สนใจกางเกงมัดย้อมมั้ยคะ

โครงงานอาชีพ

เรื่อง กางเกงมดั ยอ้ ม(มดั ยอ้ มพร้อมใจกนั F)

จดั ทาโดย

นางสาว ญาณาธร แสงลา เลขที๒่ ๖
นางสาว ณัฐธิดา ยศสุพรม เลขท่ี๒๗
นางสาว วราภรณ์ บุตตะโยธี เลขท่ี๒๙
นางสาว ภทั รวด มีเพยี ร เลขท๓่ี ๗

ช้นั มธั ยมศกึ ษาปี ท๕่ี /๑๐

นาเสนอ

คุณครู วนิดา บุญพเิ ชฐวงศ์
ครูชานาญการพิเศษ

โรงเรียนสตรีราชินูทศิ
สานกั งานเขตพ้ืนทกี่ ารศึกษาเขต๒๐ อดุ รธานี

คานา

รายงานเล่มน้ีจดั ทาข้นึ เพอ่ื เป็นส่วนหน่ึงของวชิ า การงานอาชีพ(ง32102)ช้นั มธั ยมศกึ ษาปี ท5ี่
เพือ่ ใหไ้ ดศ้ ึกษาหาความรู้เร่ือง การทากางเกงมดั ยอ้ ม และไดศ้ ึกษาอยา่ งเขา้ ใจเพือ่ เป็นประโยชน์
แก่การเรียน

ผูจ้ ดั ทาหวงั วา่ รายงายเลม่ น้ีจะเป็นประโยชนแ์ ก่ผูอ้ า่ น หรือนกั เรียน นกั ศกึ ษา ทก่ี าลงั หา
ขอ้ มูลเกี่ยวกบั เร่ืองน้ีอยู่ หากมีขอ้ แนะนาหรือขอ้ ผิดพลาดประการใด ผจู้ ดั ทาขอนอ้ มรับไวแ้ ละ
ขออภยั มา ณ ที่น้ีดว้ ย

คณะผจู้ ดั ทา

บทท่1ี
บทนา

แนวคิด ทม่ี า และความสาคัญ

การนาผา้ มายอ้ มดว้ ยสีท่ไี ดจ้ ากธรรมชาติ ไม่ใช่สิ่งแปลก หรือพ่ึงจะคน้ พบนวตั กรรมใหม่แต่อยา่ ง
ใด แต่ความรู้ภมู ิปัญญาดงั กล่าวไดถ้ กู คน้ พบ ปฏบิ ตั แิ ละถา่ ยทอดมาจากรุ่นสู่รุ่น ต้งั แตส่ มยั พุทธกาล ดงั จะ
เห็นไดว้ า่ พระพทุ ธเจา้ พร้อมสาวกท้งั หลายก็ใช้ผา้ บงั สุกุลสีขาวท่ใี ชส้ าหรับห่อศพมาซกั แลว้ กย็ อ้ มดว้ ยสี
ธรรมชาตเิ พอื่ เป็นผา้ จีวรนุ่งห่มเหมือนกนั ภมู ปิ ัญญาการเอาผา้ แลว้ มายอ้ มดว้ ยสีธรรมชาติไมใ่ ช่ภมู ปิ ัญญา
ชาวของบา้ นธรรมดาๆ แตเ่ ป็นภูมิปัญญาท่ีมาจากแนวคดิ ของพระพุทธเจา้ และชาวบา้ นกไ็ ดส้ ืบสานกนั มา
เป็นการยอ้ มผา้ สวมใส่จากสีธรรมชาติ จากการยอ้ มสีพ้ืนธรรมดามาเป็นการยอ้ มลายตา่ งๆรวมท้งั มดั หม่มี ดั
ยอ้ ม ซ่ึงการเรียนรู้และปฏิบตั ิกิจกรรมดงั กล่าวเหมือนกบั เราไดเ้ รียนรู้และปฏิบตั ธิ รรมะไปดว้ ย เช่น เราจะได้
สมาธิจากการดึงปมชายผา้ หรือการพงึ พาธรรมชาติและพ่งึ พาตวั เอง หรือการไมต่ ามกระแสของสังคมท่ี
ฟ้งุ เฟ้อ ฟ่ มุ เฟือยเกินความจาเป็น การทาผา้ มดั ยอ้ มใชเ้ อง เป็นความภาคภูมิใจของคนทาและคนที่จะสวมใส่
ดว้ ย ทส่ี าคญั สีทไ่ี ดจ้ ากธรรมชาติจะมคี ณุ สมบตั ใิ นการรักษาโรคภยั ไขเ้ จ็บไปในตวั ดว้ ย เช่น ผา้ ยอ้ มคราม
ยอ้ มฝางแดง เป็นตน้

1.2 วตั ถุประสงค์
1.เพอ่ื นาความรู้ทไี่ ดไ้ ปเผยแพร่ให้เยาวชนและบคุ คลทวั่ ไปไดร้ ู้ถงึ ความสาคญั ของการยอ้ ม
2.เพื่อศกึ ษาขอ้ มลู เก่ียวกบั การยอ้ มกางเกงในดา้ นต่างๆ
3.เพื่อสืบทอดความรู้จากรุ่นสู่รุ่นเพอ่ื ดารงและอนุรักษก์ ารทากางเกงมดั ยอ้ มน้ีไว้
4.เพ่อื ให้รู้ถึงวิธีการทากางเกงมดั ยอ้ ม
1.3 ขอบเขตการศึกษา
- ศึกษาความเป็นมาของผา้ มดั ยอ้ มอปุ กรณท์ ใี่ ชใ้ นการทาและข้นั ตอนในการทาผา้ มดั ยอ้ ม
- สถานท่ี โรงเรียนสตรีราชินูทศิ
- ระยะเวลาการศกึ ษา 23 สิงหาคม - 23กรกฏาคม 2563
1.4 ประโยชน์ท่ีคาดว่าจะได้รับ
1.ไดอ้ นุรักษก์ างเกงมดั ยอ้ มซ่ึงเป็นหน่ึงในงานฝีมือของไทยใหค้ งอยู่
2.ไดร้ บั ประสบการณแ์ ละความรู้จากการศกึ ษาการกางเกงมดั ยอ้ ม

บทท2่ี
เอกสารทเ่ี กี่ยวข้อง

โครงงานเรื่องการทากางเกงมดั ยอ้ ม ในเน้ือหาบทน้ีจะนาเสนอเอกสารทีเ่ ก่ียวขอ้ งดงั น้ี
1.อุปกรณ์ท่ีใชย้ อ้ ม
2.กางเกงสีขาวหรือกางเกงทีม่ ีสีหมองคล้า
3.ประโยชนข์ องกางเกงมดั ยอ้ ม

1.อุปกรณ์ทใี่ ช้ในการย้อม

1.1 อปุ กรณ์ในการยอ้ ม
1.2 กางเกงสีขาวหรือกางเกงที่หมองคล้า
1.3 ภาชนะสาหรับการรองยอ้ ม

2. กางเกงมัดย้อม

การทาผา้ มดั ยอ้ มอาจไดร้ บั การพฒั นาให้ดีข้นึ ในตอนตน้ สมยั ของประเทศอินเดียก่อนทีจ่ ะ
มาถงึ ประเทศญีป่ ่ นุ เส้ือผา้ ของคนทวั่ ไปแสดงให้เห็นถงึ การเขยี นภาพสีน้าบนผนงั และเพดานถ้าท่ี อจนั ตา
เป็นแบบวงกลมสีขาวคลา้ ยกบั จะทาใหเ้ ห็นเป็นเหมือนการทาหางวงกลม ซ่ึงเป็นที่รู้จกั ในอินเดียว่าปรงั ผา้
มดั ยอ้ มท่มี ีในประเทศไทยและกมั พูชาน้นั เป็นเครื่องแสดงให้เห็นวา่ การมดั ยอ้ มเร่ิมตน้ มาจากสองประเทศน้ี
แพร่หลายเขา้ ไปยงั ประเทศอนิ โดนีเซีย วธิ ีการมดั ยอ้ มยงั นาไปใชใ้ นการตกแต่งผา้ ไหมช้นั ดีเพอ่ื ใชท้ าผา้
คลุมไหล่ สไบ และโสร่ง สาหรับชายหญงิ ของชาวชวาและบาหลี

การมดั ยอ้ มในแตล่ ะประเทศแสดงให้เห็นถึงการออกแบบท่ีแตกต่างกนั และลกั ษณะการใชส้ ีซ่ึง
ผูผ้ ลิตสามารถวางแนวทางและรูปแบบของผา้ เพอื่ ผลติ ออกไปทว่ั โลก ในระยะเวลาทแี่ ตกตา่ งกนั ตาม
รูปแบบของวฒั นธรรม

หลกั การสาคญั ในการทาผา้ มดั ยอ้ ม คือ ส่วนที่ถกู มดั คือส่วนท่ีไมต่ อ้ งการให้ตดิ สี ส่วนที่เหลอื หรือ
ส่วนท่ไี ม่ไดม้ ดั คือส่อนทต่ี อ้ งการให้สีตดิ การมดั เป็นการกนั สีนน่ั เอง

3.ประโยชน์ของกางเกงมดั ย้อม
1.เพ่อื เป็นการอนุรกั ษว์ ธิ ีการทาผา้ มดั ยอ้ ม
2.เกิดความคิดสร้างสรรคใ์ นคิดลวดลายของผา้ มดั ยอ้ ม ทาใหเ้ กิดลวดลายท่ใี หมๆ่ ข้ึน
3.สร้างความสามคั คแี ละสรา้ งปฏสิ มั พนั ธ์ใหก้ บั สมาชิกในกลุ่ม
4.ช่วยเสริมสร้างรายได้

บทท3ี่

วธิ กี ารดาเนินงาน

1.อปุ กรณ์

1 อุปกรณ์ในการยอ้ ม
2 กางเกงสีขาวหรือกางเกงท่หี มองคล้า
3 ภาชนะสาหรบั การรองยอ้ ม

วธิ กี ารทากางเกงมัดย้อม
๑. ความแน่นหนาของการมดั
กรณีแรกมดั มากจนเกินไปจนไม่เหลือพ้ืนที่สีแทรกซึมเขา้ ไปไดเ้ ลย ผลทไ่ี ดก้ ค็ ือไดส้ ีขาวของ
เน้ือผา้ เดิม อาจมสี ียอ้ มแทรกซึมเขา้ มาไดเ้ ลก็ นอ้ ยอยา่ งน้ีเกิดลายนอ้ ย
กรณีทสี่ องมดั นอ้ ยเกินไปเหลอื พ้นื ท่ีให้สียอ้ มตดิ เกือบเต็มผืน อยา่ งน้ีเกิดลายนอ้ ยเช่นกนั ท้งั
ผนื มีสียอ้ มแตแ่ ทบไมม่ ีลาย
กรณีทส่ี ามมดั เหมอื นกนั แต่มดั ไมแ่ น่นอยา่ งน้ีเทา่ กบั ไม่ไดม้ ดั เพราะหากมดั ไมแ่ น่นสีก็จะ
แทรกซึมผ่านเขา้ ไปไดท้ ้งั ผืน
๒. การใชอ้ ุปกรณ์ช่วยในการหนีบผา้ แลว้ มดั เพือ่ ใหเ้ กิดความแน่น และเกิดลวดลายตาม
แมแ่ บบที่ใชห้ นีบ ดงั น้นั ลายสวยเพยงใดข้นึ อยกู่ บั การออกแบบที่จะใชห้ นีบดว้ ย
๓. ความสม่าเสมอของสียอ้ ม สียอ้ มท่ีติดผา้ จะสม่าเสมอไดข้ ้ึนอยกู่ บั อูณหภูมคิ วามร้อนขณะ
นาผา้ ลงยอ้ ม และการกลบั ผา้ ไปมาการขยา่ ผา้ เกือบตลอดเวลาของการยอ้ มหน่ึงชว่ั โมงคร่ึง
ก่อนทจ่ี ะแช่ผา้ ไว้



บทท่ี 4

4.1สรุปความร้ทู ่ีได้รบั

ในการจัดทำโครงงานการงานอาชีพ เพอื่ การศึกษาเร่ืองทำกางเกงมัดย้อมนี้ มีผลการ
ดำเนนิ งานดังน้ี

1.ผลการพฒั นาสอื่ เพือ่ การศึกษา

การพฒั นาสอ่ื เพือ่ การศึกษา เรอ่ื งกางเกงมดั ยอ้ ม ผู้จดั ทำได้ดำเนินงานตามข้ันตอนในบทที่ 3 แลว้
ได้ลงมอื ปฏิบตั เิ ป็นท่ีเรยี บร้อย

2.ผลการทดลองทำกางเกงมดั ย้อม

จากการทำกางเกงมัดยอ้ ม ลวดลายท่ีสวยงามตาม และมีสีสันท่ไี ดจ้ ากธรรมชาติ ซึ่งคณะ
ผู้จัดทำและเพ่ือนๆได้ทดลองใช้แลว้ พบวา่ กางเกงมัดยอ้ มท่ีทำน้สี ามารถใสไ่ ดท้ ั้งเวลานอนและ
เวลาออกไปข้างนอกด้วย ซง่ึ ทางเราเลอื กนำสีพาสเทลมาทำเพราะเป็นท่ไี มฉ่ ูดฉาดจนเกินไป

บทท5ี่
สรุปผลการดาเนินงานและข้อเสนอแนะ

5.1สรุปผลการศึกษา
1.เพ่อื เป็นการอนุรักษว์ ิธีการทาผา้ มดั ยอ้ ม

2.เกิดความคิดสร้างสรรคใ์ นคิดลวดลายของผา้ มดั ยอ้ ม ทาใหเ้ กิดลวดลายที่ใหม่ๆข้นึ
3.สร้างความสามคั คแี ละสร้างปฏสิ มั พนั ธ์ใหก้ บั สมาชิกในกลมุ่
4.ช่วยเสริมสร้างรายได้

5.2ประโยชน์ท่ีได้รับจากการศึกษา

1. ทราบความเป็นมาของกางเกงมดั ยอ้ ม
2.สามารถทากางเกงมดั ยอ้ มใส่เองได้
3.สามารถสร้างรายไดใ้ หก้ บั ตนเอง
4.สามารถนาไปตอ่ ยอดในการทากางเกงมดั ยอ้ ม
ข้อเสนอแนะ

-ไมม่ ี-