ปูนปั้นเพชรบุรี

ปนู ป้ัน

เมืองเพชร

สาร

ประวตั คิ วามเป็นมา
ส่วนผสม
เครอื่ งมอื
การตาปนู
ขั้นตอนการปน้ั
ผลงาน
ประวัติอาจารยท์ องร่วง

บญั

๑
๓
๖
๗
๙
๑๑
๑๗

ประวตั ิ

ความเปน็

ปนู ปน้ั ชั้นครูข

ง า น ศิ ล ป ะ ปู น ป้ั น น
เพชรบุรี ท่ีสืบทอด
คร้ังกรุงศรีอยุธยา
งานเก่ียวกับศาสน
ตามวัดต่าง ๆ ของ
สุวรรณาราม กลุ่ม
กลุ่มข่างวัดพระทร
กลุ่มช่างมีเอกลักษ
ตน เมื่อพบเห็นผล
ของกลมุ่ ช่างวัดใด

มา

ของเพชรบรุ ี
นั บ เ ป็ น ส กุ ล ข่ า ง ส า ข า ห น่ึ ง ข อ ง
ดต่อกันมาไม่ขาดลาย นับแต่เมื่อ
าเป็นราชธานี งานส่วนใหญ่เป็น
นาจึงทาให้เกิดกลุ่มช่างปูนปั้นข้ึน
งเพชรบุรี อาทิ กลุ่มช่างวัดใหญ่
มช่างวัดเกาะ (แก้วสุทธาราม)
รง กลุ่มช่างวัดยาง ฯลฯ แต่ละ
ษณ์เด่นเป็นพิเศษเฉพาะกลุ่มของ
ลงานจึงสังเกตได้ทันทีว่าเป็นฝีมือ
ด

สว่ น

ท่กี ล

ปนู ขาว
๑ กระป๋อง

ทรายละเอียด
๑ กระป๋อง

ผสม

มกลืน

น้าตาลโตนด
๑ แกว้

กาวหนงั สตั ว์
๒ แก้ว

สว่ นผสม

ทีก่ ลมกลนื

กระดาษฟาง
๑ แกว้

เครื่องมอื

ปน้ั ปูน

เกรยี งเล็ก

ใช้สาหรับวาดลวดลาย

แปรง

ใช้สาหรบั ชุบนา้

แผน่ รองป้นั

ใชส้ าหรบั ชุบนา้

ถังนา้

ใช้สาหรับใสน่ ้า

กรรกมาวรธิ

ขน้ั แรก

นาปูนขาวละทรายละเอียดผสมคลุกเคล้าเข้า
ด้วยกันตามอัตราส่วนใส่ภาชนะ นาน้าสะอาดใส่

ลงจนท่วม ท้ิงไว้ประมาณ
๔ วัน ซ่ึงเรียกว่า “การ
หมักปูน”เพ่ือลดความเค็ม
ของปนู

ขนั้ สอง

เ คี่ ย ว น้ า ต า ล ใ ห้
เหนีย วกว่าน้าด่ืม ส่วน
ก า ว ห นั ง สั ต ว์ เ คี่ ย ว ใ ห้
เหนยี วแบบยางมะตมู

ตาปูน

ข้ันสาม

นากระดาษฟางแช่น้าประมาณ ๑ ช่ัวโมง
ใหร้ ู้สึกว่ากระดาษเปื่อย

ข้ันสี่

นาปูนขาวท่ีหมักไว้
ใ ส่ ค ร ก แ ล้ ว โ ค ล ก ใ ห้ เ ข้ า
กั น จ า ก น้ั น ฉี ก ก ร ะ ด า ษ
ฟางใส่ลงไปจนเข้ากันดี
นาน้าตาลและกาวหนัง
สัตว์ท่ีเคี่ยวไว้หยอดลง
ไปเม่ือส่วนผสมเข้ากันดี
แล้วให้นาใส่ถุงพลาสติก
เกบ็ ไว้

ขั้นกตาอรน

การขนึ้ โครงแบบ

เ ป็ น ก า ร ร่ า ง แ บ บ ว่ า จ ะ ป้ั น
อะไร ถ้าเป็นงานลอยตัวก็จะ
ทาการขึ้นโครงร่างโดยใช้ลวด
หรอื เส้นเหล็กมาออกแบบ

การโกลนปนู

เป็นก ารนาปูนเทือกหรือ
ปูนซีเมนต์ข้ึนรูปตามที่ร่างไว้
เพือ่ เปน็ ฐานยดึ กบั โครงร่าง

ปน้ั ปูน

การปนั้
เปน็ การปนั้ ตามแบบท่ีร่างไว้
จะใช้เกียงป้ันปูนตามรูปแบบ
ลักษณะของลายท่รี า่ งไว้

การตกแตง่ ลวดลาย

เป็นการตกแต่งลวดลายเม่ือได้
รูปแบบท่ไี ด้สดั สว่ นทสี่ วยงามแลว้

ผล

งาน









ประวตั ิ

อาจารย

เปน็ ศลิ ปินปนู ปัน้ และผูเ้ ชี่ยวชาญด้านศิ
จินตนาการอันบรรเจดิ ทม่ี ีรปู แบบในการปั้น
ท่สี บื ทอดและอนรุ ักษ์ศิลปะปูนปัน้ ดัง้ เดมิ ของ

ได้รบั การยกย่องเชดิ ชเู กยี รติเปน็ ศิลปนิ
(ประณตี ศลิ ป์–ศิลปะปนู ปั้น) พุทธศกั ราช

เกดิ เมอ่ื วนั ที่ ๘ พฤศจิกายน พุทธศั
อาจารยท์ องรว่ งแต่เดิมเป็นคนจงั หวัดสมุท

ปจั จุบันเปดิ บา้ นเป็นศนู ย์การเรยี นรูป้ นู
“ทเ่ี ปิดสอนตอนน้ี เดก็ จะมาเรยี นเพือ่ รู้
ดงู านเก่าๆจะไดด้ ูรู้เรือ่ ง ไมใ่ ชม่ าเรียนเพอ่ื นาไ
เพ่อื เปน็ ช่างกม็ ี น่ันคือคนท่ีไมไ่ ด้เรียนหนงั สื

ทองร่วง

ลปะปูนป้ัน มฝี ีมือยอดเย่ียมและ
และสูตรเฉพาะตวั ในการตาปนู
ช่างเมืองเพชร
แหง่ ชาติสาขาทศั นศลิ ป์
๒๕๕๔
กราช ๒๔๘๖ ปจั จบุ ันอายุ ๗๗ ปี
รสงคราม
ป้นั อาจารย์ทองร่วงกลา่ วว่า
ร้เู พอื่ ท่ีจะไดเ้ อาไปใช้เวลาไปดโู บราณสถาน
ปทามาหากนิ แต่บางคนมาเป็น
อมาหัดทาเพือ่ นาไปเป็นอาชีพ”

ผูจ้ ดั

นางสาวกลั ชนา มา
นักศกึ ษา สาขาคอมพิวเต

มหาวิทยาลั

นางสาวนสั รนิ ทร์ จาเราะ
นกั ศกึ ษา สาขาคอมพวิ เตอร์ คณะ

มหาวทิ ยาลยั ราชภัฏ

ทา

พนั ธ์ุ รหสั ๖๐๔๑๕๐๖๐๒
อร์ คณะเทคโนโลยสี ารสนเทศ
ยราชภัฏเพชรบรุ ี

มาหาแดง รหสั ๖๐๔๑๕๐๕๒๗
เทคโนโลยีสารสนเทศ
เพชรบรุ ี

อา้ ง

บัวไทย แจ่มจันทร์, ๒๕๓๕. ช่างเมอื งเพชร,
ศูนยว์ ัฒนธรรมจงั หวดั เพชรบุรี, ๒๕๒๙. ช่างปูน
องค์การบริหารสว่ นตาบลช่องสะแก, ๒๕๕๖.ศิลปิ

http://1ab.in/uYD

สถานท่ี ศนู ยก์ ารเรียนรงู้ านปนู
ทป่ี รึกษา อาจารย์เอ้ือมพร

อิง

โรงพมิ พเ์ พชรภูมิการพมิ พ์: เพชรบรุ ี.
ป้นั เมอื งเพชร, ดา่ นสทุ ธาการพมิ พ:์ กรงุ เทพฯ.
นแหง่ ชาติ สาขาทศนศิลป์, คน้ หาเมอ่ื ๒๙ ต.ค. ๒๕๖๓:

ปน้ั อ.ทองรว่ ง เอมโอษฐ
โตภาณุรกั ษก์ ุล

Youtube