Янги Ўзбекистон 16.08.2022

2020 йил 25 январдан чиқа бошлаган

Ижтимоий-сиёсий газета № 165 (687), 2022 йил 16 август, сешанба

ªЗБЕКИСтОН ВА тУРКИЯ ЕтАКЧИЛАРИ ИККИ ªЗБЕКИСтОН РЕСПУБЛИКАСИ ПРЕЗИДЕНтИ
тОМОНЛАМА КУН тАРтИБИДАГИ ДОЛЗАРБ ДАВЛАт тАШРИФИ БИЛАН САУДИЯ АРАБИСтОНИГА БОРАДИ

МАСАЛАЛАРНИ МУ²ОКАМА ¯ИЛДИЛАР Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев Икки Саммит якунида икки томонлама битим-
муқаддас масжид ходими — Саудия Арабистони Подшоҳи Салмон ларнинг салмоқли тўпламини имзолаш режа-
15 август куни Ўзбекистон Республикаси Президенти лаштирилган.
Шавкат Мирзиёевнинг Туркия Республикаси Президенти Режеп бин Абдулазиз Ол Сауднинг таклифига биноан 17-18 август
кунлари давлат ташрифи билан ушбу мамлакатда бўлади. Ташриф дастурида Саудиянинг етакчи ком-
Таййип Эрдоған билан телефон орқали мулоқоти бўлиб ўтди. паниялари, нуфузли халқаро тузилмалар —
Ташриф дастурига мувофиқ, Жидда шаҳри- гуманитар йўналишда янада кенгайтириш- Ислом ҳамкорлик ташкилоти ва Ислом та-
Ўзбекистон билан Туркия ўртасидаги кенг ўтказилганидан ғоятда мамнун эканларини да олий даражадаги Ўзбекистон — Саудия нинг долзарб масалалари ўрин олган. раққиёт банки раҳбарияти билан учрашувлар
кўламли стратегик шериклик муносабатларини таъкидладилар. Ушбу форматдаги амалий саммитининг асосий тадбирлари бўлиб ўтади. ҳам кўзда тутилган.
янада мустаҳкамлаш ва кўп қиррали ҳамкор- ҳамкорликни давом эттириш муҳимлиги қайд Алоҳида эътибор “яшил” иқтисодиёт, юқо-
ликни кенгайтириш масалалари кўриб чиқилди. этилди. Музокаралар кун тартибидан мамлакатла- ри технологиялар ва рақамлаштириш, тиб- Саудия Арабистонига давлат ташрифи
римиз ўртасидаги кўп қиррали ҳамкорликни, биёт, кичик бизнес ва тадбиркорлик соҳала- чоғида давлатимиз раҳбари барча мусулмон-
Олий даражадаги келишувларга мувофиқ Шунингдек, халқаро ва минтақавий тузилма- энг аввало, савдо-иқтисодиёт, инвестиция, рида қўшма лойиҳа ва дастурларни амалга лар учун муқаддас Макка ва Мадина шаҳарла-
ўзаро алоқалар ва сермаҳсул алмашинувлар лар, шу жумладан, Туркий давлатлар ташки- энергетика, молия соҳаларида ва маданий- оширишга қаратилади. рини зиёрат қилиши кутилмоқда.
юқори суръатда давом этаётгани мамнуният лоти ва Шанхай ҳамкорлик ташкилоти доира-
билан қайд этилди. сидаги ҳамкорлик масалалари юзасидан фикр ЎзА
алмашилди.
Мамлакатимизда Туркиянинг етакчи ком- ўзбекистон – cаудия арабистони:
паниялари иштирокидаги қўшма инвестиция Давлатимиз раҳбари шу кунларда Туркия-
лойиҳалари фаол амалга оширилмоқда. Ўзаро нинг Коня шаҳрида ўтаётган ва ўзбекистонлик тАРИХИЙ РИШтАЛАР тОБОРА
савдо кўрсаткичлари ўсмоқда, транспорт ва ло- спортчилар муваффақиятли иштирок этаётган МУСтА²КАМЛАНМО¯ДА ВА РИВОЖ тОПМО¯ДА
гистика соҳаларида кооперация алоқалари ку- бешинчи Ислом бирдамлиги ўйинлари юксак
чаймоқда. Биргаликдаги гуманитар дастурлар даражада ташкил этилганини алоҳида таъкид- Сўнгги йилларда Ўзбекистон Республикасининг араб мамлакатлари, ўтказилган олий даражадаги учрашувлари чоғида
рўёбга чиқарилмоқда. лади. жумладан, Саудия Арабистони билан ўзаро ҳамкорлик муносабатлари ўзаро муносабатларни янада ривожлантириш-
изчил ривож топмоқда ва тобора фаоллашмоқда. нинг истиқболли йўналишлари белгилаб олинди.
Икки мамлакат етакчилари минтақавий ма- Ўзбекистон ва Туркия Президентларининг Ўзбекистон ва Саудия Арабистони жўғрофий жиҳатдан бир-бирига
салаларга тўхталар эканлар, август ойининг телефон орқали мулоқоти ҳар доимгидек сами- яқин бўлмаса-да, давлатларимизни умумий тарих, диний-маърифий Ўзбекистон ва Саудия Арабистони ташқи
бошида Тошкент шаҳрида Ўзбекистон, Туркия мий ва дўстона руҳда ўтди. қадриятлар муштараклиги ва маданий ришталар боғлаб туради. сиёсат идоралари ўртасида мунтазам равишда
ва Озарбайжон ташқи ишлар, савдо ва транс- сиёсий маслаҳатлашувлар ўтказилмоқда. Ху-
порт вазирларининг учрашуви муваффақиятли ЎзА сусан, 2021 йил 29 июнь куни сиёсий маслаҳат-
лашувларнинг 4-раунди доирасида томонлар
Муносабат Саудия Арабистони Ўзбекистон мустақил- Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев- сиёсий, савдо-иқтисодий, инвестициявий,
лигини биринчилардан бўлиб тан олган. 1992 нинг Саудия Арабистони Подшоҳи Салмон бин маданий-гуманитар ва бошқа соҳалардаги
ЯНГИЛаНаЁТГаН йил февраль ойида икки мамлакат ташқи Абдулазиз Ол Сауднинг таклифига биноан, 2017 ўзаро муносабатларнинг бугунги ҳолати ҳамда
МЕТаЛЛУРГИЯ СаНОаТИ ишлар вазирликлари даражасида дипломатик йил 20-21 май кунлари Ар-Риёд шаҳрида ўтка- ривожланиш истиқболларини, шунингдек, хал-
муносабатлар ўрнатиш тўғрисида протокол зилган Араб-мусулмон мамлакатлари ва АҚШ қаро ва минтақавий масалалар бўйича ўзаро
имзоланган. Бугунги кунда барча соҳаларда саммитидаги иштироки икки томонлама ҳамкор- ҳамкорлик масалаларини муҳокама қилди.
ўзаро манфаатли муносабатлар янги даража- лик тарихида янги босқични бошлаб берди. Дав-
га кўтарилмоқда. латимиз раҳбарининг ушбу ташриф доирасида Давоми 2-бетда

ишлаб чи¿ариш ³ажми ва сифатини ªзбекистон Республикаси
ошириш, пировардида эса а³оли муста¯иллигининг 31 йиллигига
фаровонлигига хизмат ¿илади
ХОРАЗМ:
Ўзбекистон бугун улкан бунёдкорлик майдонига айланди. Инсон қадрини Ҳаким Йўлдошев олган сурат.
улуғлаш, юртдошларимиз фаровонлигини юксалтириш, муносиб турмуш ДУНЁ¯АРАШИ ªЗГАРГАН ОДАМЛАР, тАРА¯¯ИЁтНИНГ
шароити яратиш мақсадида барча соҳа ва тармоқларни тубдан янгилаш ва ЯНГИ БОС¯ИЧИ ЙªЛИДАГИ САЪЙ-²АРАКАтЛАР НАФАСИ
модернизация қилиш бўйича йирик лойиҳалар амалга оширилмоқда. Эътиборли
жиҳати, Янги Ўзбекистоннинг янги қиёфасини яратиш йўлидаги комплекс чора- Юрт кез, эл кўр, дейди
тадбирлар, “Инсон — жамият — давлат” тамойили асосидаги эзгу саъй-ҳаракатлар халқимиз. Юрган дарё, ўтирган
кўлами йилдан-йилга ортиб боряпти. Тараққиёт стратегиясида келгуси 5 йилда бўйра, минг бор эшитгандан,
қурилиш материаллари ишлаб чиқариш ҳажмини 2 баравар кўпайтириш бир марта кўрган яхши,
вазифаси белгилангани ҳам фикримизни тасдиқлайди. деган мақолларимиз ҳам бор.
Моҳиятан қараганда, асрлар
Албатта, юртимизда кечаётган тарихий янги- ланмоқда. Хусусан, 2021 йил якуни бўйича 969 давомидаги ҳаётий тажрибалар
ланиш жараёни, шу жумладан, улкан қурилиш- минг 453 тонна пўлат эритмаси ишлаб чиқарил- билан йўғрилган бу мақоллар
лар, йирик саноат лойиҳалари қора металлга ган бўлса, жорий йил ишлаб чиқариш ҳажмини замирида комилликка даъват
талабни кескин оширмоқда. Маълумотларга 995 минг 500 тоннага етказиш мақсад қилинган. ётади. Хоразм вилоятига бу
кўра, юртимизда бугунги кунда барча соҳалар- галги сафаримиз чоғида шундай
да йилига 4 миллион тонна қора металл ишла- Бу йил қора металл парчалари ва чиқинди- хулосага келдик.
тилмоқда. Унинг 50 фоизи импорт ҳисобидан лари тайёрлаш ҳажми ҳам ортиши кутиляпти. Аслида Хоразмда аввал ҳам
қопланаётгани, металлга кетадиган харажатлар 2021 йилда бу ҳажм 876 минг 93 тоннани таш- кўп бўлганмиз. Тарихий
улуши уй-жой қурилиши таннархида 15 фоиз, кил этган бўлса, 2022 йилда 900 минг тоннага манзилларни кезганмиз,
машинасозликда 40 фоизни ташкил қилаётгани, етказилиши мўлжалланмоқда. дилкаш, санъатсевар одамлар
2026 йилга бориб эса ушбу турдаги маҳсулотга билан гурунгимиз қизиган.
бўлган эҳтиёж 6 миллион тоннага етишини ино- Аммо юқорида айтиб ўтганимиздек, бозор та- Мустақиллигимизнинг
батга олсак, мазкур тармоқни ривожлантириш лабига нисбатан таклифимиз кам, эҳтиёж ҳажми 31 йиллиги олдидан воҳага
нақадар муҳим экани англашилади. эса тобора ортиб боряпти. Шу боис, Ўзбекистон сафаримиз таассуротлари эса
металлургия комбинати фаолиятини кенгайти- алоҳида жиҳатлари билан
“Ўзметкомбинат” АЖ Навоий ва Олмалиқ риш, ишлаб чиқариш ҳажми ва сифатини оши- ёдда қолди.
кон-металлургия комбинатлари сингари йирик ришга алоҳида эътибор қаратилмоқда. Сўнгги
саноат корхоналари ҳамда қурилиш компа- йилларда 11 минг ишчи-мутахассис меҳнат қи- Давоми 3-бетда
нияларини қора металл билан таъминловчи лаётган корхонада қатор инвестиция лойиҳалари
корхона ҳисобланади. Комбинатимиз томони- амалга оширилиб, янги цехлар ишга туширилди, ИсЛоҲот одИМЛарИ
дан 2021 йилда 1 миллион 75 минг 395 тонна мавжудлари модернизация қилинди.
қора металл маҳсулотлари ишлаб чиқарилган. ЮКСаК МаЛаКаЛИ МУТаХаССИСЛаР
2022 йил якуни бўйича бу кўрсаткич 1 миллион Президентимиз шу йил 12 август куни
80 минг тоннага етиши кутилмоқда. Бекобод шаҳрига ташрифи доирасида корхо- исти¿болни белгиловчи катта куч
намизда амалга оширилаётган ишлар, қатор
Пўлат эритмаси ишлаб чиқариш бўйича ҳам истиқболли лойиҳалар билан танишди. Бугун мамлакатимизда кенг кўламли янгиланиш ва ўзгаришлар
жорий йил ижобий натижага эришиш мўлжал- кечмоқда. Айниқса, қад ростлаётган осмонўпар бинолар
Давоми 4-бетда юртдошларимизнинг турмуш даражасини яхшилашга хизмат
қилади. Чунки халқ розилигига эришиш учун, аввало, муносиб
яшаш шароитини яратиш, зарур инфратузилма барпо этиш
керак. Қурилиш соҳаси такомиллашиб, мамлакатимиз
иқтисодиёти драйверига айланмоқда. Сўнгги беш йилда
8 мингдан ортиқ кўп қаватли уй, 21 минг хизмат кўрсатиш
шохобчаси, 10 минг 500 та ижтимоий соҳа объекти, 31 минг
корхона қурилгани фикримиз исботидир.

Давоми 4-бетда

2 2022 йил 16 август, 165-сон Сиёсат

ўзбекистон – cаудия арабистони: 2021 йил август ва

тАРИХИЙ РИШтАЛАР тОБОРА октябрь ойларида
МУСтА²КАМЛАНМО¯ДА ВА РИВОЖ тОПМО¯ДА
Саудиянинг “FlyNas”
Жорий йил 18-19 апрель кунлари Ўзбекистон кўрсаткичлардан ортиб кетди. Албатта, ўзаро
Бош вазири ўринбосари — инвестициялар ва савдо ҳажмининг натижалари икки томонни ҳам авиакомпанияси
ташқи савдо вазири бошчилигидаги делегация қониқтирмаётгани табиий ҳол. Мамлакатлари-
ташриф билан Саудия Арабистонида бўлди. миз ушбу йўналишдаги устувор мақсадларни “Ар-Риёд — Тошкент —
белгилаб олган. Коронавирус пандемияси би-
Унинг доирасида Саудия Арабистони билан лан боғлиқ глобал вазиятнинг барқарорлашуви Ар-Риёд” йўналиши
устувор йўналишларда икки томонлама ҳам- Ўзбекистон — Саудия Арабистони савдо алоқа-
корликни янада кенгайтириш бўйича музокара- лари ҳажмининг янада ўсишига кўмаклашади. бўйича тўғридан-тўғри
лар ўтказилди.
Саудиялик ишбилармонларнинг Ўзбекистон авиақатновларни
Хусусан, мамлакатимиз делегациясининг бозорига инвестиция киритишга бўлган қизиқи-
Саудия Арабистони Подшоҳлиги энергетика ва- ши тобора ортмоқда. Бугунги кунда мамлакати- амалга оширди. Ҳозирги
зири, шаҳзода Абдулазиз бин Салмон ал-Сауд мизда Саудия билан ҳамкорликда ташкил этил-
билан учрашуви чоғида энергетика соҳасидаги ган 38 та қўшма корхона фаолият кўрсатмоқда. пайтда томонлар
Ўзбекистон — Саудия Арабистони муносабат- Уларнинг 20 таси тўғридан-тўғри саудиялик ин-
ларининг ҳозирги ҳолати, қўшма лойиҳаларни весторлар маблағи ҳисобидан ташкил этилган ҳаво қатновларини
амалга ошириш ва бу соҳадаги қўшма инвес- бўлса, 18 таси қўшма корхоналар ҳисобланади.
тиция портфелини кенгайтириш истиқболлари қайта тиклаш бўйича
атрофлича муҳокама қилинди. Музокаралар Жорий йил 23 январь куни Бухоро шаҳрида
доирасида қайта тикланадиган энергетика жаб- Саудия Арабистони Подшоҳлиги делегацияси- музокаралар олиб
нинг Ўзбекистонга ташрифи доирасида Ўзбекис-
Бошланиши 1-бетда Саудиялик ишбилармонларнинг ЎзбекиСтон тон — Саудия Арабистони бизнес-форуми ва бормоқда.
бозорига инвеСтиция киритишга бЎлган Ўзбекистон — Саудия Арабистони қўшма иш-
Анжуманда сўнгги йилларда Ўзбекистон қизиқиши тобора ортмоқда. бугунги кунда билармонлар кенгашининг биринчи йиғилиши 2021 йил август ва октябрь ойларида Сау-
ҳаётининг барча жабҳаларида амалга ошири- мамлакатимизда Саудия билан ҳамкорликда бўлиб ўтди. диянинг “FlyNas” авиакомпанияси “Ар-Риёд —
лаётган кенг кўламли ислоҳотлар ҳақидаги ба- ташкил этилган 38 та қЎшма корхона фаолият Тошкент — Ар-Риёд” йўналиши бўйича тўғри-
тафсил маълумотлар тақдим этилди. Бу янги- кЎрСатмоқда. уларнинг 20 таСи тЎғридан-тЎғри Ушбу анжуманларда Саудия Арабистони дан-тўғри авиақатновларни амалга оширди.
ланишлар жараёни икки мамлакат ўртасидаги Саудиялик инвеСторлар маблағи ҳиСобидан Инвестициялар вазирлиги, Энергетика вазир- Ҳозирги пайтда томонлар ҳаво қатновларини
кўп қиррали ҳамкорликни янада ривожланти- ташкил этилган бЎлСа, 18 таСи қЎшма лиги, Саноат ва минерал ресурслар вазирлиги, қайта тиклаш бўйича музокаралар олиб бор-
риш учун янги имкониятларни очиб бераётгани корхоналар ҳиСобланади. Савдо-саноат палаталари кенгаши, Марказий моқда.
қайд этилди. банки, Саудия Арабистони экспорт-импорт бан-
мамлакатимизнинг бошқа муҳим ташаббусла- ҳасидаги ҳамкорликни янада чуқурлаштириш- ки, Саудия Арабистони тараққиёт жамғармаси, Мамлакатларимиз маданий-гуманитар соҳа-
Президент Шавкат Мирзиёев ташаббуси би- рини ёқлаб овоз берди. нинг муҳим йўналишларига эътибор қаратилди. “Acwa Power”, “Saudi Aramco”, “Al-Management даги ҳамкорликни жадал ривожлантиришга
лан 2021 йил 15-16 июль кунлари Тошкентда Bassam Petroleum Equipment”, “Salic”, “Bahri”, алоҳида эътибор қаратмоқда. Бугунги кунда
ташкил этилган “Марказий ва Жанубий Осиё: Ўзбекистон, ўз навбатида, БМТнинг Аёл- Ўзбекистон делегацияси раҳбарининг Сау- “Elm”, “Bait-Al Batterjee”, “Ma'aden” ва “Saudi маданият, соғлиқни сақлаш, илм-фан, таълим,
минтақавий ўзаро боғлиқлик. Таҳдидлар ва ларга нисбатан камситишга барҳам бериш дия Арабистони Подшоҳлиги инвестициялар Airlines” каби 30 га яқин йирик компанияси раҳ- туризм ва спорт йўналишларидаги ришталар
имкониятлар” мавзусидаги халқаро конферен- бўйича қўмитаси, Ижтимоий-иқтисодий кен- вазири Холид ал-Фалиҳ билан бўлиб ўтган уч- барияти иштирок этди. тобора мустаҳкамланиб бораётганини яққол
цияда Саудия Арабистони ташқи ишлар вазири гаши, Инсон ҳуқуқлари кенгаши, Болалар рашувида ҳам икки давлат ўртасидаги инвес- кўриш мумкин.
Шаҳзода Файсал бин Фархан бошчилигидаги ҳуқуқлари қўмитаси, Ирқий камситилишга тиция ва савдо-иқтисодий ҳамкорликни кен- Сирдарё вилоятида “Acwa Power” компания-
делегация иштирок этди. Саудия Арабистони барҳам бериш бўйича қўмитаси, ЮНЕСКО гайтиришнинг бугунги ҳолати ва истиқболлари си томонидан қиймати 1,2 миллиард долларлик Икки томонлама муносабатларда Ўзбекистон
делегацияси раҳбари Ўзбекистон Президенти Ижроия кенгаши, Умумжаҳон мерос қўмитаси юзасидан фикр алмашилди. электр станцияси бунёд этилмоқда. Ушбу ком- фуқароларининг муқаддас динимиз амаллари-
томонидан қабул қилинди. Учрашув чоғида ва “Ахборот барча учун” дастури Ҳукуматлар- пания, шунингдек, Бухоро ва Навоий вилоятла- ни бажариш, табаррук қадамжоларни зиёрат
Саудия томони республикамизнинг Марказий аро кенгаши аъзолигига Саудия Арабистони Инвестиция соҳасидаги ҳамкорликни ривож- рида қиймати 1,3 миллиард долларлик шамол қилиш учун Саудия Арабистонига сафарлари-
ва Жанубий Осиёдаги минтақавий алоқаларни номзодини қўллаб-қувватлаган. Бундай муно- лантириш учун фойдаланилмаган имконият- электростанцияларини қуриш бўйича шартно- ни ташкил қилиш алоҳида аҳамият касб этади.
мустаҳкамлаш бўйича муҳим халқаро ташаб- сабат, шунингдек, БМТнинг Универсал даврий ларни ҳисобга олган ҳолда томонлар кимё, малар имзолаган. Қорақалпоғистонда 100 МВт Covid-19 пандемияси арафасида — 2019 йили
бусларини, шунингдек, Афғонистондаги вазият- ҳисобот механизми доирасида ҳам мавжуд. металлургия, тоғ-кон ва тўқимачилик саноати, қувватга эга 108 миллион долларга тенг шамол 21,5 мингдан зиёд Ўзбекистон фуқароси Умра
ни тинч йўл билан ҳал этишга ҳар томонлама Саудия Арабистони Ўзбекистон миллий ҳисо- шунингдек, қишлоқ хўжалиги каби соҳаларда электр станциясини қуриш бўйича битим тас- сафарига ва 7 минг 200 нафар юртдошимиз
кўмаклашиш борасидаги саъй-ҳаракатларини ботининг қабул қилинишига ўз ҳиссасини қўш- янги лойиҳаларни амалга ошириш имконият- диқланган. Ҳаж зиёратига борган эди. Саудия Арабисто-
юқори баҳолади ва қўллаб-қувватлади. ди. Мамлакатимиз ҳам Подшоҳлик миллий ларини муҳокама қилгани баробарида ушбу ни жорий йил хорижлик зиёратчилар учун Ҳаж
ҳисоботларини муҳокама қилиш жараёнида лойиҳаларда иштирок этиш учун Ўзбекистон Жорий йил 24–26 март кунлари пойтахтимиз- сафари квотасини ошириш бўйича қарор қабул
Жорий йил 25-26 июль кунлари Тошкентда уни қўллаб-қувватлаб келмоқда. ва Саудия Арабистони ишбилармон доиралари да ўтказилган биринчи Тошкент халқаро инвес- қилгани натижасида йил бошидан буён 32 минг
бўлиб ўтган “Афғонистон: хавфсизлик ва иқти- вакилларини жалб қилиш юзасидан биргаликда тиция форумида Саудия Арабистони инвести- нафар ўзбекистонликлар Умра ва 12 минг киши
содий ривожланиш” мавзусидаги халқаро кон- Бундай мазмундаги ўзаро ҳамкорлик бошқа иш олиб боришга келишиб олинди. циялар вазири Ҳолид ал-Фалиҳ бошчилигидаги Ҳаж сафарини амалга оширди.
ференцияда ҳам Саудия Арабистонининг йирик кўпгина халқаро тузилмалар доирасида ҳам ўз делегация қатнашди. Ташриф доирасида Ҳу-
делегацияси иштирок этгани ҳолда, минтақалар- ифодасини топмоқда. Ташриф доирасида Саудия Арабисто- куматлараро қўшма комиссиянинг 5-йиғили- Саудиялик шифокорлар кўмагида Фарғона
аро боғлиқликни ривожлантиришга бўлган қи- нининг “Acwa Power” компанияси бошқару- ши, Ишбилармонлар кенгашининг 3-йиғилиши вилоятидаги кўп тармоқли тиббиёт муассаса-
зиқиши ва садоқатини яна бир бор тасдиқлади. Икки мамлакат парламентлари ўртасидаги ви раиси Муҳаммад Абунаён ва “SABIC” ҳамда икки мамлакат ишбилармонларининг сида 110 нафар беморда бепул юрак жарроҳ-
алоқалар ҳам жадал тус олганини мамнуният нефть-кимё корпорацияси бош директори навбатдаги бизнес-форуми ўтказилди. лиги амалиёти ўтказилди. Мазкур хайрия иши-
Таъкидлаш жоизки, Ўзбекистон ва Саудия билан қайд этиш керак. “Ўзбекистон — Саудия Юсуф Абдуллоҳ ал-Беньян билан бўлиб ўтган га Ар-Риёддаги Шайх Самир Нажар номидаги
Арабистони халқаро ва минтақавий ташкилот- Арабистони” парламентлараро дўстлик гуруҳи- учрашувлар чоғида биргаликда амалга оши- Икки давлат ўртасида транспорт соҳасидаги вақф жамғармаси ҳомийлик қилди.
ларда бир-бирини фаол қўллаб-қувватлаб кел- нинг амалий саъй-ҳаракатлари натижасида рилаётган энергетика лойиҳаларининг ҳозир- алоқалар ҳам тобора ривожланиб бормоқда.
моқда. Хусусан, Саудия Арабистони Марказий ўзаро алоқалар фаоллашиб, уларнинг ҳуқуқий ги ҳолати, уларни кенгайтириш имкониятлари, Темир йўл, автомобиль ва ҳаво йўллари орқали 2020 йил сентябрь ойида Ар-Риёд шаҳри-
Осиёда ядро қуролидан холи ҳудуд тўғрисидаги асослари тобора мустаҳкамланмоқда. шунингдек, компанияларнинг Ўзбекистондаги юк ташувлар бўйича қатор лойиҳаларни амал- да Алишер Навоий номидаги Тошкент дав-
резолюция, шунингдек, Марказий ва Жанубий инвестиция портфелини кўпайтириш истиқ- га оширишга алоҳида эътибор қаратилмоқда. лат ўзбек тили ва адабиёти университети ва
Осиёнинг ўзаро боғлиқлигини мустаҳкамлаш Савдо-иқтисодий ва инвестициявий ҳамкор- боллари муҳокама қилинди. Хусусан, фуқаро авиацияси соҳасидаги ҳам- Саудия электрон университети ўртасида Ҳам-
бўйича БМТ Бош Ассамблеясининг резолю- лик масалаларига, ўзаро савдонинг ҳажми ва корлик 2009 йилда имзоланган Ҳаво қатнови корлик тўғрисидаги битим имзоланди. Тошкент
цияси қабул қилинишини қўллаб-қувватлади. турларини янада кўпайтиришга, мухтасар айт- Саудия Арабистонининг Ўзбекистон иқтисо- тўғрисидаги икки томонлама давлатлараро би- Давлат шарқшунослик университети ва Подшоҳ
2019 йилда Подшоҳлик Ўзбекистон ташаб- ганда, томонлар учун устувор йўналишларда диёти турли тармоқларига сармоялар киритиши тим ҳамда авиация маъмуриятлари ўртасидаги Абдулазиз университети ҳам ҳамкорлик муно-
буси билан БМТ Бош Ассамблеясида қабул қўшма лойиҳаларни амалга оширишга алоҳида 2017–2021 йилларда жадал тус олди ва у ўзаро келишувлар билан тартибга солинмоқда. сабатларини йўлга қўйган.
қилинган “Маърифат ва диний бағрикенглик” эътибор қаратилмоқда. муносабатларнинг бутун тарихи давомидаги
махсус резолюциясининг ҳаммуаллифи бўл- COVID-19 пандемиясига қадар Ўзбекистон 2021 йил Ўзбекистондаги Ислом цивилиза-
ди, 2020 йилда Ўзбекистон БМТнинг Инсон ва Саудия Арабистони ўртасида мунтазам цияси маркази ва Подшоҳ Файсал номидаги
ҳуқуқлари бўйича Кенгашига сайланиши ҳамда қатновлар “Uzbekistan Airways” АЖ томонидан Ислом тадқиқотлари маркази Ўзаро англашув
Тошкент — Жидда — Тошкент йўналиши бў- меморандумини имзолади. Ҳозирги пайтда ҳар
йича ҳафтасига 7 маротаба амалга оширилган. икки марказ ўзаро тажриба ва ташрифлар ал-
2022 йил 22 январдан бошлаб мазкур йўна- машмоқда, қўлёзмаларни ўрганиш бўйича ил-
лишдаги авиақатновлар қайта тикланди. мий тадқиқотлар олиб бормоқда.

Мухтасар айтганда, Ўзбекистон ва Саудия
Арабистони ўртасидаги ўзаро алоқалар бугун
халқаро майдонда ҳам ишончли, муҳим ва узоқ
муддатли ҳамкорликнинг яққол намунаси сифа-
тида ўз эътирофини топмоқда.

Жобир ХЎЖАҚУЛОВ,
“Дунё” АА

САУДИЯ АРАБИСтОНИДА “ªЗБЕКИСтОН – МУтАФАККИРЛАР МАМЛАКАтИ.
ИМОМ БУХОРИЙ ВАтАНИГА САЁ²Ат” НОМЛИ КИтОБ НАШР ЭтИЛДИ

Китоб аждодлари асли ¿º¿онлик бºлган, Саудия арабистонилик тани¿ли ёзувчи
Абдулазиз Му³аммадамин ¯осим томонидан ёзилган

Саудия Арабистонида “Ўзбекистон — халқаро алоқалари, ўзбек халқининг муваффақиятларга эришган, тарихи эришилди. У халқаро миқёсда ишби- жойлашиб қолган, анъанавий равишда Бир сўз билан айтганда, ушбу китоб
мутафаккирлар мамлакати. Имом маданияти, урф-одат ва анъанала- бугунги кунга қадар муҳрланиб қолган лармон-сармоядорларни ўз юртига “Бухороликлар” деб аталадиган ватан- Саудия Арабистонидаги йирик ўзбек
Бухорий Ватанига саёҳат” номли китоб ри атрофлича ёритилган асар дунёга кўҳна бир халқнинг буюк ўтмишига келишга чорлади, пировард натижада дошларимизнинг бугунги авлодлари диаспораси вакилларига ўз аждодла-
нашрдан чиқди. Унинг муаллифи — келди. Муаллиф мамлакатимизнинг шоҳид бўласиз. Шу ўринда айтиб ўтиш сармоялар киритилиши учун уларга ҳақида ҳам сўз юритган. ри Ватанининг тарихи ва замонавий
Саудия арабистонилик таниқли журна- замонавий тараққиёти, унда ҳукм су- жоизки, биз бу улуғ юртда яшаб ижод қулай шароитлар, иқтисодий ўсишни ҳаёти билан яқиндан танишиш имко-
лист, ёзувчи, аждодлари асли Фарғона раётган тинчлик ва тотувлик муҳити, қилган, шуҳрати олис-олис уфқларни таъминловчи катта имтиёзлар тақдим Абдулазиз Муҳаммадамин Қосим ўз ниятини беради, шунингдек, Ўзбекис-
водийсининг Қўқон шаҳридан бўлган Президент Шавкат Мирзиёев томо- забт этган алломалардан айримлари- этилмоқда. таассуротлари ва ҳикояларини сарҳи- тон ва Саудия Арабистони халқлари
Абдулазиз Муҳаммадамин Қосим. нидан олиб борилаётган тинчликпар- нинг номларини, афсуски, ҳанузгача соб қилар экан, Ўзбекистон ва Саудия ўртасидаги биродарлик ва дўстлик
варлик ва умуминсоний қадриятларга эшитмаган эканмиз, ҳолбуки, Ғарбда Шавкат Мирзиёев мамлакатда кор- Арабистони ўртасидаги сиёсий-иқти- ришталари, ўзаро ҳамкорликни янада
У 2019 йил ноябрь-декабрь ойлари- асосланган ташқи ва ички сиёсат, Ўз- бу сиймоларга катта қизиқиш билан рупцияга қарши аёвсиз кураш эълон содий муносабатларнинг замонавий ривожлантиришга хизмат қилади.
да ота-боболари юрти — Ўзбекистонга бекистонда ҳаётга татбиқ этилаётган қарашмоқда, инсоният маданияти ри- қилди. Бундан ташқари, бу азим юрт- ривожи, икки давлатнинг турли йўна-
сафар қилиб, мамлакатимизнинг барча кенг кўламли ислоҳотларни атрофли- вожига уларнинг қўшган ҳиссаси ҳамда нинг юксак қадри, мақоми ва бир неча лишлардаги, жумладан, диний-маъри- “Дунё” АА
ҳудудларида бўлган, миллий урф-одат- ча қаламга олган. Ҳар бир бўлим буюк илм-фан тараққиётига хизмат қилувчи юз йиллар мобайнида эришган тари- фий соҳадаги ҳамкорлиги, ўзбекистон- Жидда
лар билан яқиндан танишиб, муқаддас ва машҳур мутафаккирлар, шоирлар, ихтиро ва асарлари эътирофи ўлароқ, хий-маданий муваффақиятлари, бе- ликларнинг Ҳаж ва Умра зиёратлари
қадамжоларни зиёрат қилган. ёзувчилар, журналистлар, жамоат ар- юлдуз ва сайёралар уларнинг исми такрор Ислом цивилизацияси ёдгор- амалларини бажариш учун яратилган
боблари ижодидан иқтибослар билан билан аталмоқда”, деб ёзади муал- ликлари аҳамиятини теран англаш янги имкониятлар ҳақида ҳам тўхтал-
Абдулазиз Қосимнинг сафари якунланади. Китоб саҳифаларидан лиф. заминида ташқи ва ички сайёҳликка, ган.
ўша йиллари Ўзбекистоннинг Жидда Қуръон оятлари ва ҳадислар ҳам ўрин шунингдек, зиёрат туризмига кенг им-
шаҳридаги Бош консули бўлиб ишла- олган. Шу билан бирга, китобда мамла- кониятлар тақдим этувчи янги дастур “Хотима ўрнида шуни ишонч билан
ган Сирожиддин Шамсиддинов ташаб- катимиз тарихи, Ўзбекистоннинг мус- ҳам Президент раҳбарлигида ишлаб айтаманки, Ўзбекистонга уюштирган
буси ва кўмагида ташкил этилган. Муаллиф жаҳон цивилизацияси, тақил тараққиёти йўлида эришилган чиқилди. Ўзбекистон раҳбариятининг сафарларим давомида бу юртда кўр-
Ўзбек дипломати адибни саёҳат таас- жумладан, Ислом олами ривожига муваффақиятларига оид муҳим маъ- бу стратегик режаларга оғишмай риоя ганларим мен учун Ўзбекистоннинг
суротлари ҳақида китоб ёзишга унда- беқиёс ҳисса қўшган улуғ аждодла- лумотлар келтирилган. этиши самарасида ўзбеклар юртининг Марказий Осиёда тутган мавқеи, эли-
ган ва унинг юртимиз бўйлаб саёҳат римиз ҳаётини атрофлича тасвирлаб цивилизация оламида етакчи мамла- нинг ҳиммати, ақл-заковати ва улуғвор
қилиши учун зарур шароитларни яра- берган. “Айни замонда ўзбек халқи ўз етак- катлар сафидан ўрин эгаллашига ишо- ўтмиши туфайли илдамлаб бораётган,
тишга кўмаклашган. чиси Шавкат Мирзиёев раҳнамоли- наман”. яқин келажакда улкан шаъну шавкатга
“Китобни ўқир экансиз, жаҳонга Ис- гида олдинга қараб илдам одимлаб сазовор давлат даражасига қадар юк-
Натижада Ўзбекистоннинг тарихи, лом цивилизациясининг қатор аллома бормоқда. Президент саъй-ҳаракат- Муаллиф ўтган аср бошларида кат- салишини бот-бот таъкидлашим учун
иқтисодиёти, жўғрофий жойлашуви, ва намояндаларини тақдим этган, та- лари билан мамлакатда дин ва мат- та қийинчиликлар билан бир қанча асос бўлади”, деб ёзади Абдулазиз
этнографияси, миллий ўзига хосли- рихда ўчмас из қолдирган, адоғи йўқ буот эркинлигига кенг йўл очилишига давлатлар орқали Подшоҳликка келиб, Муҳаммадамин Қосим.
ги ва миллатлараро муносабатлари,

Давр нафаси 32022 йил 16 август, 165-сон

ªзбекистон Республикаси муста¯иллигининг 31 йиллигига

ХОРАЗМ:
ДУНЁ¯АРАШИ ªЗГАРГАН ОДАМЛАР, тАРА¯¯ИЁтНИНГ
ЯНГИ БОС¯ИЧИ ЙªЛИДАГИ САЪЙ-²АРАКАтЛАР НАФАСИ

улуғбек асророВ, қайишадиган мард инсон экани гап-сўзидан сези- Ҳаким Йўлдошев олган суратлар. Ёшлар дунёқараши ўзгарди. Бугун уларнинг
“Янги Ўзбекистон” мухбири либ турибди. фикрлаш даражаси ҳам бошқача. Ватанига, касби-
бергани, одамлар ҳаётидаги муаммоларга реал келдим. 22 миллион сўм имтиёзли кредит олдик га меҳри ортган. “Хоразм авто” заводи ёшлари
Бошланиши 1-бетда — Бу йил буғдой яхши бўлди. Гектарига 80 цент- ечим топиш механизми ишлай бошлагани бугун энг ва кўриб турганингиздек уй шароитида чучвара ту- дунёдаги автомобилсозлар билан бемалол рақо-
нердан ошириб, мўл ҳосил олдик. Худога шукр, чекка ҳудудларда ҳам яхши самара бермоқда. Ху- гиб, дўконларга, ошхоналарга етказиб беряпмиз. батлаша олади.
Маҳалла — ислоҳотлар маркази пахтамиз ҳам ёмон эмас. Даромадимиз яхши, — сусан, Ҳазорасп туманида камбағалликни қисқар- Тўрт қизни иш билан таъминладим. Бугун қўлда
дейди М.Бўронов. — Шундай экан, нега одамлар- тириш, аҳоли бандлигини таъминлаш, якка тар- букилган чучварага талаб катта. Яримтайёр маҳсу- — Хорижда ишлаб келдим. Ҳар ойда оиламга
Президентимиз 2021 йил сентябрь ойида га ёрдам бермаслигимиз, бир-биримизга яхшилик тибдаги тадбиркорликни ривожлантириш бўйича лотларимиз турини 12 тага етказдик. Улар орасида 300 доллар атрофида пул жўнатардим, — дейди
Хоразмга ташрифи чоғида “Хоразм вилоятида қилмаслигимиз керак. Ҳар бир ишда ҳикмат бор. алоҳида тажриба шаклланмоқда. Буни бир нечта қадимда Хоразм хонлари учун махсус тайёрланган Жонибек Отахонов. — 2020 йили шу заводга ишга
амалга оширадиган барча ислоҳот ва лойиҳала- Президентимиз фермерларга шунча имконият яра- оила мисолида шарҳлашга ҳаракат қиламиз. “хон чучвара”, айниқса, жуда машҳур. Масаллиғи кирдим. Бугун чет элда ишлаганимдан кўп ойлик
римиз ҳудуднинг иқтисодий ўсиш суръатлари- тиб, доим қўллаб-қувватлаб келади. Даромадимиз учун фойдаланиладиган гўшти ёғоч тўнка устида оламан. Оилам, фарзандларим бағримда. Ишим
ни юксалтириш, тадбиркорликни ривожланти- шунга яраша ортиб боряпти. Давлат раҳбарининг Лайло Матёқубова “Шовот” МФЙда яшайди. чопилиб, қийма шаклида тайёрлангани учун мазаси ўзимга ёқади. Келажагимиздан кўнглим тўқ.
риш, аҳолининг бандлигини таъминлаш орқали ўзи доим ҳамжиҳат бўлишга, одамларга яхшилик Хокисор, бардошли ва ҳалол аёл, меҳрибон она. ҳам бошқача бўлади. Маҳсулотларимизга талаб ор-
инсон қадрини улуғлаш, халқни рози қилишга қилишга ундайди. Шундай экан, биз сусткашлик Опанинг турмуш ўртоғи бир неча йиллар Россияда тиб боряпти. Режаларимиз катта. Яна кредит олиб, “Хоразм авто” заводи ҳам янги юксалишлар
қаратилган. Мана шундай улкан-улкан режалар- қилсак бўлмас. ишлади. Оиладаги тўрт фарзанд ейман-ичаман, алоҳида цех ташкил қилмоқчимиз. Шу билан 30–40 оғушида. Президентимизнинг 2017 йил 1 июнда-
ни амалга ошириш учун бизда барча имконият- деб турарди. Хуллас, эрининг топгани рўзғорни тагача янги иш ўрни яратилади. ги “2017–2021 йилларда автомобиль саноатини
лар — табиий ресурслар ҳам, иқтисодий, инсо- Ҳа, бугун юртимизда Мурод оға каби сахий ва тебратишга етмас, катта қарз бўлиб қолишди. Ўша жадал ривожлантириш ва бошқарувини янада та-
ний, интеллектуал ва маънавий салоҳият ҳам танти инсонлар, тадбиркорлар сони ортмоқда. Бу вақтларда Лайло опа қаттиқ изтироб исканжасида Ёрмуҳаммад ўзи ишлаган чет мамлакатларда комиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қа-
етарли”, деган эди. ҳам Янги Ўзбекистонда юз бераётган катта ис- қолди, тушкунлик бошини эгди. Президентимиз кам- ёшларга, умуман, оддий одамларга Янги Ўзбекис- рорига асосан 2020-2021 йилларда янги пресслаш
лоҳотлар самарасидир. Боиси, яқин йилларгача бағалликни қисқартириш, муҳтож одамлар ҳолидан тондаги каби эътибор ва иззатни кўрмаганини цехи қурилди. Пировардида, “Дамас” ва “Лабо” ав-
Дарҳақиқат, бугунги Хоразм ана шундай ян- фермерлар ўз ёғига ўзи қовурилиб келарди. Дав- хабар олиб, уларни моддий қўллаб-қувватлаш юза- айтди. томобилларининг импорт бўлиб келаётган 266 хил
гиланишлар оғушида. Давлатимиз раҳбарининг лат ёрдам бермас, етиштирган маҳсулотини арзон сидан берган топшириғи билан туман ҳокими опа- турдаги штампланган бутловчи қисмларини ишлаб
одамлар розилигига эришиш, аввало, оиладан, нархларда мажбурий сотиб оларди. Бугун фермер нинг хонадонига борди. Аҳвол жуда оғир эди. “Хоразм авто” заводи: чиқариш йўлга қўйилди. Шунингдек, 40 миллион
маҳалладан бошланиши кераклиги ҳақидаги кўр- ўзи етиштирган маҳсулотини бозор нархида эркин ижтимоий-иқтисодий, долларлик валютани ўзимизда олиб қолиш имкони
сатмалари асосида воҳада кенг кўламли таъсир- сотади. Истаса экспорт қилади, фермерлар бойиб Туман ҳокими Ўткир Машарипов эл орасида юр- маънавий-маърифий юксалиш пайдо бўлди, 500 та янги иш ўрни яратилди.
чан тадбирлар кўрилаётгани гувоҳи бўлдик. боряпти. Бу яхшида, натижасини ўз кўзимиз билан ган тажрибали раҳбар эмасми, опанинг уйида ўсиб
кўриб турибмиз. Бойиган фермер бошқа одамлар- турган бир-биридан чиройли, ифорли гуллар эъти- сари катта йўл Бир сўз айтганда, заводда иш қизғин.
Аслида бу дунёда ҳар бир ишнинг таҳлили, қиё- га, қўни-қўшнисига ёрдам бериш тараддудида. борини тортди. Шунда бирдан хулосага келинди: Президентимизнинг 2019 йил 18 июлдаги “Ўзбекис-
си бор. Одамлар ўз ҳаётидаги янгилик ва ўзгариш- “Сизга ер ажратиб берамиз. Гулчилик билан шуғул- Тупроққалъа туманидаги Питнак шаҳри Амударё тон Республикаси автомобиль саноатини жадал
ларни таққос билан баҳолашга ўрганган. Янгибозор Биз шоли майдонига эга бўлган фуқаролар би- ланасиз. Қўлингиздан келадими?”, дея сўради ҳо- соҳилларига яқин, Туркманистон билан чегарадош ривожлантиришга оид қўшимча чора-тадбирлар
туманидаги “Халқобод” МФЙда бўлганимизда ана лан суҳбатлашдик. Уларнинг айтишича, 1 гектар- ким. Лайло опанинг юзи ўзи ўстираётган гуллари ҳудуд. Бу ерда бугун саноат жадал ривожланмоқда. тўғрисида”ги қарори ва 2022 йил 28 январдаги
шундай ҳаётий ҳақиқат ўз сўзини айтди. Бу ҳудуд дан 7 тоннагача шоли олиш мумкин. Бу дегани, каби яшнаб кетди. Шунингдек, вилоят иқтисодиёти юксалишига ҳам “2022–2026 йилларга мўлжалланган Янги Ўзбекис-
“Обод маҳалла” дастури асосида ўз номига яраша шу кунлардаги бозор нархи билан ҳисоблаганда, катта улуш қўшилмоқда. Гап шундаки, “UzAuto тоннинг тараққиёт стратегияси тўғрисида”ги фар-
тубдан янги қиёфа касб этмоқда. Маҳалланинг ички 35–40 миллион сўм соф даромад дегани. Опага қаровсиз ётган 4 сотих ер ажратилди, Motors” АЖ Хоразм вилояти филиали — “Хоразм монига асосан 2022 йилда “UzAuto Motors” AЖ
йўллари махсус қоплама билан таъмирланибди, гу- ҳомийлар кўмагида мўъжазгина иссиқхона қу- авто” заводи айнан шу манзилга туташ жойлашган. Хоразм вилояти филиали ишлаб чиқариш қувва-
зарлар, йўлаклар қурилган. Шунга яраша одамлар Президентимиз ташаббуси билан ҳаётга татбиқ риш ишлари бошлаб юборилди. Шунда ҳоким тини 70 минг автомобилдан 100 минг автомобилга
дунёқараши ҳам ўзгарган. этилаётган “Ҳар бир ёшга бир гектар” лойиҳаси ҳам Президентимизнинг яна бир ташаббусини эслади — Аслида завод ҳақида кўп ёзилган. Бу ҳақда гап ошириш бўйича инвестиция лойиҳалари амалга
юзлаб йигит-қизлар ҳаётига мазмун, мақсад олиб Жиззах вилояти Шароф Рашидов туманидаги “Гул- кетганида кўз олдимизга шунчаки “Damas” авто- оширилмоқда. Бунинг учун корхонанинг пресслаш,
— Ёғингарчилик мавсумида оёғимиз лойдан чиқ- кирди. Янгибозорнинг “Ҳайват” МФЙда ана шундай чи опа томорқа хизмати” кластери раҳбари Шаро- мобили келади. Нари борса, юзлаб одамлар ишли пайвандлаш ва йиғув цехларига қўшимча ускуналар
масди. Фарзандларимизни, невараларимизни кат- ёшлардан бири — Алибек Хўжаев билан танишдик. фат Нориева тажрибасини оммалаштириш вақти бўлгани ҳақида тасаввур қилишга ўрганиб қолган- ўрнатиш, янги ишчи линияларини ташкил қилиш,
та йўлгача кўтариб ёки оёғига этик кийдириб олиб келганди. миз. бўёқлаш цехидаги ванналарни кенгайтириш, бўёқ
чиқардик. Мактабга, боғчага яқинлашгач туфлисини Алибек шу йил март ойида 1 гектар ер олиб, қо- сепиш учун роботлар ўрнатиш режалаштирилган.
кийдириб қўярдик, — дейди “Халқобод” МФЙ фао- вун-тарвуз, қовоқ, помидор эккан. Қовун-тарвузнинг Лайло опа ўша куниёқ Жиззахга — Шарофат “UzAuto Motors” АЖ Хоразм вилояти филиали
ли Қўзибой Ғойипов. — Чироқ тез-тез ўчиб, газ таъ- ўзидан 7 миллион сўм соф фойда олган. Помидор- опанинг уйига юборилди. Тажриба ўрганиб қайтди. бошқарувчи директори Собир Жуманиёзов билан Қадим манзилда замонавий
минотида ҳам узилишлар кўп бўларди. Одамлар ларни эса 5 миллион сўмга сотибди. Лекин ҳали қисқа суҳбатимиздан кейин заводнинг ижтимоий- ўзгаришлар шукуҳи
тақдирга тан берган эди. Чунки узоқ йиллар бизни ҳосили тугагани йўқ. Қовун-тарвузлар ҳам иккинчи Бугун ҳазорасплик гулчи опа билан хушчақчақ иқтисодий, маънавий-маърифий аҳамияти қанча-
ҳеч ким эшитмаган эди. Рости, кун келиб маҳал- бор гуллаб, ҳосили етилмоқда. Кузда эса бўшаган гаплашасиз. Негаки, меҳнатлари самара беряпти. лик улкан эканини англаб етгандек бўлдик. Қадим Хива саёҳатига отланар эканмиз, Янги
лангизда бугунгидек ўзгаришлар бўлади, деса ўша ерга буғдой экишни режалаштирибди. Шунга қара- Бу орада турмуш ўртоғи қайтиб келибди. Тўрт со- Ўзбекистоннинг тараққиёт стратегиясида келгуси
вақтлари ишонмасдик. Бугун одамларимизнинг ганда, миллионлаб даромад ҳали олдинда. тих ердаги иккита иссиқхонада турфа хил гуллар — Заводни айнан шу ҳудудда қуриш ташаббуси беш йилда вилоятда туризм хизматларини ками-
кайфияти ҳам кўтаринки, ҳамма ҳаракатга тушган. парваришланмоқда. Ҳовлисида ҳам ҳаммаёқ гул, билан чиққан, ўша вақтда Бош вазир лавозимида да 5 баробарга ошириш мақсади кўзда тутилгани
Кўчалар таъмирлана бошлагач, маҳалла аҳли ҳам — Шу пайтгача фермер даласида ишлардик, — ҳаммаёқ гул ифори. ишлаб келган Президентимиз Шавкат Мирзиёев- ҳақида эсладик.
ўз уйи атрофини обод қилишга тушиб кетди. Ҳамма дейди Алибек. — Мана энди ўз еримиз бор. Ўзи- нинг жонкуярлиги самарасидан бугун нафақат
оилага қут-барака кириб келди. Ободонлик ишлари миз экиб, фойдасини ҳам ўзимиз кўрамиз. Ўз еринг — Ишни шу йил бошидан бошладик. Олти ойда Тупроққалъа тумани ёки Питнак шаҳри аҳолиси, Гувоҳи бўлдикки, бугун мана шу мақсад йўлида
ҳали авжида, режаларимиз кўп. бўлса, оилага ҳам барака кирар экан. Муҳими, ерга 10 миллион сўмдан кўпроқ даромад олдик, — дей- балки бутун Хоразм вилояти баҳраманд бўляпти, — тарихий шаҳарда кенг кўламли ишлар амалга оши-
меҳр берасан киши. Оиламиздагилар ҳам хурсанд, ди Лайло опа. — Лекин бу ҳали бошланиши, фао- дейди С.Жуманиёзов. — Чунки ўша пайтлари Пит- рилмоқда. Жумладан, янги меҳмонхона ва оилавий
Эзгуликка, сахийликка йўл очган зўр ҳафсала билан деҳқончилик қила бошладик. лиятимизни, гулларимиз турини кенгайтириш, янги нак шаҳри ва унга туташ қишлоқлардаги аҳоли меҳмон уйлари, туризм кўчалари ташкил этиляпти,
ташаббуслар Насиб қилса, қишгача топган даромадимизни мижозлар топиш ҳаракатидамиз. Турмуш ўртоғим, турмуши жуда оғирлашиб қолган, кўпчилик кўчиб Ичан-қалъада ҳам кўп ўзгаришларни кўриш мумкин.
йиғиб, машина сотиб олмоқчимиз. қизларим ҳам иш билан банд. Оиламизга хотир- кета бошлаган эди. Шавкат Мирзиёев завод қури-
Ҳаёт мароми ўзгариб борар экан, шунга монанд жамлик, барака инди. Бизни, узоқ-узоқлардаги од- лиши бошланган илк кунлардаёқ ҳар келганида бу Табиийки, Хивада дунёнинг турли бурчагидан
одамларда ҳам ҳаракатчанлик кузатилмоқда. Ху- Янгибозор полвон йигит-қизлари билан ҳам дий одамларни ўйлаётган, умидимизга қувват, ҳаё- лойиҳанинг аҳамияти қанчалик муҳим экани, ҳали келган сайёҳларни учратасиз. Улар кўҳна шаҳар
сусан, ерга бўлган муносабат, ердан фойдаланиш шуҳрат қозонган. Курашдан элга танилиб, обрў- тимизга нур улашиб турган Президентимизга минг одамлар бу ишни зўр миннатдорлик билан эслаши сирларига ҳайрат билан қарайди. Хорижлик ва
маданияти ҳам тубдан ўзгарди. Буни Янгибозор эътибор топган, Президент назарига тушган ёшлар раҳмат. ҳақида кўп гапирарди. маҳаллий сайёҳлар учун барча шароитлар яра-
туманидаги деҳқону фермер, қўйингки, барча аҳо- сафи кенгайиб бормоқда. тилган. Эътиборлиси, ички туризм ҳам жадал
ли мисолида кўрдик. Аслида янгибозорликлар Ёрмуҳаммад Давлетов болалигидан актёрликка Мана, бугун кўриб турибсиз заводимиз тўлиқ ривожланмоқда. Туризм дастурлари орқали ўқув-
азалдан боғдорчилик ва полизчиликнинг ҳадисини — Бу ўз-ўзидан бўлаётгани йўқ. Президентимиз- ҳавас билан улғайди. Шу боис, мактабни битиргач, қувватда ишлаяпти. Бу ерда 2600 ишчи меҳнат қи- чи-ёшлар, пенсионерларнинг саёҳатларини таш-
олган. Лекин кейинги йиллардаги ислоҳотлар сама- нинг спортга, айниқса, миллий спорт турларини ом- Ўзбекистон давлат санъат ва маданият институ- лади. Уларнинг 97 фоизи ёшлар. Кўпчилиги асосан кил этишга алоҳида эътибор қаратилган. Оилавий
расида ҳар бир қарич ердан унумли фойдаланишга малаштиришга бўлган эътибори ва яратилаётган тига ҳужжат топширди. Шартнома асосида ўқишга “Ёшлар дафтари”га киритилган, “Темир дафтар”да зиёратга келганларни ҳам кўплаб учратасиз.
ўтилгани ҳам ҳудуд аҳолисига катта даромад кел- шарт-шароитлар самараси, — дейди Белбоғли ку- кирди, лекин ўша вақтда пулини тўлашга имкони бўлган оилалар фарзандлари. Бир ўйлаб кўринг,
тира бошлади. раш федерациясининг Хоразм вилоятидаги ижро- етмади. Ҳайё-ҳуйт, деди-ю чет элга ишлашга кетди. 2600 ишчи оиласининг ҳар бирида ўртача 5 киши Мақоламиз аввалида, бугунги Ўзбекистон
чи директори, халқаро тоифадаги ҳакам Бекберган Олти-етти йил мусофирчиликда юриб, ошпазлик яшаса 13 минг фуқаро бўлади. Бугун шу 13 минг одамлари таҳлил ва таққос асосида мушоҳада
Тумандаги “Замин оқ олтин” фермер хўжалиги Болтаев. — Бугун Янгибозор туманининг ўзида 300 сирларини ўрганди. аҳоли Президентимиз юритаётган сиёсатда, ўз юритишга ўрганган дедик. Фикримиз янада асосли
даласида ўзгача манзарага гувоҳ бўлдик. Катта йўл дан зиёд ўғил-қиз белбоғли кураш билан мунтазам ҳаётидан рози. Сабаби, ходимларимиз яхши маош бўлсин учун айтамизки, Хоразм воҳасининг қайси
четидаги шоли майдонлари ва сабзи экилган дала- шуғулланади. Улар орасидан жаҳон чемпионлари, Янги Ўзбекистондаги ислоҳотлар кун сайин ри- олади, рўзғорини тебратишга бемалол етади. бир қишлоғида, маҳалласида ким билан суҳбат-
да одам кўп, иш қизғин. Биз уловни тўхтатиб, улар- халқаро мусобақалар ғолиб ва совриндорлари ети- вожланиб, одамлар ҳаёти, дунёқараши ўзгаравер- лашмайлик, ҳеч бири сохта мулозамат кўрсат-
нинг ёнига бордик. Маълум бўлишича, фермер шиб чиққан. Шу йил март ойида курашчи қизимиз, гач она юртига қайтди. Баракани ўз маҳалласида, “UzAuto Motors” АЖ Хоразм вилояти филиали мади. Борини гапиради: бугун ҳаётимиз тубдан
хўжалиги раҳбари Мурод Бўронов ўз ташаббуси халқаро тоифадаги спорт устаси Улижон Давле- оиласи бағрида топди. бошқарувчи директори автомобилсозликда муҳим ўзгарган, авваллари меҳмон бошлаб келишга
билан 8 гектар майдонга шоли экиб, уни тумандаги това “Зулфия” номидаги Давлат мукофоти билан тенденцияларни айтиб ўтди. Унга кўра, заводда тортинадиган кўчаларимиз обод бўляпти, ёшла-
кам таъминланган, ишсиз, ногиронлиги бўлган, шу- тақдирланди. Кейинги йилларда спортга бўлган — Хорижда юриб, кўп қийинчиликлар кўрдим, яратилган 1 та иш ўрни 7 та деганидир. Боиси, за- римиз, одамларимиз учун янги иш ўринлари яра-
нингдек, Темир, Аёллар ва Ёшлар дафтарларида эътибор ва имкониятлар кенгайгани Хоразмда оиламни соғинардим, лекин қайтишга журъат этмас- водга бутловчи қисмлар етказиб берадиган корхо- тилди, ҳар бир оилага ўзгаришлар эпкини кириб
бўлган 25 оилага бўлиб берибди. Паҳлавон Маҳмуд издошлари кўплаб етишиб чиқи- дим, — дея эслайди Ёрмуҳаммад. — Чунки бориб налар иш бошлайди. Уларга ҳам ишчилар керак. борди. Биз бу ўзгаришлар янада шукуҳли, янада
шига замин яратмоқда. нима иш қиламан, рўзғорни қандай тебратаман, ун- файзли бўлишини истаймиз.
Шу ажойиб янгиликни эшитиб турганимизда, дан кўра, мусофирчиликда бўлса ҳам бир амаллаб Ҳудуд иқтисодиёти ривожланади. Масалан, бир-
Мурод оғанинг ўзи ҳам келиб қолди. Самимий, элга Имкониятлар самараси маблағ топай, деган ўй бор эди. Ниҳоят, Ўзбекистон- гина Питнак шаҳрида инфратузилма ўсди. Хоразм
да янги ислоҳотлар даври бошланганини, одамлар- вилояти доим субсидияда яшаб келган. Завод ишга
Муаммоларни яширмай, ўзимизни алдамай, га катта имкониятлар берилиб, кредитлар ажратила- тушгач бир йилда субсидиядан чиққан.
аксинча, одамларни қийнаётган масалалар билан ётгани, ўз бизнесини бошламоқчи бўлган фуқаролар
очиқ курашадиган замонда яшаяпмиз. Бу борада қўллаб-қувватланаётгани ҳақида эшитиб, қайтиб
Президентимизнинг ўзи илк бор мамлакатда кам-
бағалликка қарши курашиш кампаниясини бошлаб

4 2022 йил 16 август, 165-сон Жараён

ИсЛоҲот одИМЛарИ

Бошланиши 1-бетда архитектура-қурилиш соҳаси мутахассисларини тай-
ёрловчи олий таълим муассасаларида трансформа-
Бунча иншоотнинг барпо этилиши замирида, шубҳа- ция жараёни бошланди.
сиз, қурилиш ва лойиҳалаш ишларига илм билан ён-
дашилаётгани, янгича техника ва технологиялар им- Президентимизнинг Тошкент архитектура-қурилиш
кониятларидан кенг фойдаланилаётгани муҳим омил институти янги биносига ташриф буюргани мана шу
бўлаётир. саъй-ҳаракатларнинг мантиқий давоми бўлди. Ташриф
чоғида давлатимиз раҳбари қилинган ишлар ва олдин
Айни пайтда мамлакатимизда архитектура соҳа- берилган топшириқлар ижроси билан танишди. Шунинг-
сини сифат жиҳатидан янги босқичга олиб чиқиш бо- дек, олий таълим муассасасининг профессор-ўқитув-
расида кўплаб ташаббуслар илгари сурилмоқда. чилари, докторантлари, магистрлари ва талабалари
Хусусан, янги авлод кадрларни тайёрлашга алоҳида билан мулоқот қилди.
эътибор билан ёндашиляпти. Замонавий тенденция-
ларни яхши биладиган, архитектурага ахборот-ком- Учрашувда замонавий бинони барпо этишдан кўз-
муникация технологияларини жорий этишга лаёқатли ланган мақсад-муддао, ундаги шарт-шароитлар, бугун
кадрларга бугун талаб жуда юқори. Шу боис, масала- шиддат билан ривожланаётган архитектура, қурилиш
га давлат раҳбари даражасида эътибор қаратилиб, ва шаҳарсозлик соҳасида кадрлар тайёрлаш тизимини
халқаро андозалар даражасига олиб чиқиш ва бошқа
устувор вазифалар хусусида сўз юритилди.

ЮКСАК МАЛАКАЛИ МУтАХАССИСЛАР
исти¿болни белгиловчи катта куч

Эржан Каҳя, Ҳусан суръатов, озода авғанова,
тошкент архитектура-қурилиш тошкент архитектура- тошкент архитектура-
институти ректори, профессор: қурилиш институти қурилиш институти
докторанти: талабаси:
— Ўзбекистон раҳбари 2020 йил октябрда олий Муҳандислик ва технология бўйича аккредитация
таълим муассасамизга ташрифи чоғида институт кенгаши (ABET), Миллий архитектура аккредита- — Учрашувда давлатимиз раҳбари- — Агар инсонда истак бўл-
негизида қурилиш кластерини ташкил этиш бўйича ция кенгаши (NAAB) ҳамда шу каби бошқа халқаро га биз, ёшларни ҳар томонлама қўл- са, бу иштиёқни амалга ошириш
кўрсатмалар берган эди. Шундан сўнг ажратилган эътироф этилган ташкилотлар аккредитациясидан лаб-қувватлаётгани учун миннатдор- учун ҳам туртки керак бўлади.
майдон кенгайтирилиб, янги лойиҳа ишлаб чиқил- ўтган хорижий олий таълим муассасалари дасту- лик билдирдим. Олдинлари институт Президентимиздан биз, ёшлар-
ди. Аввало, институт учун 5 қаватли иккита ўқув ри асосида ўқитиш босқичма-босқич йўлга қўйила- лабораторияларида жиҳозлар етарли нинг орзу-истакларимизни рўёб-
корпуси, 8 қаватли маъмурий бино барпо этилди. ди. Университетда таълим жараёни 2022/2023 ўқув бўлмагани сабабли бир нечта илмий- га чиқаришимизда мана шу
Қурилиш материаллари бўйича илмий-тадқиқот йилидан бошлаб босқичма-босқич давлат тили ва текшириш институтлари ва лойиҳа турткини бераётгани учун мин-
маркази, лабораториялар, спорт мажмуаси, ётоқ- бошқа хорижий тилларда, кредит-модуль тизими ташкилотларига хат билан мурожаат натдормиз. Янги ўқув корпуси
хона шу ерда жойлаштирилди. Президент кечаги асосида олиб борилади. Янги ўқув йилидан универ- қилиб, эксперимент ўтказишга мажбур қурилгандан кейин биринчи бо-
ташриф чоғида ушбу бунёдкорлик ишлари, таълим ситет фаолиятида “Рақамли университет” тизими бўлардик. Мана, ҳозир институтимиз радиган жойим кутубхона бўлди.
масканининг фаолияти билан танишди. босқичма-босқич жорий этилади. замонавий лабораторияларга эгалиги Эски кутубхонага кирганимизда
учун бемалол экспериментлар ўтказишимиз мумкин. Илгари ёш олим- ўтириб китоб ўқиш учун жой тополмаганмиз ёки жой топсак,
Ҳозир институтда 4 та факультет ва 23 кафедра Шунингдек, университетда янги бакалавриат таъ- лар оладиган стипендия нафақат оиласи, ҳатто ўзининг эҳтиёжлари- китоб етишмасди. Ҳозир икки қаватли кутубхонага келганимда
бор. Бакалавриатда 22 та таълим йўналиши, ма- лим йўналишлари ва магистратура мутахассислик- га ҳам етмагани сабаб илм соҳасини ташлаб кетгани ҳақида эшитган- амин бўлдимки, китоб мутолаа қилишимиз учун ҳамма шароит
гистратурада 25 та мутахассислик бўйича билим ларини, олий таълимдан кейинги таълим бўйича миз. Айни пайтда шахсан мен докторантурада ўқиб, салкам 5 миллион муҳайё. Дунёнинг архитектура ва қурилиш соҳасидаги машҳур
берилмоқда. Замон талабларидан келиб чиқиб, докторантура ихтисосликлари очилади. Нуфузли сўмга яқин стипендия оламан. Бу, албатта, давлатимиз раҳбарининг олийгоҳлари кутубхоналаридаги EBSCO, BIRKHAUSER ва
“ақлли” уйлар ва шаҳарлар инфратузилмасини халқаро университетлар билан илмий даражаларни биз, ёшларга қаратаётган эътибори натижасидир. Учрашув чоғида ўз Detail номли йирик маълумотлар базаларидан фойдаланиши-
лойиҳалаш, меҳнат муҳофазаси ва хавфсизлик олиш учун докторантура таълим дастурлари таш- таклифимни билдирдим. Гигант қурилиш компаниялари ўзи қураётган миз мумкин. Яъни уларда кўп маълумотлар рақамлаштирилган.
техникаси, иншоотлар зилзилабардошлиги каби кил этилади. биноларнинг камида 20 фоизини қуёш коллекторлари билан жиҳозла- Мен учрашув чоғида бу маълумотлар базаларини кампус ку-
йўналишлар дастурга киритилган. Янги бино- ши яхши натижа беришини айтдим. Чунки қайта тикланадиган энер- тубхонасига интеграция қилиш ҳақида таклиф билдирган эдим.
лар фойдаланишга топширилиши билан таълим Келгуси йилдан технопарк фаолияти йўлга қўйи- гия манбаларидан фойдаланиб, қайта тикланмайдиганларни тежаш Чунки бу орқали биз, ёшларнинг имкониятимиз янада кенгайган
қамрови ва сифати ошади. 2022/2023 ўқув йили лади ва унда илғор хорижий тажрибага асосланган атроф-муҳит экологиясига ижобий таъсир кўрсатади. Президентимиз бўларди. Президентимиз таклифимни маъқуллади, тегишли
учун 1 минг 600 дан зиёд квота ажратилган. Бу би- технологик ҳамда инновацион ғояларга йўналти- бу таклифимга жавобан масъул раҳбарларга топшириқ бериб, мен мутасаддиларга бир ой муддатда марказий кутубхонага улаш
лан талабаларимизнинг умумий сони 7 минг 500 рилган стартап лойиҳалар ривожлантирилади ва билан 5 йилга шартнома имзолаш ва илмий изланиш натижаларини бўйича топшириқ берди. Истагимиз шунчалар қисқа фурсатда
нафардан ортади. амалиётга жорий этилади. амалиётда кенг қўллашимга ёрдам берилишини таъкидлади. Орадан амалга ошишини кутмаган эдим, бу эътибор ва имкониятдан
ҳеч қанча вақт ўтмай, “Ўзкимёсаноатлойиҳа” АЖ раҳбарияти мен билан жуда руҳландим. Шу билан бирга, биз ёшларга катта ишонч
Архитектура-қурилиш соҳасида олий маълумот- Архитектура ва қурилиш соҳасида рақобатбар- боғланди. Лойиҳамни амалга оширишга келишиб олдик. билдирилганини ҳис этдим.
ли кадрлар тайёрлаш тизимини янада такомил- дош, энергиятежамкор қурилиш материаллари
лаштириш учун Тошкент архитектура-қурилиш инс- ишлаб чиқариш ва дастурий хизматлар кўрсатишни нурсаид раҳимбоев, ҳозир мен ҳам ўқишдан ташқари ҳайкалта-
титути фаолияти яқин кунларда трансформация ривожлантириш учун қулай шарт-шароит яратиш, тошкент архитектура-қурилиш рошлик устахонасида ишлай бошладим. Бир
қилинади. Университет даражасига кўтарилади. уларни ички ва ташқи бозорларда илгари суриш, ин- институти талабаси: ойда ўртача 1 минг АҚШ доллари миқдорида
Унга академик ва молиявий мустақиллик берилади. новацион ишланмалар рағбатлантирилади. даромад топяпман. Шу соҳага қизиқиш билди-
Университет муҳандислик, архитектура, қурилиш ва — Бугун амалиётга, фан ва таълимнинг ишлаб раётган тенгдошларим учун гуруҳ ташкил қил-
қурилиш материаллари технологиялари, рақамли Ёш олимларни жалб этган ҳолда миллий ва чиқариш билан интеграциялашувига эътибор ку- моқдаман. Учрашувда давлатимиз раҳбарига
қурилиш йўналишларига ихтисослаштирилади. хорижий ташкилотлар, жумладан, илмий ва таъ- чаймоқда. Талабани меҳнатга ўргатиш, малакали бу ютуғимни айтганимда беҳад қувонди. Авва-
лим муассасалари буюртманомалари асосида мутахассис бўлиб шаклланиши муҳим масала- ло, талабаларга бу имкониятни яратиб бергани
Архитектура-қурилиш соҳаси учун юқори ма- технопарк фаолияти йўналишлари бўйича илмий га айланмоқда. Яқин йилларгача талабанинг ўқиш учун Президентимизга ташаккур айтдим. Бун-
лакали кадрлар тайёрлаш, қайта тайёрлаш, тадқиқотлар олиб борилади. Илғор хорижий таж- даврида ишлашига қатъий қаршилик кўрсатилган дан ташқари, бизга ўта замонавий кўриниш ва
малакасини ошириш тизимини илғор хорижий рибага асосланган технологик ва инновацион ғоя- бўлмаса-да, хайрихоҳлик ҳам қилинмаган. Лекин ак- шароитларга эга бўлган институт биноси қури-
тажриба ҳамда халқаро стандартлар асосида ларга йўналтирилган стартап лойиҳалар ривож- сарият талаба оиласига кўмак беришни, ўзининг мо- либ, фойдаланишга топширилди. Қолаверса,
трансформациялаш, таълим жараёнида инно- лантирилади. Иқтидорли талабаларнинг илғор лиявий муаммоларини мустақил ҳал этишни истай- сўнгги русумдаги компьютер технологиялари
вацион технологиялардан фойдаланиш, ил- хорижий мамлакатлар нуфузли илмий марказла- ди. Талаба бандлигини таъминлаш давлат аҳамияти билан жиҳозланган хоналарда энди замонавий
мий-тадқиқот ишлари самарадорлигини ошириш, ри, университетлари, технопарклари ва ишлаб даражасидаги масала сифатида кўтарилгани муҳим дастурлар асосида ясаган моделларимизни ин-
таълим — илм-фан — ишлаб чиқаришнинг ўзаро чиқариш ташкилотларида малака ошириши ижтимоий ҳимоя бўлди. Ушбу эътибор туфайли тернетда сотиб, жаҳон бозорига олиб чиқиши-
интеграциясини мустаҳкамлаш, таълим жараё- учун шарт-шароит яратилади. Талабалар етакчи миз ҳам мумкин.
нига инновацион ўқитишнинг шакл ва методла- лойиҳа-қидирув институтлари ва қурилиш клас-
рини, замонавий педагогик ҳамда ахборот техно- терларига бириктирилади. Жасурбек Эргашев, татбиқ этишни ўз олдимизга мақсад қилдик. каторлар ёки меҳнат сарфи жуда узоқ вақт
логияларини кенг жорий этиш, илмий салоҳиятни тошкент архитектура-қурилиш Бундай ускуналар аввал ҳам бўлган. Лекин талаб этган. Ҳозир ҳаммаси автоматлашти-
ошириш ниҳоятда муҳим аҳамият касб этади. Қурилиш соҳасида минтақавий ва халқаро эъти- институти масъул ходими: янгилари рақамлаштирилган. Илгари инди- рилган. Масалан, шундай қурилмамиз бор-
борга сазовор бўладиган юқори самарали қурилиш ки, бетон намуналарининг сиқилишга мус-
Илғор хорижий тажрибани чуқур ўрганиш ва таҳ- материаллари, ёнғин, сув ва акустика изоляцияси, — Давлатимиз раҳбари билан учра- таҳкамлигини аниқлаш имконини беради.
лил қилиш асосида ўқитиш тизимимиз жаҳонда тан зарб тест, структуравий таҳлил ва мониторинг, қури- шувда иштирок этиб, ўзим учун кўп ху- Оддийгина қурилиш материалининг бирги-
олинган халқаро таълим стандартлари билан уй- лиш материаллари синов лабораториялари (клас- лоса чиқардим. Президентимиз, аввало, на намунаси, яъни юк кўтариш даражасини
ғунлаштирилади. Мавжуд йўналишлар эҳтиёжидан тер) мажмуаси ташкил этилади. олий таълим муассасаларида бажарила- айнан шу ускуна орқали аниқлаш мумкин.
келиб чиқиб, меҳнат бозоридаги рақобатбардош диган илмий-тадқиқот ишларига алоҳида Бу қурилманинг яна бир афзаллиги, у на-
олий маълумотли мутахассислар ва илмий-педагог Университетга академик ва молиявий мустақил- урғу берди. Энди биз қурилиш саноатида фақат арматура ва металл элементларни
кадрларни тайёрлаш, қайта тайёрлаш, малакасини лик берилиши қисқа муддатда Осиё ва дунёнинг ну- ечимини кутаётган долзарб масалалар- чўзилишга, балки бетон намуналарининг
ошириш йўлга қўйилади. Соҳани ривожлантиришга фузли олий таълим ташкилотлари рейтингидан жой ни замонавий ускуналар ёрдамида аъло 100 тонна юк билан сиқилишга бўлган мус-
қаратилган илмий-инновацион тадқиқотларни кен- олишимизда муҳим омил бўлиб хизмат қилади. даражада бажаришга ҳаракат қиламиз. таҳкамлигини аниқлаб бериши мумкин.
гайтириш ҳамда уларнинг трансфери бўйича сама- Сейсмик ҳудудлар учун замонавий бетон Устозларимиз, таянч докторантларимиз,
рали тизим шакллантирилади. Хуллас, “Ҳар бир дақиқани қадрланг, ўзингиз учун технологиясини ишлаб чиқиш, улардан ёш олимларимиз замон талабидаги барча
инвестиция яратинг” шиори остида архитектура-қу- ясаладиган конструкциялар, шунга ўхша- ускуналардан бемалол фойдалана олади.
Хорижий олий таълим муассасалари билан ака- рилиш соҳасида олий маълумотли кадрлар тайёр- ган инновацион ғоялар устида ишлаш ва
демик мобилликни амалга ошириш ҳамда уларнинг лаш тизимини такомиллаштириш фаолиятимиз ме- бу ишланмаларимизни қурилиш соҳасида “Янги Ўзбекистон” мухбири
битирувчиларига олий маълумот тўғрисида икки зонига айланмоқда. Гулсум ШодИЕВа ёзиб олди.
томонлама диплом бериш йўли очилади. Шу билан
бирга, таълим жараёнига илғор педагогик ва масо-
фавий таълим технологиялари, илм-фан ва техни-
канинг янги ютуқлари жорий этилади.

Талабаларнинг ижтимоий фаоллиги оширила-
ди. Уларнинг истеъдоди ва ташаббусини рағбат-
лантириш ҳамда келгуси касбий фаолиятида ўз
ўрнини топишига кўмаклашиш тизими мустаҳкам-
ланади.

Муносабат

ЯНГИЛаНаЁТГаН МЕТаЛЛУРГИЯ СаНОаТИ раҳбари металлургия саноатини жа-
дал ривожлантириш борасида тўртта
ишлаб чи¿ариш ³ажми ва сифатини ошириш, асосий вазифани кўрсатиб ўтди. Ме-
пировардида эса а³оли фаровонлигига хизмат ¿илади талл ишлаб чиқарувчи корхоналарни
хомашё билан кафолатли таъминлаш,
рашид ПИрМатоВ, бўлган арматура, пўлат айланалар, Давлатимиз раҳбари ушбу мажмуа Лойиҳанинг яна бир аҳамиятли жиҳати ланган, темир-бетон конструкциялар барча ҳудудларда металл ишлаб чиқа-
“Ўзметкомбинат” аЖ ҳар хил турдаги бурчак, тўртбурчак, фаолияти, лойиҳанинг иқтисодий сама- — импорт ўрнини босадиган маҳсулот- ўрнатилмоқда. Италиянинг “Danieli” рувчи корхоналар ташкил этилишини
бошқаруви раиси – швеллерлар ишлаб чиқарилади. Ушбу лар ўзимизда тайёрланади. компаниясидан зарур ускуналар келти- қўллаб-қувватлаш, юқори қўшилган
бош директор мажмуада сўнгги йилларда бир қатор радорлиги билан танишди. рилмоқда. Насиб қилса, мажмуа 2024 қиймат яратадиган саноат тармоқлари
янги маҳсулотлар ишлаб чиқариш ўз- Бу маҳсулотлар темир-бетон кон- Буларнинг эвазига лойиҳага йўналти- йилда фойдаланишга туширилади. 672 учун замонавий металл конструкция-
Бошланиши 1-бетда рилган маблағ 3 йилда ўзини қоплайди. миллион евролик ушбу лойиҳа бажа- лар ишлаб чиқариш ҳамда малакали
лаштирилди. струкцияларида кенг ишлатилади. Тер- Қурилиш соҳасида ишлатилаётган ме- рилгач, йилига 1 миллион тонна пўлат кадрлар тайёрлаш, илм-фан ва ин-
Навли прокат цехида рақобатбар- Жумладан, комбинатни 2030 йилгача мо-мустаҳкамлаш жараёнида кимёвий талл сарфини 7 фоиздан 16 фоизгача листлар ишлаб чиқариш йўлга қўйила- новацияни ривожлантиришни қамраб
дош ва экспортга йўналтирилган, ички моддалар тежалгани ҳисобига армату- камайтиришга хизмат қилади. ди. Ўз навбатида, комбинатимиз қувват- олган ушбу устувор вазифалар,
ва ташқи бозорларда талаб юқори ривожлантириш дастури доирасида ра таннархи камайган — ҳар бир тонна- лари 2 баробар ошади. дарҳақиқат, металлургия саноатини
4 миллион 800 минг долларлик лойиҳа си учун 142,6 минг сўм. Муқобили билан Президентимиз комбинатимиздаги замон талабларига мос ривожланти-
эвазига бу ерга хориждан термо-мус- сифат борасида тенг, аммо нархи анча яна бир муҳим лойиҳа — Қуюв прокат Ўзбекистон металлургия комби- риш учун жуда муҳим саналади.
таҳкамлаш линияси келтирилиб, жорий арзон бўлгани учун бу турдаги армату- мажмуаси қурилиш майдонида бўлиб, у натида ушбу соҳани ривожлантириш
йил февралида йилига 500 минг тонна раларнинг харидори кўп. Халқаро DIN ердаги иш жараёни билан танишди. масалалари бўйича видеоселектор “Ўзметкомбинат” акциядорлик жамия-
A500-A800 маркали арматура ишлаб стандарти сертификатини қўлга кирит- йиғилиши ҳам ўтказилди. Давлатимиз ти давлатимиз раҳбарининг эътибори
чиқариш қуввати яратилди. гани эса Европа бозорига йўл очади. Бугунги кунда мажмуа учун темир ва ва қўллаб-қувватлаши туфайли қайта
автомобиль йўллари қурилиши якун- “туғиляпти”, ишлаб чиқариш ҳажми, си-

фати ортмоқда. Бу эса, ўз навбатида,
маҳсулот таннархини арзонлаштириш,
пировард натижада юртдошларимиз
фаровонлигига хизмат қилади.

Нигоҳ 52022 йил 16 август, 165-сон

даВЛат МуКофотИГа ноМзодЛар Инсон ҚадрИ учун

В.Квинт бундай шарҳлайди: Кўпчиликнинг шифохона ёки поликлиникада навбат кутишга
“Амир Темур халқ фаровонлигини ўз
ҳаётининг мақсади деб билгани муҳим тИсхбиоҳрблаатйИодқиаё.тАитййднўиққ.асАакГ,суаИрбиемяИторосдбаўЛмлслаоа.р..ҲиЎзшоиибттеемзЛовраабоўсрлоант—буиртиибшини
аҳамиятга эгадир... Умуман олганда, Иншсифоокнор қҚабаулдигаркиИришууччуун ннавбатга туриш, бунинг
ушбу буюк сардорнинг бутун ҳаёт
йўли, узоқ муддатли аҳамиятга эга оқибатида келиб чиқадиган асаббузарликлар ҳар қандай
бўлган ўта муҳим қарорларни қабул инсоннинг дилини хуфтон қилиши аниқ.
қилишда стратегларча келажакни кўра
олиши унинг улкан тафаккури ва ноёб “ЭЛЕКТРОН
иқтидоридан далолат беради...”. ПОЛИКЛИНИКА”

БУЮКЛаР Ка/КаШОНИДаГИ ва¿тни тежаб, тиббий хизмат
сифатини оширади

аДОЛаТ ЮЛДУЗИ Навбат кимга ёқади? уйдан чиқмаган ҳолда яшаш жойи бўйи-
ёхуд “темур тузуклари”нинг ча шифокор қабулига ёзилиш ва қулай
стратегик а³амияти Шу сабабли бугун Ўзбекистонда тиб- вақтда тиббий хизмат олиш имконини
биёт тизимини рақамлаштиришга жид- туғдиради.
Муҳаммад аЛИ, Соҳибқирон номига ёзган макту- ҳаётининг мақсади деб билгани муҳим дий эътибор қаратилмоқда. Хусусан,
аҳамиятга эгадир... Умуман олган- Президентимизнинг 2022 йил 25 апрелда- Шунингдек, зарурат бўлганда, бемор
Халқаро амир темур хайрия жамоат фонди раиси, би (В.Квинт баёнот дейди)га бундай да, ушбу буюк сардорнинг бутун ҳаёт ги “Бирламчи тиббий-санитария ёрдамини нафақат ўзи яшайдиган жойдаги поликли-
Ўзбекистон халқ ёзувчиси шарҳ ҳавола қилинади: “Ушбу баёнот- йўли, узоқ муддатли аҳамиятга эга аҳолига яқинлаштириш ва тиббий хизмат- никага, балки юртимизнинг исталган ҳуду-
да Амир Темурнинг ўз замонидаги энг бўлган ўта муҳим қарорларни қабул лар самарадорлигини ошириш бўйича дидаги тиббий-санитария ёрдами муасса-
қилишда стратегларча келажакни кўра қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги сасига мурожаат қилиши мумкин. Бундай
Давлат тузиш, юрт бошқариш ҳақида Шарқда ҳам, Ғарбда ҳам буюк ҳукмдор сифатидаги мавқеи таъ- олиши унинг улкан тафаккури ва ноёб қарори билан бирламчи тизимда “Элек- пайтда унга компьютерга киритилган кар-
кўп китоблар ёзилган. Афлотуннинг (милоддан аввал V-IV кидланган бўлиб, уламолар уни “дунё иқтидоридан далолат беради...”. трон поликлиника” ахборот тизими йўлга тадаги маълумотлар қўл келади.
қаҳрамони” деб атаб, унга энг шарафли қўйилди.
асрлар) “Давлат”, Абу Наср Форобийнинг (IX аср) “Фозил шаҳар Бу сўзларнинг исботи сифатида му- Янги тизимда беморлар уйида туриб
“динни тарқатувчи” мақоми берилади. Аксарият касалликларнинг илдизи электрон тарзда навбат олиш имконига
кишиларининг қарашлари”, салжуқий вазир Низомулмулкнинг аррих Низомиддин Шомийнинг “Зафар- асаб бузилишларига бориб тақалади. эга. Уларнинг қўл телефонига навбати
Бундай баёнот Амир Темурнинг, бирин- нома”сидан бир лавҳа эсга тушади. Бироқ бу нохуш ҳолат айнан тиббиёт келгани ҳақида SMS хабар юборилади.
муассасаларининг ўзида юзага келса, Бемор вақти тежалади. Асаббузарликка
(XI аср) “Сиёсатнома” (“Сияр ул-мулк”), Хожа Самандар чидан, ислом оламини бирлаштириш ...Милодий 1367 йил. Мамлакатда ҳар қандай инсоннинг кўнглини хира ҳожат қолмайди. Қоғозбозлик ҳам йўқ.
икки нуфузли амир — ўттиз бир ёшли қилиши аниқ. Тўғри-да, жони азобда- Беморга электрон карта воситасида хиз-
Термизийнинг (XVII аср) “Дастур ул-мулк”, Никколо Макиавелли ва, иккинчидан, янги ҳудудлар аҳолиси- Амир Темур билан Амир Ҳусайн ўр- ги қайси беморга узундан-узоқ навбат мат кўрсатилади.
ни Муҳаммад алайҳиссалом умматига тасида иззат-икром, обрў-эътибор кутишлар-у, ортиқча оворагарчиликлар
(XVI аср)нинг “Ҳукмдор”, Пруссия қироли, Вольтернинг айлантириш йўлидаги миссиясининг борасида мухолифлик юзага келади. ёқади. Албатта, ҳеч кимга. Шунингдек, ушбу тизим орқали туғи-
ҳомийси бўлган Фридрих II нинг (XVIII аср) “Антимакиавелли” яна бир омили ҳисобланади. Ушбу мак- Кунлардан бир кун Темурбек ўз лаш- лиш ва ўлим ҳолатлари қайд этилади ва
китобларини айтиб ўтишимиз мумкин. Бу китобларда давлат тубнинг “(Темур) тузуклари” матнига кари билан Бойсун мавзесида эка- Энди бундай бўлмайди бу маълумотлар Фуқаролар ҳолати дало-
тузиш, юртни бошқариш, уни обод қилиш, тинч сақлаш киритилиши Амир Темур дин қудратини нида Амир Ҳусайн фитна қўзғатиш, латномаларини ёзиш бўлимларига авто-
тўғрисида жуда керакли, чуқур мулоҳазалар, таклифлар, муваффақиятнинг яна бир омили, деб орада низо чиқариш, шунинг билан Тошкент вилоятининг Нурафшон матик равишда етказилади. Ордер олиш
кенгашлар, маслаҳатлар, ўринли фикрлар ўртага ташланган. тушунишини яна бир бор тасдиқлайди бесаранжомлик туғдириш, ғанимини шаҳри кўп тармоқли марказий поликли- ва ҳомиладорларни рўйхатга қўйиш ҳам
кучсизлантириш ниятида Малик ва никасида фуқароларнинг электрон рўйха- “Электрон поликлиника” тизими орқали
ва стратегик етакчилар учун асрлар Абдуллоҳ деган одамларини юбор- тини босқичма-босқич шакллантириш амалга оширилмоқда.
орқали бундай ноқулайликларга барҳам
гани сезилиб қолади... Темурбек- берилмоқда. Жумладан, белгиланган — Авваллари бемор ордер олиш учун
нинг йигитлари Соҳибқиронга дарҳол тиббий харитага мувофиқ, оилавий поли- ҳужжатларини тайёрлаши, сўнг уни ҳу-
уларни тутиш лозимлигини маслаҳат клиникаларни рақамлаштириш учун мар- дудий соғлиқни сақлаш бошқармасига
берадилар. Соҳибқирон бунга рози казий поликлиникада, аввало, “Электрон олиб бориши талаб этиларди, — дейди
бўлмайди ва бундай дейди: “Бу фикр поликлиника” дастури яратилди ва барча Нурафшон шаҳар тиббиёт бирлашма-
тўғри эмас, чунки бу кунлар давлати- шифокорларнинг ушбу дастур ёрдамида си бош шифокори ўринбосари Шуҳрат
фаолият юритиши йўлга қўйилди. Пирматов. — Шундан сўнг ҳужжатларда
мизнинг бошланғич кунларидир... (де- камчиликлар бўлса, бемор яна поликли-
мак, мустақил давлат тузиш ғояси ўша Бундан ташқари, марказий поликли- никага келиб кетарди. Буларнинг барча-
пайтларда пишиб етилган, шаклланиб ника юқори тезликдаги интернет тар- си беморнинг вақтини ўғирлайди, шунинг
бўлган). Агар биз уларни қўлга олсак, моғига уланди. Натижада “Электрон баробарида нақдини ҳам. “Электрон
бошқа кишилар тисарилиб қоладилар поликлиника” дастури ортиқча қоғозбоз- поликлиника” тизими орқали беморга
ва биз томонга келишдан иккиланишга 3-4 кун, узоғи билан 1 ҳафтада SMS ха-
тушадилар. бар юборилади. Пировардида, нафақат
ортиқча сарсонгарчиликларнинг, қола-
Қайси бир подшоҳ (демак, Соҳибқи-
оша намуна бўлиб қолади”.
рон кейин барпо этилажак улкан сал-
В.Квинт Амир Темурнинг кўп ғалаба- танат куртаклари намоён давлатни
тузган, чунки ўзини подшоҳ сифатида
Лекин “Темур тузуклари” мутлақо тарихи билан шуғулланмаган), немис ларга эришгани сабабини унинг моҳир- талқин этмоқда) ўз ишини ғаддорлик ва
бевафолик асосига қурса, кишиларга
бошқача асар. Унинг ўзига хослиги, тарихчилари Ф.Шлоссер, Г.Вебернинг лик билан ташкил этган “сипоҳ билан озор бериш ва ҳалок қилишга ошиқса,
унинг давлати чайқалиб, қарорсизлик-
фарқи нималарда кўринади? Юқорида қимматли маълумотлари ҳам келтириб раият” бирлигида деб кўрсатади. Биз
ка юз тутади...” Бундан кейинги сўзлар
келтирилган китобларнинг муаллифла- ўтилади. бугун шундан келиб чиқиб, “халқ ва давлат тузилганлигини ва унинг қандай
йўсинда қурилаётганлигини яна ҳам
ри (қирол Фридрих II бундан мустасно) В.Квинт жуда ҳам ўзига хос тарзда армия бирлиги” деймиз. Соҳибқи- яққол кўрсатади: “Биз ўз салтанатимиз-
ни одамларга эътибор бериш ва улар-
юрт бошқармаган файласуфлар ва та- йўл тутади, тузукларни пешма-пеш рон сипоҳларни рағбатлантиришни, ни ҳимоя қилиш асосига қураётган-
лигимиз сабабли уларни юпантириб,
рихчилар бўлиб, улар саройда турли шарҳлаб боради, ўзини чуқур таъсир- руҳлантиришни эсдан чиқармайди, хотиржам қиламиз...” (таъкид — М.А.)
Амир Темурнинг юрт бошига келиши-
лавозимларда ишлаган, зукко қобилия- лантирган ўринларда батафсил фикр уларнинг бир неча йиллик ҳақларини га ҳали тўрт йил вақт бор бўлса ҳам,
“давлатимиз”, ”салтанатимиз” деб ко-
ти, тиниқ идроки ва ўткир мушоҳадаси юритади. Уни Амир Темур асаридаги олдиндан бериб қўяди. Чунончи, 1399 мил ишонч билан гапириши кишини
ҳайратга солади. Бошқа бир жойда эса
билан назария асосида давлат қури- рамзлар, рақамлар қизиқтиради. Чу- йилда етти йиллик юришга отланаётиб истиқлолимиз баҳорида турибмиз, де-
ган сўзларни келтиради. Демак, салта-
лиши тажрибаларини умумлаштириб, нончи, ўн икки тоифа, ўн икки тузук, икки юз эллик минглик лашкарга етти нат одамлар (халқ)га эътибор бериш,
уларни ҳимоя қилиш, юпантириш, хо-
рисолалар яратган, лекин ўзлари бош тўрт қоида ва ҳоказо. йиллик улуфа-ҳақни олдиндан тўлаб тиржам қилиш билан шуғулланади. Бу-
ларнинг барчаси юқорида келтирилган
бўлиб, бевосита давлат тузиш жараё- IX асрда яшаган буюк бобомиз Абу қўйган эди! В.Квинт бундай шарҳлай- “халқ фаровонлиги”ни ташкил қилади.

нида фаол иштирок этмаган. Наср Форобий ер юзида инсонлар ди: “(Амир) Темур қўл остидагиларнинг Бир сўз билан айтганда, Владимир
Квинт “Темур тузуклари” асарини жуда
Соҳибқирон Амир Темурнинг “Темур жамияти, унинг шакли бўлган фозил иқтидори ва кўрсатган хизматларини ҳурмат ва меҳр билан шарҳлаб бер-

тузуклари”ни бемалол ҳаёт китоби дея шаҳар ва фозил шаҳар бошлиғи тўғри- катта миқдорда моддий ва маънавий ган, стратегия етакчиларига етук тав-
сиялар илова қилган. Бундай муҳим
оламиз. Зотан, асарнинг ўзи, унинг сида ёзар экан, ўша бошлиқ (раис, ҳо- рағбатлантиришни адолатнинг мезон- аҳамиятга эга асарнинг бошқа тиллар-
да яратилиши ва чоп этилиши, унинг
мазмун-мундарижаси шундоқ ҳаётдан ким, умуман, раҳбар маъносида) ўзида ларидан бири деб билган. У сипоҳий- маъно-моҳияти дунёга тарғиб қилини-
ши таҳсинларга сазовор ҳодиса. Де-
олинган. Шу сабабдан ҳам унга қи- ўн икки хислат — фазилатни мужассам ларда мулоҳазакорлик ва ботирликни мак, юртимиз тарихини дунё олимлари ликларга чек қўйиб, барча ишларни верса, инсон омили бўлмаганидан сўнг
танимоқда, унинг шонли саҳифалари- тизимли равишда қилишга, тезкор ва коррупциянинг ҳам олди олинади. Энг
зиқиш тобора кучайиб бормоқда, рисо- этмоғи керак, дейди, ўн икки фазилат, қадрлаган”. ни катта қизиқиш билан ўрганиб, таҳ- аниқликда ишлашга, энг асосийси, ши- муҳими, беморда касаллик ривожлани-
лил қилмоқда. Ушбу асар билан тани- фокорларнинг беморлар учун кўпроқ ши бартараф этилиб, эртароқ даволаш
ла билан бир бор танишган одам унга “ўн икки” рақамига урғу беради. Сўнг В.Квинт тушунчасида, Соҳибқирон шаётиб, Ўзбекистон Қаҳрамони, халқ вақт ажратишига шароит яратмоқда. чоралари кўрилади.
шоири Абдулла Ориповнинг “Темурбек
мафтун бўлиб қолади, беихтиёр ни- ушбу фазилатларни бирма-бир таъ- дин масалаларига улкан аҳамият бе- юлдузи олтин қозиқдек чарақлар бу- Ишингиз тез ва осон Энди бирор бемор ё унинг яқин киши-
юклар қаҳкашонида”, деган мисралари битади си эшикма-эшик сарғаймайди. Ҳужжат-
мадир ёзиш учун қўлига қалам олади. рифлаб чиқади. ради. Бепоён ҳудудларни исломий ёдимга келди. лар ҳаракатланади, холос.
— Одатда оилавий поликлиника ши-
Масалан, 1783 йилда ушбу асарни инг- Ушбу таърифларни ўқиганда, бе- қадриятларнинг ягона тизимига таян- Шу маънода, Владимир Квинт қа- фокори лаборатор текширувга юбориш Нурафшон марказий поликлиникаси-
ламига мансуб “Амир Темурнинг етак- учун беморга бир дунё тиббий таҳлиллар да электрон тизимни йўлга қўйиш учун
лиз олими Майор Деви Абу Толиб Ҳу- восита Амир Темур сиймоси кўз ол- ган ҳолда, нуфус(аҳоли)нинг мушта- чилиги: “Темур тузуклари”га изоҳлар” рўйхати ёзилган қоғоз тутқазади, — дейди шаҳар ҳокимлиги томонидан 200 мил-
китоби давлат мукофотига номзод Нурафшон шаҳар тиббиёт бирлашмаси лион сўм йўналтирилди.
сайнийнинг форсча нусхасидан инглиз сифатида қўйилишини жуда ўринли бош шифокори Матлуба Пелтабоева. —
деб ҳисоблайман. Бу китоб ўз сал- Аҳамиятлиси, “Электрон поликлиника” дас- Кундузги шифохоналарда
тилига таржима қилди. Ундан француз моғи, кўтарилган мавзуси, бадиий ва тури орқали бу ишларнинг барчаси жуда
фалсафий қиммати билан катта аҳа- тез ва осон битади. Яъни ушбу дастур Жорий йил 18 март куни Президенти-
олими Л.Ланглэ француз тилига ўги- IX аСрда яшаган буюк бобомиз абу наСр форобий миятга эга. орқали шифокор томонидан керакли тиб- мизнинг мамлакатимиз соғлиқни сақлаш
риб, 1787 йилда Парижда нашр эттир- ер юзида инСонлар жамияти, унинг шакли бий таҳлиллар белгиланиб, лабораторияга тизими ходимлари билан очиқ мулоқоти
ди, кейин “Амир Темур ҳаёти” деган бЎлган фозил шаҳар ва фозил шаҳар бошлиғи юборилади. Лаборатория ходими эса ушбу бўлиб ўтган эди.
китоб ҳам ёзди. Рус шарқшунос оли- тЎғриСида ёзар экан, Ўша бошлиқ (раиС, ҳоким, маълумотларга асосланиб, бемордан ке-
ми Н.Остроумов “Темур тузуклари”ни ракли таҳлилларнигина олади ва қайта ши- Давлатимиз раҳбари оилавий шифо-
умуман, раҳбар маъноСида) Ўзида Ўн икки фокорга юборади. Бу эса бемор ва шифо- кор пунктлари, оилавий ва кўп тармоқли
айни шу французча нашрдан рус тили- кор вақтини тежаб, тиббий маълумотларни поликлиникаларда кундузги стационар
хавфсиз сақлашга ёрдам беради. иш вақти соат 20:00 гача узайтирилишини
га таржима эттириб, 1894 йилда Тош- хиСлат — фазилатни мужаССам этмоғи керак, маълум қилганди. Уларда ишлайдиган ши-
Мазкур тизимнинг афзаллиги — бар- фокор ва ҳамширалар иш ҳақига устама
кент шаҳрида босмадан чиқарди... дейди, Ўн икки фазилат, “Ўн икки” рақамига ча тиббий ҳужжатлар электрон шаклда тўланиши ҳам ушбу мулоқотда айтилган.
Яқинда маданий ҳаётимизда эъти- урғу беради. СЎнг ушбу фазилатларни бирма-бир бўлади, аҳолига юқори сифатли тиббий
таърифлаб чиқади. хизмат кўрсатилади. Қолаверса, “Элек- Дарҳақиқат, шу кунгача стационар
борли ҳодиса рўй берди: Москва трон поликлиника” онлайн рўйхат асоси- тиббий хизматлар кундузи соат 13:00 га
давлат университети иқтисодиёт фа- да фуқароларни қабул қилиш, масофа- қадар ишлаётгани шифокор назорати
вий диагностика, бемор саломатлигини талаб қилинмайдиган кечки даво олиш
культети иқтисодий ва молиявий стра- масофадан мониторинг қилиш, тиббий учун ҳам беморлар шифохонага ётишига
карталарнинг тармоқли тизими, виртуал сабаб бўлаётганди.
тегия кафедраси мудири, академик, дингизда намоён бўлади. Гўё аллома рак стратегик манфаатлари асосида тиббий кўрикдан ўтиш, виртуал шифохо-
на хизмати, электрон рецептлар, теле- Мамлакатимизнинг барча ҳудудлари-
изланувчан олим Владимир Квинт қа- ўзидан беш юз йиллар кейин дунёга бирлаштиради. Шу сабабдан, дейди метрия ва зарур тиббий ёрдамни уйда да бўлгани каби Нурафшон кўп тармоқли
олишга имкон яратади. марказий поликлиникасида ҳам кундузги
ламига мансуб “Амир Темурнинг стра- келадиган авлоди — Соҳибқирон В.Квинт, ҳақиқий стратег диний муҳит- шифохона ташкил этилган. Аҳамиятли-
Бир сўз билан айтганда, лойиҳа соғ- си, беморларга малакали тиббий хизмат
тегик етакчилиги: “Темур тузуклари”га фазилатларини бирма-бир санаб ўт- нинг ҳам, маданий муҳитнинг ҳам лиқни сақлаш муассасалари ўртасида кўрсатиш баробарида 120 турдаги дори-
тиббий маълумотлар алмашинуви учун дармон бепул тақдим этилади. Бундан
изоҳлар” деб номланган салмоқли ки- гандек... Тўғрироғи, бунинг сабабини стратегиянинг муваффақияти йўли- дастурий муҳит яратиш, тиббиёт ти- ташқари, поликлиникалардаги лабора-
зимини замонавий, давр талабларига ториялар фаолияти ҳам узлуксиз этиб
тоби нашр этилди. Адолат юзасидан Амир Темур ўша рисолани ўқиб, ри- да кўп жиҳатдан ҳал қилувчи таъсир мослаштириш орқали уни модернизация белгиланган.
қилишга катта ёрдам бермоқда.
айтмоқ лозимки, гарчи асарга камта- соладагидек фозил раис, одил подшо кўрсатишини яхши билади. У ёзади: Ҳа, “Электрон поликлиника” тизими
Ҳужжатлар ҳаракатланади вақтни тежаб, тиббий хизмат сифати-
рона тарзда изоҳлар дея эскартма бе- бўлишга ҳаракат қилганидандир, деб “Амир Темурнинг даҳо стратег, ҳарбий ни оширишга хизмат қилмоқда. Шунинг
“Электрон поликлиника” тизими соғ- баробарида, бу “Тиббиётдаги ислоҳот-
рилган бўлса-да, аслида ундан олим- билмоқ жоиз. саркарда ва давлат арбоби сифатида лиқни сақлаш муассасаларида авто- лар — инсон қадри учун!” деган улуғвор
матлаштирилган амбулатор электрон ғоя шунчаки гап эмаслигининг амалдаги
нинг кенг кўламли илмий шарҳлари Ўн икки тоифа таърифига киришар- узоқ муддатли юришлари, урушлари картани юритиш, аҳолига онлайн, яъни исботидир.

ўрин олганини кўриш мумкин. кан, В.Квинт тузукларнинг тўққизинчи ва жанглари тарихидаги ғалабалари отабек ИсроИЛоВ,
Ўзбекистон Журналистлар
Владимир Квинт ҳақида айтиш тоифа қисмини бундай шарҳлайди: унинг ноёб стратеглик салоҳияти би-
уюшмаси аъзоси
мумкинки, у стратегика бўйича дунёда “Амир Темур, одатда, вилоятларга лан белгиланади”.

таниқли олим, академик, кўплаб ун- волий (ҳоким) тайинлашда маҳаллий В.Квинт мулоҳазаларига кўра, Амир

вонлар соҳиби, замонанинг долзарб аҳоли томонидан маъқулланган шахс- Темур қудратини оширишининг энг

масалаларига бағишланган “Ҳозирги ларни афзал кўрган. Тайинланган муҳим шартларидан бири ҳалоллик-

замонда стратегиялаш масалалари” вилоят ҳукмдорлари маҳаллий аҳо- дир. Муаллиф ўзининг “Стратегиялаш

(2014), “Стратегиялаш концепцияси” лининг маданий, диний ва оилавий концепцияси” деган бошқа бир китоби-

(2020) ва бошқа ўнлаб китоблар муал- анъаналарини билмаслиги — страте- да (2019) умуман стратегик қарорлар

лифидир. гик хато бўлиб, узоқ муддатли салбий қабул қилишдаги ҳалоллик ҳақида ёз-

Биз фикр юритаётган китоб, эслат- оқибатларга, кескинлик ва беқарорлик ган, ҳатто бунинг ўн беш шартини кел-

ганимиздек, 1894 йилда Н.Остроумов ўчоқларининг пайдо бўлишига олиб тириб ўтганди. Амир Темур, айниқса,

нашр эттирган “Темур тузуклари”- келади. Бу эса, ўз навбатида ҳар доим вазирларидан ҳалоллик ва виждонли-

га ёзилган шарҳлардан иборат. суверен стратегияни амалга оширишга ликни талаб қиларди. Амир Темурнинг

Н.Остроумов нашрнинг бошида қўшимча тўсиқлар яратади...”. Қанча- фикрича, вазир ва саркардада бўлиши

“Ноширдан” деган сўзбоши ўрнида лар ҳаётий мулоҳазалар... Айни пайт- лозим муҳим хусусият қўл остидаги-

мақола илова қилган. Унда европалик да айрим ҳокимларга огоҳлантириш ларни руҳлантира олишдир. Яна ҳар

қатор олимлар, жумладан, британия- ҳамдир. қандай жазо ва рағбат асосланган ва

лик Э.Гиббон (унинг “Рим империя- Ўз даврида уламоларнинг улуғи ҳи- адолатли бўлиши зарур...

сининг инқирози ва қулаши” асари собланган Мир Саййид Шарифнинг В.Квинт бундай шарҳлайди:

машҳур, у лекин Амир Темур даври динга ривож бергувчи киши сифатида “Амир Темур халқ фаровонлигини ўз

6 2022 йил 16 август, 165-сон Кўзгу

ЯнГИ наШр Ҳақиқатан ҳам қийин ва мураккаб жараёнларнинг маҳсули
бўлмиш “Ал-Қомус” луғати ўзининг тузилиши,
“АЛ-£ОМУС” – ҳажми, сўзлар маъноси (маънолари)нинг, феъллар
НОЁБ С¤З ХАЗИНАСИ бобларининг берилиши, далилий (иллюстратив)
мисоллари ва бошқа жиҳатлари
билан ўзидан олдинги арабча-
русча (Х.Баранов), арабча-
ўзбекча (“Ан-Наъим”) луғатлардан
кескин ажралиб туради.

Араб-ºзбек лу¢атчилигида му³им ¿ºлланма янги даврда истеъмолга кирган сўз ва санаб ўтади. Шоир, шунингдек, Навоий
иборалар, атама ва тушунчалар мужас- ижодини ўрганишда луғатларнинг аҳа-
абдуваҳоб МадВаЛИЕВ, тилига ўгириш, аввало, икки ҳисса меҳнат сам этилди”. мияти ҳақида қуйидагиларни ёзади: “Ҳар
Ўзр фа Ўзбек тили, адабиёти ва фольклори институти бўлим ва вақтни тақозо этар, қолаверса, таржи- бир саводли инсон яхши тушунадики,
мудири, филология фанлари номзоди, доцент манинг тўлақонли, сифатли чиқишини Айтиш керакки, луғат тузиш, луғатчилик луғат кўрмай тарихимизни, кўп асрлик
кафолатлай олмас эди. Мазкур луғат сўзларни шунчаки алифбо тартибига со- адабиётимизни ўрганиб ҳам, ўргатиб
Луғатчилик ишлари жуда қадимги даврларда бошланган. Дастлаб шўролар даврида яратилган ва бир неча либ, наридан-бери изоҳлаб ёки бирон тил- ҳам бўлмайди. Навоий сўзлари луғати
универсал характерга эга бўлган луғатлар яратилган ва улар марта нашр этилган, шу сабабли бўлса га таржима қилиб қўйишдан иборат осон бор-ку, дерсиз... Бу луғатларда Навоий
кейинчалик тарихий тараққиёт давомида тармоқланиб, бугунги керак унда, араб тилининг айрим хусуси- иш эмас. Аксинча, у қийин ва сермеҳнат сўз хазинаси тўлиқ акс этган эмас. Шу
кунда бир неча ўн турга бўлинади. Ҳозирда кенг тарқалган ятлари, хусусан, араб тилининг асосини жараёндир. Бунда муайян тилни (бу ўрин- номукаммал манба ҳам кўп йиллардан
лингвистик луғат турларидан бири — бир тилга мансуб луғавий ташкил қилган мусулмон манбалари сўз да араб тилини) мукаммал билишдан бери қайта нашр этилмагани учун китоб
бирликларни бошқа тилларга ўгириб, изоҳлаб берувчи таржима бойлиги, диний адабиёт атамалари, энг ташқари луғатчиликка меҳр, зеҳн, қунт ва дўконларидан топиш иложсиз”. Демак,
луғатлари саналади. Қадимдан маълум, бу луғат тури ўзбек қадимги, жоҳилият даврига оид сўз ва ту- меҳнат, меҳнат, яна меҳнат керак. Эркин Воҳидов Алишер Навоий ижодини
лексикографиясида кенг тарқалган. шунчалар эътибордан четда қолган эди. ўрганиш, уни тушуниш учун мукаммал
Ҳақиқатан ҳам қийин ва мураккаб жа- луғат зарурлигини алоҳида таъкидлайди.
Агар машҳур “Девону луғотит-турк” ҳажмли луғатлар яратилмаган бўлса-да, Шу билан бирга, у нашр этилган вақт- раёнларнинг маҳсули бўлмиш “Ал-Қомус”
(XI аср), “Муқаддимат ул-адаб” (XII аср), бу соҳада бир қатор ишлар, изланишлар дан ҳозиргача бўлган давр мобайнида луғати ўзининг тузилиши, ҳажми, сўзлар Мана, атоқли шоиримиз орзу қил-
“Ат-туҳфатуз-закияти фил-луғатит-туркия” олиб борилган. Шу ўринда атоқли маъ- илм-фан, ижтимоий-сиёсий ҳаёт ўзга- маъноси (маънолари)нинг, феъллар ган мукаммал луғатлардан бири —
(XIII аср) луғатлари дастлабки туркийча- рифатпарварлардан Исҳоқхон тўра қози риб, ҳозирги араб адабий тилида янги бобларининг берилиши, далилий (иллюс- “Ал-Қомус. Арабча-ўзбекча қомусий
арабча ва арабча-туркийча луғатлар бўл- бин Жунайдулла Тўрақўрғоний (Ибрат) воқеа-ҳодисалар, предметлар, тушунча- тратив) мисоллари ва бошқа жиҳатла- луғат” қўлимизда. Бу луғат нафақат
са, XVI–XIX асрларда яратилган “Бадоеъ нинг “Луғоти ситта алсина” (Олти тилли — ларни атовчи минглаб сўз ва иборалар ри билан ўзидан олдинги арабча-русча Алишер Навоий ва бошқа мумтоз шоир-
ул-луғат”, “Абушқа”, “Келурнома”, “Мунта- арабча-форсча-туркча-ҳиндча-сартча муомалага кириб, уларнинг аксарияти (Х.Баранов), арабча-ўзбекча (“Ан-Наъим”) ларимиз асарларини, уларнинг тилини
хаб ул-луғот”, “Санглоҳ”, “Луғати чиғатоий (ўзбекча)-русча луғат) асарини (Тошкент, эскириб истеъмолдан чиқди. Шунинг луғатлардан кескин ажралиб туради. теран ўрганиш ва англашда, балки рес-
ва турки усмоний” каби луғатлар форс, 1901) ҳамда Салоҳиддин Тошкандий- учун энди асл араб манбаларидан ҳамда публикамизнинг турли илмий марказла-
турк ва “чиғатой” (эски ўзбек) тиллари нинг “Луғоти салос” (Уч тилли луғат) ном- Луғат тузувчилар луғат тузиш жараё- рида, шахсий жамғармаларда сақлана-
иштирокида тузилган луғатлардир. ли шеърий йўл билан (арузда) ёзилган луғат тузиш, луғатчилик СЎзларни шунчаки алифбо нида араб тили сўз бойлигини, ундаги ётган ва ўз тадқиқотчисини кутиб ётган
арабча-форсча-туркийча луғатини (Тош- тартибига Солиб, наридан-бери изоҳлаб ёки бирон ниҳоятда кўп синонимик қаторларни, 100 мингдан ортиқ қўлёзма ва тошбосма
Демак, ўзбек лексикографиясида XX кент, 1909) кўрсатиш мумкин. Ушбу кичик тилга таржима қилиб қЎйишдан иборат оСон иш эмаС. сўзларнинг кўпмаънолилигини тўлиқ асарларни, умуман, 1200 йиллик ёзма
аср бошларигача яратилган икки тилли ҳажмли луғатлар ҳаваскор тил ўрганув- акСинча, у қийин ва Сермеҳнат жараёндир. бунда кўрсатишга ҳаракат қилган ва бунга тў- ёдгорликларимизни ўрганишда ҳам ул-
луғатлар асосан, туркий тил(лар), араб чилар, мадрасаларнинг толиби илмлари муайян тилни (бу Ўринда араб тилини) мукаммал лиқ муваффақ бўлган. Шунингдек, улар кан аҳамиятга эга.
ва форс тиллари луғавий бирликларига учун мўлжалланган ва ўз даврида улкан билишдан ташқари луғатчиликка меҳр, зеҳн, қунт ва арабча сўз ва терминларни ўзбек тилига
асосланиб (қўлёзма ҳолида) тузилган. маданий-маърифий аҳамиятга эга бўлган. меҳнат, меҳнат, яна меҳнат керак. таржима қилишда мумкин қадар улар- “Ал-Қомус. Арабча-ўзбекча қомусий
Ҳақиқатан ҳам мазкур тиллар ўзбек тили нинг ўзбекча муқобилларини топишга луғат” юқорида кўрсатиб ўтилган аф-
шаклланиши ва ривожланишининг асо- Афсуски, юқорида кўрсатиб ўтилган, жаҳон лексикографияси тажрибасидан иборат тўрт жилдли “Ал-Қомус. Арабча- ҳаракат қилган, зарур ҳолларда янги ўз- залликлари билан бирга нафақат араб
сий манбалари ҳисобланади. Бу ҳолатни араб тили иштирокида тузилган луғат- фойдаланган ҳолда, янги, оригинал, му- ўзбекча қомусий луғат” Ғафур Ғулом но- бекча муқобилларни янгидан ясашган. тилини ўрганиш, ўқитиш-ўргатишда таъ-
Ўзбекистон халқ шоири Эркин Воҳидов лар қўлёзма ёки тошбосма (литографик) каммал луғат тузиш эҳтиёжи пайдо бўл- мидаги нашриёт-матбаа ижодий уйида Луғатни варақлаган ўқувчилар бундай лимий, балки маърифий, илмий, тарбия-
ўзининг “Сўз латофати” китобида гўзал усулда тарқалганлиги, нусхаларининг ган эди. нашр этилиб, тўлиғича ўз ўқувчилари янгиликларга ўзлари гувоҳ бўлади. вий аҳамиятга ҳам эга, шунингдек, узоқ
тарзда шундай ифодалаган: “Ўзбек тили ниҳоятда камлиги сабабли улардан ом- қўлига етиб борди. тарихий даврлардан бошлаб яратилган
уч дарёдан сув ичган: диний, илмий, мавий фойдаланишнинг деярли имкони Ушбу эҳтиёжни чуқур англаган ҳол- Ўтмиш даврларда тузилган, ҳозир- илмий-маданий меросимизни ўрганиш-
ижтимоий атамаларимиз асосан, араб йўқ эди. Шунинг учун ҳам араб тилини ўр- да, таниқли шарқшунос, ЎзР ФА ака- Луғатнинг 1-жилдидаги “Муқаддима”- да яратилаётган, яратилажак мукам- га, диний билимларни оширишга, Ислом
тилидан; кўплаб иш қуроллари номлари, ганувчи ўзбек талабалари, ўқитувчилар, демиги, фан арбоби, Қоҳира Араб да унинг тузилиши, манбалари ва луға- мал арабча-ўзбекча, форсча-ўзбекча динининг асл моҳиятини тушунишга,
ҳунармандчиликка оид сўзларимиз, ба- таржимонлар, мустақил ўрганувчилар, тили академияси аъзоси, филология вий таркиби ҳақида шундай ёзилган: луғатларнинг ҳамда Навоий ва бошқа бадиий, илмий ва диний адабиётни бе-
диий услубга хос сўзлар форс тилидан ҳатто диний мактабларнинг ўқувчи-ўқи- фанлари доктори, профессор Неъма- “Ушбу луғатни тузишда муқаддимада мумтоз шоиру адибларимиз ижодини восита араб тилининг ўзидан таржима
келган; кўплаб ҳарбий атамалар, барча тувчилари, дин арбоблари узоқ йиллар туллоҳ Иброҳимов ва унинг шогирдла- номлари зикр этилган барча мўъта- ўрганиш бўйича мукаммал луғатларнинг қилишга, ўзбек тилида турли тип (терми-
феъллар туркий тилга мансуб... Ўзбек давомида — ўтган асрнинг 60-йиллари- ри — Абдулҳаким Орипов, Акмалжон бар манбалар, араб ҳамда ғарб ва шарқ ўзбек адабиёти намуналарини, хусу- нологик, изоҳли, икки ва кўп тилли ва б.)
тилининг буюк денгизи ана шу уч буюк дан яқин йилларгача рус шарқшуноси Икромжонов ва Абдулҳамид Зайриевлар тилларидаги таржима луғатларидан сан, Алишер Навоий ижодини ўрганиш, луғатлар ва энциклопедиялар яратишга,
дарё — туркий, арабий ва форсийдан Х.К.Барановнинг арабча-русча луғати- 2012 йилдан ана шу бениҳоя катта ва фойдаланилди. Шунингдек, луғатга моҳиятини англаш, улардан муайян хусусан, “Ўзбек тилининг изоҳли луғати”
сув ичган...” Шоир ўзининг ушбу китоби- дан асосий лексикографик манба сифа- ўта масъулиятли, машаққатли ишга бел мумтоз ва замонавий араб адабиёти- сўзларнинг маъноларини, маъно қир- янги нашрларида арабча сўзлардаги эти-
да арабий сўзларнинг ўзбек адабий тили тида фойдаланиб келган. боғлаб, ҳозирги талабларга тўла жавоб нинг дурдона асарлари, араб мат­ раларини белгилаш, аниқлашда улкан мологик маълумотларни аниқлаштириш
ривожланиши ва бойишидаги улкан аҳа- бера оладиган ҳамда мумтоз матнларни буоти, турли соҳаларга бағишланган аҳамиятга эгалиги кўпчиликка, айниқса, ва янгилашга катта ёрдам беради.
миятини қайта-қайта таъкидлайди. Х.Баранов луғатидан фойдаланишда ўқишда бошқа луғатларга эҳтиёж қол- энциклопедиялар, илмий тадқиқотлар мутахассисларга яхши маълум. Бунга
ўзига хос қийинчиликлар ҳам кузатила- дирмайдиган мукаммал луғат яратишга жалб қилинди... Унга ((‫ ﺁﯠﺯﺒﮑﯽ‬-‫ﻣﻌﺟﻢ ﻋﺭﺒﯽ‬ атоқли шоиримиз Эркин Воҳидов кат- Луғатнинг тақдимот маросимларида,
XX аср бошларида ўзбек луғатчилигида ди. Масалан, араб тилидаги матнни ав- киришди ва ниҳоят, уни 2022 йилда ша- ‫“ ﺍﻠﻗﺎﻤﻭﺱ‬Ал­Қомус. Арабча­ўзбекча қому- та эътибор қаратган ва “Сўз латофати” оммавий ахборот воситаларида “Ал-Қо-
араб ва форс тиллари билан боғлиқ катта вал рус тилига, сўнг рус тилидан ўзбек раф билан якунлашди: 100 000 сўз ва сўз сий луғат” деб ном берилди. Луғатда китобида бундай луғатлар аҳамияти мус. Арабча-ўзбекча қомусий луғат” мута-
бирикмаларидан ҳамда 3456 саҳифадан қадимги давр лексикасидан тортиб, энг ҳақида талай маълумотлар берган. У хассислар, дин арбоблари, кенг жамоат-
ўзининг мумтоз адабиётимиз бўйича из- чилик томонидан илиқ, самимий кутиб
ланишларида мурожаат қилган ва Шарқ олинди ва унинг ҳар томонлама аҳамияти
қўлёзмалари хазинасида сақланаётган тўлиқ эътироф этилди. Ўйлаймизки, луғат
“Мунтахаб ул-луғот”, “Баҳр ул-жавоҳир”, ва унинг муаллифлари бундан-да зўр, яна-
“Бурҳони қотеъ”, “Чароғи ҳидоят”, “Ғиёс да юксак эътирофларга сазовор бўлади.
ул-луғот”, “Абушқа” сингари 29 та луғатни

доЛзарб МаВзу “КЕЛАЖАК қадрини улуғлаш ва фаол маҳалла йили”да
ТРАНСПОРТИ” амалга оширишга оид Давлат дастурида усту-
бобур абдуҒаффороВ, вор йўналишлар, мақсад ва вазифалар қатори-
журналист Электромобиллар мамлакатимизда да электромобиллар ишлаб чиқариш ва улар-
¿ачон шундай ма¿омга эришади? дан фойдаланишни рағбатлантириш тизимини
Давлатимиз раҳбари шу йилнинг яратиш, электромобилларни қувватлантириш
14 февраль куни машинасозлик таомилларни соддалаштиришга доир чора-тадбир- пойтахтимиз Тошкентдан Самарқандга бемалол давлат қўмитаси маълумотларига кўра, мамлака- станциялари тармоғини ривожлантириш билан
саноатидаги устувор вазифаларга лар тўғрисида”ги қарорларида ҳам электромобил- етиб олса, бўлади дегани. Умуман олганда, қўл- тимизда ҳар йили атмосферага 2,3 миллион тон- боғлиқ мақсад-вазифалар белгиланган.
бағишланган йиғилиш ўтказиб, лардан фойдаланишни қўллаб-қувватлаш ва омма- ланмага амал қилган ҳолда ҳайдасангиз, қувват нага яқин зарарли чиқинди чиқарилади, шунинг
электромобиллар ишлаб чиқариш лаштириш назарда тутилган. айтилган километрга бемалол етади. салкам 60 фоизи автотранспорт воситалари ҳис- Бугунги кунда ана шу мақсад-вазифалар
лойиҳасини жадаллаштириш, сасига тўғри келади. Атмосферага бензинда ҳара- ижроси юзасидан ишлар изчил олиб борилмоқда.
улар учун бутловчи қисм ва Бугунги кунда “яшил” иқтисодиёт, хусусан, Ҳайдовчининг айтишича, ҳозирги кунда газ ёки катланувчи автотранспорт воситалари — 78 фоиз, Хусусан, Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза
материалларни маҳаллийлаштириш электромобиллар масаласига давлат миқёсида бензинда юрганда 1 километрга фақат ёқилғининг пропан, бутан газида ҳаракатланадиганлари — 57 қилиш давлат қўмитаси ҳамда “Megawatt Motors”
дастурини тайёрлаш ва йил якунига эътибор қаратилаётгани бежиз эмас. Чунки электр ўзига тахминан 800 сўм сарфланади. Электромо- фоиз, метанда ҳаракатланадиганлари — 27 фоиз, компанияси юртимизда “яшил” транспортни ри-
қадар хорижий компаниялар билан қувватида ҳаракатланадиган транспорт турининг билларда эса 1 километрлик харажат ўртача 41 сўм- дизелда ҳаракатланадиганлари эса 20 фоиз кар- вожлантириш мақсадида ҳамкорлик меморанду-
музокараларни якунлаб, лойиҳани афзалликлари жуда кўп. Электромобиль ёнилғи ни ташкил этади. Ва бунда мой алмаштириш каби бонат ангидрид газини чиқаради. Электромобил- мини имзолади. Эндиликда Ўзбекистон бўйлаб
бошлаш юзасидан кўрсатмалар талаб қилмайди. Бунда керак бўладиган ягона харажатлар йўқ. Таъмирлаш ёки техник хизмат кўр- ларда эса бу кўрсаткич ноль фоизга тенг. ҳар 100 километр масофада электр зарядлаш
берганди. нарса — электр энергияси. Қулай томони электро- сатишни кўп талаб қилмайди. Бу ортиқча харажатга станциялари ўрнатилади. Хусусан, 2022–2023
мобилни уйда ҳам бемалол қувватласа бўлади. ўрин қолмайди дегани. Демак, бензин ё газдан кўра, Дарвоқе, давлат ташкилотлари орасида номи- йилларда Тошкент шаҳрининг барча туманлари
Хўш, бу борада ишлар қандай олиб борил- электр қувватида юриш деярли 20 баравар арзон. га муносиб равишда Экология ва атроф-муҳитни ҳамда вилоятлар марказларида давлат-хусу-
моқда? “Яшил” иқтисодиётга ўтишда электромо- Электр қувватида юриш муҳофаза қилиш давлат қўмитаси биринчилардан сий шериклик асосида 68 та электромобиллар-
билларнинг афзаллиги нимада? Мамлакатимиз- 20 баравар арзон — Электромобилни бошқариш жуда осон, — бўлиб электромобилларга босқичма-босқич ўтиш- ни тезкор қувватлаш шохобчаси иш бошлай-
да электромобилларга техник хизмат кўрсатишга дейди тошкентлик электромобиль ҳайдовчиси Мир- ни бошлади. Яқинда қўмита хизмат машиналари ди. “Megawatt Motors” ҳозирда 10 та зарядлаш
ихтисослашган инфратузилма яратиш борасида Бугунги кунда мамлакатимизда ҳам электро- сардор Мирвоҳидов. — Уни бошқараётганда деярли паркига 10 дона электромобиль харид қилинди. станциясидан иборат тармоқнинг илк босқичини
қандай ишлар амалга ошириляпти? мобиллар тобора оммалашиб бормоқда. Пойтах- чарчоқни сезмайсиз. Афзалликлари анча кўп. Агар Келажакда қўмитанинг барча хизмат машинала- якунлаган бўлса, иккинчи босқичда яна 68 та
тимизда, ҳатто, жамоат транспортлари сифатида оддий автомашиналарда бир кунда 100 километр рини электромобилларга алмаштириш ва уларни станция қўшилади.
Электромобилларнинг электробуслардан фойдаланилмоқда. юрсам, 50–60 минг сўм харажат қилардим. Электро- муқобил энергия манбалари ҳисобидан қувват-
афзаллиги нимада? мобилда эса бу 4-5 минг сўмни ташкил этади, холос. лаш тизимини жориш қилиш режалаштирилган. — Мамлакатимизда “Электромобиллар
— Электромобилни уйда ҳам, махсус станция- ишлаб чиқариш” лойиҳаси доирасида жорий
Президентимизнинг “2019–2030 йиллар дав- ларда ҳам қувватлантириш мумкин, — дейди ав- Экологияга зарар — 0 фоиз Қувватлаш станциялари сонини йилнинг 17 февраль куни “Ўзавтосаноат” АЖ
рида Ўзбекистон Республикасининг “яшил” иқти- томуҳандис, электромобиль ҳайдовчиси Эргаш ошириш — муҳим масала ва Хитойнинг электромобиллар ишлаб чиқа-
содиётга ўтиш стратегиясини тасдиқлаш тўғри- Самиғжонов. — Электромобилимнинг модели – Маълумки, электромобиллар иқтисодий те- рувчи йирик компанияси — “BYD Auto Industry”
сида”ги қарорида транспорт соҳасида ҳам жаҳон “BAIC EX3”. Тўлиқ қувватлантирилганда электро- жамкор улов бўлиш билан бирга, экологияга за- 2022–2026 йилларга мўлжалланган Янги Ўз- ўртасида ўзаро меморандум имзоланди, — дей-
стандартларига мос келувчи энергия самарадор- мобиль таблосида “501 километрга заряд олди”, рар етказмайди. бекистоннинг тараққиёт стратегиясини “Инсон ди “Ўзавтосаноат” АЖ матбуот котиби Зумрад
лиги ҳамда экологик тавсифлари яхшиланган деган ёзув пайдо бўлади. Бу мазкур қувват билан Шожалилова. — Бундан ташқари, жорий йил-
автотранспорт воситалари, электромобиллар, Экология ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш нинг июнь ойида янги энергия манбалари ёрда-
гибрид двигателли автомобиллар ишлаб чиқариш мида ҳаракатланувчи автомобиль намуналари
ва улардан фойдаланишни кенгайтириш вазифа- келтирилди ва 20–27 июнь кунлари ҳамкор ком-
лари белгиланган. пания вакиллари билан биргаликда маҳаллий
харидорлар фикри ўрганилиб, ижобий хулоса
Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 29 декабрда- олинди. Ҳозирги кунда лойиҳанинг жойлашуви
ги “Автотранспорт воситаларини ёллаш ва ижарага ва ишлаб чиқариш концепцияси бўйича музока-
бериш фаолиятини қўллаб-қувватлаш, электро- ралар олиб борилмоқда.
мобиллар ва мототранспортлардан фойдаланиш,
шунингдек, велосипедда мамлакат бўйлаб ҳаракат- Давлат статистика қўмитаси маълумотларига
ланишни ривожлантиришга оид қўшимча чора-тад- кўра, 2022 йилнинг биринчи ярмида Ўзбекистонга
бирлар тўғрисида”ги ҳамда 2021 йил 12 августдаги 10 та давлатдан 1125 та электромобиль импорт
“Ўзбекистон Республикасида электр қуввати билан қилинган. Бу 2021 йилнинг мос даврига нисбатан
ҳаракатланадиган автомототранспорт воситала- 875 тага кўп. Рақамлардан кўриниб турибдики,
ридан фойдаланишни оммалаштиришга ҳамда кўрсаткичлар йилдан-йилга ўсиб бормоқда. Бу эса
йўл ҳаракати хавфсизлиги соҳасидаги тартиб- борган сари табиатимиз яшилликка бурканишини,
глобал экологик муаммолар билан курашиш-у она
сайёрамизни асрашда мамлакатимиз илғор дав-
латлар сафида бўлишини англатади.

“Янги Ўзбекистон” ва “Правда Востока” Бош муҳаррир: Таҳририятга келган қўлёзмалар тақриз қилинмайди ва Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Навбатчи муҳаррир: Авазбек Худойқулов
газеталари таҳририяти” ДУК Салим ДОНИёРОВ муаллифга қайтарилмайди. Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги Мусаҳҳиҳ: Малоҳат Мингбоева
Дизайнер: Зафар Рўзиев
МУАССИС: Газетанинг етказиб берилиши учун обунани расмийлаштирган томонидан 2020 йил 13 январда 1047-рақам билан рўйхатга олинган.
Ўзбекистон Республикаси ташкилот жавобгар. Нашр индекси — 236. Буюртма Г-864. Манзилимиз:
81651 нусхада босилди. 100029, Тошкент шаҳри,
Вазирлар Маҳкамаси Газета таҳририят компьютер марказида саҳифаланди. Матбуотчилар кўчаси, 32-уй
Ҳажми — 3 табоқ. Офсет усулида босилган. Қоғоз бичими А2.
Газетанинг полиграфик жиҳатдан сифатли чоп этилишига Баҳоси келишилган нархда. ЎзА якуни — 21:35 Топширилди — 23:55

“ШАРҚ” НМАК масъул. “ШАРҚ” нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси
босмахонасида чоп этилди.
Босмахона телефони: (71) 233-11-07
Босмахона манзили: Тошкент шаҳри, Буюк Турон кўчаси, 41-уй.
Девонхона: (0-371) 233-70-98 Котибият: (0-371) 233-56-60 Эълонлар: (0-371) 233-57-15 E-mail: [email protected]