2020 йил 25 январдан чиқа бошлаган
Ижтимоий-сиёсий газета № 228 (750), 2022 йил 8 ноябрь, сешанба
ЖА²ОН ТУРИЗМ ТАШКИЛОТИ БИЛАН ²АМКОРЛИКНИ КЕНГАЙТИРИШ
МУ²ИМЛИГИ ¯АЙД ЭТИЛДИ
Ўзбекистон Республикаси Президенти
Шавкат Мирзиёев 7 ноябрь куни
Жаҳон туризм ташкилоти (ЮНВТО)
бош котиби Зураб Пололикашвилини
қабул қилди.
Учрашув кун тартибидан мамла- Суҳбатда Зураб Пололикашви-
катимиз ва Бирлашган Миллатлар ли Ўзбекистонда замонавий туризм
Ташкилотининг ушбу нуфузли ихти- инфратузилмасини ривожлантириш,
сослашган ҳукуматлараро тузилмаси жумладан, ташқи ва ички туризм
ўртасидаги амалий ҳамкорликни янада кўрсаткичларининг сифатли ўсишига
кенгайтириш масалалари ўрин олди. хизмат қиладиган ишбилармонлик
ташаббусларини амалга ошириш
Ўзбекистон 1993 йилдан буён учун қулай шароитлар яратишга қа-
ЮНВТО аъзоси эканини таъкидлаш ратилган ислоҳотлар натижаларини
зарур. Ўтган даврда тармоқнинг улкан юксак баҳолади.
салоҳиятини рўёбга чиқариш ва Ўзбе-
кистоннинг туризм брендини халқаро Мамлакатимиз билан ЮНВТО ўр-
миқёсда илгари суришга қаратилган тасидаги ҳамкорликни кенгайтириш
муҳим ташаббус ва қўшма дастурлар бўйича “йўл харитаси”ни қабул қилиш,
амалга оширилди. Юртимизда Ташки- унга Ўзбекистоннинг туризм бренди-
лотнинг Буюк ипак йўли бўйича минта- ни илгари суриш, самарали ахборот
қавий офиси фаолият юритмоқда. кампанияларини ўтказиш, юқори ма-
лакали кадрларни тайёрлаш, бошқа
Кейинги йилларда шериклик сези- муҳим лойиҳаларни амалга ошириш
ларли даражада фаоллашди. Бугунги чора-тадбирларини киритишга кели-
кунда 2023 йилда Самарқанд шаҳрида шиб олинди.
ЮНВТО Бош Ассамблеясининг 25-сес-
сиясини ўтказишга биргаликда тайёр- ЎзА
гарлик кўрилмоқда.
Ўзбекистон Республикаси Президенти
Матбуот хизмати сурати.
ªЗБЕКИСТОН ПРЕЗИДЕНТИ ²УДУДЛАРДА САНОАТНИ РИВОЖЛАНТИРИШ
ТУРКМАНИСТОН ХАЛ¯ МАСЛА²АТИ ЧОРАЛАРИ БЕЛГИЛАНДИ
РАИСИ БИЛАН ТЕЛЕФОН ОР¯АЛИ
Президент Шавкат Мирзиёев раислигида 7 ноябрь куни маҳаллий саноатни ривожлантириш масалалари
МУЛО¯ОТ ¯ИЛДИ бўйича видеоселектор йиғилиши ўтказилди.
7 ноябрь куни Ўзбекистон Республикаси Мамлакатимизда тадбиркорликка яратилган ша- Европага саноат экспорти ҳажмини 700 миллион дол- шароитларни кенгайтириш мақсадида бу маҳаллалар
Президенти Шавкат Мирзиёев ва роитлар туфайли ҳудудларда кичик ишлаб чиқариш- ларга етказиш имконияти борлиги айтилди. атрофида мебель саноати марказлари ташкил қилиш
лар кўпаймоқда. Одамлар иш билан таъминланиб, зарурлигини таъкидлади.
Туркманистон Миллий Кенгаши Халқ Маслаҳати бозорбоп маҳсулотлар тайёрланмоқда. Лекин дунёдаги Маҳаллий саноатнинг энг катта тармоқларидан
Раиси Гурбангули Бердимуҳамедовнинг телефон ҳозирги мураккаб вазият, транспорт-логистикадаги узи- бири — тўқимачилик. Сўнгги йилларда юртимиз тад- Мебелсозлик учун божхона имтиёзлари муддатини
лишлар бу тармоққа ҳам таъсир қиляпти. биркорлари бу йўналишни яхши ўзлаштирди. Шунга 2024 йил 1 январга қадар узайтириш, бу тармоқдаги ло-
орқали мулоқоти бўлиб ўтди. қарамай, ҳали ҳам четдан олиб келинаётган маҳсу- йиҳаларни кўпайтириш бўйича кўрсатмалар берилди.
Жорий йилнинг 9 ойида юртимизда саноат 5,3 фоиз лотлар бор.
Ўзбекистон билан Туркманистон ўр- учрашув ва тадбирларнинг самарали ўсган. Лекин 65 та йирик ҳудудий корхонада ишлаб чи- Заргарликда ҳам имкониятлар жуда кенг. Юрти-
тасидаги дўстлик, яхши қўшничилик ва натижалари юксак баҳоланди. қариш камайган. Давлат томонидан маблағ ажратилган Шу боис, “Ўзтўқимачиликсаноат” уюшмасига камида мизнинг ўзида 300 миллион долларлик бозор бор. Бу
стратегик шериклик муносабатларини бўлса-да, 118 та саноат зонасига ҳалигача инфратузил- 50 хил турдаги янги маҳсулотларни маҳаллийлашти- талабни бемалол маҳаллий заргарлар қондириши
янада ривожлантириш ва кенгайтириш- Эришилган келишувлар ва имзолан- ма олиб борилмаган. Экспортда GSP+ имкониятидан риш бўйича вазифа қўйилди. Бундай лойиҳалар учун мумкин. Шу боис, уларни қўллаб-қувватлаш учун 1 де-
нинг долзарб масалалари кўриб чиқилди. ган битимларни, шу жумладан, фаол етарлича фойдаланилмаяпти. тижорат банкларига 100 миллион доллар, гиламчилик кабрдан бошлаб, қатор енгилликлар белгиланди.
парламентлараро мулоқотлар ва ал- учун 50 миллион доллар маблағ жойлаштирилади. Ев-
Суҳбат аввалида давлатимиз раҳбари машинувларни давом эттириш орқали Танқидий руҳда ўтган йиғилишда шу каби камчилик- ропа давлатлари, Туркия, Миср, Марокашга газлама ва Жумладан, олтин ва кумушга кечиктириб тўлаш учун
Туркманистон Президенти Сердар Бер- амалга ошириш муҳимлиги қайд этилди. лар, соҳадаги долзарб вазифалар муҳокама қилинди. трикотаж мато экспорти учун транспорт харажатлари- барча банклар ва Экспортни рағбатлантириш агентлиги
димуҳамедовга ўзининг самимий саломи нинг 70 фоизи қоплаб берилади. кафолатлари қабул қилинади. Бу имконият якка тар-
ва энг эзгу тилакларини билдирди. Шу ҳафта охирида Самарқандда — Саноат тармоқлари раҳбарлари, ҳокимлар бу тибдаги заргарлар учун ҳам берилади. Заргарлик учун
ўтказиладиган Туркий давлатлар таш- қийин шароитда имконият излаши, ички захираларни Умуман, тўқимачилик тармоғини янгича суръатда зарур хомашёларни вақтинча олиб кириш ва олиб чи-
Ўзбекистон Президентининг жорий килоти саммитининг кун тартибидаги ишга солиб, таклиф ва ташаббус кўрсатиши керак. ривожлантириш, келгуси йилда 5 миллиард долларлик- қишда лицензия талаби бекор қилинади, қимматбаҳо
йил 20-21 октябрь кунлари Туркма- масалалар ҳам кўриб чиқилди. Ҳамма масалаларни ўз кучимиз, меҳнатимиз, инти- дан зиёд экспорт қилиш бўйича дастур қабул қилинади. ва безак тошлари божхона тўловларидан озод этилади.
нистонга амалга оширилган расмий лишимиз билан фақат ўзимиз ҳал қиламиз, — деди
ташрифи давомидаги олий даражали ЎзА Шавкат Мирзиёев. Яна бир кенг қамровли йўналиш — қурилиш мате- Йиғилишда экспортни ошириш масаласига алоҳида
риаллари ишлаб чиқариш. Бу тармоқда маҳсулот тури эътибор қаратилди.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг Маиший техника, гилам, мебель ишлаб чиқарувчи- ҳам, иш ўринлари ҳам кўп. Шу боис, Президентимиз
ҚАРОРИ ларни кафолатли хомашё билан таъминлаш, кам қув- бундай корхоналарни қўллаб-қувватлашга қаратилган — Келгуси йилда экспортни қўллаб-қувватлашни кен-
ватда ишлаётган корхоналарга кўмаклашиш бўйича “саноат ипотекаси” дастурини ишлаб чиқиш ташаббу- гайтирамиз. Бундан буён, тармоқларга субсидиялар экс-
ЖИСМОНИЙ ТАРБИЯ ВА СПОРТ кўрсатмалар берилди. сини билдирди. Бунга биринчи босқичда 50 миллион порт ҳажмига қараб бериладиган тизим бўлади. Бугунги
СО²АСИДА КАДРЛАРНИ ТАЙЁРЛАШ доллар йўналтирилади, кредитлар 7 йиллик, 2 йил им- йиғилиш натижаси бўйича ҳудудий саноатни ривожлан-
Маълумки, Ўзбекистон ўтган йили Европа Иттифо- тиёзли давр билан берилади. тиришга қўшимча 300 миллион доллар ва 350 миллиард
²АМДА ИЛМИЙ ТАД¯И¯ОТЛАР қининг GSP+ номли кенгайтирилган преференциялар сўм маблағ ажратилади. Кўзланган марраларга эришил-
ТИЗИМИНИ ЯНАДА ТАКОМИЛЛАШТИРИШ тизимига қабул қилинган эди. Унинг доирасида 6 минг Нукус шаҳри, Булоқбоши, Қоровулбозор, Фориш, са, келгуси йилда қўшимча 2 миллиард доллар экспорт-
200 дан ортиқ маҳсулот турларини Европа бозорига Чуст, Пахтачи, Сариосиё, Ўзбекистон туманларида қу- ни таъминлаш мумкин, — деди Президент.
ЧОРА-ТАДБИРЛАРИ Тª¡РИСИДА имтиёзли шартларда экспорт қилиш мумкин. Бунинг рилиш материаллари индустриал зоналари, Ангрен
учун давлатимиз томонидан транспорт харажатларига шаҳрида чинни идишлар ва сантехника буюмлари Умуман, келгуси йилда 8 миллиард долларликдан
70 фоизгача субсидия ҳам берилмоқда. Лекин тўқи- кластери ташкил этилиши айтилди. зиёд ҳудудий саноат маҳсулотларини экспорт қилиш
мачилик маҳсулотлари экспортининг 6 фоизи, электр чоралари таҳлил қилинди. Ўзбекистоннинг элчиларига
техникасининг 3 фоизи, ипак ва озиқ-овқатнинг 1 фоизи Бу тармоқда экспортни 1 миллиард долларга етка- хориждан замонавий технологиялар ва инвестициялар
Европага сотиляпти, холос. зиш мақсад қилиб қўйилди. жалб этиш вазифаси қўйилди.
Давлатимиз раҳбари маҳаллий корхоналарнинг Мебелсозлик бугунги кунда халқ ҳунармандчилиги Йиғилишда муҳокама қилинган масалалар юзасидан
халқаро сертификатлар олиб, ташқи бозорга чиқишига даражасига кўтарилган. Бухоро, Наманган, Самарқанд, саноат тармоқлари раҳбарлари, ҳокимлар сўзга чиқди.
кўмаклашиш зарурлигини таъкидлади. Келгуси йилда Андижон, Фарғона ва Хоразмда 100 га яқин маҳалла
шунга ихтисослашган. Президентимиз ҳунармандларга ЎзА
САМАРҚАНД САММИТИ ОЛДИДАН
Жисмоний тарбия ва спорт соҳаси- ўринларда — Университет) ҳамда ТУРКИЙ ДАВЛАТЛАР ТАШКИЛОТИ –
да малакали кадрлар тайёрлаш, таъ- унинг филиалларида: ªЗБЕКИСТОН ТАШ¯И СИЁСАТИНИНГ УСТУВОР ЙªНАЛИШИ
лим жараёнини халқаро стандарт-
ларга мослаштириш ва бошқарув таълим дастурлари халқаро рей- Марказий Осиё ва Яқин Шарқ халқлари Туркий халқлар яшаб келган минтақалар ўхшаш қадриятлар, балки қадимдан савдо
тизимини рақамлаштириш, педагогик тингда юқори бўлган хорижий олий қадимдан бир-бири билан ўзаро алоқада минг йиллар давомида жаҳонга илм-фан ва ма- алоқалари йўлга қўйилиб, ўзаро ҳамкорлик
ва илмий салоҳиятни янада ошириш таълим муассасасининг дастурига кўра бўлиб келган. Илм-фан, маърифат, маданият, даниятни кенг ёйишдан ташқари, Шарқ ва Ғарб, қилиб келингани билан ҳам боғлиқ. Мус-
ҳамда илмий-тадқиқот ишлари сифа- шакллантирилсин, жаҳондаги етак- маънавий қадриятлар Буюк ипак йўли бўйлаб Шимол ва Жануб ўртасида транспорт ва савдо тақиллик йилларига келиб, туркий тилли
тини тубдан яхшилаш, илғор хори- чи олий таълим муассасалари билан бутун дунёга тарқалди. Ипак йўлида жойлашган кўприги вазифасини ҳам бажарган. Мазкур мин- мамлакатларда миллий ўзликни англашга
жий спорт-таълим технологиялари- ҳамкорликда талабаларнинг академик мамлакатларда турли цивилизациялар тақаларда яшаган халқлар ва элатлар доимо эътибор кучайди, тарихий анъаналар қайта
нинг трансферини амалга ошириш алмашинувини таъминлаш ҳамда таъ- тўқнашуви натижасида маданият юксалди, бир-бири билан турли соҳаларда алоқалар ўр- тикланиб, қардош давлатлар билан ўзаро
орқали юқори натижаларга эришиш лим олишига кенг шароит яратиш учун илм-фан тараққий топди, савдо-сотиқ ўсди, натишга, ҳамкорлик қилишга интилиб келган. алоқалар фаоллашди.
мақсадида: бакалавриат таълим йўналишлари жамиятлар ривожланди.
ва магистратура мутахассисликлари Қардош халқлар ўртасидаги яқинлик Давоми 3-бетда
1. Ўзбекистон давлат жисмоний тар- аккредитациядан ўтказилсин; нафақат муштарак маданият, тил, дин ва
бия ва спорт университети (кейинги
Давоми 2-бетда
2 2022 йил 8 ноябрь, 228-сон Сиёсат
Ўзбекистон Республикаси Президентининг
ҚАРОРИ
ЖИСМОНИЙ ТАРБИЯ ВА СПОРТ СО²АСИДА КАДРЛАРНИ ТАЙЁРЛАШ
²АМДА ИЛМИЙ ТАД¯И¯ОТЛАР ТИЗИМИНИ ЯНАДА ТАКОМИЛЛАШТИРИШ
ЧОРА-ТАДБИРЛАРИ Тª¡РИСИДА
Бошланиши 1-бетда ўқитилади, шунингдек, улар маҳалла- 1,8 бараварга, ўқув қўлланмалар сони таълим муассасалари спортчи ўқувчи Бунда, Институтга талабаларни магистрлик даражасига эга бўлган
ларда спорт тўгаракларини очиш ва бўйича 1,8 бараварга, Scopus ва Web “Спорт турининг алоҳида йўналишлари” иқтидорли ва самарали фаолият кўр-
талабаларда спорт маҳоратини дои- бошқариш, спорт тадбирларини таш- of Science маълумотлар базасига кири- ва талабаларининг жисмоний ривож- магистратура мутахассислигига қабул сатаётган ходимлар очиқ танлов асо-
мий равишда юксалтириш ҳамда улар- кил қилиш, ёшлар ўртасида спорт- тилган мақолалар сони бўйича 4,4 ба- ланиши ва тайёргарлиги, функцио- қилиш квоталари ҳар йили Давлат олий сида юборилади;
нинг персонал траекториялар бўйича нинг афзалликларини тарғиб қилиш раварга ошириш; нал ҳолати, техник-тактик ва психо- таълим муассасаларига ўқишга қабул
вариатив (ўзгарувчан) ўқув режалари ишларига жалб қилинади. логик тайёргарлигини илмий жиҳатдан қилиш жараёнларини мувофиқлашти- хорижий олий таълим муассасала-
асосида таълим олишлари учун ўқув Университет ва Институтда замо- ўрганиш, мониторинг қилиш ва истиқбо- риш бўйича давлат комиссияси томони- рига ўқитувчи ва ходимларни фалсафа
жараёни кредит-модуль тизими асо- 4. Жисмоний тарбия ва спорт йўна- навий ўқув ва илмий-лаборатория дан белгиланади. доктори (PhD) илмий даражасини ҳимоя
сида ташкил этилиб, мазкур тизим базасини яхшилаш (функционал, био- лини белгилаш; қилиш учун юбориш билан боғлиқ хара-
2024/2025 ўқув йилига қадар тўлиқ жо- лишларида 2023 йил 1 январдан бош- кимёвий, психодиагностик, биомеханик, Спортни ривожлантириш вазирлиги жатлар “Эл-юрт умиди” жамғармасига
рий қилинсин; илмий-инновацион фаолият натижа- “Спорт турининг алоҳида йўналишлари” хорижда докторантурада таълим олиш
лаб Паҳлавон Маҳмуд номли давлат генетик ва бошқа лабораториялар), магистратура мутахассислиги бўйича дастурларини молиялаштириш учун
2024/2025 ўқув йилига қадар барча стипендияси жорий қилинсин. ларининг трансфери ва уларни тижо- кадрларни давлат гранти ва тўлов- ажратиладиган маблағлар ҳисобидан
бакалавриат таълим йўналишлари ва уларни илғор технологик асбоб-ускуна- ратлаштириш, стартап лойиҳаларни контракт асосида тайёрлашни йўлга қопланади.
магистратура мутахассисликларига оид Белгилансинки, Паҳлавон Маҳмуд жорий этиш орқали ёшлар, олимлар қўйсин.
малака талаблари қайта кўриб чиқил- лар билан жиҳозлаш, шунингдек, ягона ва профессор-ўқитувчиларни жисмо- Ташқи ишлар вазирлиги (В.Норов)
син, шу жумладан, битирувчи бакалавр номли давлат стипендияси жисмоний кутубхона фондини шакллантириш ор- 15. 2023 йил 1 январдан бошлаб Инс- Спортни ривожлантириш вазирлиги
ва магистрантларнинг билими, маҳо- қали фондни 60 фоизга янгилаш; ний тарбия ва спорт соҳасининг илмий- титутда “Жисмоний тарбия ва спорт (А.Икрамов) билан биргаликда:
рати ва педагогик кўникмаларини тарбия ва спорт йўналишлари учун машғулотлари назарияси ва методи-
баҳоловчи компетенцияларни серти- Университет спорт объектларида техник муаммоларини ҳал этишга жалб каси” ихтисослиги бўйича педагогика уч ой муддатда мазкур қарорга 9-ило-
фикатлаш тизими жорий қилинсин. кадрлар тайёрловчи ҳар бир олий таъ- фанлари доктори (DSc) илмий даража- вада кўрсатилган хорижий олий таълим
лим муассасасининг бир нафар юқо- терма жамоаларнинг ўқув-машғулот қилиш; сини берувчи Илмий кенгаш ташкил муассасалари билан музокаралар ўт-
2. Белгилаб қўйилсинки, 2023/2024 ри курс талабасига Ўзбекистон Рес- қилинсин. казсин ва бошқа ташкилий тадбирларни
ўқув йилидан бошлаб Университет ва публикаси Президентининг 1993 йил йиғинлари ва спорт мусобақаларини жисмоний тарбия ва спорт соҳаси- келишсин;
унинг филиалларида: 16. Инновацион ривожланиш вазир-
5 февралдаги “Ўзбекистоннинг ўқувчи ижара шартлари ва пуллик асосда даги халқаро ва маҳаллий ташкилот- лиги (И.Абдурахмонов): номзодлар хорижий мамлакатларга
бакалавриат таълим йўналишлари ўтказиш орқали пуллик хизматлар- виза олишида, консуллик ҳисобига қў-
ва магистратура мутахассисликлари ёшларини рағбатлантириш чоралари ни ривожлантириш, бюджетдан таш- ларнинг олимлари, мутахассислари Институтда жисмоний тарбия ва йилишида, нотариал ва бошқа хизмат-
халқаро стандартлардан келиб чиқиб қари маблағлар миқдорини кўпайти- иштирокида маҳорат дарслари, семи- спорт соҳасининг долзарб йўналишла- лар кўрсатилишида, борган давлатида
мақбуллаштирилади ҳамда бакалав- тўғрисида”ги ПФ-555-сон Фармонида рини ўрганиш бўйича илмий-тадқиқот уларнинг ўқишини мониторинг қилишда
риат таълим йўналишлари ва магист- риб бориш. нар-тренинглар, давра суҳбатлари, уч- ишларига давлат буюртмаси белги- амалий ёрдам кўрсатсин.
ратура мутахассисликлари 1-иловага белгиланган талаблар асосида тайин- ланган тартибда шакллантирилишини;
мувофиқ жорий қилинади; 7. Қуйидагилар: рашувлар, шунингдек, илмий-амалий 19. Инновацион ривожланиш ва-
ланади. илмий фаолиятга оид давлат дастур- зирлиги (И.Абдурахмонов) 2023 йил 1
“Спорт фаолияти (фаолият турлари 2022-2025 йилларда Ўзбекистон конференциялар ва анжуманлар, тан- лари доирасида танлов ва илмий экс- январдан бошлаб илмий-тадқиқот иш-
бўйича)” бакалавриат таълим йўнали- Спортни ривожлантириш вазирлиги давлат жисмоний тарбия ва спорт пертиза натижаларига кўра Институтга ларига давлат буюртмаси талабларига
шига камида иккинчи спорт разрядига университети фаолиятини ривож- ловлар ўтказиш. грантлар ажратилишини; мувофиқ ўтказиладиган танловларда
эга бўлган, “Спорт турининг алоҳи- Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги, лантиришнинг асосий мақсадли кўр- жисмоний тарбия ва спорт соҳасига
да йўналишлари” магистратура мута- саткичлари (индикаторлари) 3-илова- 11. Қуйидагилар: 2023 йил якунига қадар Илм-фанни оид, хусусан, оммавий спорт, хотин-қиз-
хассислигига эса камида Ўзбекистон Молия вазирлиги, Ёшлар ишлари агент- га мувофиқ; молиялаштириш ва инновацияларни лар спорти ва паралимпия спорт тур-
спорт усталигига ёки Ўзбекистон 2022-2025 йилларда Жисмоний қўллаб-қувватлаш жамғармаси маблағ- ларини ривожлантириш муаммоларига
гроссмейстерлигига номзод спорт лиги билан биргаликда уч ой муддатда Ўзбекистон давлат жисмоний тар- тарбия ва спорт илмий тадқиқотлар лари ҳисобидан Институтнинг илмий ва йўналтирилган камида 10 та мақсадли
разрядига эга бўлган абитуриентлар қа- бия ва спорт университети фаолия- институти фаолиятини ривожлан- инновацион лойиҳаларини молиялаш- фундаментал, амалий ва инновацион
бул қилинади; Бакалавриат босқичи талабалари учун тини комплекс ривожлантириш дас- тиришнинг асосий мақсадли кўрсат- тириш, шунингдек, лаборатория жиҳоз- лойиҳаларга грант маблағлари аж-
тури 4-иловага мувофиқ; кичлари (индикаторлари) 6-иловага ларини харид қилиш учун маблағлар ратсин. Лойиҳа ижрочилари грант ло-
ўқув машғулотлари ва маҳорат дарс- Ўзбекистон Республикаси Президенти мувофиқ; ажратилишини таъминласин. йиҳалари тадқиқотларидан келиб чиқиб
ларини ўтказиш ҳамда ўқув жараёнида Ўзбекистон давлат жисмоний ажратиладиган маблағлар ҳисобидан
иштирок этиш учун спорт федерация ва номли давлат стипендиялари ҳамда тарбия ва спорт университети то- Жисмоний тарбия ва спорт илмий 17. Университет ва унинг филиал- илмий лаборатория базасини ривож-
(ассоциация)ларининг етук малака монидан янги ишланма ва техноло- тадқиқотлар институти фаолиятини лари, Олий спорт маҳорати институти лантириш, илғор технологик жиҳозлар
ва тажрибага эга бўлган мутахассис- уларни тайинлаш тартиби тўғрисида- гияларни яратиш ҳамда жорий этиш янада такомиллаштириш дастури ҳамда Институт фаолиятининг самара- билан таъминлаш ҳамда соҳага оид ил-
лари жалб қилинади; лойиҳаларини амалга ошириш дасту- 7-иловага мувофиқ; дорлигини янада ошириш мақсадида мий-инновацион тадқиқотларни кенгай-
ги низомга тегишли ўзгартириш ва қў- ри 5-иловага мувофиқ тасдиқлансин. Ўқув-илмий ҳамжамият ташкил қилин- тириш чораларини кўрсин.
“Менежмент (жисмоний тарбия Жисмоний тарбия ва спорт илмий син.
ва спорт менежменти)”, “Менежмент шимчалар киритиш юзасидан Вазирлар Кузатув кенгаши (А.Икрамов) ҳар бир тадқиқотлар институти томонидан 20. Тошкент шаҳар, Яшнобод тумани-
(спорт тадбирларини ташкил этиш ва янги ишланма ва технологияларни Белгилансинки, Ўқув-илмий ҳамжа- да 2025 йилда Ёшлар ўртасида IV ёзги
бошқариш)” ва “Маркетинг (спорт мар- Маҳкамасига таклиф киритсин. мақсадли кўрсаткичга (индикаторга) эри- яратиш ва жорий этиш лойиҳаларини миятда Университет ва унинг филиал- Осиё ва V Параосиё ўйинларини таш-
кетинги)” бакалавриат таълим йўналиш- амалга ошириш дастури 8-иловага му- лари, Олий спорт маҳорати институти кил этиш учун қурилаётган Олимпия
лари битирувчи талабаларининг ама- 5. Университет Кузатув кенгаши шиш бўйича зарур чора-тадбирларни вофиқ тасдиқлансин. ҳамда Институт профессор-ўқитувчила- шаҳарчасига ушбу ўйинлар ўтказилган-
лиёти яшаш ҳудудидаги маҳаллаларда ри ва илмий ходимлари, спорт-таълим дан сўнг Спортни ривожлантириш ва-
Ўзбекистон Республикаси Президенти- Жисмоний тарбия ва спорт соҳаси- амалга оширсин, ўз йиғилишларида маз- Кузатув кенгаши (А.Икрамов) ҳар бир муассасалари, спорт федерация (ассо- зирлиги, тегишли республика спорт фе-
нинг 2022 йил 11 апрелдаги “Маҳалла- да кадрлар салоҳиятини ошириш циация)лари ва илмий-тадқиқот инсти- дерация (ассоциация)лари ҳамда 2025
ларда ёшларни оммавий спортга жалб ҳамда илмий фаолиятни ривожлан- кур масалани муҳокама қилиб борсин. мақсадли кўрсаткичга (индикаторга) эри- тутларида самарали фаолият юритаёт- йилда ўз фаолиятини бошлайдиган Ўз-
қилишни янги босқичга олиб чиқиш чо- тириш бўйича кузатув кенгаши (ке- ган олимлар ва экспертлар томонидан бекистон давлат спорт академияси
ра-тадбирлари тўғрисида”ги ПҚ-201-сон йинги ўринларда — Кузатув кенгаши) 8. Университет тузилмасида 2023 шиш бўйича зарур чора-тадбирларни яратилаётган ишланмалар ва мето- жойлаштирилсин.
қарорида белгиланган тегишли спорт дикалар тажрибадан ўтказилади.
турлари бўйича оммавий спорт му- этиб қайта номлансин, шунингдек, унинг йил 1 январдан бошлаб Компетенция- амалга оширсин, ўз йиғилишларида маз- Спортни ривожлантириш вазирли-
собақаларини ташкил қилиш орқали ларни баҳолаш маркази ташкил қи- Спортни ривожлантириш вазирлиги ги (А.Икрамов) Олий ва ўрта махсус
амалга оширилади; янгиланган таркиби 2-иловага мувофиқ линсин. кур масалани муҳокама қилиб борсин. Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги, таълим вазирлиги, бошқа манфаатдор
Инновацион ривожланиш вазирлиги би- вазирлик ва идоралар билан биргалик-
иқтидорли (қоида тариқасида, аъло тасдиқлансин. Белгилансинки: 12. Белгилансинки: лан биргаликда Ўқув-илмий ҳамжамият да 2023 йил 1 июлга қадар Олимпия
баҳоларга битирган) битирувчилар- фаолиятини самарали ташкил қилсин, ва Паралимпия ўйинларига мезбонлик
нинг битирув олди амалиёти уларни Белгилансинки, Университет фи- Спортни ривожлантириш вазирлиги Спортни ривожлантириш вазирли- шу жумладан: қилган хорижий давлатлар (Хитой, Рос-
миллий терма жамоаларнинг хорижда ги ва унинг тизимидаги муассасалар сия, Корея ва бошқалар)нинг илғор таж-
ўтказиладиган ўқув-йиғин машғулот- лиаллари, Олий спорт маҳорати инсти- тизимидаги спорт-таълим ва олий таъ- Институтнинг ишлари ва хизматлари спорт-таълим муассасалари, спорт рибасини ўрганган ҳолда Ўзбекистон
лари ҳамда халқаро мусобақалар федерация (ассоциация)лари ва ил- давлат спорт академияси фаолиятини
жараёнига жалб этиш орқали ташкил тути ҳамда Жисмоний тарбия ва спорт лим муассасалари профессор-ўқитув- (товарлари) бўйича асосий буюртмачи мий-тадқиқот институтларини Ўқув-ил- ташкил қилиш тўғрисидаги Ўзбекистон
этилади; ҳисобланади; мий ҳамжамиятга бириктирсин; Республикаси Президенти қарори ло-
илмий тадқиқотлар институтининг (ке- чилари, илмий ходимлари, тренерлари, йиҳасини белгиланган тартибда Вазир-
талабаларнинг ўзлаштирган билими, спортни ривожлантириш вазири, за- яратилаётган ишланмалар ва мето- лар Маҳкамасига киритсин.
малака ва кўникмаларини амалиётда йинги ўринларда — Институт) фаолия- методистлари, бошқа ходимлари ҳамда дикаларнинг самарадорлигини аниқлаш
қўллаш даражасидан келиб чиқиб, иқ- рур ҳолларда, Институтнинг ташкилий мақсадида спорт-таълим муассасала- 21. Спортни ривожлантириш вазир-
тидорли битирувчиларга спорт бўйича ти Кузатув кенгаши томонидан муво- битирувчиларининг билим ва амалий тузилмасига ходимларнинг белгилан- ри, спорт федерация (ассоциация)лари лиги манфаатдор вазирлик ва идоралар
ҳакам ҳамда иккинчи тоифали тренер фиқлаштирилади. кўникмалари даражасини баҳолаш, ган умумий штат бирлиги ва меҳнатга ва илмий-тадқиқот институтлари тарки- билан биргаликда икки ой муддатда қо-
малака тоифасини белгиловчи гувоҳ- уларнинг педагогик ва илмий сало- бидан илмий-амалий гуруҳ шакллан- нунчилик ҳужжатларига ушбу қарордан
нома берилади. Кузатув кенгаши зиммасига Универ- ҳиятини янада ошириш бўйича тавсия- ҳақ тўлаш фонди доирасида ўзгарти- тирсин; келиб чиқадиган ўзгартириш ва қўшим-
лар ишлаб чиқиш Компетенцияларни ришлар киритади; чалар тўғрисида Вазирлар Маҳкамасига
3. Шундай тартиб ўрнатилсинки, унга ситет ва унинг филиаллари, Олий спорт илмий-амалий гуруҳни мазкур қарор таклифлар киритсин.
мувофиқ 2023/2024 ўқув йилидан бош- баҳолаш марказининг асосий вазифа- Институт республикадаги барча билан тасдиқланаётган янги ишланма
лаб Университет ва унинг филиаллари- маҳорати институти ва Институтнинг ва технологияларни яратиш ва жорий 22. Ўзбекистон Республикаси
да ҳамда бошқа олий таълим муасса- лари этиб белгиланади; жисмоний тарбия ва спорт соҳасида- этиш лойиҳаларини рўёбга чиқаришга Президентининг айрим қарорларига
саларининг жисмоний тарбия ва спорт бошқарув, ўқув-услубий, илмий-тад- жалб қилсин. 10-иловага мувофиқ ўзгартиришлар
соҳасидаги таълим йўналишларида қиқот ва маънавий-маърифий фао- Компетенцияларни баҳолаш маркази ги ташкилотлар ва муассасалар учун киритилсин.
қуйидагилар касбий (ижодий) кириш лиятини самарали ташкил қилиш, 18. Ўзбекистон давлат жисмоний
имтиҳонларини топширишдан озод қи- таълим сифатини яхшилаш, таълим бевосита Кузатув кенгаши томонидан базавий илмий-тадқиқот ташкило- тарбия ва спорт университети ҳамда 23. Мазкур қарорнинг ижросини са-
линади ва уларга максимал балл бе- жараёнини такомиллаштириш ҳамда ти ҳисобланади, Кузатув кенгаши унинг филиаллари, Олий спорт ма- марали ташкил қилишга масъул ва шах-
рилади: моддий-техника базасини мустаҳ- бошқарилади ҳамда унинг фаолияти (А.Икрамов) Институтнинг илмий ҳорати институти ҳамда Жисмоний сий жавобгар этиб спортни ривожланти-
камлаш вазифалари юклатилсин. тарбия ва спорт илмий тадқиқотлар риш вазири А.И.Икрамов белгилансин.
Ўзбекистон Республикасида хиз- Университетнинг бюджетдан ташқа- ютуқлари ва инновацион ишланмала- институтининг ўқитувчилари ва илмий
мат кўрсатган спортчи фахрий унво- 6. Кузатув кенгаши (А.Икрамов) юк- ри маблағлари ҳисобидан молиялашти- ходимларини хорижий олий таълим Қарор ижросини муҳокама қилиб
нига эга бўлган спортчилар; рилади; ри жойларда амалиётга жадал татбиқ муассасаларига фалсафа доктори бориш, масъул ташкилотлар фаолия-
латилган вазифалар билан бир қаторда (PhD) илмий даражасини ҳимоя қи- тини мувофиқлаштириш ва назорат
Халқаро тоифадаги Ўзбекистон Кузатув кенгаши Компетенцияларни этилишига кўмаклашади; лиш учун юбориш жадвали 9-иловага қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош
спорт устаси ёки халқаро гросс- қуйидаги манзилли чора-тадбирларни мувофиқ тасдиқлансин. вазири А.Н.Арипов ва Ўзбекистон
мейстер спорт унвонига эга бўлган баҳолаш маркази фаолиятини самара- Институт директори спортни ривож- Республикаси Президентининг масла-
спортчилар; амалга оширсин: лантириш вазири томонидан лавозим- Белгилансинки: ҳатчиси О.Қ.Абдурахманов зиммасига
ли ташкил қилиш учун барча зарур чо- га тайинланади ва лавозимидан озод хорижий олий таълим муассасалари- юклансин.
Ўзбекистон спорт устаси ёки Ўзбе- Университетнинг жозибадорлигини га фалсафа доктори (PhD) илмий дара-
кистон гроссмейстери спорт унвонига ошириш учун жаҳондаги етакчи олий ра-тадбирларни кўради, шу жумладан, этилади. жасини ҳимоя қилиш учун педагогик-
эга бўлган спортчилар; таълим муассасалари билан ҳамкор- илмий фаолият билан шуғулланаётган,
хорижий технологиялар трансфери ор- 13. Спортни ривожлантириш вазирига:
Олимпия ва Паралимпия, Осиё ва ликда кадрлар тайёрлаш, шаффоф Ўзбекистон Республикаси Ш. МИРЗИЁЕВ
Параосиё ўйинлари дастурига киритил- қабул жараёнини ташкиллаштириш, қали илғор тажрибани жорий қилади. Институт ходимларининг лавозим Президенти
ган спорт турлари бўйича республика таҳсил олаётган хорижий талабалар 9. Спортни ривожлантириш вазир-
чемпионатларида охирги бир йилда сонини 2 бараварга кўпайтириш; маошларига (тариф ставкаларига) асо- Тошкент шаҳри,
ғолиб (1-ўрин) бўлган спортчилар. лиги (А.Икрамов) Самарқанд шаҳри- 2022 йил 3 ноябрь
Бунда, мазкур спортчилар вариатив Университетда олимпия спорт сий эгаллаб турган лавозими бўйича,
(ўзгарувчан) ўқув режалари асосида фаолияти бўйича йўналишлар сонини да “Россия давлат жисмоний тарбия,
20 фоизга, ноолимпия спорт фаолия- қонунчилик ҳужжатларида кўрсатилган
ти бўйича йўналишлар сонини 60 фоиз- спорт, ёшлар ва туризм университети”
га ошириш; бошқа қўшимчалар ва устамалардан
федерал давлат бюджети олий таълим
Университет профессор-ўқитувчи- қатъи назар, Спортни ривожлантириш
муассасасининг филиали фаолияти ту- вазирлигининг бюджетдан ташқари
ларининг касбий компетенциялари- маблағлари ҳисобидан устамалар
ни доимий ривожлантириб бориш гатилаётганлиги муносабати билан маз- белгилаш;
мақсадида ҳар йили камида 10 нафар
профессор-ўқитувчиларнинг хорижий кур университетнинг етакчи профессор- Институтни замонавий илмий-тад-
давлатларда малака ошириши ва ста- ўқитувчиларини Университет ва унинг қиқот лаборатория қурилмалари, ас-
жировка ўташи тизимини йўлга қўйиш филиаллари, Олий спорт маҳорати инс- боб-ускуналар билан жиҳозлаш учун
ва таълим жараёнига хорижий давлат- титути ҳамда Институтга жалб қилиш халқаро молия институтлари ҳамда
ларнинг етакчи профессор-ўқитувчи- чора-тадбирларини амалга оширсин. ташкилотлари грантлари, техник кў-
ларини жалб қилиш; мак ва бошқа ташқи беғараз кўмак
10. Жисмоний тарбия ва спорт соҳа- маблағларини жалб қилиш;
2025 йилга қадар Университетнинг
сида илмий тадқиқотлар тизимини яна- Институт тадқиқотчилари ва мута-
халқаро тан олинган ташкилотларнинг
да такомиллаштириш мақсадида Инс- хассисларининг хорижий таълим ва ил-
(QS ёки TНE) соҳавий, минтақавий
ёхуд тематик рейтингларига кирити- титут зиммасига қуйидаги қўшимча мий-тадқиқот муассасаларида малака
лишига эришиш ҳамда 2030 йилга қа- вазифалар юклатилсин:
дар Университетни халқаро тан олинган ошириши ва стажировка ўташи қийма-
жисмоний тарбия ва спорт соҳаси- ти ҳамда шу билан боғлиқ харажатлар
ташкилотларнинг (QS ёки TНE) олий учун тўловларни амалга ошириш ҳу-
да, шу жумладан, спорт биомеханика- қуқи берилсин.
таълим муассасалари рейтингида би- си, физиологияси, фармакологияси
ва генетикаси бўйича фундаментал, 14. Спортни ривожлантириш ва-
ринчи 1 000 талик рўйхатига киритиш; амалий ва инновацион тадқиқотлар
Университетда фундаментал ҳамда ўтказиш, уларнинг натижаларини ама- зирлиги, Олий ва ўрта махсус таълим
лиётга жорий этиш;
амалий тадқиқотлар кўламини кен- вазирлиги ҳамда Инновацион ривож-
гайтириш, уларнинг самарадорлигини аҳолининг ёш хусусиятидан келиб чи-
ошириш, илм-фаннинг ишлаб чиқариш ланиш вазирлигининг 2023/2024 ўқув
қиб, жисмоний ривожланиши ва жис-
билан интеграциясини кучайтириш ор- моний тайёргарлигини илмий асосда йилидан бошлаб Институтда “Спорт
ўрганиш ва тавсиялар ишлаб чиқиш; турининг алоҳида йўналишлари”
қали илмий салоҳиятни 1,7 бараварга магистратура мутахассислиги бўйи-
кўпайтириб, 45 фоизгача етказиш; спорт турлари бўйича Ўзбекистон ча таълим фаолиятини амалга оши-
Университет профессор-ўқитувчила- терма жамоалари (ёшлар, ўсмирлар ва риш тўғрисидаги таклифи қўллаб-қув-
рининг илмий-услубий фаолияти нати- катталар) аъзоларининг ҳамда спорт- ватлансин.
жадорлигини дарсликлар сони бўйича
Нигоҳ 32022 йил 8 ноябрь, 228-сон
САМАРҚАНД САММИТИ ОЛДИДАН
ТУРКИЙ ДАВЛАТЛАР ТАШКИЛОТИ –
ªЗБЕКИСТОН ТАШ¯И СИЁСАТИНИНГ УСТУВОР ЙªНАЛИШИ
Сарваржон ҒАФУРОВ, “яшил” иқтисодиёт, рақамли технология- Туркий давлатлар ташкилоти билан йўналишда Ташкилотга аъзо ҳар бир
Республика Маънавият ва маърифат маркази ҳузуридаги лар, стартап лойиҳалар, транспорт ва ҳамкорлик доирасида Ўзбекистон томо- мамлакатда ўз тилида туркий халқлар
Ижтимоий-маънавий тадқиқотлар институти бўлим коммуникация соҳалари, таълим ва мада- нидан илгари сурилган “Табаррук зиё- адабиётининг нодир дурдоналарини
бошлиғи, сиёсий фанлар доктори, профессор ният йўналишларини ҳам ҳар томонлама рат” концепциясида туризм соҳасидаги ўзида жамлаган “Туркий адабиёт ха-
кенгайтиришга эътибор қаратилмоқда. тадбиркорликни қўллаб-қувватлаш, ма- зинаси” деб номланувчи 100 жилдлик
Бошланиши 1-бетда дастури”ни ишлаб чиқишни таклиф қилди. нисбатан ҳаракатларни мувофиқлашти- Хусусан, 2021 йил 5 октябрда Тошкентда даний ва туризм инфратузилмаларини китоблар туркумини чоп этишни тавсия
Ушбу дастур минтақалараро мультимо- ришдан иборат. бўлиб ўтган Туркий тилли давлатлар Иш- ривожлантириш, туристлар учун барча қилди.
Минтақа давлатларининг ўзаро интег- даль транспорт коридорларини ривожлан- билармонлар кенгаши бизнес форумида қулайликларни яратиш, кўрсатилаётган
рацияга интилиш жараёнлари кейинги тириш, чегаралардан ўтиш тартибларини Ўзбекистон раҳбари иқлим ўзгариши, Ўзбекистон, Туркия, Қозоғистон, Қирғи- хизматлар сифатини такомиллаштириш Туркий давлатлар ташкилотига аъзо
даврда ижтимоий-иқтисодий, сиёсий ва соддалаштириш, божхона, санитария-ка- унинг Ташкилотга аъзо мамлакатларга зистон, Озарбайжон, Венгриядан 500 дан назарда тутилган. давлатлар ўзаро ҳамкорлигида илмий-
маданий модернизация тенденциялари, рантин ва бошқа турдаги назорат жараён- таъсири масаласи ва Орол денгизи қури- зиёд тадбиркор қатнашди. таҳлилий материаллар, илмий-тадқиқот
миллий суверенитет асосини шакллан- ларини рақамлаштириш, транспорт ва ши келтириб чиқараётган муаммоларга Ўзбекистон томонидан амалга ошири- ишлари, бадиий, театр ва кино асарла-
тириш, янги дунё тартиби воқеликларига транзит тарифларини оптималлаштириш ҳам тўхталиб, экологик ҳалокатларнинг Туркий кенгашнинг еттинчи самми- лаётган лойиҳалардан яна бири — Туркий ри, видеороликлар, китоблар ва бош-
қўшилиш билан чамбарчас боғлиқ бўлиб масалаларига самарали ечим топишга салбий оқибатларини юмшатиш, улар тар- ти доирасида Бокудаги бизнес форумда давлатлар ташкилотига аъзо мамлакат- қа кўринишдаги маънавий-маърифий
қолди. хизмат қилади. қалишининг олдини олиш учун БМТ билан жами 600 дан ортиқ ишбилармон уч- лардан ташриф буюрадиган сайёҳлар- нашрларни тайёрлаш бўйича амалий
ҳамкорликда туркий мамлакатларнинг рашди. Унда Ўзбекистондаги иқтисодиёт нинг манзарали дарахт кўчатларини тан- ишлар бошлаб юборилган. Бундан кўз-
Туркий тилли давлатлар ташкилоти Ўзбекистон ташаббуси транспорт-ло- атроф-муҳит муҳофазаси бўйича тузил- тармоқлари, ҳудудлар ва тадбиркорлик лаб олиб, экиши учун махсус интерактив ланган мақсад — ташкил этиладиган
2009 йил 3 октябрда Нахичеван Битими- гистика соҳасида муносабатларни янада масини тузиш, унинг қароргоҳини Оролбў- субъектларидан 120 вакил иштирок этди. ахборотлаштирилган электрон портал ти- турли тадбирлар ва лойиҳалар орқали
га мувофиқ ташкил топди. Ташкилотни ривожлантиришни ҳам кўзда тутади. Асо- йининг экологик фожиадан энг кўп жабр Бизнес форум якунига кўра, Озарбайжон- зимини яратиш. Мазкур порталда сайёҳ- туркий халқлар ёш авлод вакилларининг
тузишдан кўзланган мақсад — қардош сий мақсад — Европа, Хитой ва Жанубий кўрган туманларидан бирида жойлашти- га автомобиллар, маиший техника жиҳоз- лар учун манзарали дарахт кўчатларини ўзаро маданий яқинлашувига эришиш,
мамлакатлар ўртасида ишонч ва алоқа- Осиё бозорларига чиқиш учун кенг имко- риш ғоясини илгари сурди. лари ва бошқа товарлар етказиб бериш уларнинг турларидан келиб чиқиб танлаш уларда миллий урф-одатлар ва аждод-
ларни мустаҳкамлаш, савдо-иқтисодий, ниятларни яратиш ҳамда мавжуд “Боку ларга ҳурмат каби юксак қадриятларни
транспорт, энергетика, туризм ва мада- — Ахалкаласи — Карс” темир йўлидан Минтақавий ва глобал хавфсизлик бўйича умумий қиймати 430 миллион ва харид қилиш, экиш жойини белгилаб шакллантиришдан иборат.
ний-гуманитар соҳаларда ҳамкорликни унумли фойдаланишдан иборат. Хитой — тизимларини мустаҳкамлашда Туркий доллардан зиёд бўлган 75 та шартнома олиш имконияти яратилади, экиладиган
ривожлантириш, минтақада тинчлик ва Қирғизистон — Ўзбекистон — Туркманис- давлатлар ташкилоти каби регионал ту- имзоланди. кўчатларга сайёҳлар тўғрисида маълумот Ташкилотга аъзо мамлакатлар фонд-
хавфсизликни таъминлаш борасидаги тон — Озарбайжон — Грузия — Туркия — зилмалар доирасидаги ҳамкорликнинг бириктирилади. ларида сақланаётган нодир асарларни
саъй-ҳаракатларни мувофиқлаштириш- Европа мультимодаль халқаро транспорт аҳамияти чексиз. Ушбу ташкилот доира- Туркий давлатлар ташкилоти доираси- тадқиқ этиш, таржима қилиш, уларнинг
дан иборат. йўллари йўналишини ривожлантириш сида минтақаларда юз бераётган сиёсий- да савдо-иқтисодий соҳада ҳамкорликни Ўзбекистонда туризм саноатини ривож- ягона электрон базасини яратиш муҳим
орқали юк поездларини тезкор ўтказиш ва ижтимоий муаммоларни бартараф этиш, янада кенгайтириш устувор аҳамият касб лантириш сиёсати натижасида келаётган илмий ишлардан. Биргина Ўзбекистон
Ташкилотга Ўзбекистон 2019 йилнинг тарифлар борасида ягона ёндашувнинг экологик муаммоларни ҳал этишда бир- этади. 2016 йилдан буён Ташкилотга аъзо сайёҳлар сони йил сайин ортиб бормоқда. фондларида Ташкилот мамлакатлари-
октябрь ойида Боку шаҳрида бўлиб ўтган ишлаб чиқилиши — Марказий Осиё ва галикда ҳаракат қилиш самарали натижа давлатлар ўртасидаги маҳсулот айланма- 2022 йилнинг январь-сентябрь ойларида нинг муштарак тарихи ва маданиятига
саммит доирасида тўлақонли аъзо бўлди. Жанубий Кавказ, Европа ва Осиё қитъа- беради. си 40 фоизга ошди. Ўзаро савдонинг уму- 3,6 миллион чет эл фуқароси юртимизга алоқадор 200 мингдан ортиқ ноёб қўлёзма
Шу тариқа расмий Тошкент ўзининг таш- сининг бошқа давлатлар билан ўзаро сав- мий ҳажми 16 миллиард АҚШ доллардан ташриф буюрган. Шундан — Қозоғистон- асарлар сақланмоқда. Ана шу манбалар-
қи сиёсатдаги устувор йўналишларидан до ҳажмини сезиларли оширади. Иқтисодий соҳа ортди. 2020 йилда аъзо давлатларнинг дан келганлар — 1 миллиондан ортиқ, ни биргаликда тадқиқ этиш, илмий таҳлил
бири — кўп томонлама форматларда ўза- истиқболлари жами импорти 420 миллиард долларга Қирғизистондан — 952 минг, Туркиядан — қилиш, қардош халқлар тилларига таржи-
ро манфаатли шерикчиликни кучайтириш Ушбу соҳада Ўзбекистон Ташкилотга тенг бўлиб, улар ўртасидаги ўзаро маҳ- 53,3 минг, Озарбайжондан 7,3 минг сайёҳ- ма қилиш мақсадида Туркий давлатлар
эканини яна бир бор амалда исботлади. аъзо давлатлар денгиз портлари ва замо- Туркий давлатлар ташкилоти доира- сулот етказиб бериш ҳажми 21 миллиард ни ташкил этди. ташкилоти аъзоларининг “Тарихий, илмий
навий инфратузилмаларида транспорт ва сидаги ўзаро манфаатли муносабатлар долларни ташкил этди. Ташкилотга аъзо ва маданий меросини ўрганиш тадқиқот
Ўзбекистон қўшилгандан сўнг Туркий логистика марказларини ишга тушириш марказида иқтисодий соҳадаги ҳамкорлик мамлакатлар ўртасидаги умумий савдо Ўзбекистон туризмни ривожлантириш- маркази”ни ташкил этиш таклифи ҳам му-
кенгаш нуфуси, салоҳияти ва аҳамияти ҳамда ташқи юкларни ташишда ўзаро му- алоқалари туради. Қадимдан Шарқ халқ- айланмаси 7 миллиард доллар бўлиб, да “Туркий дунё туризми” ва “Табаррук ҳим қадам бўлди.
жиҳатидан Евроосиё марказидаги йирик вофиқлаштирилган имтиёзларни кенг қўл- лари ўзаро савдо-сотиқ алоқалари орқали Ўзбекистоннинг тузилмага қўшилиши би- зиёрат” лойиҳаларини амалга ошириш,
тузилмага айланди. Туркий тилли дав- лаш каби таклифларни ҳам илгари сурди. минтақаларни бирлаштириб келган. Бу та- лан бу кўрсаткич 12 миллиард долларга ҳунармандлик кўргазмалари ва этноспорт Хулоса
латлар ташкилоти таркибига Ўзбекистон, рихий пойдевор бугунги кунда ҳам давр- мусобақалари, фестивалларни ўтказиш,
Озарбайжон, Қозоғистон, Қирғизистон ва Транспорт, логистика ва транзит соҳа- нинг янги чақириқлари асосида ривожла- етди. ТДТ мамлакатларининг жами ялпи маданий мерос объектларини сақлаш ва Бугунги кун глобализация жараёнла-
Туркия киради, Венгрия ва Туркманистон сида яқин алоқаларни ривожлантиришдан ниб, кенгайиб бормоқда. миллий маҳсулоти 1,5 триллион доллар- тиклаш масалалари, тиббий туризм, соҳа- рида бир мамлакатнинг алоҳида ҳолатда
кузатувчи мақомида. туркий давлатларнинг барчаси манфаат- ни ташкил этади. Бу — улкан иқтисодий ва даги ҳамкорликнинг бошқа йўналишлари- мустақил ривожланиши мураккаб вази-
дор. Ўзаро интеграциялашган транспорт 2019 йилда Марказий Осиё мамлакат- ижтимоий салоҳият. ни қамраб олган “Йўл харитаси”ни ишлаб фа. Шу маънода, минтақавий ва глобал
2021 йилнинг 11-13 ноябрь кунлари тармоғини яратиш Ташкилотга аъзо дав- ларининг умумий ташқи савдо айланмаси чиқишни таклиф қилди. даражада давлатлараро манфаатли
Истанбулда Туркий тилли давлатлар латларнинг минтақавий ва жаҳон бозор- 168,4 миллиард долларни, минтақа мам- Туризм ҳамкорлик муносабатларининг йўлга қў-
ҳамкорлик кенгашининг (Туркий кенгаш) ларига чиқиши учун қулай имкониятлар Таълим, маданият йилиши кўп жиҳатдан самарали натижа-
VIII саммити бўлиб ўтди. Унда Туркий яратади. Марказий Осиёни Хитой, Европа лакатларининг ЯИМ номинал қиймати 303 Туркий халқларни азалдан ўхшаш ва ёшлар ларга сабаб бўлади. Айниқса, муштарак
тилли давлатлар ҳамкорлик кенгашини ва Жанубий Осиё давлатлари билан боғ- миллиард долларни ташкил қилди. Мар- тил, диний эътиқод, муштарак маъна- тарихий ришталар, ягона диний эътиқод,
“Туркий давлатлар ташкилоти” (ТДТ) лашга қодир бўлган “Шимол — Жануб” ва казий Осиё давлатлари иқтисодиётининг вий қадриятлар ва ҳамкорлик ришталари Туркий давлатлар ташкилоти доира- ўхшаш урф-одатлар ва қадриятларга эга
деб қайта номлаш тўғрисидаги қарор қа- “Шарқ — Ғарб” йирик транспорт йўлакла- ривожланиш даражаси ҳам ўртача 4-7 бир-бирига боғлаб келаётгани, Туркий сида ёшлар тарбияси, таълим, маъна- миллат ва элатларнинг бирлашиши, ўза-
бул қилинди. рини қуриш ва мавжудларини модерниза- фоиз ўсиш суръатларини кўрсатди. давлатлар ташкилоти доирасида ўзаро вий-маърифий соҳаларда ҳамкорлик ро ҳамкорликдаги фаолият йўлга қўйи-
ция қилиш сиёсий, иқтисодий ва стратегик манфаатли шериклик учун кенг имко- лойиҳаларини амалга ошириш муҳим. лиши замонавий дипломатиянинг юксак
Ушбу саммитда яна бир тарихий во- нуқтаи назардан долзарб вазифалардан 2022 йилнинг январь-июнь ойлари ниятларни юзага чиқаришда асос бўлиб Жумладан, ТДТ мамлакатлари аҳолиси- мазмунини ташкил этади.
қеа — “Туркий дунё нигоҳи — 2040” ҳисобланади. якунларига кўра, Ўзбекистоннинг Марка- хизмат қилмоқда. нинг 40 фоизини ёшлар ташкил этиши
концепцияси қабул қилиниши ташки- зий Осиё давлатлари билан ташқи савдо инобатга олинса, ёш авлодни ўқитиш, Халқаро глобализация жараёнлари
лотга аъзо давлатларнинг жиддий мақ- Минтақавий хавфсизлик ва ҳажми 14,5 фоизга ўсиб, 4 миллиард АҚШ Ана шундай имкониятлардан бири — тарбиялаш, муайян касб эгаси қилиб тай- Туркий давлатлар ташкилоти аъзолари-
садлари, узоқ муддатга мўлжалланган чегара масалалари долларига етиб, умумий савдо ҳажмининг Ташкилотга аъзо давлатларда туризмни ёрлаш, жамият ва тадбиркорлик соҳала- нинг етакчи мамлакатлар билан самарали
истиқболли режалари тасдиғи бўлди. 14,1 фоизини ташкил этди. Иқтисодий ривожлантириш. Ўзбекистон сайёҳлик рига кенг жалб этиш мақсадида турли ҳамкорлик алоқаларини ўрнатиши илм-
Сиёсат ва хавфсизлик, иқтисодиёт ва Марказий Осиё республикаларидаги тадқиқотлар ва ислоҳотлар маркази маъ- соҳасидаги ҳамкорликни жадаллаштириш лойиҳаларни амалга ошириш муҳим ва- фан, таълим, маданият, иқтисод соҳала-
жамият, таълим ва маданият, кенг қам- интеграцион жараёнларга жиддий таъсир лумотига кўра, ҳисобот даврида Ўзбекис- зарурлигини таъкидлаб, Ташкилот томо- зифалардан саналади. Шулардан бири — ри, инфратузилмалар ва технологиялар
ровли ҳамкорлик, ўзаро ва халқаро му- кўрсатадиган омиллардан бири — минта- тоннинг Марказий Осиё мамлакатларига нидан ишлаб чиқилган “Замонавий Ипак Ташкилот доирасида “Ёш тадбиркорлар ривожига ижобий таъсир кўрсатиши аниқ.
носабатларни ривожлантириш билан қадаги халқларнинг этник келиб чиқиши экспорти 1,7 миллиард АҚШ долларини йўли” сайёҳлик дастурида фаол иштирок форуми”ни ташкил этиш. Экология муаммоларини биргаликда ҳал
боғлиқ кўплаб йўналишларга асослан- саналади. Чегара ҳудудларининг айрим (ўсиш 19,1 фоиз), импорти эса 2,3 мил- этишга тайёрлигини билдирди. 2020 йил- этиш, “яшил” иқтисодиётга ўтиш, “ақлли”
ган ушбу концепция аъзо давлатлар- муаммолари бугунги кунга қадар ҳам тўлиқ лиард АҚШ долларини (ўсиш 11,4 фоиз) да Хива шаҳри “Туркий дунёнинг мада- Ҳамкорлик фаол тарзда ривожланаёт- шаҳарлар қуриш, ёш авлодни тарбиялаш,
нинг миллий ва жамоавий алоқалари ҳал этилмагани сабабли янада кескинла- ташкил этган. ният пойтахти” деб эълон қилиниши қар- ган яна бир йўналиш маданий-гуманитар минтақавий хавфсизлик ва иқтисодий
мустаҳкамлигини таъминловчи страте- шиши мумкин. Шунинг учун чегаралар на- дош халқларни яқинлаштиришга, абадий соҳадир. Бу тармоқдаги эътиборни тор- манфаатлар муштараклиги ўзаро ҳамкор-
гик ёндашувларни қамраб олгани билан фақат ҳарбий, шунингдек, бошқа характер- Ўзбекистон ва Туркия ўртасидаги маҳ- дўстликни янада мустаҳкамлашга катта тувчи муҳим натижалардан бири — тур- лик муносабатлари янада такомиллашиб
аҳамиятлидир. даги ташқи таҳдидларга ҳам қарши тура сулот айирбошлаш ҳажми 2020 йил якун- ҳисса қўшди. кий университетлар иттифоқининг ярати- боришига хизмат қилади.
оладиган мустаҳкам тўсиқ бўлиши керак. ларига кўра, 2 миллиард доллардан ошди. лиши бўлди. Бу иттифоқ ўзида 18 та олий
Ўзбекистон Республикаси ташқи сиё- Яқин истиқболдаги режада эса бу кўрсат- таълим муассасасини жамлади. Бундан Туркий давлатлар ташкилоти қардош
сатида янги йўналиш очилди. Мамлака- Шу маънода, Марказий Осиё респуб- кични 5 миллиард долларга етказиш бел- ташқари, ахборот агентликлари ўртасида халқларнинг умумий фаровонлиги ва рав-
тимиз Марказий Осиё ва ундан кенгроқ ликаларида минтақавий хавфсизликнинг гиланган. Бунинг натижасида, Туркия — алоқаларни кучайтириш, маълумот алма- нақига хизмат қилишидан бугун кўпчилик
минтақада фаолият кўрсатаётган яна бир самарали тизимини яратишда тегишли Ўзбекистон муҳим иқтисодий шерикчилик шиш ва халқаро туркий тилли янгиликлар умидвор. Ҳамкорлик самарадорлигини
йирик халқаро ташкилотнинг тенг ҳуқуқли давлатларни яқин ҳамкорликка ундайди. мақоми янада мустаҳкамланди. каналини ташкил этиш борасидаги ишлар ошириш ва қатор устувор йўналишлар бў-
аъзосига айланди. Айни пайтда халқи- Бу вазифа ўзида ҳуқуқ-тартибот, иқтисод, амалга оширилмоқда. йича кўп томонлама шерикликни мустаҳ-
мизнинг миллий ўзлиги, ўтмиши, тили, та- маданият, экология ва бошқа соҳаларда Туркий давлатлар ташкилотига аъзо камлашга қаратилган кўплаб келишувлар,
рихий келиб чиқиши ва шаклланиши би- трансчегаравий ҳамкорлик алоқаларини давлатлар томонидан ўзаро ҳамкорлик Ёшларни ҳар томонлама қўллаб-қув- савдо, иқтисодиёт, рақамли технология-
лан боғлиқ азалий қадриятлари, қўшни ва ривожлантиришни назарда тутади. Тур- алоқаларида савдо, инвестициялар, ватлаш, таълим-тарбия, маънавият ва лар, транспорт ва коммуникациялар, ма-
узоқ қардош мамлакатлар билан дўстона ли кўринишдаги таҳдидларга қарши ку- маърифат соҳаларини ривожлантириш, даний-гуманитар алмашинув борасидаги
алоқалари қўшимча ҳуқуқий воситалар рашиш механизмларини ишлаб чиқишда креатив ғоялар ва стартап лойиҳаларни алоқаларни янада кенгайтириш яқин кела-
билан мустаҳкамланди. ҳам минтақавий бирдамликка бўлган эҳ- қўллаб-қувватлаш мақсадида Ўзбекистон жакда ўзининг ижобий натижасини беради.
тиёж — Туркий давлатлар ташкилотининг 2022 йилни Туркий дунёда “Ёшлар ташаб-
Ташкилотга аъзо ва кузатувчи дав- ташқи майдондаги мавқеини, тинчлик ва бусларини қўллаб-қувватлаш йили” деб Ўзбекистон томонидан минтақавий ва
латлар билан нафақат икки томонлама, барқарорликни таъминловчи халқаро ту- эълон қилишни таклиф этди. Ўзбекистон халқаро даражада илгари сурилаётган
балки кўп томонлама форматда сиёсий, зилмалардан бири сифатидаги ролини Ташкилот қошидаги Халқаро туркий ака- таклифлар нафақат миллий, шунингдек,
иқтисодий ва гуманитар соҳаларда тўғри- оширади. демияга аъзо бўлиб кириш, Ташкилотга умуминсоний манфаатларга ҳам муво-
дан-тўғри ўзаро манфаатли ҳамкорликни аъзо мамлакатларнинг замонавий ада- фиқки, улар глобал муаммоларни ҳал
ривожлантириш имконияти яратилди. Марказий Осиёнинг туб аҳолиси уму- биёт ва санъат, маданият, таълим, тарих этиш, минтақавий ва халқаро хавфсизлик-
мий тарихга, муштарак маданият ва қад- ва меъморчилик соҳасида улкан ютуқлар- ни таъминлашда кучларни бирлаштириш-
Ўзбекистоннинг Ташкилотга аъзо бўли- риятларга, урф-одатларга, ягона диний га эришган ижодкорларини рағбатланти- га ундайди. Туркий тилли мамлакатлар
ши товарлар, капиталлар, хизматлар ва эътиқодга эга. Минтақа мамлакатлари ҳу- риш мақсадида “Халқаро Турксой” ҳамда самимий ва яқин ҳамкорлик алоқалари
технологиялар эркин ҳаракатланишини дудларида, айниқса, чегара ҳудудларида буюк мутафаккир ва шоир Алишер На- орқали хавфсизлик, иқтисод ва гуманитар
изчил рўёбга чиқариш, молия ва банк опе- қўшни давлатларнинг кўплаб миллат ва- воий номидаги халқаро мукофотни таъсис жабҳалардаги муаммоларни биргаликда
рацияларини соддалаштириш мақсадида киллари бўлиб, бу Марказий Осиё мамла- этишни таклиф этди. ҳал этишлари мумкин.
савдо-сотиқ ва инвестициялар учун қулай катлари аҳолиси ўртасида қардошликни,
шарт-шароит яратишга, божхона ва тран- шу жумладан, қариндошлик алоқаларини Ўзбекистон маданий-гуманитар со- Туркий давлатлар ташкилоти фаолия-
зит тартиб-қоидаларини янада соддалаш- сақлашга ёрдам беради. ҳадаги ҳамкорликни ривожлантириш- тининг мазмун-моҳияти Ўзбекистоннинг
тиришга хизмат қилади. Шунингдек, ушбу га ҳам катта эътибор қаратиб, мазкур кўп векторли ташқи сиёсати доктринасига,
ташкилот доирасида транспорт, иқтисод, Ўзбекистон томонидан олиб борилаёт- Марказий Осиё минтақасида мувозанатли
савдо, таълим, туризм ва миграция каби ган очиқлик ва ўзаро манфаатли ҳамкор- сиёсат, ўзаро манфаатли ҳамкорлик ало-
бир қатор соҳаларда ўзаро манфаатли лик сиёсати, минтақада ишонч ва яхши қаларини йўлга қўйиш, иқтисод ва глобал
ҳамкорлик алоқаларини ривожлантириш қўшничилик муҳитини яратишдаги роли тараққиёт имкониятларидан унумли фой-
бўйича янги вазифалар белгиланди. жаҳон ҳамжамияти томонидан эътироф даланиш, ижтимоий муаммоларни бирга-
этилмоқда. ликда енгиш мақсадида белгиланган усту-
Транспорт ва логистика вор йўналишларига мос келади.
Дунёда юз бераётган глобаллашув жа-
Бугунги кунда Марказий Осиё давлат- раёнлари, доимий беқарорлик ўчоқлари Давлатлараро муносабатларда куза-
ларида Шимол ва Жануб, Шарқ ва Ғарб юзага келиши ва кескинликнинг ошиши тилаётган ижобий тенденциялар туркий
ўртасида темир йўл ва автомагистрал шароитида яқин ва ўзаро манфаатли ҳам- тилли давлатларга ҳамкорликни ривож-
алоқа йўллари қурилиши, денгиз порт- корликни мустаҳкамлаш барқарор тарақ- лантириш учун янги истиқболларни оч-
ларига чиқиш имкониятларини кенгайти- қиёт, тинчлик ва хавфсизликни таъмин- моқда. Шунинг учун Ўзбекистонда Туркий
ришга жиддий эътибор қаратилмоқда. Бу лашда муҳим роль ўйнайди. Туркий тилли давлатлар ташкилоти доирасида алоқа-
омил иқтисодий ва геостратегик жиҳатдан давлатлар ҳамкорлигининг муҳим йўна- ларни ривожлантириш учун асосий усту-
жуда муҳим саналади. лишларидан бири — терроризм, экстре- вор мақсадлар ва умумий манфаатларга
мизм, диний фундаментализм, уюшган жавоб берувчи йўналишлар белгилаб
Бу масалада тизимли ҳамкорликни жиноятчилик, миграция, наркотикларнинг олинган. Улар доирасида биргаликдаги
йўлга қўйиш мақсадида Ўзбекистон то- трансчегаравий ноқонуний фаолиятига фаолиятни таъминлаш учун барча имко-
мони “Туркий давлатлар ташкилотининг ниятларнинг сафарбар этилиши ҳамкор-
транспорт соҳасидаги ўзаро боғлиқлик ликни янада самарали натижалар бери-
ши ва тараққий этишига хизмат қилади.
4 2022 йил 8 ноябрь, 228-сон Жараён
ТАШАББУСЛИ БЮДЖЕТ иштирок этиб келаётган кенг жамоат- РЕСПУБЛИКА БЮДЖЕТИДАН АЖРАТИЛГАН ҚЎШИМЧА
чиликни янада рағбатлантириш, ҳудуд- МАБЛАҒЛАР ДОИРАСИДА ФУҚАРОЛАР ТОМОНИДАН
МУАММОЛАР лардаги долзарб муаммоларни қисқа ИЛГАРИ СУРИЛГАН 110 ТА УМУМТАЪЛИМ МАКТАБИНИ
муддатларда бартараф этиш ҳамда ЖОРИЙ ТАЪМИРЛАШ ВА ЖИҲОЗЛАШ, 113 ТА МАҲАЛЛАДА
фуқароларнинг ушбу жараёнларда ИЧКИ ЙЎЛЛАРНИ ТАЪМИРЛАШ, 16 ТА МАКТАБГАЧА
фаоллигини оширишни кўзда тутади. ТАЪЛИМ, 49 ТА СОҒЛИҚНИ САҚЛАШ ТАШКИЛОТИНИ
ТАЪМИРЛАШ ВА ЖИҲОЗЛАШ КАБИ ЛОЙИҲАЛАР
Қарорга мувофиқ, “Ташаббусли бюд- ҚЎШИМЧА РАВИШДА МОЛИЯЛАШТИРИЛАДИ.
жет” жараёнининг 2022 йил 2-мавсуми
доирасида фуқароларнинг фаол иш-
тирокини инобатга олган ҳолда, ғолиб
деб топилган лойиҳаларга қўшимча ра-
вишда ҳар бири 2 мингдан ортиқ овоз
тўплаган, лекин ғолиб деб топилмаган
364 та таклифни амалга ошириш учун
республика бюджетидан 335 миллиард
сўм ажратиш назарда тутилди.
2022 йил июль-сентябрь ойлари
давомида ўтказилган иккинчи мавсум
якунларининг дастлабки натижаларига
ЖОЙИДА ²АЛ ЭТИЛАДИ
Азимжон ҲАСАНОВ, Президентимизнинг “Бюджет жараёни- Бу бўлим орқали фуқаролар инфра- кўра, 1 минг 418 та лойиҳа ғолиб деб то- бюджетлари миқдори кам бўлишига қа- Вазирлар Маҳкамасининг 2022
Молия вазирлиги бўлим да фуқароларнинг фаол иштирокини тузилмани яхшилаш, хиёбонлар, бо- пилган ва уларни амалга ошириш учун рамай) улар учун ҳам 6 миллиард сўм- йил 2 февралдаги “Автомобиль йўл-
бошлиғи таъминлаш бўйича қўшимча чора-тад- лалар спорт майдончалари, ички йўл- туман ва шаҳар бюджети маблағлари дан йўналтирилади. Мисол учун, Ғазғон лари соҳасида очиқлик стандарт-
бирлар тўғрисида”ги қарори эълон қи- ларни қуриш, мактабларни таъмирлаш ҳисобидан 1 триллион сўм ажратилиши шаҳрига 2022 йилда 900 миллион сўм ларини жорий этиш ва соҳада жа-
Бундан тўрт йил олдин “Очиқ линди. Унга кўра, 2021 йил 1 июлдан ва жиҳозлаш ҳамда бошқа масалалар белгиланган. маблағ ажратилган бўлса, 2023 йилдан моатчилик назоратини кучайтириш
бюджет” ахборот портали ишга бошлаб жамоатчилик фикри асосида бўйича лойиҳаларни таклиф этиб, ма- бошлаб бу миқдор 6 миллиард сўмга чора-тадбирлари тўғрисида”ги қаро-
тушиши билан фуқароларга шакллантирилган тадбирларни мо- ҳаллий бюджетнинг тақсимланишида Қабул қилинган қарорга кўра, респуб- етади. рида жорий йилдан бошлаб туман
наинки бюджет маълумотлари лиялаштиришга ажратиладиган ту- иштирок этиши мумкин бўлди. лика бюджетидан ажратилган қўшимча ва шаҳарлар бюджетлари параметр-
билан танишиб бориш, балки ман (шаҳар)лар бюджетлари қўшимча маблағлар доирасида фуқаролар то- Шу билан бирга, вилоят бюджетлари ларида ҳудудий ички йўлларни таъ-
маҳаллалардаги ижтимоий маблағларининг энг кам миқдорини 10 Ҳаётнинг ўзи “Ташаббусли бюджет” монидан илгари сурилган 110 та умум- қўшимча манбаларининг 30 фоизи ҳам мирлаш учун ажратиладиган маб-
йўналишлар бўйича ўзларини фоиздан 30 фоизга ошириш ҳақидаги лойиҳасини янада кенгайтиришни кун таълим мактабини жорий таъмирлаш энди “Ташаббусли бюджет” жараёнига лағларнинг 50 фоизи “Очиқ бюджет”
қийнаб келаётган масалаларни ҳал таклифлар маъқулланди. тартибига қўймоқда. Чунки бу тизим ва жиҳозлаш, 113 та маҳаллада ички йўналтирилади. Жойларда фуқаролар- ахборот портали орқали жамоатчи-
қилиш учун тегишли маблағларни орқали ҳозирги пайтда аҳолининг энг йўлларни таъмирлаш, 16 та мактабгача ни қийнаб келаётган долзарб муаммо- лик фикри асосида аниқланган ички
тақсимлашда бевосита иштирок Фуқароларнинг бюджетни шакл- долзарб муаммоларини ўрганишга ёр- таълим, 49 та соғлиқни сақлаш ташки- ларнинг ҳал этилиши кўламини кенгай- йўлларни таъмирлашга ажратилиши
этиш имконияти яратилди. лантириш жараёнларини нафақат дам берадиган “очиқ маълумотлар ба- лотини таъмирлаш ва жиҳозлаш каби тириш мақсадида 2023 йилдан бошлаб белгиланди. Бу тизим “Ташаббусли
назорат қилиши, балки уларни сарф- заси” шаклланмоқда. Бинобарин, уч лойиҳалар қўшимча равишда молия- Қорақалпоғистон Республикаси, ви- бюджет” жараёнларидан фарқли ра-
2019-2020 йиллар давомида ўтка- лашда қатнашиши учун ҳам имконият мавсум давомида айнан маҳаллалар- лаштирилади. лоятлар ва Тошкент шаҳри бюджети вишда ҳар йили бир маротаба ўтка-
зилган “Ташаббусли бюджет” жараёнла- яратилди. Мазкур механизмнинг яна- даги муаммоларга доир 100 мингдан қўшимча маблағларининг 30 фоизи зилади.
рида фуқаролар томонидан 230 мингга да самарали ишлашини йўлга қўйиш ортиқ таклиф билдирилди. Натижада 2-мавсум учун ажратил- ҳам фуқаролар фикри асосида шакл-
яқин таклиф билдирилиб, овоз бериш мақсадида ўтган йил июль ойида Мо- ган жами маблағ миқдори 1,3 триллион лантирилган лойиҳаларни молиялаш- Кейинги йилдан бошлаб “Менинг
натижаларига кўра, 245,1 миллиард сўм лия вазирлиги янгиланган “Очиқ бюд- Президентимизнинг жорий йил сўмни, унинг доирасида ғолиб топилган тиришга ажратилиши белгиланмоқда. йўлим” лойиҳаси учун ҳам маблағ-
жойлардаги муаммоларни ҳал қилиш жет” порталини (openbudget.uz) ишга 25 октябрдаги “Жамоатчилик фикри лойиҳалар сони эса 1 минг 782 тани Натижада келгуси йилдан бошлаб лар миқдори оширилади. Яъни агар
учун йўналтирилди. туширди. Унда давлат бюджети, дав- асосида шакллантириладиган лойи- ташкил этди. ушбу мақсадлар учун тегишинча туман жорий йилда бу мақсадлар учун 135
лат қарзи ҳақида маълумот эълон қи- ҳаларни молиялаштириш кўламини ва шаҳарларга қўшимча равишда 1 миллиард сўм ажратилган бўлса,
Давлат бюджети шаклланиши ва либ келиняпти, “Ташаббусли бюджет” кенгайтириш чора-тадбирлари тўғ- Яна бир янгилик шундаки, энди ло- триллион сўмдан ортиқ маблағ йўнал- энди ушбу миқдор ҳам икки карра
ҳудудларнинг ижтимоий-иқтисодий ри- бўлими яратилди. рисида”ги қарори ташаббусли бюд- йиҳалар маҳаллабай тарзда шакллан- тирилиши кутилмоқда. кўпаяди.
вожланиш лойиҳаларини ишлаб чи- жетлаштириш жараёнларида фаол тирилади. Қарорга кўра, 2023 йилдан
қиш жараёнига аҳолини фаол жалб бошлаб “Обод қишлоқ” ва “Обод маҳал-
этиш ҳамда жойлардаги долзарб ла” дастурлари доирасида молиялаш-
муаммоларни ҳал этишда жамоатчи- тириладиган тадбирлар жамоатчилик
лик иштирокини кенгайтириш назарда фикри асосида “Очиқ бюджет” ахборот
тутилган ҳолда, 2021 йил 13 апрелда портали орқали овоз бериш йўли би-
лан аниқланади. Бу жараёнда аҳоли
томонидан амалга оширилиши таклиф
этилаётган тадбирлар ҳар бир маҳалла
бўйича битта лойиҳалар пакети шакли-
да овозга қўйилади.
Шу мақсадда лойиҳалар пакети учун
ажратиладиган маблағлар чекланган
миқдорини 8 миллиард сўм этиб бел-
гилаш, дастурларни молиялаштириш
учун ҳар йили давлат бюджетидан ка-
мида 4 триллион сўм йўналтириш на-
зарда тутилмоқда.
“Ташаббусли бюджет” жараёнини
молиялаштириш кўлами янада ортиб,
келгуси йилдан бошлаб ҳар бир туман
ва шаҳарда 6 миллиард сўмдан кам
бўлмаган маблағ ажратилиши ҳисоби-
га мазкур жараёнлар учун 2 триллион
сўмдан ортиқ маблағ йўналтирилиши
кутилмоқда. Бунинг натижасида 53 та
туман ва шаҳарда (тасдиқланадиган
ИСЛОҲОТЛАР АМАЛДА
ОИЛАВИЙ ТАДБИРКОРЛИК — 250 та энг йирик корхонанинг 40 фоизи налар 6,5 мингдан ортган бўлса, жорий
МУВАФФА¯ИЯТ ГАРОВИ оилавий бизнесга тегишли. йилнинг шу даврида 11,1 мингдан ошди.
Икки йил аввал вилоятда фаолият юри-
Тадбиркорлик, аввало, инсоннинг онгида одамларга наф Юқори ўсишнинг таётган корхоналар сони 6,2 мингта
келтириш, ёрдам бериш, том маънода оғирини енгил муҳим омили бўлган бўлса, жорий йилда 10,2 мингта-
қилиш, пировардида даромад кўриш истаги билан уйғонади. ни ташкил этмоқда.
Тадбиркорлик макон ва жой танламайди. Унинг учун кучли Президентимизнинг 2018 йил 8 июн-
иштиёқ, изланиш ва қатъият керак. Муҳими, бу ишни давлат даги “Ҳар бир оила — тадбиркор” дас- Корхоналар фаолиятини ўтган йил-
ҳар томонлама қўллаб-қувватлаяпти. турини амалга ошириш тўғрисида”ги нинг шу даври билан соҳалар кесими-
қарори ҳам оилавий тадбиркорлик, да таҳлил қиладиган бўлсак, қишлоқ,
Самарқанд вилояти Иштихон тума- Қадимий касбларнинг тадбиркорликни ривожлантиришга Халқаро тажрибада ҳунармандлик, касаначилик ва бошқа ўрмон ва балиқчилик хўжаликларида
нида фаолият юритаётган “Умида нон- янгича жилолари алоҳида эътибор қаратилмоқда. Бу- оилавий бизнеснинг ўрни тадбиркорлик фаолияти турларини кенг 118,2, саноатда —124,6, қурилишда —
лари” оилавий корхонаси бундан 8 йил нинг учун молиявий, ижтимоий кўмак оммалаштириш, ҳар бир оиланинг бар- 122,9, савдода — 156,3, ташиш ва сақ-
аввал нон пишириб, аҳоли эҳтиёжла- Самарқандда бу фаолият билан бериш, ишбилармонликни рағбат- Дунё тажрибасида ҳам оилавий тад- қарор даромад манбаига эга бўлиши лашда — 107, маиший хизматларда —
рини қондиришдан бошлаган. Корхона- шуғулланиш истагидаги одамлар, лантириш учун етарли шароитлар биркорлик муҳим ўрин эгаллайди. Ма- учун шарт-шароитлар яратиш ва ишсиз- 123,6, ахборот ва алоқада — 124,3,
нинг фаолияти йилдан-йилга кенгайиб оилалар, сулолалар кўпайиб бораётга- яратилмоқда. салан, Европада бундай бизнес кенг ликка барҳам беришни мақсад қилган. соғлиқни сақлаш ва ижтимоий хизмат-
борди. Бугунги кунда унга қарашли нон ни бежиз эмас. Аслида бугунги кундаги тарқалган, ҳатто оилавий корхоналарни лар кўрсатишда — 179,2, бошқа соҳа-
ва нон маҳсулотлари тайёрлайдиган оилавий корхоналар негизи қадимий Олий Мажлис Қонунчилик палата- қўллаб-қувватлаш ва ривожлантириш Дастур олис, табиий-иқлим шароити ларда 127,8 фоиз ўсган.
бир неча цех ишлаб турибди. Шунинг- анъаналаримиз, фарзандлар ота-она- си депутати Фарҳод Зайниевнинг қайд учун “European Family Businesses” таш- оғир ҳудудларда аҳолининг моддий ша-
дек, яқинда оилавий боғча ҳам иш бош- ларига кўмаклашишидан бошланган. этишича, бизнес бошлаётганда унинг килоти мавжуд. Унинг маълумотлари- роитларини тубдан яхшилаш, турмуш Рақамлардан ҳам кўриниб турибди-
лади. Гиламдўзлар, ошпазлар, новвойлар, ҳуқуқий тузилмасини, тадбиркорлик га кўра, Европа давлатлари ялпи ички тарзи сифати ва даражасини оширишга ки, вилоятда тадбиркорликка ишонч
кошинкорлар сулолалари шакллани- турини танлашда солиқ ва лицензия маҳсулотининг 50 фоизи оилавий тад- хизмат қилмоқда. Ҳужжатда тадбиркор- ортиб, ишбилармонлар сафи кенгайиб
— Жорий йилда оилавий корхонамиз ши, бир фаолият билан шуғулланувчи турларини ҳисобга олиш лозим. Биз- биркорлик ҳиссасига тўғри келади. Ев- лик билан шуғулланиш истагида бўлган бормоқда.
фаолиятини кенгайтириш учун маҳал- кишиларнинг меҳнати туфайли юзага неснинг шаклига қараб, якка тадбир- роиттифоқда жами 14 миллиондан зиёд аҳолининг ташаббусларини ҳар томон-
ламиздаги ҳоким ёрдамчиси тавсияси келган маҳаллалар номлари ҳам бунга кор, ширкат, масъулияти чекланган оилавий корхона ва хусусий секторда лама қўллаб-қувватлаш, уларга имтиёз- Мулкдорлар синфи
асосида банкдан 200 миллион сўм кре- мисол бўлади. жамият, қўшимча масъулиятли жамият, 60 миллион ишчи ўрни мавжуд. Оила- ли кредитлар ажратиш ҳамда ишбилар- шаклланмоқда
дит олдик, — дейди тадбиркор Шоҳса- акциядорлик жамияти, кичик корхо- вий тадбиркорлик улуши Европанинг монлик фаолиятини ташкил этиш ва
нам Содиқова. — Натижада яна 10 га Масалан, Самарқанд шаҳрида зар- на, оилавий тадбиркорликка ажратиш кўп мамлакатларида жами корхоналар- амалга оширишда амалий ёрдам кўрса- Оқдарёлик Адҳам Суюндиқов устози
яқин янги иш ўрни яратиб, ижтимоий гарлар, кўнчилар, ошпазлар, Каттақўр- мумкин. Эндигина ўз ишини бошлаёт- нинг 55 фоиздан 90 фоизигача қисмини тиш белгиланган. Жамол Эсоновдан ёғоч ўймакорлиги
дафтарларда турадиган ишсиз хотин- ғон шаҳрида ҳолвачилар, қандолатчи- ган тадбиркорлар танлов имкониятга ташкил қилмоқда. Шу жумладан, фа- сирларини ўрганиб, якка тартибда иш
қизлар бандлигини таъминлашга эриш- лар, Ургутда майизчилар, кулоллар, эга, яъни ишни бир ўзи ташкил этиши қат кичик бизнесга мансуб корхоналар Айни пайтда Самарқанд вилояти- олиб борди, ҳунарини оила аъзоларига
дик. Корхонамизда ишлаётганларнинг Жомбойда тақачилар, темирчилар, ёки ҳамкор топиб, бизнесни бирга юри- эмас, балки йирик оилавий корпора- нинг барча ҳудудларида тадбиркор- ўргатди, шогирдлар тайёрлади. Кейин-
аксарияти ёш оналар. Уларнинг фар- Самарқанд туманида кошинкорлар, тиши асқатади. цияларнинг ҳам ҳиссаси ортиб боряп- лик ривожланиши кузатилмоқда. Олис чалик фаолиятини кенгайтириб, оила-
зандлари боғчага бориши учун оила- қадимий қоғоз ишлаб чиқарувчилар, ти. Хусусан, Франция ва Германиядаги ҳудудлардаги маҳаллаларда ҳам ўз вий корхона ташкил этди ва 20 та иш
вий мактабгача таълим ташкилоти ҳам Қўшработда каштачилар, Нурободда Бу борада энг омадли ва самарали бизнесини ташкил этиб, оиласи фаро- ўрни яратди. Корхонада миллийлик ва
очишга қарор қилдик. гиламчи ва сангтарошлар, Пайариқда йўл — оилавий тадбиркорлик. вонлиги ва фарзандлари бандлигини замонавийлик уйғунлашган бир-бири-
қуроқчилар, Пастдарғомда эгарчилар, таъминлаётган оилалар кўпаймоқда. дан бежирим мебеллар тайёрланмоқ-
Туманнинг Чинортепа маҳалласида- Булунғурда бешикчи ва сандиқсозлар, Бу борада Иштихон туманида ҳам се- да.
ги аксарият хонадонларда қурут тайёр- Нарпайда тикувчилар сулолалари зиларли ўзгаришлар бўлди. Туманнинг
ланади. Ҳабибулло Сулаймонов ҳам 20 бўлган. Қорақўйли маҳалласида яшовчи Нарги- — Ҳовлимиздаги айвонда ишлаб
йилдирки, шу иш билан оила тебратиб за Аҳмедова 10 йилдан буён қандолат- келяпмиз, — дейди Адҳам Суюнди-
келади. Ҳозир бу оилавий корхонага Бу касблар ўз-ўзидан пайдо бўлма- чилик билан шуғулланади. Фаолиятини қов. — Ҳозир тўлиқ буюртма асосида
вилоятнинг барча туманларидан сузма ган. Авлоддан-авлодга ўтиб, ҳозирга- якка тартибдаги тадбиркорлик билан мебель жиҳозлари ясаяпмиз. Мижоз-
келтирилиб, ойига 6 тонна қурут тайёр- ча сайқалланиб келган. Бугун давлат бошлаган ишбилармон маҳсулотлари- ларимиз кун сайин кўпайиб бормоқда,
ланади. Улар ёзда офтобда, қишда эса кўмагида бу ҳунарларни асраб-авай- ни қадоқлашни йўлга қўйиб, оилавий жой масаласида етишмовчилик ва иш-
печларда қуритилиб, бозорга чиқарила- лаш, ривожлантириш, жаҳонга олиб корхона ташкил этди. Хитойдан қоғоз чиларга эҳтиёж ортяпти. Энди корхона-
ди. Энди фаолиятни янада кенгайти- чиқиш бўйича зарур шароитлар яра- қутилар тайёрлайдиган замонавий ус- миз учун алоҳида ер олиб, замонавий
риш ва ривожлантириш учун корхонага тилмоқда. куна келтириб ўрнатди. Пировардида бино қуриб, фаолиятимизни кенгайти-
Хитойдан замонавий ускуналар келти- янги иш ўринлари ва оилавий корхона риш ва яна 100 та янги иш ўрни яратиш
рилиши ва қурутлар шу ерда қадоқла- Юртимизда қадим анъаналарни фаолияти кенгайди. ҳаракатидамиз.
ниб, хорижга экспорт қилиниши режа- тиклаш, оилавий қадриятларни ас-
лаштирилган. раш ва шу билан бирга, жойларда Маълумотларга кўра, ҳозир юртимиз- Кичик ишлаб чиқаришдан бозорни
да 63,5 мингдан ортиқ оилавий корхона ўрганиш, ўз маҳсулотини танитиш, иш-
фаолият юритмоқда ва уларнинг 17,5 лаб чиқаришни кенгайтириш орқали бо-
фоизи Самарқанд вилояти ҳиссасига зор рақобатига бардошли корхоналар
тўғри келмоқда. 2021 йилнинг 9 ойига шаклланган. Юртимизда оилавий кор-
солиштирилганда, вилоятда оилавий хоналар фаолиятининг кенгайиши ҳам
корхоналар сони бўйича 34 фоиз ўсиш вақт ўтиши билан йирик компаниялар
кузатилган. пайдо бўлишига замин яратади.
Вилоят статистика бошқармаси Ўктам ХУДОЙБЕРДИЕВ,
маълумотларига кўра, 2020 йилнинг 9 журналист
ойида рўйхатдан ўтган оилавий корхо-
52022 йил 8 ноябрь, 228-сон
ИННОВАЦИЯ ЁШЛАРГА ОИД ДАВЛАТ СИЁСАТИ
ЭКИН ЕТИШТИРИШ СМАРТФОНДА
БОШ¯АРИЛАДИ
ҚИШЛОҚ ХЎЖАЛИГИДА РАҚАМЛИ ТРАНСФОРМАЦИЯНИ Интернет оламида ўзбекча матнли маълумот
ЖОРИЙ ЭТИШ НАТИЖАЛАРИ ва видеоконтентларни кўпайтириш учун
бошланган саъй-ҳаракатлар бугун ўз
Шавкат ҲАСАНОВ, самарасини бера бошлади. “WikiStipendiya
Тошкент давлат аграр университети Самарқанд филиали marafoni” бошланган пайтда Википедияда она
директори, иқтисодиёт фанлари доктори тилимизда 140 минг 348 та мақола жойланган
бўлса, ҳозир улар сони 183 мингдан ошди.
Таҳлилларга қараганда, мавсум даво- Олимлар фикрича, рақамлаштириш технологик ютуқни таъминлаш ва рақамли кўрсатиш, энг фаол стажёрларни ижарага
мида (қисқа муддатда) қишлоқ хўжалиги мамлакатимиз қишлоқ хўжалиги қишлоқ хўжалиги корхоналарида маҳсул- бериладиган “ақлли” фермер хўжалигида ОВОЗЛИ ЁРДАМЧИ
маҳсулотини етиштирувчи 40 дан ортиқ ва озиқ-овқат сектори ривожига дорликни оширишга эришиш учун рақамли тадбиркорлик фаолиятини бошлашга тайёр- ЭНДИ ªЗБЕКЧА
турли ечимни қабул қилишга тўғри келади. катта ёрдам беради. Бугунги кунда технологиялар ҳамда платформали ечим- лаш режалаштирилган. Шунингдек, “ақлли” ГАПИРАДИ
Уларнинг аксарияти рақамлаштириш объ- қишлоқ хўжалиги иқтисодиётимиз ларни жорий этиш орқали қишлоқ хўжа- қишлоқ хўжалиги технологиясини қўллаб-
екти ҳисобланиб, бевосита ишлаб чиқариш локомотивига айланиб бораётгани, лигини рақамли трансформация қилишга қувватлайдиган, бундай хўжаликларга оид Таҳрир қилинганлари сони ўша пайтда 2,5 мингдан ортиқ
самарадорлигига таъсир кўрсатади. Ҳисоб- соҳага илм-фан ютуқлари кенг эришилмоқда. Аграр соҳанинг рақамли маълумотларни тўплайдиган ва ундан йирик эди, айни пайтда 3 мингга яқинлашди. Фаол фойдаланувчи-
китобга кўра, экиш, етиштириш, сақлаш ва жорий этилаётгани алоҳида трансформацияси мутахассислардан за- фермер хўжаликларини шакллантириш учун лар сони эса икки баробар кўпайган.
ташишда ҳосилнинг 33 фоизи йўқотилмоқ- аҳамиятга эга. Айниқса, автоматик монавий билимларга эга бўлиш баробари- фойдаланиладиган каттагина маълумотлар
да. Шундай шароитда ер, сув, моддий-тех- суғориш тизимини қўллашда да, уларга ёрдам берадиган янги, ноодатий базаси мавжуд. Ўзбекистон журналистика ва оммавий коммуникациялар
ник ва меҳнат ресурсларидан оқилона фой- деҳқонлар учун турли имтиёзлар ечимларни талаб қилади. университетида “Википедия” информацион порталини ўз-
даланишни таъминловчи “ақлли” қишлоқ мавжуд. Шу орқали исрофгарчилик Бир вақтда 18-40 ёш оралиғидаги 52 на- бек тилидаги маълумотлар билан бойитиш ҳамда сунъий
хўжалиги технологиялари муҳим аҳамият камайиб, сувдан фойдаланиш Ҳиндистонлик мутахассислар билан ҳам- фар истиқболли ёш фермер қулупнай ва по- интеллект тизими орқали ишловчи овозли мобиль ёрдамчи-
касб этади. оптималлашади ва инсон омили корликда “Ўсимликлар ҳимояси ва автома- мидорга оид назарий, амалий ҳамда бош- нинг ўзбек тилидаги муқобили тақдимотига бағишланган
аралашуви камаяди. Ушбу тизимни тик суғориш тизимига асосланган тупроқлар қарув амалиёти бўйича жами 20 ой таълим давра суҳбатида бу алоҳида қайд этилди.
Қишлоқ хўжалиги ривожланган АҚШ, қўллаш учун катта маблағ талаб мониторингида илғор рақамли технология- олади. Бу водий қишлоқ хўжалиги ва озиқ-
Германия ва Европадаги фермер хўжалик- қилинса-да, умумий фойда лардан фойдаланиш” мавзусида олиб бо- овқат соҳаси учун кадрлар тайёрлаш инсти- Ёшлар ишлари агентлиги билан ҳамкорликда ўтказил-
ларининг тахминан 70 фоизи аграр соҳада салмоқли ва узоқ муддатли бўлади, раётган халқаро илмий лойиҳамиз шу мақ- тути томонидан бошқарилади. ган тадбирда жаҳон интернет тармоғида ўзбек тилидаги
замонавий “ақлли” технологиялардан фой- иқтисодий самарадорлик сезиларли садга эришишга хизмат қилади. сифатли маълумотларни кўпайтириш мақсадида шу йил
даланмоқда. Жумладан, Нидерландияда ошади. Ижарага бериладиган “ақлли” фермада 20 майдан 20 декабрга қадар ўтказилаётган “WikiStipendiya
ҳам рақамли технологиялар кенг қўллана- Лойиҳанинг мақсади деҳқон ва фермер ёш фермерлар ҳар бири 3 кишидан иборат marafoni” доирасида қилинаётган ишлар, жумладан, уни-
ди. Қишлоқ хўжалигининг турли босқичида ажратиш бўйича кенг қамровли саъй-ҳара- хўжаликлари учун автоматик суғориш тизи- жамоага бирлашиши ва 30 нафаргача киши верситет талабаларининг лойиҳа бўйича фаолияти ҳақи-
роботлардан, шунингдек, турли жараёнлар- катларни амалга оширмоқда. Ушбу давлат- мида тупроқ хусусиятларини таҳлил қилиш 10 та майдонни ижарага олиб, деҳқончилик да маълумот берилди. Интернетнинг миллий сегментида
ни бошқаришда ёрдам берадиган интернет нинг қишлоқ хўжалигини инновацион ри- ҳамда ўсимликларни ҳимоялашда интер- қилиши мумкин. Ёш фермерлар 1 йил да- ўқувчини жалб қила оладиган, тарихимиз, маданиятимиз,
технологияларидан фойдаланилади. Корея вожлантириш тажрибасидан энди тараққий нет технологияларига асосланган мобиль вомида муваффақиятли фаолият юритгач, қадриятларимиз ҳақида ишонарли ва қизиқарли маълумот
Республикаси Қишлоқ хўжалиги вазирли- этаётган мамлакатларда озиқ-овқат хавф- дастурни ишлаб чиқиш ва жорий этишдан уларга мустақил бизнес бошлаши учун 1 берадиган контентларни ошириш бугуннинг муҳим талаби
ги бутун мамлакат бўйлаб “ақлли” фермер сизлигини таъминлаш ва инновацион аграр иборат. миллион АҚШ долларигача бўлган қиймат- экани қайд этилди.
хўжаликларини ривожлантиришга маблағ тизимни шакллантиришда фойдаланиш да 1-1,5 фоизли банк кредити 10 йил муд-
мумкин. Филиалимиз олимлари лойиҳа устида датга берилади. Ушбу имтиёз фермерликни — Дунёдаги энг машҳур энциклопедияни ўзбек тилида-
ишлаш жараёнида зарур маълумотларни бошлаш учун яхши қўллаб-қувватлов ҳисоб- ги мақолалар билан бойитиш — ҳар бир талаба олдидаги
Ҳиндистонда фермерларнинг билими ва тўплади. Тупроқ таркиби, ишланмани катта ланади. муҳим вазифа. Дейлик, Ўзбекистонда 1 миллион талаба
малакасини оширишга, хусусан, уларга об- майдонларда қўллаш усуллари, шунингдек, бўлса, ҳар бири биттадан мақола ёзганда ҳам бир миллион-
ҳаво, маҳсулот нархи, экинларни етишти- автоматик суғориш тизимини лаборато- Бу амалиёт “ақлли” қишлоқ хўжалиги та мақола бўлади. Бироқ яқин-яқингача бундай мақолалар
риш учун энг яхши технологиялар ва бошқа- рия шароитида ўрганиб, синовдан ўтказди. учун ёш фермерларни тайёрлаш ва ма- сони 140 мингтадан ортиқроқ бўлган. Борлари ҳам таҳрир-
лар тўғрисида маълумот берадиган мобиль Ҳозир тадқиқотлар Тошкент давлат аграр лакасини оширишга қаратилган. Ўзбекис- ланмаган, маълумотлари эскирган эди, — дейди Ёшлар иш-
иловаларни жорий этишга алоҳида эътибор университети Самарқанд филиалининг ах- тондан фарқли ўлароқ, Жанубий Кореяда лари агентлиги директори Алишер Саъдуллаев.
қаратилган. Ҳар бир ҳудудда қишлоқ хўжа- борот-маслаҳат маркази тажриба майдон- ёш фермерларни ўқитиш даври кўпроқ.
лиги бўйича инновацион ва илмий марказ- ларида помидор ҳамда картошкада синов- Инновацион хўжаликнинг асосий жиҳати Бир гуруҳ ташаббускор ёшлар мана шу хайрли ишга ҳис-
лар ташкил этилган. дан ўтказилмоқда ва дастурнинг алгоритми — барча жараён иссиқхоналарда сабза- са қўшиш учун “WikiStipendiya marafoni” лойиҳасини бош-
ишлаб чиқилмоқда. вот кўчатларини етиштириш ҳам смарт- лади. Натижа ёмон эмас. Дунёдаги энг машҳур энциклопе-
Ҳукуматимиз соҳани рақамлаштириш ва фон ёки интернет технологиялари орқали дияда ўзбек тилидаги мақолалар сони ортиб бораётгани,
илғор инновацияларга асосланган ҳолда Ўтган йили лойиҳа иштирокчилари Ҳин- бошқарилади ҳамда доимий назорат қи- ўзбекча википедия икки поғона юқори кўтарилиб, 55-ўринга
ривожлантиришга катта аҳамият бермоқ- дистонда малака оширган эди. Бу йил 21- линади. чиққанининг ўзиёқ бошланган ишларнинг илк самарасидан
да. Жумладан, агросаноат мажмуасида 25 октябрь кунлари соҳадаги янгиликлар далолат беради. Энг муҳими, жараён изчил давом этяпти.
билан танишиш ҳамда тажриба алмашиш Мазкур технологияларни келгусида юр-
учун Жанубий Кореяда бўлди. тимиз шароитида трансформация қилиш, Лойиҳа ташаббускорлари энциклопедияга мақола кири-
бу борада малакали кадрлар тайёрлашда тишни сезиларли даражада осонлаштирди. Энди унга ис-
Бу ердаги “Ақлли” қишлоқ хўжалиги во- илғорлар тажрибасини қўллаш аграр соҳа талган одам маълумот кирита олади. Келгусида алифбо
дийсига сафар жуда самарали ўтди. Мазкур олий таълим муассасалари учун муҳим аҳа- ислоҳ қилинса нима бўлади, деган савол кўпчиликни қизиқ-
водий ёш фермерларни қўллаб-қувватлаш, мият касб этади. Шу боис, 2023/2024 ўқув тириши табиий. Бунинг ҳам ечими топилган. Махсус дастур
ижарага бериладиган “ақлли” фермер хўжа- йилидан бошлаб соҳага хорижий етакчи орқали ҳамма мақолани янги алифбога ўтказиш имконияти
ликларини ҳамда келажакда қишлоқ хўжа- олий таълим муассасалари тажрибасига мавжуд.
лиги технологияларини тадқиқ қилиш мақса- таянган ҳолда “ақлли” қишлоқ хўжалиги бў-
дида мамлакатнинг тўртта шаҳрида ташкил йича магистрлар тайёрлаш режалаштирил- — Хайрли ишда биз ҳам четда турмаймиз. Уч ярим минг
этилган. Бунда ёш фермерларга “ақлли” моқда. талаба, 350 нафар профессор-ўқитувчимиз бор. Мана шу
фермер хўжалиги бўйича таълим хизматлари жамоа билан бирга интернетда ўзбек сегментини бойитиш-
га ҳисса қўшамиз, — деди университет ректори Шерзодхон
ЯНГИЧА ЁНДАШУВЛАР ишлаяпмиз, — дейди Фарғона шаҳар уй- Қудратхўжа. — Бу лойиҳа катта ҳаракатга айлантирилади.
жой коммунал хизмат кўрсатиш бўлими Зеро, бу тарихимиз, маданиятимиз, қадриятларимиз ҳақида
ХАЗОНДАН БИОЛОГИК ª¡ИТ ОЛИНМО¯ДА бошлиғи Жаҳонгир Бахтиёров. — Фақат ишонарли ҳамда қизиқарли маълумот берадиган контент-
бугина эмас. Оддий пластмасса идиш лар кўпайиши билан бирга ёшларда ватанпарварлик туйғу-
Куз келиши билан дарахтлар ўз яшиллигини хазонрезгига бўшатиб қолдиқларидан толали супурги ва арқон си янада камол топишига хизмат қилади.
беради. Тўкилаётган баргни йиғиш, ташиш ташвишга айланади. тайёрлаш ҳам йўлга қўйилган. Иккиламчи
Аксарият ҳолларда кўпчилик уни ёқиб юборади. Натижада зарарли хомашёлардан тайёрланган маҳсулот пи- Тадбирда агентлик мутахассислари овозли ёрдамчилар-
моддалар ҳавога кўтарилади. Унинг экологияга, инсон саломатлигига шиқ-пухталиги, ўзига хос тайёрлаш усули нинг ўзбек тилида гапирадиган муқобили ҳақида батафсил
салбий таъсири катта. Аммо бунинг олдини олиш мумкин. билан ажралиб туради. Айни кунда икки- тушунча берди. Бу ишланма билан шуғулланаётган дастур-
ламчи хомашёдан саноат усулида тай- чи Бахтиёр Ҳасановнинг лойиҳаси ҳозир овоз йиғиш жараё-
Фарғона вилояти уй-жой коммунал хиз- — Буни тайёрлаш учун ортиқча харажат Асосан кўп қаватли уй-жойлардан иборат ёр маҳсулот ишлаб чиқаришга алоҳида нида. Овозли ёрдамчини яратиш учун камида 10 минг соат
мат кўрсатиш бошқармаси ташаббуси билан ва вақт талаб этилмайди, — дейди “Ком- бўлган маҳаллада 3 минг 400 нафардан ор- эътибор қаратилмоқда. Шу мақсадда 20 овозли маълумот тўплаш керак.
Фарғона шаҳри Абдулла Қодирий мавзеси- мунал қурилиш таъмир сервис” бошқарув тиқ аҳоли яшайди. Амалиётга жорий этил- сотих ер ажратилиб, чиқинди майдалаш
даги кўп қаватли уйларга хизмат кўрсатувчи сервис компанияси раиси Ҳабибулло Ма- ган янги усул ҳудуд тозалиги ва ободлигига ускунаси харид қилинди. — Айни пайтда жуда кўп одам сунъий интеллект-ёрдамчи-
“Коммунал қурилиш таъмир сервис” бошқа- мажонов. — Тўпланган япроқ ва қум кет- хизмат қилаётгани билан аҳамиятли. дан фойдаланади, — деди А.Саъдуллаев. — Айниқса, кў-
рув сервис компанияси хазондан юқори си- ма-кетликда елим қопга жойланиб, оддий — Миллий қонунчилигимизга кўра, хазон ришида муаммоси бор ёки имконияти чекланганлар учун
фатли компост, яъни биологик ўғит ишлаб тузли сув қуйилади. Чиринди “Яшил макон” — Тўғриси, куз-қиш фаслида хазонлар ёқиш маъмурий жавобгарликка сабаб бўла- бу ақлли ишланма айни муддао. Уларнинг мулоқотга кири-
чиқаришни йўлга қўйди. Аслида хазондан лойиҳаси доирасида экилаётган дарахт- ёқиб юборилишидан хаста кишилар, кек- ди, — дейди Фарғона вилояти экология ва шишига кўмаклашадиган бу лойиҳа кўплаб йўналишларда
компост тайёрлашнинг бир қанча усуллари ларга фойдали бўлади ва кўплаб экологик салар ҳақли эътирозлар билан мурожаат атроф-муҳитни муҳофаза қилиш бошқарма- функцияларни бажаради. Айни пайтда 150 нафар энг иқти-
мавжуд. Энг самаралиси, дарахт баргла- муаммоларни бартараф этишга ёрдам бе- қиларди, — дейди маҳалла фуқаролар йи- си бўлим бошлиғи Баҳодир Жўраев. — Шу дорли йигит-қиз ўзбек тилида сўзлайдиган мазкур овозли ёр-
рини чиқинди қопларга йиғиш. Бу маҳсулот ради. ғини раиси Мавлуда Тожалиева. — Энди кунга қадар дала ва аҳоли манзилларида дамчига керакли жумлаларни ёздирмоқда.
тайёрлашдаги анъанавий усулларга нисба- бу эътирозларга ўрин қолмади. Хазондан хазон ва шох-шаббаларни ёқиб юбориш
тан анча фойдали, нисбатан янги усул. Био- Бир қоп тайёр табиий компостнинг бозор унумли фойдаланишга ҳар бир фуқаро ба- билан боғлиқ 66 та қонун бузилиш ҳолати Тадбир доирасида ЎзЖОКУда ташкил этилган шахмат
логик ўғит 4-5 ой ичида тайёр ҳолга келади. нархи 60 минг сўм экани ҳисобга олинса, ҳоли қудрат ҳисса қўшмоқда. Уларнинг бу аниқланиб, тегишли тартибда жавобгарлик- клубининг очилиш маросими ҳам ўтказилди.
Махсус техника ёрдамида чуқур қазишга янги иш услубининг аҳамияти ва фойдали амаллари ҳудуд ободлигини таъминлаяпти. ка тортилди. Аммо бу мавжуд масалалар
ҳожат қолмайди. Маҳсулот таннархи арзон- жиҳатларини илғаб олиш қийин эмас. Шу мақсадда жойларда дарахт баргларини ечими учун асос бўлмайди. Шу мақсадда Рисолат МАДИЕВА,
лашади, зараркунанда ва ҳашаротлар ёпиқ ёқмаслик, ундан самарали фойдаланиш маҳалла фуқаролар йиғинлари, умумтаълим “Янги Ўзбекистон” мухбири
қопларга кирмайди. Бу эса компост тоза ва — “Яшил макон” умуммиллий лойиҳаси юзасидан тарғибот олиб беряпмиз. мактаблари, олийгоҳ ва ишлаб чиқариш тар-
сифатли бўлишини таъминлайди. доирасида экилаётган ҳар бир дарахтни моқларида хазон ёқишнинг табиат ва инсон
парваришлашда ўзимиз тайёрлаган табиий — Бу тажрибани уй-жойларга хиз- саломатлигига салбий таъсирлари юзасидан
Лойиҳа муаллифи Ҳабибулло Мама- ўғитлардан фойдаланяпмиз, — дейди “Ис- мат кўрсатувчи бошқа сервис компания- тарқатма материал ва буклетлар тайёрла-
жоновнинг асл касби муҳандис-технолог. тиқлол” маҳалла фуқаролар йиғинидаги ларда ҳам оммалаштириш борасида ниб, тарғибот-ташвиқот олиб бориляпти.
Дастлаб уй шароитида дарахт барглари, ҳоким ёрдамчиси Асилбек Ҳакимов. — Бу
шох-шаббалардан ўғит тайёрлаш бораси- усул кўчатларни фойдали элементларга Сирасини айтганда, куз мавсумида хазон
даги изланишлари ўз самарасини берди. тўйинтириш билан бирга, тупроқ намлигини ёқиб юборилишининг олдини олиш, ундан
Тош-шағалдан иборат майдонларга дарахт узоқ вақт сақлашга хизмат қилади. Экилган мақсадли фойдаланиш борасида бошлан-
ўтқазишда хазон чириндисининг ўрни катта. дарахтлар сувсизликка чидамли ва баравж ган амалий тажрибалар табиат мусаф-
Намликни яхши ушлайди, фойдали микро- ривожланмоқда. Бундан ташқари, янги ло- фолигини сақлаш билан бирга, аҳолининг
элементларга бойлиги сабаб ниҳоллар тез йиҳа доирасида маҳалламизда “Аёллар атроф-муҳитга муносабатини ўзгартириш
ривожланади. дафтари”га киритилган тўрт хотин-қиз иш имконини ҳам бермоқда.
билан таъминланди.
Расулжон КАМОЛОВ,
“Янги Ўзбекистон” мухбири
6 2022 йил 8 ноябрь, 228-сон Кўзгу
МУЛОҲАЗА захираси яратилди. Марказнинг 13 та филиа-
лида ҳам ўзи жойлашган ҳудуднинг хусусият-
ларидан келиб чиққан ҳолда номлар захираси
яратилмоқда.
Тил аждодлардан қолган Марказда лойиҳада кўзда тутилган вазифа-
буюк мерос, миллат шаъни ва
ифтихоридир. Тилда халқнинг лар ижросини таъминлаш мақсадида тадбир-
ўзлиги, ўтмиши, бугуни, анъана корлик субъектлари, тилшунослик ва маркето-
логия соҳалари, иқтисодиёт тармоқлари учун
ва урф-одатлари, маданияти, “Хизмат кўрсатиш объектлари миллий номлари
санъати ўз аксини топади. Шу интерактив электрон платформаси” (қисқар-
тирилган номи — “Миллий номлар интерактив
сабабли тилни эъзозлаш, уни электрон платформаси”) ахборот тизими ишлаб
асраш ва ҳимоя қилиш масаласи чиқилди.
ҳар доим миллат ойдинлари
эътиборида бўлиб келган. Платформа ном яратиш учун мурожаат қил-
Юртимизда ўзбек тилининг ган тадбиркорларга қисқа муддатда тилимиз қо-
нуниятларига мос, бренд мазмунини ўзида акс
қўлланиш доирасини янада эттирадиган, жарангдор ном яратиб беради. Энг
муҳими, платформа иш тизимида ном учун муро-
кенгайтириш, софлигини сақлаб жаат жараёнида ортиқча ташвишлар, вақт сарф-
лаш каби муаммолардан холи бўлиш, шунингдек,
қолиш борасида кўплаб амалий МИЛЛИЙ НОМЛАРИМИЗ номлар учун махсус индивидуаллаштирувчи ва
ишлар қилинмоқда. Шунга ноёблигини белгиловчи QR код, берилган номга
қарамай, соҳада кечиктирмай сертификат ҳамда экспертиза жорий қилинган.
бажарилиши лозим бўлган
вазифалар мавжуд. Бироқ шу ўринда таассуф билан қайд этамиз-
ки, электрон платформани тадбиркорлик субъ-
ектларини давлат рўйхатидан ўтказиш ва ҳисобга
қўйишнинг автоматлаштирилган тизимига интег-
Шулардан бири тадбиркорлик фаолияти объ- ЮРТИМИЗ КªРКИГА АЙЛАНАДИ рация қилиш борасида бир қатор муаммолар
ектлари, корхона, фирма, истеъмол товарлари- мавжуд. Тадбиркорлик субъектларини давлат
га берилган номларнинг ўзбек адабий тили меъ- Ҳар қандай ҳолатда ҳам ном, албатта, дав- Тилларнинг йўқолиб кетиш, йирик тиллар- ушбу хизмат орқали фирма, корхона, умумий рўйхатидан ўтказиш тизимига мурожаат онлайн
ёрларига қанчалик мослиги масаласидир. лат тилида яратилиши лозим. Номнинг бошқа нинг кичик тиллар лексик таркибини “забт этиш” овқатланиш, савдо ва хизмат кўрсатиш объект- равишда қабул қилинади, бунда мурожаатчи ўзи
тилларда берилиши, бир томондан, тил соф- хавфи мавжуд бугунги глобаллашув замонида ларига ҳамда маҳсулотларига давлат тилида ҳамда фаолият тури ҳақидаги маълумотларни
Бугунги фан-техника тараққиёти асрида, лигига путур етказса, бошқа томондан, миллий чет сўзлар тилимизга кун сайин шитоб билан ном яратиб берилмоқда. қисқа муддатларда киритади, номни мавжуд за-
юртимиздаги кенг кўламли ислоҳотлар даври- тилга беписандлик кайфиятини ҳосил қилади. “ўзлаштирилиши” ва ўнгу сўлимизга қарамай, хирадан ёки ўз вариантини таклиф қилиш орқали
да тилимизда янги номлар ҳосил қилинмоқда, Шунингдек, корхона, муассаса, фирма, савдо уларни қўллаш тилимизда мавжуд сўзларнинг тизимдан рўйхатдан ўтади. “Миллий номлар ин-
номлар танлашда кўплаб хориж сўзлари ўзлаш- объектлари ёки маҳсулотга тушунарсиз хорижий унутилишига олиб келаётгани, луғавий таркиб- терактив электрон платформаси” мана шу рўй-
тирилмоқда. Шуни унутмаслик керакки, улар хатдан ўтиш тизимига бирлашса, бевосита унинг
ўзбек адабий тили меъёрларига мувофиқ бў- таркибида бўлса, рўйхатдан ўтаётган барча ном-
лиши, миллий-маданий қадриятларимизга мос ларни сертификатлаш, экспертизадан ўтказиш-
келиши, муҳими, тилимиз тараққиётига хизмат га, шу орқали миллий номларимизнинг юртимиз
қилиши лозим.
номлар қўйилиши истеъмолчи билан коммуника- дан уларни суриб чиқаришга ўзимиз сабабчи кўркига айланишига эришган бўлардик.
тив алоқа ўрнатилишига тўсқинлик қилади. Энг бўлиб қолаётганимиз жуда ачинарли. Тил бой- Товар белгиларини, хизмат кўрсатиш белги-
ачинарлиси, шаҳримиз кўркига кўрк бўлиб турган лигини, яшаб қолиш имкониятларини сақлаш ларини ва товар келиб чиққан жой номларини,
иншоотлар номлари, аҳоли ҳар куни истеъмол шартларидан энг асосийларидан бири тилдаги шунингдек, фирма номларини ҳуқуқий жиҳатдан
қиладиган маҳсулот, унинг ёрлиқлари, кўча ёзув- сўзларга иккинчи ҳаёт бахш этишдир. Бу эса муҳофаза қилиш ва улардан фойдаланиш соҳа-
лари ва пешлавҳаларда тилимиз акс этмас экан, тилда мавжуд сўзларни ном (нейм) сифатида сидаги муносабатлар “Товар белгилари, хизмат
унга нописанд муносабат давом этаверади. фаол қўллашдир. Маълумотларга кўра, инглиз кўрсатиш белгилари ва товар келиб чиққан жой
Кейинги йилларда иқтисодиёт тармоқлари- тилидаги қарийб 95 фоиз сўз ном сифатида номлари тўғрисида”ги, “Фирма номлари тўғриси-
нинг жадал ривожланиб бораётгани, замона- қўлланади. Биз ном танлашда ружу қўядиган ва да”ги қонунлар билан тартибга солинади. Улар-
вий савдо мажмуалари, корхоналар, кўплаб жарангдор деб ҳисоблайдиган айрим хорижий да тадбиркорлик фаолияти субъекти фирма
маиший хизмат кўрсатиш объектлари қури- сўзлар маъносига диққатимизни қаратадиган номига бўлган ҳуқуққа эгалиги, бу номни унинг
лаётгани, хусусий фирмалар таъсис этилаётга- бўлсак, уларнинг нақадар жўн ва содда эканини ўзи мустақил равишда хоҳлаган тилда белги-
ни, турли миллий маҳсулотлар ишлаб чиқариш кўриш мумкин. Далил сифатида айрим автомо- лаши ва ўз таъсис ҳужжатларида кўрсатиши
йўлга қўйилаётганини ҳисобга олсак, уларга биль брендлари номлари ва уларнинг маънола- Давлат тили қоида ва меъёрларига мувофиқ белгиланган. Ушбу қонунларга номлаш жараё-
бир-бирини такрорламайдиган янги номлар рини келтирамиз: келадиган, миллий қадриятларга мос ҳамда нида давлат тили қоидаларига амал қилиниши
Бизнингча, бу муаммоларнинг ечими юрти- яратиш осон иш эмас, албатта. Мана шундай Daewoo — бепоён коинот, Nexia — ёрқин, объектларга қўйиш тавсия этиладиган номлар ҳақида махсус банд киритилиши масаласи ҳам
мизда фирма, компания, ишлаб чиқариш, сав- замонавий иншоотлар, савдо мажмуалари, захирасини шакллантириш, уни доимий ян- кўриб чиқилиши мазкур муаммолар масаласига
до-сотиқ, маиший хизмат объектлари, маҳсу- фирма, корхоналарга она тилимиз меъёрла- Damas — жиловловчи, Tico — кичик, Cielo — гилаб бориш мақсадида 80000 дан ортиқ ном бир қадар ечим бўлиши шубҳасиз.
лотларга берилган номларни тартибга солиш, рига мос ном беришга юртдошларимиз ўзини осмон, Espero — умид, Matiz — алвон ранг,
ном яратишда ўзбилармонликка барҳам бериш, масъул деб билиши шарт. Бу ўз ишлаб чиқари- Lacetti — ёшликка хос, Captiva — маҳлиё, Хуллас, қайси давлатга ташриф буюрманг, унинг халқи ўзлигини, биринчи навбатда, тили орқали
давлат тилига ҳурмат билан қараш, унинг имко- ши, савдо дўконлари, тиббий хизмат муассаса- Epica — эпик, Tacuma — Бразилиядаги хурмо намойиш қилишга интилади. Демакки, Ўзбекистонга ташриф буюрган ҳар бир инсон уни ҳис қилиш-
ниятларига тўғри баҳо беришга хизмат қилади. лари, хусусий ўқув марказлари ва бошқа тад- дарахти, Spark — учқун. ни нафақат иссиқ қуёши, ширин-тотли мевалари, миллий таомлари ва кийимлари, шу билан бир-
биркорлик фаолияти турларини йўлга қўяётган га, кўчалардаги пештоқларда илинган ўзбекона номлар, маҳсулотларимиздаги жарангдор миллий
Бугун дунё бозорида “Ўзбекистонда ишлаб миллатдошларимиз учун ҳаётий зарурат бўлиш Бу муаммоларнинг амалий ечимларини из- сўзларимиз, уларнинг рекламаларидаги ўзбекона лутф орқали ҳис қилади. Юртимизни тарк этар
чиқарилган” тамғаси остидаги маҳсулотларимиз билан бирга, ижтимоий бурч ҳам ҳисобланади. лаш мақсадида ҳозирги кунда Инновацион ри- экан, у ўзи билан “Райҳон”, “Чилла”, “Жиз-биз”, “Кўкча”, “Чиғатой” каби бир қанча сўзларни ҳам олиб
ўз ўрнини, муносиб харидорини топмоқда. Ай- вожланиш вазирлиги томонидан молиялашти- кетади. Шунинг учун ресторан бўладими, кичик чойхона бўладими ёки бирор маҳсулотми, ҳаммаси
тиш мумкинки, ҳар бир миллат дунё остонасига Ном яратиш ўзига хос жараён бўлиб, муай- рилган “Хизмат кўрсатиш объектлари миллий ўз давлат тилида номланган бўлса, ташриф буюрувчида ўша юртга нисбатан ҳурмат пайдо бўлади.
дастлаб ўз она тили орқали қадам қўяди, ҳар ян талаб, қоида ҳамда лингвистик мезонларга номлари интерактив электрон платформасини Ўзимизнинг қадим ва улуғвор она тилимизда минглаб чиройли сўз бўлатуриб, кўр-кўрона халқимиз
қандай ишлаб чиқариш маҳсулоти эса муваф- бўйсунади. Ҳар бир тилда янги ном, аввало, шу яратиш” мавзусидаги инновацион лойиҳа усти- учун умуман ёт бўлган номларни муомалага олиб киришни эса ҳеч нарса билан оқлаб бўлмайди.
фақиятли танланган номи орқали машҳурлик тилнинг ички имкониятларидан келиб чиққан да иш олиб борилмоқда.
пиллапоясига чиқади. ҳолда махсус тил воситалари ёрдамида ҳосил Иномжон АЗИМОВ,
қилинади. Шунинг учун ҳам узоқни кўзлаган Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 16 Алишер Навоий номидаги Тошкент давлат
Афсуски, тадбиркорлик фаолияти объект- ҳолда омма эътиборини жалб қилувчи номлар мартдаги “Савдо, ишлаб чиқариш ва хизмат ўзбек тили ва адабиёти университети ҳузуридаги Давлат тили
лари, корхона, муассаса, фирма, истеъмол танлаш лозим. Таъкидлаш жоизки, қайси мам- кўрсатиш объектларига ном беришни тако- асосларини ўқитиш ва малака ошириш маркази директори,
товарларига хориж тилларида ном қўйиш лакатга борманг, ўша ернинг миллий тилида миллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги
урфга айланиб бормоқда. Айниқса, кейинги ёзилган сўзларни кўрсангиз ёки ресторан ном- қарорига асосан, Алишер Навоий номидаги Муяссар САПАРНИЯЗОВА,
уч-тўрт йил ичида ном яратишда русча ва ларига кўзингиз тушса, биринчи навбатда, шу Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти уни- университет доценти
инглизча сўзларга мурожаат қилишга ружу юртда тилга эътиборни кўрасиз, қайси давлатда верситети ҳузуридаги Давлат тили асосларини
қўйилмоқда. юрганингизни ҳис қилиб турасиз. ўқитиш ва малака ошириш маркази ва унинг ҳу-
дудий бўлинмаларида “Номлаш хизмати” таш-
кил қилинди. Мурожаат қилган тадбиркорларга
ХАЛҚАРО ФЕСТИВАЛЬ иқтисодиётга ижобий таъсири масала-
сига бағишланган илмий-амалий кон-
ГУЛ БАЙРАМИДАН БОЛ БАЙРАМИГА ференция ўтказилди. Қурғоқчил ҳудуд-
ларда қишлоқ хўжалиги тадқиқотлари
Қаерда гул кўп бўлса, асалари ўша сони кейинги тўрт йилда икки баробар халқаро маркази (ICARDA) вакиллари
жойдан бол йиғади. Шу маънода, гул кўпайиб, 210 мингтага, асал етиштириш Макс Рунзел ва Лора Беcкер ҳамда
ва асал бир-бирига бевосита боғлиқ ҳажми 1,5 минг тоннадан 4,5 минг тон- етакчи мутахассислар иштирокида
ва гуллар шаҳри Наманганда Халқаро нага етди. Шу йилнинг август ойида Дав- асаларичи тадбиркорлар учун илмий-
асал фестивалига асос солинишида ҳам латобод туманидаги асаларичиликка амалий семинар-тренингда асал маҳсу-
табиийлик, уйғунлик мужассам. Бошқача ихтисослашган Гулобод маҳалласи лотлари тўғрисида батафсил маълумот
айтганда, гуллар шаҳрида ташкил ҳудудида асаларичилик саноат зонаси бериш бўйича яратилган мобиль илова
этилган асал фестивали ҳар йили юксак фойдаланишга топширилди. Мақса- тақдимоти ҳам бўлди.
савияда нишонланадиган Халқаро гуллар димиз агротуризмни ривожлантириш,
фестивалининг мантиқий давомидир. соҳада ўзаро ҳамкорлик ва дўстликни — Наманганда асал навлари кўп
мустаҳкамлаш... экан. Айниқса, тоғ асалининг хушбўй-
Президентимизнинг жорий йил 19 кўриб турибмиз. Келгусида бу тадбирни характери бор. Бири меҳнаткаш бўлса, сафи тобора кенгаймоқда. “Абдулқо- лиги ва мазасига гап йўқ, ҳеч қандай
сентябрь куни ички ва ташқи туризмни ҳам гуллар фестивали каби кенг йўл- Давлатобод туманидаги машҳур бошқаси дангаса, бири юмшоқ феълли дирхон Барака файз” хусусий корхонаси кимёвий воситалар қўшилмаган, юз
ривожлантириш масалаларига бағиш- га қўйиб, анъанавий тарзда ўтказишни “Афсоналар водийси” боғида ташкил бўлса, бошқаси жаҳлдор. Шунга қараб эгаси ана шундай бизнес соҳибларидан. фоиз табиий, — дейди ICARDA ваки-
ланган видеоселектор йиғилишида бер- режалаштиряпмиз, — дейди Наманган этилган Халқаро асал фестивали- уларга муомала қиламиз. Дарвоқе, шу ли Макс Рунзел ҳаяжони ва ҳайратини
ган топшириқлари ижросини таъминлаш вилояти ҳокими Шавкатжон Абдураз- да мезбонлардан ташқари Андижон, йил Дубайга 1 тонна асал сотдим. На- — Икки ярим минг уя асаларимиз- яширмай. — Одамларнинг самимий
бўйича Наманган вилоятида кўплаб ло- зоқов. — Наманган асалари экспорти Фарғона, Сирдарё, Жиззах, Хоразм, мангандаги илғор уста болчилар билан дан йилига 10 тоннадан зиёд маҳсулот ва хушчақчақлиги ёдимга муҳрланди.
йиҳалар амалга оширилмоқда. Илк мар- бўйича мамлакатимизда етакчи ўринда Сурхондарё ва Тошкент вилоятлари қадрдонмиз. Тошкент шаҳрида ҳар йили йиғамиз. 2021 йилдан кичик асалари Асаларичилар ўз ишига меҳр, иштиёқ
та ташкил этилган Халқаро асал фести- туради. Йилига мамлакат ҳудудидан экс- ҳамда Қирғизистон, Қозоғистон, Тожи- декабрь ойининг биринчи ўн кунлигида уяларини ташқи бозорга ҳам йўнал- билан ёндашиши таҳсинга сазовор.
вали шулар жумласидандир. порт қилинадиган асалари пакетлари- кистон, Россиядан 300 га яқин асалчи, бўладиган Асал байрамида учрашиб ту- тиряпмиз, — дейди корхона раҳбари Америкага бошқача таассурот билан
нинг 70 фоизи вилоятимиз улушига тўғ- асаларичилик билан шуғулланадиган рамиз. 2021 йили “Энг яхши асал наму- Мухторжон Нурматов. — Жорий мав- қайтяпман. Насиб этса, 2023 йилда
— Бу фестиваль биз учун янгилик, ри келади. Наманганда асалари оиласи тадбиркорлар жамланди. налари учун” номинациясида ғолиблик- сумнинг ўзида Россиядаги ҳамкорла- Халқаро гуллар фестивалига албатта
лекин қизиқиш жуда катта эканини ни қўлга киритдим. римизга 100 минг долларлик маҳсулот келаман.
Ўзбекистон асаларичилари уюш- экспорт қилдик.
масининг Наманган вилоятидаги ва- Наманган туманидаги “Соф бол” Халқаро фестиваль якунида маҳо-
кили Аюбхон Тошбоевнинг айтишича, масъулияти чекланган жамияти раҳба- — Май ойи охирида нишонланган гул- ратли мутахассислар хулосаси билан
мазкур фестиваль соҳада инновацион ри Камолхон Хўжаев 700 уяда 2 минг лар фестивалидан ҳам бир олам завқ еттита номинация бўйича ғолиблар
технологияларни жорий этиш, халқаро 100 асалари оиласини боқмоқда. Агар олгандик, — дейди Қирғизистон асал- эълон қилинди. 30 нафар иштирок-
тажриба алмашиш, мавжуд муаммолар битта қутидаги учта оила 25 килограмм- аричилари уюшмаси раиси Нурбек ўғли чи “Энг яхши жиҳозланган кўргазма”,
ечимини топишга хизмат қилиши билан дан асал етиштирса, бир йилда 15 тон- Нурсултон. — Асал фестивалида 30 на- “Энг сифатли асал”, “Энг ёш асал
аҳамиятли. Сўнгги йилларда вилоятда на асал олиб, даромади 500 миллион фардан зиёд асаларичимиз тоғнинг ноёб етиштирувчи”, “Энг кўп асал экспорт
истеъмол бозорини экологик тоза озиқ- сўмни ташкил этаркан. гиёҳларидан йиғилган шифобахш ва бе- қилган тадбиркор”, “Асал етиштирув-
овқат маҳсулоти билан тўлдиришда ўз такрор асали билан қатнашмоқда. чи энг яхши аёл” сифатида қиммат-
ўрнига эга бўлган тармоқ жадал ривож- Наманган вилоятида асални қайта баҳо совғалар билан мукофотланди.
ланмоқда. Бугунги кунда уюшмага 260 ишлаб, қадоқлаб савдога чиқараётган, Бундан ташқари, қишлоқ хўжали- Қувонарлиси, тақдирлаш тантанасида
нафар асаларичи аъзо. экспортга жўнатаётган тадбиркорлар ги туризмини ривожлантиришда жа- Қозоғистон асаларичилари уюшмаси
ҳон тажрибасини кенг жалб қилиш ва раиси Валерий Қосимбоев Наман-
— Фестивалга Сурхондарё вилоя- ганни асал маҳсулотлари етиштириш
тидан келдик. Асалларимиз Сариосиё пойтахти, дея эътироф этди. Сайёҳ-
туманида 3 минг 800 метр баланд- ларга янги манзил, тадбиркорларга
ликдаги тоғ гиёҳларидан йиғилган, — бизнес майдон бўлган Халқаро асал
дейди “Фахриддин асалчи” фермер фестивали файзли шукуҳ билан та-
хўжалиги раҳбари Абдураҳим Зиёдул- рихга кирди.
лаев. — Асалариларнинг ҳам ўзига хос
Орифжон ЖЎРАЕВ,
“Янги Ўзбекистон” мухбири
“Янги Ўзбекистон” ва “Правда Востока” Бош муҳаррир: Таҳририятга келган қўлёзмалар тақриз қилинмайди ва Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Навбатчи муҳаррир: Авазбек Худойқулов
газеталари таҳририяти” ДУК Салим ДОНИЁРОВ муаллифга қайтарилмайди. Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги Мусаҳҳиҳ: Насиба Абдуллаева
Дизайнер: Хуршид Абдуллаев
МУАССИС: Газетанинг етказиб берилиши учун обунани расмийлаштирган томонидан 2020 йил 13 январда 1047-рақам билан рўйхатга олинган.
Ўзбекистон Республикаси ташкилот жавобгар. Нашр индекси — 236. Буюртма Г-1164. Манзилимиз:
81039 нусхада босилди. 100029, Тошкент шаҳри,
Вазирлар Маҳкамаси Газета таҳририят компьютер марказида саҳифаланди. Матбуотчилар кўчаси, 32-уй
Газетанинг полиграфик жиҳатдан сифатли чоп этилишига Ҳажми — 3 табоқ. Офсет усулида босилган. Қоғоз бичими А2.
Баҳоси келишилган нархда. ЎзА якуни — 23:15 Топширилди — 00:05
“ШАРҚ” НМАК масъул.
Босмахона телефони: (71) 233-11-07 “ШАРҚ” нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси
босмахонасида чоп этилди.
Девонхона: (0-371) 233-70-98 Котибият: (0-371) 233-56-60 Эълонлар: (0-371) 233-57-15 E-mail: [email protected]
Босмахона манзили: Тошкент шаҳри, Буюк Турон кўчаси, 41-уй.
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
№ 228 (750), 2022 йил 8 ноябрь, сешанба кунги Янги Ўзбекистон нашри
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Янги Ўзбекистон 08.11.2022
- 1 - 6
Pages: