กลุ่ม-กางเกงมัดย้อม

โครงงานอาชีพ

เร่ือง กางเกงมดั ยอ้ ม(มดั ยอ้ มพร้อมใจกนั F)

จดั ทาโดย

นางสาว ญาณาธร แสงลา เลขท่ี๒๖
นางสาว ณัฐธิดา ยศสุพรม เลขท่ี๒๗
นางสาว วราภรณ์ บตุ ตะโยธี เลขที่๒๙
นางสาว ภทั รวดี มเี พยี ร เลขท่ี๓๗

ช้นั มธั ยมศึกษาปี ท่ี๕/๑๐

นาเสนอ

คุณครู วนิดา บญุ พเิ ชฐวงศ์
ครูชานาญการพเิ ศษ

โรงเรียนสตรีราชินูทศิ
สานกั งานเขตพ้นื ที่การศึกษาเขต๒๐ อดุ รธานี

คานา

รายงานเล่มน้ีจดั ทาข้นึ เพอ่ื เป็นส่วนหน่ึงของวชิ า การงานอาชีพ(ง32102)ช้นั มธั ยมศกึ ษาปี ท5ี่
เพือ่ ใหไ้ ดศ้ ึกษาหาความรู้เร่ือง การทากางเกงมดั ยอ้ ม และไดศ้ ึกษาอยา่ งเขา้ ใจเพือ่ เป็นประโยชน์
แก่การเรียน

ผูจ้ ดั ทาหวงั วา่ รายงายเลม่ น้ีจะเป็นประโยชนแ์ ก่ผูอ้ า่ น หรือนกั เรียน นกั ศกึ ษา ทก่ี าลงั หา
ขอ้ มูลเกี่ยวกบั เร่ืองน้ีอยู่ หากมีขอ้ แนะนาหรือขอ้ ผิดพลาดประการใด ผจู้ ดั ทาขอนอ้ มรับไวแ้ ละ
ขออภยั มา ณ ที่น้ีดว้ ย

คณะผจู้ ดั ทา

บทที่1
บทนา

แนวคดิ ทมี่ า และความสาคญั

การนาผา้ มายอ้ มดว้ ยสีทไ่ี ดจ้ ากธรรมชาติ ไม่ใช่สิ่งแปลก หรือพ่งึ จะคน้ พบนวตั กรรมใหม่แตอ่ ยา่ ง
ใด แตค่ วามรู้ภมู ปิ ัญญาดงั กลา่ วไดถ้ กู คน้ พบ ปฏบิ ตั แิ ละถา่ ยทอดมาจากรุ่นสู่รุ่น ต้งั แตส่ มยั พทุ ธกาล ดงั จะ
เห็นไดว้ ่า พระพทุ ธเจา้ พร้อมสาวกท้งั หลายก็ใช้ผา้ บงั สุกลุ สีขาวทใ่ี ชส้ าหรบั ห่อศพมาซกั แลว้ ก็ยอ้ มดว้ ยสี
ธรรมชาตเิ พ่ือเป็นผา้ จีวรนุ่งห่มเหมอื นกนั ภูมิปัญญาการเอาผา้ แลว้ มายอ้ มดว้ ยสีธรรมชาติไม่ใช่ภมู ิปัญญา
ชาวของบา้ นธรรมดาๆ แตเ่ ป็นภมู ิปัญญาท่ีมาจากแนวคดิ ของพระพทุ ธเจา้ และชาวบา้ นก็ไดส้ ืบสานกนั มา
เป็นการยอ้ มผา้ สวมใส่จากสีธรรมชาติ จากการยอ้ มสีพ้นื ธรรมดามาเป็นการยอ้ มลายตา่ งๆรวมท้งั มดั หม่มี ดั
ยอ้ ม ซ่ึงการเรียนรู้และปฏบิ ตั กิ ิจกรรมดงั กล่าวเหมือนกบั เราไดเ้ รียนรู้และปฏิบตั ธิ รรมะไปดว้ ย เช่น เราจะได้
สมาธิจากการดึงปมชายผา้ หรือการพึงพาธรรมชาติและพ่งึ พาตวั เอง หรือการไม่ตามกระแสของสงั คมท่ี
ฟ้งุ เฟ้อ ฟ่ ุมเฟือยเกินความจาเป็น การทาผา้ มดั ยอ้ มใชเ้ อง เป็นความภาคภูมใิ จของคนทาและคนทจ่ี ะสวมใส่
ดว้ ย ทสี่ าคญั สีทไี่ ดจ้ ากธรรมชาติจะมีคุณสมบตั ใิ นการรกั ษาโรคภยั ไขเ้ จ็บไปในตวั ดว้ ย เช่น ผา้ ยอ้ มคราม
ยอ้ มฝางแดง เป็นตน้

1.2 วัตถุประสงค์
1.เพือ่ นาความรู้ท่ีไดไ้ ปเผยแพร่ให้เยาวชนและบคุ คลทว่ั ไปไดร้ ู้ถงึ ความสาคญั ของการยอ้ ม
2.เพอ่ื ศกึ ษาขอ้ มูลเก่ียวกบั การยอ้ มกางเกงในดา้ นตา่ งๆ
3.เพอ่ื สืบทอดความรู้จากรุ่นสู่รุ่นเพอ่ื ดารงและอนุรกั ษก์ ารทากางเกงมดั ยอ้ มน้ีไว้
4.เพื่อใหร้ ู้ถงึ วิธีการทากางเกงมดั ยอ้ ม
1.3 ขอบเขตการศึกษา
- ศึกษาความเป็นมาของผา้ มดั ยอ้ มอุปกรณท์ ใี่ ชใ้ นการทาและข้นั ตอนในการทาผา้ มดั ยอ้ ม
- สถานท่ี โรงเรียนสตรีราชินูทิศ
- ระยะเวลาการศกึ ษา 23 สิงหาคม - 23กรกฏาคม 2563
1.4 ประโยชน์ทีค่ าดว่าจะได้รับ
1.ไดอ้ นุรกั ษก์ างเกงมดั ยอ้ มซ่ึงเป็นหน่ึงในงานฝีมอื ของไทยให้คงอยู่
2.ไดร้ ับประสบการณแ์ ละความรู้จากการศกึ ษาการกางเกงมดั ยอ้ ม

บทท2ี่
เอกสารทเ่ี กี่ยวข้อง

โครงงานเรื่องการทากางเกงมดั ยอ้ ม ในเน้ือหาบทน้ีจะนาเสนอเอกสารท่เี ก่ียวขอ้ งดงั น้ี
1.อุปกรณท์ ่ีใชย้ อ้ ม
2.กางเกงสีขาวหรือกางเกงทีม่ ีสีหมองคล้า
3.ประโยชนข์ องกางเกงมดั ยอ้ ม

1.อุปกรณ์ที่ใช้ในการย้อม

1.1 อุปกรณ์ในการยอ้ ม
1.2 กางเกงสีขาวหรือกางเกงที่หมองคล้า
1.3 ภาชนะสาหรับการรองยอ้ ม

2. กางเกงมัดย้อม

การทาผา้ มดั ยอ้ มอาจไดร้ ับการพฒั นาให้ดีข้ึนในตอนตน้ สมยั ของประเทศอินเดียก่อนที่จะ
มาถงึ ประเทศญีป่ ่ ุน เส้ือผา้ ของคนทวั่ ไปแสดงให้เห็นถงึ การเขยี นภาพสีน้าบนผนงั และเพดานถ้าที่ อจนั ตา
เป็นแบบวงกลมสีขาวคลา้ ยกบั จะทาใหเ้ ห็นเป็นเหมือนการทาหางวงกลม ซ่ึงเป็นที่รู้จกั ในอินเดียวา่ ปรงั ผา้
มดั ยอ้ มท่มี ีในประเทศไทยและกมั พูชาน้นั เป็นเครื่องแสดงให้เห็นวา่ การมดั ยอ้ มเร่ิมตน้ มาจากสองประเทศน้ี
แพร่หลายเขา้ ไปยงั ประเทศอนิ โดนีเซีย วธิ ีการมดั ยอ้ มยงั นาไปใชใ้ นการตกแต่งผา้ ไหมช้นั ดีเพือ่ ใชท้ าผา้
คลุมไหล่ สไบ และโสร่ง สาหรบั ชายหญงิ ของชาวชวาและบาหลี

การมดั ยอ้ มในแตล่ ะประเทศแสดงให้เห็นถึงการออกแบบท่ีแตกต่างกนั และลกั ษณะการใชส้ ีซ่ึง
ผูผ้ ลิตสามารถวางแนวทางและรูปแบบของผา้ เพือ่ ผลติ ออกไปทว่ั โลก ในระยะเวลาท่ีแตกตา่ งกนั ตาม
รูปแบบของวฒั นธรรม

หลกั การสาคญั ในการทาผา้ มดั ยอ้ ม คอื ส่วนที่ถกู มดั คอื ส่วนท่ีไมต่ อ้ งการให้ตดิ สี ส่วนทีเ่ หลือหรือ
ส่วนท่ไี ม่ไดม้ ดั คือส่อนทต่ี อ้ งการให้สีติด การมดั เป็นการกนั สีนน่ั เอง

3.ประโยชน์ของกางเกงมดั ย้อม
1.เพ่อื เป็นการอนุรกั ษว์ ธิ ีการทาผา้ มดั ยอ้ ม
2.เกิดความคิดสร้างสรรคใ์ นคิดลวดลายของผา้ มดั ยอ้ ม ทาใหเ้ กิดลวดลายท่ใี หมๆ่ ข้ึน
3.สร้างความสามคั คแี ละสรา้ งปฏสิ ัมพนั ธใ์ ห้กบั สมาชิกในกลุ่ม
4.ช่วยเสริมสร้างรายได้

บทท3ี่

วธิ กี ารดาเนินงาน

1.อปุ กรณ์

1 อุปกรณ์ในการยอ้ ม
2 กางเกงสีขาวหรือกางเกงท่หี มองคล้า
3 ภาชนะสาหรบั การรองยอ้ ม

วธิ กี ารทากางเกงมัดย้อม
๑. ความแน่นหนาของการมดั
กรณีแรกมดั มากจนเกินไปจนไม่เหลือพ้ืนที่สีแทรกซึมเขา้ ไปไดเ้ ลย ผลทไ่ี ดก้ ค็ ือไดส้ ีขาวของ
เน้ือผา้ เดิม อาจมสี ียอ้ มแทรกซึมเขา้ มาไดเ้ ลก็ นอ้ ยอยา่ งน้ีเกิดลายนอ้ ย
กรณีท่สี องมดั นอ้ ยเกินไปเหลอื พ้นื ท่ีให้สียอ้ มตดิ เกือบเต็มผืน อยา่ งน้ีเกิดลายนอ้ ยเช่นกนั ท้งั
ผืนมีสียอ้ มแตแ่ ทบไมม่ ีลาย
กรณีท่สี ามมดั เหมอื นกนั แต่มดั ไมแ่ น่นอยา่ งน้ีเท่ากบั ไม่ไดม้ ดั เพราะหากมดั ไมแ่ น่นสีก็จะ
แทรกซึมผ่านเขา้ ไปไดท้ ้งั ผืน
๒. การใชอ้ ุปกรณ์ช่วยในการหนีบผา้ แลว้ มดั เพอ่ื ใหเ้ กิดความแน่น และเกิดลวดลายตาม
แมแ่ บบที่ใชห้ นีบ ดงั น้นั ลายสวยเพยงใดข้นึ อยกู่ บั การออกแบบทีจ่ ะใชห้ นีบดว้ ย
๓. ความสม่าเสมอของสียอ้ ม สียอ้ มท่ีติดผา้ จะสม่าเสมอไดข้ ้ึนอยกู่ บั อูณหภูมคิ วามร้อนขณะ
นาผา้ ลงยอ้ ม และการกลบั ผา้ ไปมาการขยา่ ผา้ เกือบตลอดเวลาของการยอ้ มหน่ึงชว่ั โมงคร่ึง
ก่อนทจี่ ะแช่ผา้ ไว้