รำ วงมาตรฐาน จัดทำ โดย ด.ญ .ปริยากร บัวจีน ม.2/4 เลขที่31 เสนอ คุณครูนฤนาถ สุวรรณจุณี โรงเรียนเบญจมราชูทิศ
ประวัติของรำ วงมาตรฐาน รำ วงมาตรฐาน เป็นการแสดงที่มีวิวัฒนาการมาจาก “ รำ โทน “ เป็นการรำ และร้องของ ชาวบ้าน ซึ่งจะมีผู้รำ ทั้งชาย และหญิง รำ กันเป็นคู่ ๆ รอบ ครกตำ ข้าวที่วางคว่ำ ไว้ หรือไม่ก็รำ กันเป็นวงกลม โดยมีโทนเป็นเครื่องดนตรีประกอบจังหวะ ลักษณะการรำ และร้องเป็นไปตาม ความถนัด ไม่มีแบบแผนกำ หนดไว้ คงเป็นการรำ และร้องง่าย ๆ มุ่งเน้นที่ความสนุกสนาน รื่นเริงเป็นสำ คัญ เช่น เพลงช่อมาลี เพลงยวนยาเหล เพลงหล่อจิงนะดารา เพลงตามองตา เพลงใกล้เข้าไปอีกนิด ฯลฯ ด้วยเหตุที่การรำ ชนิดนี้มีโทนเป็นเครื่องดนตรีประกอบจังหวะ จึง เรียกการแสดงชุดนี้ว่า “ รำ โทน “ ต่อมาเมื่อปีพ.ศ. ๒๔๘๗ ในสมัยจอมพล ป. พิบูลสงคราม เป็นนายกรัฐมนตรี รับบาลตระหนักถึง ความสำ คัญของการละเล่นรื่นเริงประจำ ชาติ และเห็นว่าคนไทยนิยมเล่นรำ โทนกันอย่างแพร่ หลาย ถ้าปรับปรุงการเล่นรำ โทนให้เป็นระเบียบทั้งเพลงร้องลีลาท่ารำ และการแต่งกาย จำ ทำ ให้การเล่นรำ โทนเป็นที่น่านิยมมากยิ่งขึ้น จึงได้มอบหมายให้กรมศิลปากรปรับปรุงรำ โทน เสียใหม่ให้เป็นมาตรฐาน มีการแต่งเนื้อร้อง ทำ นองเพลงและนำ ท่ารำ จากแม่บทมากำ หนด เป็นท่ารำ เฉพาะแต่ละเพลงอย่างเป็นแบบแผน
เพลงงามแสงเดือน เพลงคืนเดือนหงาย เพลงมาซิมารำ เพลงชาวไทย เพลงรำ วงมาตรฐาน รำ วงมาตรฐาน ประกอบด้วยเพลงทั้งหมด ๑๐ เพลง กรมศิลปากรแต่งเนื้อร้องจำ นวน ๔ เพลง คือ
เพลงรำ วงมาตรฐาน ท่านผู้หญิงละเอียด พิบูลสงคราม แต่งเนื้อร้องเพิ่มอีก ๖ เพลง ส่วนทำ นองเพลง ทั้ง ๑๐ เพลง กรมศิลปากร และกรมประชาสัมพันธ์เป็นผู้แต่ง เพลงดวงจันทร์วันเพ็ญ เพลงดอกไม้ของชาติ เพลงดวงจันทร์ขวัญฟ้า เพลงหญิงไทยใจงาม เพลงบูชานักรบ เพลงยอดชายใจหาญ
เพลงและท่ารำ วงมาตรฐาน
1.เพลงงามแสงเดือน ท่าที่1 ใช้ท่าสอดสร้อยมาลา ความหมาย ยามที่แสงจันทร์ส่องมายังโลก ทำ ให้โลกนี้ ดูสวยงาม ผู้คนที่มา เล่นรำ วงยามที่แสงจันทร์ส่องก็มี ความงดงามด้วย การรำ วงนี้เพื่อ ให้มีความสนุกสนาน มีความ สามัคคีกัน และละทิ้งความทุกข์ให้ หมดสิ้นไป
2.เพลงชาวไทย หน้าที่ที่ชาวไทยพึงมีต่อประเทศชาตินั้น เป็นสิ่งที่ ทุกคนควรกระทำ อย่าได้ละเลยไปเสีย ในการที่เราได้ มาเล่นรำ วงกัน อย่างสนุกสนาน ปราศจากทุกข์โศก ทั้งปวงนี้ ก็เพราะว่าประเทศไทยเรา มีเอกราช ประชาชนมีเสรีในการคิดจะทำ สิ่งใด ๆ ดังนั้นเราจึง ควร ช่วยกันเชิดชูชาติไทย ให้เจริญรุ่งเรืองต่อไป เพื่อความสุขยิ่ง ๆ ขึ้นไป ความหมาย ท่าที่ 2 ชักแป้งผัดหน้า
ความหมาย 3.เพลงรำ มาซิมารำ ขอพวกเรามาเล่นรำ วงกันให้สนุกสนานเถิดในยาม ว่างเช่นนี้จะได้คลายทุกข์ ถึงเวลางานเราก็จะทำ งาน กันจริงๆ เพื่อจะได้ไม่ลำ บาก และการรำ ก็จะรำ อย่างมี ระเบียบแบบแผน ตามวัฒนธรรมไทยของเราแล้วจะดู งดงามยิ่ง ท่าที่ี 3 รำ ส่าย
4.เพลงกลางคืนเดือนหงาย ท่าที่ 4 สอดสร้อยมาลาแปลง เวลากลางคืน เป็นคืนเดือนหงาย มีลมพัดมาเย็นสบายใจแต่ก็ยัง ไม่สบายใจเท่ากับการที่ได้ผูกมิตรกับผู้อื่น และที่ร่มเย็นไปทั่ว ทุก แห่งยิ่งกว่าน้ำ ฝนที่โปรยลงมา ก็คือการที่ประเทศไทยเป็นประเทศ ที่เป็นเอกราช มีธงชาติไทยเป็นเอกลักษณ์ ทำ ให้ร่มเย็นทั่วไป ความหมาย
ความหมาย 5.เพลงดวงจันทร์วันเพ็ญ พระจันทร์เต็มดวงที่ลอยอยู่บนท้องฟ้านั้นช่างดู สวยงาม เพราะเป็นพระจันทร์ทรงกลด คือมีแสง เลื่อมกระจายออกรอบดวงจันทร์ทั้งดวง แต่ถึงจะ งามอย่างไรก็ยังไม่เท่าความงามของดวงหน้าหญิง สาว ที่ดูผุดผ่องมีน้ำ มีนวล อีกทั้งรูปร่างก็ดูสมส่วน กิริยาวาจาก็อ่อนหวานไพเราะ สมแล้วกับที่เปรียบ ว่าหญิงไทยนี้คือดอกไม้ ท่าที่ 5 แหกเต้าเข้ารัง ท่าที่ 6 ผาลาเพียงไหล่
6.เพลงดอกไม้ของชาติ ผู้หญิงไทยเปรียบเสมือนดอกไม้อันเป็นเอกลักษณ์ของ ประเทศไทย การร่ายรำ ด้วยการแสดงออกอย่างอ่อนช้อย งดงามตามรูปแบบความเป็นไทยแสดงให้เห็นถึงความ เจริญทางด้านวัฒนธรรมของคนไทย นอกจากผูหญิงจะดี เด่นทางด้านความงามแล้วยังมีความอดทน สามารถ ทำ งานบ้าน ช่วยเหลืองานผู้ชายหรือแม้งานสำ คัญ ๆ ระดับประเทศก็สามารถช่วยเหลือได้เป็นอย่างดีไม่แพ้ ผู้ชาย ความหมาย ท่าที่ 7 ท่ารำ ยั่ว
7.เพลงหญิงไทยใจงาม ดวงจันทร์ที่ส่องแสงอยู่บนท้องฟ้ามีความงดงามมาก และยิ่งได้ แสงอันระยิบระยับของดวงดาวด้วยแล้ว ยิ่งทำ ให้ดวงจันทร์นั้นงาม เด่นยิ่งขึ้น เปรียบเหมือนกับดวงหน้าของหญิงสาวที่มีความงดงาม อยู่แล้ว ถ้ามีคุณความดีด้วย ก็จะทำ ให้หญิงนั้นงามเป็นเลิศ ผู้หญิง ไทยนี้เป็นขวัญใจของชาติ เป็นที่เชิดหน้าชูตาของชาติ รูปร่างก็ งดงาม จิตใจก็กล้าหาญ ดังที่มีชื่อเสียงปรากฏอยู่ทั่วไป ความหมาย ท่าที่ 8 พรมสี่หน้า ท่าที่ 9 ยุงฟ้อนหาง
8.ดวงจันทร์ขวัญฟ้า ในเวลาค่ำ คืนท้องฟ้ามีดวงจันทร์ประจำ อยู่ ในใจของชายก็มี หญิงอันเป็นสุดที่รักประจำ อยู่เช่นกัน สิ่งที่เทิดทูนยกย่องไว้ก็ คือ ชาติไทยที่เป็นเอกราช มีอิสระแก่ตนไม่ขึ้นกับใคร และสิ่งที่ แนบสนิทอยู่ในใจของชายก็คือหญิงอันเป็นสุดที่รัก ความหมาย ท่าที่ 10 ช้างประสานงา ท่าที่ 11 จันทร์ ทรงกลดแปลง
9.เพลงยอดชายใจหาญ ความหมาย ขอผูกมิตรไมตรีกับชายผู้กล้าหาญ และจะขอมีส่วนในการทำ ประโยชน์ทำ หน้าที่ของ ชาวไทย แม้จะลำ บากยากแค้น ก็จะขอช่วยเหลือจนเต็มความ สามารถ ท่าที่ 12 ท่าชายจ่อเพลิงกาฬ ท่าที่ 13 ท่าหญิงชะนีร่ายไม้
10. เพลงบูชานักรบ ความหมาย ขอผูกมิตรไมตรีกับชายผู้กล้าหาญ และจะขอมี ส่วนในการทำ ประโยชน์ทำ หน้าที่ของชาวไทย แม้จะ ลำ บากยากแค้น ก็จะขอช่วยเหลือจนเต็มความ สามารถ ท่าที่ 14 หญิง ขัดจางนาง ชายท่าจันทร์ ทรงกลด ท่าที่ 15-16 หญิงล่อแก้ว ชายขอแก้ว
การแต่งกายมีทั้ มี ทั้ งหมด 4 แบบ ดังนี้ 1.แบบชาวบ้า บ้ น 2.แบบรัช รั กาลที่ ๕ 3.แบบสากลนิยม 4.แบบราตรีส รี โมสร การแต่งกายรำ วงมาตรฐาน
ชาย นุ่งผ้าโจงกระเบน สวมเสื้อ สื้ คอพวง มาลัย เอวคาดผ้าห้อยชายด้านหน้า ญิง นุ่งโจงกระเบน ห่มผ้าสไบอัดจีบ จี ปล่อยผม ประดับดอกไม้ที่ ม้ ที่ ผมด้านซ้า ซ้ ย คาดเข็ม ข็ ขัด ขั ใส่เ ส่ ครื่อ รื่ งประดับ แบบที่ 1 แบบชาวบ้า บ้ น
ผู้ชาย นุ่งโจงกระเบน สวมเสื้อ สื้ ราชปะแตน ใส่ถุ ส่ ง ถุ เท้า รองเท้า ผู้หญิง นุ่งโจงกระเบน สวมเสื้อ สื้ ผ้าลูก ลู ไม้ สไบพาดบ่า บ่ ผูก เป็น ป็ โบว์ ทิ้งชายไว้ ข้า ข้ งลำ ตัวด้านซ้า ซ้ ย ใส่เ ส่ ครื่อ รื่ งประดับมุก แบบที่ 2 แบบรัช รั กาลที่ 5
ชาย แต่งชุดสูท สู สากล สวมเสื้อ สื้ เชิ้ตชิ้แขนยาว ผูก เนคไท สวมรองเท้า หญิง ชุดไทย แบบที่ 3 แบบสากลนิย นิ ม
ผู้ชาย นุ่งกางเกงขายาว สวมเสื้อ สื้ พระราชทานแขนยาว มีผ้ มี ผ้ าคาด เอวห้อย ชายด้านหน้า ผู้หญิง นุ่งกระโปรงยาวจีบ จี หน้านาง ใส่เ ส่ สื้อ สื้ จับ จั เดรป ชายผ้าห้อย จากบ่า บ่ ลงไปทางด้านหลัง เปิดไหล่ขวา ศีรษะทำ ผมเกล้าเป็น ป็ มวยสูง สู ใส่เ ส่ กี้ยว และ เครื่อ รื่ งประดับ แบบที่ 4 ราตรีส รี โมสร
รูปแบบการแสดงรำ วง มาตรฐาน รูปแบบ และลักษณะการแสดง รำ วงมาตรฐาน เป็น ป็ การรำ หมู่ปมู่ ระกอบด้วยผู้แสดง ๘ คน ท่า รำ ประดิษฐ์ขึ้ ฐ์ น ขึ้ จากท่ารำ มาตรฐานในเพลงแม่บ ม่ ท ความ สวยงามของการรำ อยู่ที่ ยู่ ที่ กระบวนท่ารำ ที่มีลั มี ลั กษณะเฉพาะใน แต่ละเพลง และเครื่อ รื่ งแต่งกายไทยสมัย มั ต่าง ๆ รวมทั้งรูป แบบการแสดงในลักษณะการแปรแถวเป็น ป็ วงกลม
วิธี วิ ก ธี ารแสดงรำ วง มาตรฐาน วิธี วิ แ ธี สดงรำ วงมาตรฐาน แสดงแบบระบำ หมู่ หญิงคู่ช คู่ ายหลาย ๆ คู่ ( ไม่ค ม่ วรน้อยกว่า ว่ 5 คู่ ) เดินวงทวนเข็ม ข็ นาฬิกา ( วนซ้า ซ้ ย ) ก่อนรำ หญิง-ชาย ทำ ความเคารพกันด้วยการไหว้ ก่อนรำ แต่ละเพลงจะมีด มี นตรีนำ รี นำ 1 วรรคเพื่อ พื่ ให้ผู้รำ เตรีย รี มตัวทัน แต่ละเพลงต้องรำ ด้วยท่ารำ ประจำ เพลง ไม่ค ม่ วรเปลี่ยนแปลงท่ารำ