ ดินทางไปราชการ
- กรณเี ปน็ การยมื เงนิ สะสม ให้มีเอกสารประกอบฎีกา
(1.) สญั ญายมื เงิน / ใบยืม
(2.) กรณียืมเงินสะสมที่ตอ้ งไดร้ บั อนุมัติจากสภาท้องถ่ิน ใหม้ ีรายงานการประชมุ ประกอบ
(3.) การยมื เงนิ สะสมกรณีฉุกเฉนิ ที่มีสาธารณภัยใหม้ ีหนงั สือทผ่ี วู้ ่าราชการจังหวัดได้กาหนดวงเงนิ ใน
การยมื ไว้
- เงนิ ประกนั สัญญา เงินประกันซอง ใหม้ ีเอกสารประกอบฎกี า
(1.) หนังสอื แจ้งความประสงคข์ อเบิกเงนิ ของผู้รับจา้ ง
(2.) ใบเสรจ็ รบั เงนิ ประกันสญั ญา / เงนิ ประกนั ซอง
- การเบิกจ่ายเงินอุดหนุนใหก้ ับหน่วยงานอน่ื
(1.) กรณเี งนิ อุดหนนุ ให้กับกลุ่ม / ชมุ ชน ใหจ้ ดั ทาบนั ทึกข้อตกลงระหว่างอปท. กับตัวแทนของกล่มุ /
ชุมชน ทข่ี อรบั เงินอดุ หนุน ไม่น้อยกว่า 3 คน
(2.) ให้หนว่ ยงานท่ขี อรบั เงินอุดหนุนออกใบเสรจ็ รบั เงิน ให้กับ อปท.สาหรบั กลุ่ม / ชมุ ชน ใหจ้ ดั ทา
ใบสาคัญรับเงนิ ไว้ เปน็ หลักฐาน
(3.) เมอ่ื ดาเนินการเสรจ็ เรยี บร้อยแลว้ ให้รายงานผลการ ดาเนินงานและเงินเหลือจา่ ย (ถ้าม)ี ให้
หนว่ ยงานทีอ่ ุดหนุนทราบ
- การเบิกจ่ายเงินค่าพาหนะ โดยนารถยนตส์ ว่ นตัว ในการเดนิ ทางไปราชการ จะเบิกจ่ายไดเ้ มื่อไดร้ บั
อนุมัติจากผู้วา่ ราชการจงั หวัด
- การจา่ ยเงนิ ยมื ผบู้ รหิ ารท้องถ่ินได้อนุมัติใหจ้ า่ ยเงินยืมตามสญั ญาเงนิ ยืม โดยมเี ง่ือนไข ดงั น้ี
(1.) มงี บประมาณเพ่ือการนน้ั แลว้
(2.) ผูย้ มื ได้ทาสญั ญาการยมื เงนิ และรบั รองว่าจะปฏบิ ัติตามระเบียบฯ
(3.) ผู้ยืมแตล่ ะรายจะต้องไม่มีเงนิ ยืมค้างชาระแก่ อปท.และให้ยืมไดเ้ ฉพาะผูม้ ีหนา้ ที่ปฏบิ ตั งิ านเท่าน้นั

- การส่งใชเ้ งินยืม
(1.) หมายเหตจุ านวนเงินและ วนั /เดอื น/ปี ทส่ี ่งใช้ใน สัญญายมื เงิน
(2.) เก็บรักษาสญั ญาการยืมเงิน เป็นเอกสารสาคัญ
(3.) รับคนื เปน็ เงนิ สด ให้ออกใบเสรจ็ รับเงนิ ให้แกผ่ ยู้ ืม
(4.) บันทึกรายการสง่ ใชเ้ งนิ ยืม ในทะเบียนเงนิ ยืมและ ใหผ้ ู้ยืมลงชอ่ื ในทะเบยี นเงินยืมที่ส่งใช้น้ัน
(5.) ให้ผูย้ ืมส่งใบสาคัญและเงินทเ่ี หลอื จ่าย (ถ้ามี) ภายในกาหนดระยะเวลา ดงั นี้
1. เดนิ ทางไปประจาต่างสานักงาน / กลบั ภมู ิลาเนา สง่ ใช้ภายใน 30 วัน นับจากวันที่ ไดร้ บั เงนิ
2. เดนิ ทางไปราชการอ่ืน สง่ ใช้ภายใน 15 วนั นับ จากวันที่กลบั มาถึง
3. เงนิ ยมื นอกจากข้อ 1 แล ะ ขอ้ 2 ส่งใชภ้ ายใน 30 วนั นบั จากวนั ท่ีได้รับเงนิ

3. ดา้ นการบัญชี

- ให้จัดทาบัญชี เงนิ สดรับ เงนิ สดจ่าย บัญชแี ยกประเภทใหค้ รบถ้วนเป็นปัจจุบัน
- จดั ทา รายงานแสดงรายรบั รายจ่าย และงบทดลองเสนอปลัด เพ่ือนาเสนอผบู้ รหิ ารท้องถนิ่
ทราบและสาเนาให้ ผวู้ ่าราชการจงั หวดั สาหรบั อบต.ใหส้ ง่ นายอาเภอ
- งบประมาณรายจ่ายประจาปอี นุญาตใหจ้ ่ายไดแ้ ล้ว แต่ระยะ 3 เดือน แรกปงี บประมาณ ไม่สามารถ
จดั เกบ็ รายได้เพยี งพอท่จี ะดาเนนิ การได้ อปท.อาจนาเงินสะสมทดรองจ่ายไปพลางก่อนได้
การใช้จ่ายเงนิ สะสม โดยได้รบั อนมุ ัตจิ ากสภาท้องถน่ิ ภายใตเ้ งอื่ นไข ดงั น้ี
(1 ) เป็นกิจการตามอานาจ หนา้ ที่ เกี่ยวกับบริการชมุ ชนและสงั คม
- จัดทางบแสดงฐานะการเงินและงบอ่ืนๆ เพ่ือส่งให้ สตง. ภายใน 90 วนั นบั แต่วันส้ินปีและสง่ สาเนา
ให้ผ้วู ่าราชการจงั หวัด สาหรับ อบต.ให้สง่ นายอาเภอ

4 .เงนิ สะสม

- ทุกวนั สน้ิ ปงี บประมาณ เม่ือได้ปดิ บัญชีรายรบั รายจ่าย แล้ว ใหก้ ัน ยอดเงนิ สะสมประจาปีไว้รอ้ ยละ
25 ของทุกปี

- การจ่ายเงินทุนสารองเงิน สะสม กระทาได้เม่ือยอดเงินสะสม มไี ม่ เพยี งพอ ให้ขอความเห็นชอบ
จากสภาทอ้ งถิ่นและขออนุมัติ ผวจ.

(2.) เป็นกิจการเพ่มิ พนู รายได้
(3.) เป็นกจิ การเพ่ือบาบัดความเดือนร้อนของประชาชน ท้ังน้ีเป็นไปตามแบบพฒั นาของ อปท. /
ตามที่ กฎหมายกาหนด