2020 йил 25 январдан чиқа бошлаган
Ижтимоий-сиёсий газета № 222 (478), 2021 йил 6 ноябрь, шанба
ªЗБЕКИСТОН ВА ОЗАРБАЙЖОН “ЯНГИ ЎЗБЕКИСТОН” МАССИВЛАРИ ªЗБЕКИСТОН
ЕТАКЧИЛАРИ ИККИ РЕСПУБЛИКАСИ
ОЛИЙ МАЖЛИСИ
ТОМОНЛАМА ²АМКОРЛИКНИНГ ¯ОНУНЧИЛИК ПАЛАТАСИ
ДОЛЗАРБ МАСАЛАЛАРИНИ ВА СЕНАТИ ¯ªШМА
МУ²ОКАМА ¯ИЛДИЛАР МАЖЛИСИНИНГ
ОЧИЛИШИ Тª¡РИСИДА
Ўзбекистон Республикаси Президенти
Шавкат Мирзиёев 5 ноябрь куни Озарбайжон Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Қонунчилик
Республикаси Президенти Илҳом Алиев билан телефон палатаси ва Сенатининг Ўзбекистон Республикаси
сайланган Президентининг лавозимига киришишига
орқали мулоқот қилди. бағишланган қўшма мажлиси 2021 йил 6 ноябрь куни
соат 11:00 да Тошкент шаҳрида Ўзбекистон Республикаси
Суҳбат аввалида Озарбайжон автомобиллар ишлаб чиқариш йўлга ОДАМЛАР ²АМ УЙЛИ, Олий Мажлиси Сенатининг янгидан барпо этилган катта
Президенти давлатимиз раҳбари- қўйилгани, қишлоқ хўжалиги ва ипакчи- ²АМ ИШЛИ БªЛАДИ мажлислар залида бўлиб ўтади.
ни мамлакатимизда ўтган Президент ликда амалга оширилаётган қўшма ло-
сайловида ишончли ғалаба қозонгани йиҳалар муваффақиятли кооперацияга Ўзбекистон Ўзбекистон
билан самимий қутлаб, Ўзбекистон хал- мисол экани таъкидланди. Республикаси Республикаси
қининг фаровонлиги ва равнақини таъ- Олий Мажлиси Олий Мажлиси
минлаш борасидаги фаолиятига катта Келгуси ойда Боку шаҳрида Қонунчилик палатаси Сенати
муваффақиятлар тилади. Ўзбекистоннинг миллий саноат кўр-
газмаси ўтказилади. Ҳукуматлараро Ҳар бир инсон, ҳар бир оила тўкис ҳаёт кечириши учун ўз уй-жойига эга бўлиши муҳим. “ЯНГИ ЎЗБЕКИСТОН”
Ўзбекистон етакчиси, ўз навбатида, комиссия ва Ишбилармонлар кенга- Шу жиҳатлар эътиборга олиниб, мамлакатимиз аҳолисини уй-жой билан таъминлаш, УЧУН МАХСУС
Озарбайжон раҳбари ва биродар хал- шининг навбатдаги йиғилишларига арзон ва сифатли уйлар қуришга алоҳида эътибор қаратилмоқда. Сўнгги йилларда
қини яқинлашиб келаётган миллий бай- тайёргарлик кўрилмоқда. юртимизда ипотека дастурлари доирасида 140 мингдан ортиқ хонадонли уй-жойлар Буюк Британия Ўзбекистонга
рам — Ғалаба куни билан самимий му- барпо этилди. Бу олдинги йиллардагига қараганда 10 баробардан ҳам кўп. “UK GSP Enhanced
боракбод этиб, тинчлик-осойишталик Транспорт-коммуникация соҳасида- Framework” Умумий
ва бардавом тараққиёт тилакларини ги ҳамкорлик, шу жумладан, пойтахтлар Маълумотларга кўра, келгу- Ана шу жиҳатлар эътиборга раҳбари сайловчилар билан учра-
изҳор этди. ўртасидаги авиақатновларни тиклаш си беш йилда юртимиз аҳолиси олиниб, уйлар қурилиши кўла- шувларда инсон қадрини улуғлаш, имтиёзлар тизими бўйича
масалалари кўриб чиқилди. 38 миллионга етиши кутилмоқ- мини кенгайтириб бориш кўзда муносиб турмуш шароити яратиш бенефициар мамлакат
Ўзбекистон — Озарбайжон стратегик да. Бу рақамлар аҳолининг уй- тутилган. Бу масала Президенти- асосий мақсад бўлишини таъкид-
шериклик муносабатларини мустаҳ- Ўзбекистон ва Озарбайжон ҳудудида жойга бўлган эҳтиёжи ҳам йил миз Шавкат Мирзиёевнинг сай- лади. Буларнинг бош омили эса, мақомини тақдим қилди
камлаш ва кўп қиррали ҳамкорликни қўшма маданий-гуманитар тадбирлар- сайин ошиб боришини яққол на- ловолди дастурида ҳам ўз ифо- аввало, уйли бўлишдир.
кенгайтиришнинг долзарб масалалари ни мунтазам ўтказиб туриш муҳим эка- моён этади. дасини топган эди. Давлатимиз
муҳокама қилинди. ни қайд этилди. Давоми 3-бетда
Етакчилар ўзаро савдо кўрсаткичла- Президентлар минтақавий ҳам-
ри барқарор суръат билан ўсаётгани, корликнинг энг муҳим жиҳатлари, шу
иқтисодиётнинг турли тармоқларида жумладан, Туркий кенгашнинг бўлажак
қўшма лойиҳалар сони ортаётганини саммити кун тартиби юзасидан фикр
катта мамнуният билан қайд этдилар. алмашдилар. Олий даражадаги учра-
Жорий йилда Хожиқабул шаҳрида шувлар режаси кўриб чиқилди.
ЎзА
ИНСОН ВА ТАБИАТ МУНОСАБАТ
ЯШИЛ МАКОН НИМА УЧУН КЕРАК? ИНВЕСТИЦИЯЛАРНИ
АМАЛГА ОШИРИШДА
ЖАВОБ АТРОФИМИЗДА, ҲАР БИРИМИЗНИНГ
УЙИМИЗДА КЕЗИБ ЮРИБДИ ЯНГИ ТИЗИМ
ЖОРИЙ ЭТИЛАДИ
Сўнгги пайтларда бутун дунёда бўл-
гани каби минтақамизда ҳам экологик Фикр ғояга, ғоя эса лойиҳага айланади. Аммо лойиҳа
муаммоларнинг инсон саломатлиги ва ҳар қанча истиқболли бўлмасин, молиявий кўмаксиз
барқарор ривожланишга таъсири яқ- уни ҳаётга татбиқ этиш мушкул. Агар унга инвестиция
қол кўзга ташланаётир. Шу кунларда
мамлакатимиз бўйлаб рўй бераётган жалб қилиниб, моддий қўллаб-қувватланса, йирик
кучли шамол ва унинг таъсирида ке- қувват, мамлакат иқтисодиёти ва халқ манфаатларига
либ чиққан чанг-қумли бўрон ҳодисаси хизмат қиладиган катта куч сифатида бўй кўрсатади.
бунинг яна бир далили.
Юртимизда сўнгги беш йилда кўпайди, одамлар ишли бўлди, Ўзбекистоннинг Буюк Британиядаги Фавқулодда
Ўзбекистон гидрометеорология хорижий инвестициялар ҳажми янги иншоотлар қурилди. Йил ва мухтор элчиси Саид Рустамов ушбу мамлакат
марказидан маълум қилишларича, 3 баробарга ўсиши ана шундай бошидан буён 179 та йирик ва
кучли шамол натижасида тупроқнинг ижобий саъй-ҳаракатлар нати- 10 мингта ҳудудий лойиҳа ишга халқаро савдо вазирининг ўринбосари лорд
жуда қуруқ устки қатлами кўтарилиши жасидир. Бунинг эвазига юзлаб туширилиб, уларга 76 триллион Жерри Гримстоун билан учрашди.
чанг-қумли туман кузатилишига сабаб завод ва корхоналар ишга туши- сўм инвестиция йўналтирилди.
бўлмоқда. Чанг миқдори меъёридан рилиб, маҳсулот ва хизматлар Давоми 2-бетда
бир неча баробар ошган. Давоми 2-бетда
Давоми 3-бетда
ПРЕЗИДЕНТИМИЗ 4 НОЯБРЬ КУНИ ИНВЕСТИЦИЯ
ЛОЙИҲАЛАРИНИНГ САМАРАДОРЛИГИНИ ОШИРИШ МАСАЛАЛАРИ
БЎЙИЧА ЙИҒИЛИШ ЎТКАЗДИ
CЎНГГИ БЕШ ЙИЛДА хорижий Йил бошидан буён 179 та йирик ва
инвестициялар ҳажми 3 БАРОБАР 10 мингта ҳудудий лойиҳалар ишга
ЎСГАН. Бунинг эвазига юзлаб завод ва туширилган. Уларга 76 триллион сўм
корхоналар ишга туширилиб, маҳсулот инвестиция йўналтирилган. 143 МИНГТА
ва хизматлар ҳажми кўпайди, одамлар ИШ ЎРНИ ТАШКИЛ ЭТИЛГАН.
ишли бўлди, янги иншоотлар қурилди.
Йиғилишда жорий йилда импорт қилинган
270 дан ортиқ ускуна ҳали ўрнатилмагани
кўрсатиб ўтилди. Бунга сабаб бўлаётган
жараёнларни соддалаштириб, ускуналарни
тезроқ фойдаланишга киритиш зарурлиги
таъкидланди.
Йиғилишда янги лойиҳаларни ўз вақтида бажариш ва аввал ишга тушганларини
тўлиқ қувватга чиқариш чора-тадбирлари муҳокама қилинди.
Охирги йилларда фойдаланишга топширилган 442 та Вилоят ҳокимларига ушбу корхоналар муаммоларини Ҳар бир ҳудудда “ТУМАН ЛОЙИҲА
лойиҳа паст қувватда ишлаётгани қайд этилди. Жойида ҳал этиш юзасидан кўрсатмалар берилди. Инвестициялар ГУРУҲЛАРИ” ва холдинг компаниялари ташкил
ўрганилганда, уларнинг 238 тасида хомашё ва бозор ва ташқи савдо вазирлигига йил якунига қадар 139 ТА этилиши режалаштирилган. Ушбу янги тузилмалар
топиш, 115 тасида кредит, 35 тасида инфратузилма ЙИРИК ВА 3 МИНГТА ҲУДУДИЙ ЛОЙИҲАЛАРНИ тадбиркорларнинг бизнес ҳамкорига айланади.
билан боғлиқ муаммолар борлиги аниқланган. ИШГА ТУШИРИШ ВАЗИФАСИ ҚЎЙИЛДИ.
2 2021 йил 6 ноябрь, 222-сон Ижтимоий ҳаёт
МУНОСАБАТ Янги тузилмалар
ИНВЕСТИЦИЯЛАРНИ АМАЛГА ОШИРИШДА тадбиркорларнинг
ЯНГИ ТИЗИМ ЖОРИЙ ЭТИЛАДИ
бизнес ҳамкорига
Азиз ВОИТОВ, Бу борада Президент қарори асоси- Тошкент вилояти мисолида оладиган ўрнатилган. Умуман, Оҳангарон шаҳри- режалаштирилган. Бу лойиҳалар асосан
да жорий йилнинг ёз ойларида Ҳукумат бўлсак, 2017-2021 йиллар давомида да жорий йилнинг ўтган даври мобай- иқтисодиётимиз учун “ўсиш нуқтаси” ҳи- айланади. Ишбилармон
инвестициялар ва ташқи комиссияси томонидан тузилган махсус қиймати 33,3 триллион сўмлик 1900 га нида 12 та инвестицион лойиҳа амалга собланган электротехника, чарм-пойаб-
ишчи гуруҳлар тизимли ишларни олиб яқин инвестицион лойиҳанинг ишга ту- оширилиб, уларнинг умумий қиймати зал, қурилиш материаллари, нефт-газ, доира вакилларининг
савдо вазирининг биринчи бормоқда. Тегишли вазирлик-идоралар шиши натижасида 54 мингта янги иш 973 миллиард сўмни ташкил этди. Йил фармацевтика, туризм, иссиқхона хўжа-
вакилларидан ташкил топган мазкур ўрни яратилди. Ишлаб чиқариш қувват- сўнгига қадар яна 6 та лойиҳани ишга ликлари, халқ истеъмол молларини иш- ёнида туриб,
ўринбосари ишчи гуруҳлар инвестицион лойиҳа- лари ошди. Экспорт кўрсаткичи 2017 тушириш режалаштирилган. Тошкент лаб чиқариш саноати йўналишларида
ларнинг амалга оширилиши билан боғ- йилдаги 167 миллион доллардан 2020 вилояти бўйича эса 2022-2026 йиллар- амалга оширилади. Бунинг натижасида ғоядан бошлаб,
Бошланиши 1-бетда лиқ масалаларни жойига чиққан ҳолда йилда 640 миллион долларга етди. да 145,7 триллион сўмлик 169 та лойи- 20 минг 298 та янги иш ўрни яратила-
ўрганиб боради. Таҳлиллар асосида 42 ҳа амалга оширилиши кўзда тутилган. ди. Бу эса шу йилнинг якуни билан 400 инвесторларни жалб
Куни кеча давлатимиз раҳбари раис- миллиард долларлик лойиҳалар ораси- Ана шундай йирик инвестицион ло- Бизнес режаларнинг 89 фоизи саноат миллион долларлик маҳсулот экспорт
лигида инвестиция лойиҳаларининг дан 2040 таси тўла қувватда ёки уму- йиҳалардан бири Олмалиқ шаҳрида соҳаси улушига тўғри келади. қилиш, 350 миллион долларлик импорт қилиш ва лойиҳаларни
самарадорлигини ошириш масалалари ман ишламагани аниқланган. Албатта, якунига етказилди. Туркиялик инвес- ўрнини босувчи товарлар ишлаб чиқа-
бўйича ўтказилган йиғилишда охир- мутасаддилар масаланинг ичига кирган торлар умумий қиймати 10,5 миллиард Инвестицияларни риш ҳамда давлат бюджетига қўшимча тўлиқ қувватда
ги тўрт йилда ишга тушган 42 мингдан ҳолда, муаммоларнинг ечими бўйича сўм маблағ эвазига олиб келинган за- 2 триллион сўмдан кўп маблағларни йў-
зиёд лойиҳа танқидий кўриб чиқилгани тадбиркорларга кўмак берилди. Хусу- монавий технологиялар асосида тайёр ўзлаштириш 50 фоизга налтириш имконини беради. ишлашигача ҳар
бежиз эмас. Боиси, бугун экспорт ва сан, корхоналарга кредит ажратиш, кийим-кечак маҳсулотларини ишлаб
инвестиция иқтисодиётни ривожлан- кредит муддатларини узайтириш ёки чиқармоқда. Корхонанинг йиллик қув- оширилади Давлатимиз раҳбари Президент сай- куни ёрдам беришга
тирувчи асосий кучга айланган. Унинг инфратузилмани таъминлаш орқали вати 5 миллион дона тайёр маҳсулот лови олди учрашувларида инвестиция
замирида ҳудудларда иқтисодий кўр- 2040 тадан 1598 та лойиҳа ишга ту- бўлиб, ўтган давр мобайнида қарийб 11 Инвестициявий лойиҳаларни амалга лойиҳаларини амалга ошириш бўйича масъул бўлади. Бу эса
саткичларни ошириш ва бу орқали ширилган. Ҳозирги кунга келиб, 442 та миллион долларлик товар экспорт қи- оширишда эркин иқтисодий зоналар ва янги тизим жорий этилишини айтган эди.
аҳолини янги иш ўринлари, даромад корхонада ҳали муаммолар мавжуд ва линди. Айни пайтда корхонада мингга кичик саноат зоналари асосий ўринлар- Бунинг учун ҳар бир ҳудудда “туман ло- ҳудудларда инвестиция
манбаи билан таъминлаш, инсон қад- тез орада уларни ҳам тўлақонли ишга яқин киши иш билан банд. дан бирини эгалламоқда. Жорий йил- йиҳа гуруҳлари” ва холдинг компанияла-
ри ва манфаатларини кўзлаган ҳолда тушириш чоралари кўрилмоқда. да эркин иқтисодий зоналарда умумий ри ташкил этилиши режалаштирилган. кўламининг янада
иш юритиш ётади. Шу боис, соҳаларда Оҳангарон шаҳрида яна бир ло- қиймати 1,1 миллиард доллар бўлган Улар ҳудудларда инвестицион жозиба-
янги лойиҳаларни ўз вақтида бажариш Умуман, 2021 йилда 13 мингдан зиёд йиҳа асосида қурилиш объектлари 332 та лойиҳа, кичик саноат зоналарида дорликни ошириш, тадбиркорликни ри- ошишига хизмат
ва аввал ишга тушганларини тўлиқ қув- янги корхонани ишга тушириш бўйича учун газабетон ишлаб чиқарилмоқ- умумий қиймати 9,5 триллион сўм бўлган вожлантириш каби вазифаларга йўнал-
ватга чиқариш муҳим вазифалардан дастур ишлаб чиқилган. Ҳозирги кунга да. Германия технологияси асосида 1 минг 845 та лойиҳа ишга туширилиши тирилади. Тегишли вазирлик-идоралар қилади.
бирига айланган. келиб, 10 мингдан ортиқ янги лойиҳа иш барпо этилган корхонага соҳадаги энг вакилларидан ташкил топадиган мазкур
бошлади. Йил сўнгига қадар 3 мингдан сўнги, энергиятежамкор ускуналар лойиҳа гуруҳлари туманлар кесимида
зиёд корхона ишга тушиши мўлжаллан- иш олиб бориш асносида ўша жойлар-
моқда. Ушбу лойиҳаларни амалга оши- даги ер усти ва ер ости захираларини
риш яна қўшимча 120 мингдан ортиқ ўрганган ҳолда, шу ҳудудга мос лойиҳа-
янги иш ўрни яратилади, дегани. ларни ишлаб чиқади. Сўнг лойиҳаларни
холдинг компанияларига тақдим этиш,
Бундай ишлар ҳар бир тармоқ ва ҳу- тўғридан-тўғри инвестициялар фонди
дудда давом этмоқда. Сўнгги йилларда томонидан маблағ жалб қилиш каби
республикамизда тўғридан-тўғри йў- жараёнларда тадбиркорларга бевосита
налтирилган инвестициялар миқдори ёрдам беради. Бу орқали ҳар бир ҳу-
ошиб боряпти. Кўпчилик инвесторлар дудда инвестициялар ўзлаштирилиши
маҳаллий хомашёни қайта ишлаш, қў- ҳамда ўзимизда ишлаб чиқарилган маҳ-
шимча қиймат яратишга доир лойиҳа- сулотлар экспортини 50 фоизга ошириш
ларга қизиқиш билдирмоқда. Биргина бўйича зарур чоралар кўрилиб, доимий
назоратга олинади.
Сўнгги йилларда республикамизда
тўғридан-тўғри йўналтирилган инвестициялар Бу жараёнда ишчи гуруҳлар тадбир-
миқдори ошиб боряпти. Кўпчилик инвесторлар корларга кўмакчи сифатида иш олиб
маҳаллий хомашёни қайта ишлаш, қўшимча боради. Хусусан, тадбиркор импорт
қиймат яратишга доир лойиҳаларга қизиқиш қилинаётган технологик ускунани рес-
билдирмоқда. Биргина Тошкент вилояти публикага олиб кириб, божхонадан ўт-
мисолида оладиган бўлсак, 2017—2021 йиллар казиб, то ишга туширгунига қадар ишчи
давомида қиймати 33,3 триллион сўмлик гуруҳлар томонидан назорат қилинади
1900 га яқин инвестицион лойиҳанинг ишга ва зарур ёрдам кўрсатилади. Саноат ло-
тушиши натижасида 54 мингта янги иш ўрни йиҳаларида асосий эътибор замонавий,
яратилди. Ишлаб чиқариш қувватлари ошди. рақобатбардош, бозорбоп маҳсулотлар
Экспорт кўрсаткичи 2017 йилдаги 167 миллион ишлаб чиқаришга қаратилган бўлиб,
доллардан 2020 йилда 640 миллион долларга етди. улар учун илғор хорижий технологиялар
харид қилинади. Ҳозирги пайтда рес-
публикамизга 5 йилда 9886 та техноло-
гик ускуна кириб келган бўлса, шундан
9772 таси ишга туширилган, 114 таси
эса ишга туширилмаган эди. Июнь ойи-
дан бошланган ўрганишлар ва саъй-ҳа-
ракатлар натижасида яна 39 та ускуна-
нинг ишлаши фаоллаштирилди. Қолган
75 тасини ҳам ишга тушириш бўйича
аниқ топшириқ берилган бўлиб, жараён-
лар бошлаб юборилган.
Бир сўз билан айтганда, ушбу янги
тузилмалар тадбиркорларнинг бизнес
ҳамкорига айланади. Ишбилармон
доира вакилларининг ёнида туриб,
ғоядан бошлаб, инвесторларни жалб
қилиш ва лойиҳаларни тўлиқ қувватда
ишлашигача ҳар куни ёрдам беришга
масъул бўлади. Бу эса ҳудудларда
инвестиция кўлами янада ошишига
хизмат қилади.
“ЯНГИ ЎЗБЕКИСТОН” ДИЛДАГИ ГАПЛАР
УЧУН МАХСУС
УСТОЗЛАРИ УЛУ¡ЛАНМИШ жойга йиғиб беришларини илтимос қилиб,
Буюк Британия БИР КУНЛАР КЕЛДИ Фотимахон билан учрашув ташкил қилдик.
Ўзбекистонга “UK GSP
Enhanced Framework” Замира РЎЗИЕВА, У ўқиган 70 та китобнинг рўйхатидан бир
Умумий имтиёзлар тизими Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси аъзоси, неча нусха тайёрлатиб, келган ўқитувчи-
бўйича бенефициар мамлакат “Шуҳрат” медали соҳибаси ларнинг ҳаммасига тарқатдик. Улар роса
мақомини тақдим қилди хурсанд бўлиб, “Ёш китобхон” ички тан-
Ҳаётимиздаги бугунги ўзгаришлар, янгиланаётган Ўзбекистон, ловларини шу китоблар асосида ҳар бир
Бошланиши 1-бетда яқиндагина бўлиб ўтган Президент сайлови натижаларидан мактабда ўтказиш ҳақидаги таклифимизга
нафақат ижод аҳли, балки оддий инсонлар ҳам тўлқинланиб бажонидил хайрихоҳ бўлишди.
Музокаралар чоғида Буюк Британия вакили Ўзбе- гапириши мумкин. Эҳтимол, айримлар шоирлар баландпарвоз
кистон ушбу мамлакат Умумий имтиёзлар тизими (UK гапга моҳир бўлади, деб ўйлар. Аммо буни асло баландпарвозликка Мана шу каби ҳаракатлар фарзандла-
Generalised Scheme of Preferences, Enhanced Framework) йўймаслик керак. Ҳассос шоир Муҳаммад Юсуф айтган-ку, орзудаги римизнинг китобга яқинроқ келиши, чина-
нинг кенгайтирилган режимига киритилгани тўғрисида омон-омон кунлар келганда шоирлар шодликдан юраги ёрилиб кам иқтидорлар, китобсеварларнинг кашф
маълум қилди. ўлади, деб. Чиндан-да, шоир айтган орзудаги кунлар келди бугун. этилишида муҳим омил бўлади. Улар биз-
нинг давримизда бўлмаган бугунги ижод
Бундай қарор қабул қилинишига мамлакатимизда Тошкентда анча йиллар яшаб, ижод қи- суғоришга, олма теришга, кўча тозалашга елкасига буюк аждодларимизнинг муносиб мактабларида муносиб камол топиб бора-
амалга оширилаётган ўзгаришларнинг ижобий динами- либ, Андижонга, ҳатто Олтинкўл қишлоғига чиқмаса, мендан ҳам зўр дарс беришади”, авлодларини тарбиялаш юки юклансин, у ди. Бугун қайси ҳудудда бўлишидан қатъи
каси асосий мезон бўлиб хизмат қилди. Буюк Британия келган кунларимни ўйласам, бугунги кунга дегандим. бу хайрли ишларга улгуради, белини маҳ- назар, ижод мактабларида ўқиётган бахт-
Ўзбекистондаги янгиланиш жараёнини олқишламоқда. минг шукр дейман. Ўша пайтларда журна- кам боғлайди. Бунинг учун бугун барча ша- ли ўғил-қизларга ҳаваси келади кишининг.
листика соҳасида иш кам бўлгани учун Ол- Эҳ, ўқитувчи зотининг обрўси қанчалар роитлар етарли. Турли танловларда ўзини Қани энди биз ҳам ёшликка қайтиб қолсак
Ўзбекистон Буюк Британия Европа Иттифоқи таркиби- тинкўлдаги нуфузли коллежга маънавият тушиб кетди шу кезлари. Эшигим тақил- кўрсатаётган, ўқувчилари олимпиадаларда эди, дейман.
дан чиққанидан сўнг ушбу тизимга киритилган биринчи бўлими мудири бўлиб ишга кирдим. Маъ- лайди, очиб қарасам — ўқитувчилар: “Газ ғолиб бўлгани учун ўзи ҳам юксак қадрла-
давлат экани қайд этилди. навият хонаси каттагина бўлгани учунми, тўловингизни ёзиб олайлик”. Яна бир гал наётган устозлар ана шу шароитлардан Муҳаммад Юсуф, Эркин Воҳидов номи-
пахта мавсумида ҳар куни эрталаб шу хо- тақиллайди, очсам — ўқитувчи: “Қишга ўсиб боряпти, том маънода ўзини топяпти. даги ижод мактабларига маҳорат дарслари
Ўзбекистонга Буюк Британия билан савдода бенефи- нада пахта терими ҳақидаги ишлар режа- тайёрлаб қўйган захирангизни суратга ту- ўтиш учун бир неча бор борганман. У ерда
циар мамлакат мақоми берилиши кенг турдаги маҳсулот- ланарди. 2-3-курслар терим учун ётоққа шириб олай”. Бу каби ортиқча юмушлар- Яна бир гап. Қайси замонда мактаблар- таълим олаётган эртамиз эгаларининг бар-
ларнинг Британия бозорига киришини осонлаштиради ва кетган. Директоримизнинг саъй-ҳаракати нинг адоғи борми, деб ҳамкасбларимнинг даги иқтидорли, истеъдодли ўғил-қизлар часида Аллоҳ юқтирган иқтидор бор. Шун-
уларнинг рақобатбардошлигини оширади. билан ётоққа бормаган 1-курслар коллеж ҳолига ич-ичимдан эзилардим. Талаба билан шуғулланиш учун алоҳида штат дай экан, улар она тили, адабиёт билан
атрофида дарсдан кейин пахта теришарди. пахтада, устоз турфа юмушларда банд ажратилган, айтинг-чи? Қанча-қанча туғ- бирга тарих фанини ҳам чуқур ўргансалар,
Томонлар, шунингдек, кун тартибидаги икки томонла- Пахтани оз терган талабаларни шу ерда бўлгач, таълим сифати нима бўларди ма талантлар, истеъдодлар фақатгина нур устига нур бўлар эди. Зеро, Алишер
ма масалалар, жумладан, инновация, инвестиция, муқо- муҳокама қилишарди. Эртага бугунги нор- ахир. Қўпол қилиб айтганда, тайёр мар- танловларда кашф этилар эди. Аксарияти Навоий, Заҳириддин Муҳаммад Бобур,
бил энергетика ва молия соҳаларидаги ҳамкорликни ри- мамни ҳам қўшиб бажараман, деган маз- дикорга айланиб қолганди ўқитувчи халқи. эътиборсизлик оқибатида ижоддан йироқ- Бибихоним, Дукчи Эшон ҳақидаги шеърла-
вожлантириш истиқболларини муҳокама қилди. мундаги тилхат олардик. Ишламай деса, иложсиз, ишлай деса, ор- лашган. Айни пайтда юртимиздаги барча римни мен тарихни ўрганиш асносида қал-
тиқча юмушлардан зада бўлган. Таълим умумтаълим мактабларида фаолият юри- бимда аждодларимизга нисбатан уйғонган
Ўзбекистон — Британия савдо ва саноат бўйича кен- Коллежимиздаги гулзорлар жуда гўзал сифатини ошириш, фақат ўз устида иш- таётган ижодий- маданий масалалар бўйи- кучли муҳаббат таъсирида ёзганимни би-
гашининг (UBTIC) йиллик йиғилишига биргаликда тайёр- бўлгани учунми, раҳбарлар катта йўл бў- лашга йўл бўлсин эди. ча тарғиботчилар ўз-ўзидан бориб қолди- ламан. 15 га яқин китобим чоп этилиши,
гарлик кўриш ва уни 2022 йил Тошкент шаҳрида ўтказиш йидаги гуллар парваришини ҳам коллеж ми мактабларга? Ўзим ҳам шу лавозимда элимизнинг таниқли хонандалари томони-
бўйича фикр алмашилди. ўқитувчиларига бўлиб беришганди. Колле- Хайриятки, бугун ўқитувчи ўз касбини се- бажонидил иш олиб боряпман. Тумани- дан шеърларимнинг қўшиқ қилинишида ва-
жимиз жойлашган, туман марказидан анча виб, фақат шу касбни ўйлаб яшашга эриш- миздаги ёш муаллимлардан бири Фотима танга муҳаббатнинг, меҳрнинг юксак кўри-
“Дунё” АА олис Оқтепа ва Қўштепа қишлоқлари ҳу- ди. Устозлар устозлик меҳрини шогирдла- Мамталиеванинг “Ёш китобхон” танлови ғо- ниши бор, деб ўйлайман.
дудидаги йўл бўйига ўқитувчиларимиз би- рига улашиб, кечга қадар мактабдагина либаси бўлиб, “Spark” автомобилини ютиб
Лондон риктириб қўйилган. Катта йўл бўйида оқар юрса бўлар экан-ку! Ҳар хил ортиқча қоғоз- олгани ҳаммамизнинг энг катта ютуғимиз Дарвоқе, кенжа фарзандим шифокор
сув йўқ, дарсдан кейин баклашкаларда сув бозлик конспектлардан холи дарс ўтса, ҳар бўлди. Туман ХТБдан мактабларнинг она бўлгани учун бир пайтлар худди ўқитув-
олиб бориб гул парваришлашар эди. Ёшим бир талаба билан шуғулланишга бемалол тили ва адабиёт фани ўқитувчиларини бир чилар каби ортиқча юмушларга жалб қи-
катталиги учунми, ҳарқалай, бу вазифа- вақт топса... Қандай яхши! Бу бутун юр- линган тиббиёт ходимлари бугун оқ кийи-
ларга жалб этишмасди. тимиз ўқитувчиларининг кўнглига ёруғлик мидай покиза, шинам хоналарда фақат эл
солган, касбига муҳаббатини оширган эзгу дардига малҳам бўлаётганини ҳам хулоса
Сиз дарсни яхши ўтасиз, деганларга ишлардан бўлди. Майли, энди устоздан ўрнида айтиб ўтишни жоиз топдим. Зеро,
қараб: “Агар бошқа ўқитувчилар ҳам гул фақат юксак натижалар талаб қилинсин, ўқитувчининг обрўси оёқ ости бўлаёзган
бир пайтда шифокорларнинг ҳам ободон-
лаштириш юмушларига мунтазам жалб
этилганларини эсласам, бир кулгим, бир
йиғлагим келади.
Аммо энди шифокорлари, олимлари, қу-
рувчилари, қўйингки, барча касб эгалари,
айниқса, устозлари улуғланмиш ёруғ кун-
лардан кўнглимиз чароғон.
Нигоҳ 32021 йил 6 ноябрь, 222-сон
“ЯНГИ ЎЗБЕКИСТОН” МАССИВЛАРИ ИНСОН ВА ТАБИАТ
ОДАМЛАР ЯШИЛ МАКОН
ҲАМ УЙЛИ, НИМА УЧУН КЕРАК?
ҲАМ ИШЛИ БЎЛАДИ
Ботир ЗОКИРОВ, ҳудудда 2-3 тадан, жами 37 та массив тан- ҳомиладор аёллар ва ёши катта ин- бўлиб келди. Юртимизда ҳар йили
Ўзбекистон Республикаси ланди. “Қишлоқ қурилиш лойиҳа” институти сонлар ҳам бундай вазиятда эҳтиёт- баҳорда ободонлаштириш ва кўка-
қурилиш вазири билан биргаликда барча “Янги Ўзбекистон” кор бўлиши тавсия этилади. ламзорлаштириш ойликлари ўтка-
массивларининг бош режаси лойиҳа таклиф- зилди. Наврўз умумхалқ байрами
Бошланиши 1-бетда лари ишлаб чиқилди. Агар юртдошларимизда ташқи муносабати билан оммавий ҳашар-
муҳитдаги чанглар туфайли нафас лар уюштирилди. Бу тадбирларда
2 ноябрь куни аҳолини уй-жой билан таъ- Режага кўра, мазкур массивларда қисиши, бурун битиши, аксириш, миллионлаб туп кўчат экилгани
минлаш ҳамда яшил майдонларни кенгай- кўп қаватли 2269 та уй қурилади. Бунда бурун оқиши, кўзларда, томоқда қи- ҳақида маълумот берилди. Бироқ
тириш чора-тадбирлари муҳокамасига квартиралар сони 64 минг 108 тани ташкил чишиш ва қизариш, кучли қичишиш, яшил ҳудудлар кенгайиши амалда
бағишлаб ўтказилган видеоселектор йиғи- этади. Яъни битта массивда камида 50 та қичишиш билан кузатиладиган йў- деярли кўзга ташланмади.
лишида Президентимиз Фарғона вилояти уйни жойлаштириш кўзда тутилмоқда. Маз- тал белгилари юзага келса, тезда
Бағдод туманида қилинган ишлар тажри- кур бош режаларга кўра, массивларда кўп қа- аллерголог шифокорга мурожаат Президентимиз видеоселектор
басидан келиб чиқиб, бутун Ўзбекистон ватли уй-жойлар билан биргаликда ижтимоий қилиш лозим. “Тез ёрдам” ходимла- йиғилишида бу хусусда тўхталиб,
бўйлаб “Янги Ўзбекистон” массивларини соҳа муассасалари, маиший хизмат ва бозор ри ҳам аҳоли хизматига шай. “Шунча йилларда “қоғозда”
ташкил этишга топшириқ берди. Бағдод ту- инфратузилмаси объектларини қуриш ҳам экилган дарахтларни ҳисоб-
кўзда тутилган. Бундан ташқари, массивлар — 3 ноябрь куни “Тез ёрдам” ласа, Ўзбекистонда бўш жой
аҳолисини иш билан таъминлаш мақсадида хизматига бўлган жами чақириқлар қолмаслиги керак эди. Тизим,
танланган ҳудудларга қулай жойларда кичик сони 3433 тани ташкил этганди, — қаров бўлмагани учун экил-
саноат зоналарини, ишлаб чиқариш, қишлоқ дейди Республика шошилинч тиб- ганининг ҳам кўпи қуриб кет-
хўжалиги ва тадбиркорлик объектларини бий ёрдам илмий маркази Тошкент ди”, дея таъкидлади. Эндиликда
жойлаштириш белгилаб олинди. шаҳар тез тиббий ёрдам станцияси “Яшил макон” умуммиллий лойи-
бош шифокори Дониёр Бўрибоев. ҳасини пухта тайёргарлик билан,
Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни — 4 ноябрь куни эса бу кўрсаткич пули, эгаси, суғориш тизими орқа-
қисқартириш, Инвестициялар ва ташқи савдо 4082 тага етди. Шундан 678 таси бе- ли амалга ошириш вазифаси кўн-
ҳамда Қишлоқ хўжалиги вазирликлари билан восита нафас сиқиши билан боғлиқ даланг қўйилди.
биргаликда ушбу зоналар ва комплекслар мурожаатлардир. Ушбу беморларга
бўйича ҳам бош режа лойиҳалари тайёрлан-
моқда. Массивларни танлаш, бош режаларни ЖАВОБ АТРОФИМИЗДА, ҲАР БИРИМИЗНИНГ
ишлаб чиқиш, уй-жойлар, муҳандислик-ком-
муникация ва инфратузилма объектларини УЙИМИЗДА КЕЗИБ ЮРИБДИ
жойлаштиришда Фарғона вилояти Бағдод
туманида барпо этилган “Мурувват” массиви Бошланиши 1-бетда мутахассислар томонидан прогноз бригадамиз томонидан биринчи тез Мутахассислар таъкидлашича,
намуна сифатида асос қилиб олинди. қилинмоқда. Уларнинг таҳлилига тиббий ёрдам кўрсатилиб, маълум битта дарахт бир йилда 120 кило-
Айтиш керакки, инсоният бугун кўра, атмосфера ҳавосида чанг-ғу- қисми шифохоналарга ётқизилди. грамм кислород ишлаб чиқаради.
Шунингдек, арзон уй-жойлар бўйича 10 та илм-фан ва инновациялар соҳасида борлар яқин кунлар ичида сақланиб Бу тўрт нафардан иборат битта
намунавий лойиҳа ишлаб чиқилди. Мазкур уй- жуда катта ютуқларни қўлга киритди. қолиш эҳтимоли мавжуд. Эслатиб ўтамиз, юртимиз аҳо- оилани тоза ҳаво билан таъмин-
ларда, асосан, энергиятежамкор ва маҳаллий Шу билан бирга, экология бўйича лиси бундай об-ҳаво шароитида лаш учун етарли. Чўл ҳудудлар-
материаллар ҳамда жиҳозлардан фойдала- жиддий глобал муаммолар гирдо- — Бундай табиат ҳодисаларини зарурат сезганда, “103” хизматига да барқ уриб турган бир туп ўрта
бига ҳам тушиб қолди. Урбанизация чўл ҳудудларда кузатганмиз, лекин мурожаат қилиб, туну кун сифатли ёшли саксовул дарахти ўз илдизи
Арзон уй-жойлар бўйича 10 та намунавий лойиҳа ишлаб жараёни тезлашиши, глобаллашув тоғли ҳудудларда, жумладан, Тош- тиббий ёрдам олиши мумкин. Бун- билан 10 тоннагача қумни ушлаб
чиқилди. Мазкур уйларда, асосан, энергиятежамкор ва жадаллашуви она сайёрамиз хавф- кент шаҳрида ҳеч қачон рўй бермас- дан ташқари, Республика шошилинч қолиши мумкин. Шунингдек, илмий
маҳаллий материаллар ҳамда жиҳозлардан фойдаланиш сизлигига рахна солиб, қатор эколо- ди, — деди Ўрмон хўжалиги давлат тиббий ёрдам илмий маркази ва тадқиқотларга кўра, 2 ёшли саксо-
режалаштирилган. Лойиҳаларга ўзгартиришлар киритилиб, гик муаммоларни келтириб чиқар- қўмитаси чўлланиш ва қурғоқчилик- унинг ҳудудлардаги 13 та филиали вулзорда шамол 20 фоизгача, 6
уйларнинг цокол қисмида коммунал квартираларни барпо моқда. Инсон фаолияти таъсирида ка қарши курашиш бўлими бош мута- ҳамда туман ва шаҳар бўлимлари ёшли саксовулзорда 80 фоизгача
қилиш ҳам кўзда тутилган. Арзон коммунал квартиралар ўрмонларнинг қисқариши, иқлим ўз- хассиси, биология фанлари номзоди зарур дори-дармонлар билан етар- пасаяр экан. 7 ёшли саксовулзор-
ҳокимликлар уй-жой фонди балансига олиниб, кам гариши шундай муаммолардандир. Ҳожимурод Толипов. — Бу ҳолат ли миқдорда тўлиқ таъминланган. да шамол умуман тўхтаб, атмос-
даромадли ва эҳтиёжманд оилаларга ижарага берилади. чўлланиш, иқлим ўзгариши каби эко- Соғлиқни сақлаш вазирлигининг феранинг чанг-қум ва туз билан
Юртимизда содир бўлган эко- логик муаммоларнинг тобора ривож- “1003” қисқа рақамли Саll-маркази ифлосланиши 6 баробар камаяди.
логик муаммо муносабати билан ланиб бораётганини намоён этади. фаолият кўрсатмоқда, дейилади Бир гектарда 4 ёшли саксовул-
тегишли ташкилотлар мутахассис- Юртимизда ҳар йили чўлланишнинг Соғлиқни сақлаш вазирлиги матбуот черкез ўрмонзори бир йилда 1158
лари аҳолига бу ҳодисанинг келиб олдини олиш мақсадида юз минглаб хизмати маълумотида. килограмм ис газини ютиб, 835 ки-
чиқиш сабаби, ундан ҳимояланиш гектар майдонда янги ўрмонзорлар лограмм кислород ажратади.
ва келгусида бундай экологик офат- барпо этилади. Масалан, шу йил Экологик офатнинг
ларнинг олдини олиш бўйича ўз баҳор фаслида олти юз минг гектар ечими борми? Яшил майдонларнинг табиат му-
тавсияларини бермоқда. майдонда янги ўрмонзорлар ташкил саффолигини асраш ва экологик му-
этилди. Чўл шароитида саксовул, Нима учун чанг бўронлари хавф- возанатни сақлашдаги ана шундай
Бундай ҳолат илгари қандим, черкез каби қурғоқчиликка ли? Бундай аномал шароитда ҳар аҳамияти инобатга олиниб, охирги
кузатилмаган чидамли ўсимликлар, тоғларда бо- қандай соғлом инсон ҳам ўзини 5 йилда юртимизнинг чўл ҳудудла-
дом, писта каби минтақа экотизими- ноқулай ҳис қилади. Чунки ҳавода рида, жумладан, Орол денгизининг
Ўзгидромет маълумотига кўра, ни яхшилайдиган дарахт кўчатлари чанг миқдорининг ортиши кисло- қуриган тубида 1,5 миллион гектар
чангли бўрон — бу атмосфера ҳо- экилади. Келажакда яшил ҳудудлар- роднинг камайишига сабаб бўла- майдонда яшил қоплама ўрмон-
дисаси бўлиб, кучли шамол таъси- ди ва нафас олишга қийналади. зорлар, суғориладиган ерларнинг
рида ер юзидан катта миқдордаги четларига 7 минг гектар майдонга
мани “Мурувват” массивида бу йўналишда ниш режалаштирилган. Лойиҳаларга ўзгарти- қум ва чанг кўтарилишидир. Ўзбе- Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни иҳота дарахтзорлари экилди. Аммо
қилинган ишлар билан яқиндан танишиш ришлар киритилиб, уйларнинг цокол қисмида кистонда бу жараён баъзан баҳор- сақлаш вазирлиги ушбу ноқулай об-ҳаво бугунги глобал экологик муаммолар
мақсадида туман, шаҳар ва вилоятлар коммунал квартираларни барпо қилиш ҳам да ва ёзнинг бошида кузатилади. шароитида саломатликни асраш борасида билан курашиш учун бу ишларнинг
ҳокимлари, вазирликлар мутахассислари кўзда тутилган. Арзон коммунал квартиралар Кўпинча айни ҳодисалар қурғоқчил эътибор қаратилиши лозим бўлган ўзи етарли эмаслиги яққол намоён
янгича тажриба билан бевосита танишди. ҳокимликлар уй-жой фонди балансига оли- ҳудудларда — чўл ва ярим чўллар- тавсиялар билан чиқди. Унда қайд бўлмоқда.
ниб, кам даромадли ва эҳтиёжманд оилаларга да содир бўлади. этилишича,бундай вазиятда имкон қадар
Бу массивда 71 та уй, мактаб, боғча ва ижарага берилади. очиқ ҳавода юрмаслик зарур. Айниқса, Ана шу жиҳатлар эътиборга оли-
тиббиёт муассасалари, савдо-маиший ин- Жорий йил 4 ноябрь куни кун- бронхиал астма, аллергик ринит, аллергик ниб, Ўрмон хўжалиги давлат қўми-
шоотлар билан бир қаторда ишлаб чиқариш Бундан ташқари, Иқтисодий тараққиёт нинг иккинчи ярмида Ўзбекистон коньюктивит, томоқ қичишиши билан таси томонидан яшил ҳудудларни
ҳудудлари ҳам ташкил этилган. Ёшлар учун ва камбағалликни қисқартириш ҳамда Мо- ҳудудига Қозоғистоннинг жанубий кузатиладиган йўтал, бронхит, бронхлар кенгайтириш билан боғлиқ изчил
алоҳида саноат зонаси, иссиқхоналар барпо лия вазирликлари билан биргаликда 2022 вилоятлари орқали Урал-Волга гиперреактивлиги ва бошқа нафас йўли чора-тадбирлар амалга оширил-
этилган, деҳқончилик учун ер участкалари йилда уй-жойлар қуриш дастури лойиҳа- бўйи ҳудудларидан совуқ қутб ан- сурункали касалликлари бор инсонлар моқда. Қўмита матбуот хизмати
ажратилган. Аҳоли ўз яшаш жойидан узоққа си ҳам ишлаб чиқилди. Дастлабки режага тициклони кириб келди. Шунингдек, ташқарига чиқмаслиги керак. маълумотига кўра, шу мақсадда кў-
бормай, иш билан таъминланяпти. Албатта, кўра, барча йўналишлар бўйича жами 43 Жанубий Қозоғистоннинг марказий чатхоналар ташкил қилиш бўйича
бу имконият халқимизнинг турмуш фаровон- минг хонадонли уйлар қуриш мақсад қи- ҳудудларида (Туркистон вилояти) ни барпо этиш билан боғлиқ бундай Одатда, биз фақат зарарли газлар- ривожланган давлатлар тажриба-
лигини ошириш, бандликни таъминлашда ўз линмоқда. Ҳужжат лойиҳаси билан уйлар шимолий йўналишда кучли шамол ишларни янада кенгайтириш олди- дан ҳимояланишимиз керак, деб си ўрганилди. Қўмитанинг Тошкент
самарасини бермоқда. қурилиши учун ер ажратиш, лойиҳаларни кузатилди. Қозоғистондан кириб миздаги муҳим вазифадир. ўйлаймиз. Лекин чанг ҳам зарари вилоятида жойлашган Дархон таж-
ишлаб чиқиш, буюртмачи ва пудратчиларни келган кучли шамол Жиззах, На- жиҳатидан ундан қолишмайди. риба станциясида 24 турдаги ноёб
Келгусида бу тажриба бутун мамлакати- аниқлаш, молиялаштириш, ипотека кредит- воий, Бухоро ва Самарқанд вилоят- Соғлиқни сақлаш Бундан ташқари, чанг бўронлари дарахт кўчатларини етиштириш
миз бўйлаб ёйилади. Ҳар бир ҳудудда барпо ларини ажратиш, металл ва цемент билан ларида давом этди. 4 ноябрдан 5 вазирлиги: имкон юқори унумдор тупроқ қатламини амалга оширилди. 2022 йил яку-
этиладиган “Янги Ўзбекистон” массивлари таъминлаш, ташқи муҳандислик коммуни- ноябрга ўтар кечаси Қозоғистоннинг қадар очиқ ҳавода бузади. Кўриниб турибдики, “яшил нигача ҳар бир вилоятда 2 тадан
бунда муҳим ўрин тутади. Келгуси беш йил- кациялари ва инфратузилма объектларини Чимкент вилояти, Сирдарё ва Жиз- юрмаслик зарур белбоғлар” бизнинг иқлимимиз ша- интенсив кўчатхоналар барпо қи-
да уларда 250 мингдан зиёд оила уй билан қуриш масалалари ҳал этилмоқда. зах вилоятларида кўтарилган чанг роитида жуда зарур. линиб, йирик ҳажмдаги кўчатларни
таъминланади. Йиғилишда шу борадаги бун- ва қум зарраларининг маълум бир Ўзбекистон Республикаси Соғ- контейнер идишларда етиштириш
ёдкорлик ишларининг ташкилий, молиявий Таъкидлаш лозимки, видеоселектор йи- қисми атмосферанинг юқори қат- лиқни сақлаш вазирлиги ушбу но- — Шу ўринда ҳаводаги чанг ва йўлга қўйилади. Бунинг натижаси-
жиҳатлари муҳокама қилинди. ғилишида уй-жойлар нархини камайтириш ламларида қўшни Тожикистоннинг қулай об-ҳаво шароитида сало- ғуборни назорат қилиш имкони бор- да 2022-2026 йиллар мобайнида
учун давлат томонидан катта ёрдам кўрса- Сўғд вилояти Хўжанд тор дараси матликни асраш борасида эътибор ми, деган ўринли савол туғилиши республиканинг умумий ер майдо-
Президентимиз “Янги Ўзбекистон” мас- тилиши алоҳида қайд этилди. Субсидиялар орқали Қўқон шамоли кўринишида қаратилиши лозим бўлган тавсия- табиий, — дейди Экология ва ат- нидан ўрмон билан қопланганлик
сивлари комплекс ривожланиш тамойили ажратиш бўйича янги тизим яратиладиган Фарғона водийсига кириб келди. лар билан чиқди. Унда қайд эти- роф-муҳитни муҳофаза қилиш дав- даражасини 6 миллион гектарга,
асосида барпо этилиши кераклигини таъкид- бўлди. Қурилиш ташкилотларига марказий Айни дам водий вилоятларининг лишича,бундай вазиятда имкон қа- лат қўмитаси атмосфера ҳавосини яъни 2 баробар кенгайтиришга
лади. Яъни ҳар бир массивда саноат лойи- банк ставкасидан юқори бўлмаган фоизда айрим ҳудудларида кўринувчанлик дар очиқ ҳавода юрмаслик зарур. муҳофаза қилиш бошқармаси бош- эришилади.
ҳалари, хизмат кўрсатиш объектлари ва иж- кредит ажратиш топшириғи берилди. 1000 метрдан паст чекланишига эга Айниқса, бронхиал астма, аллер- лиғи ўринбосари Одилбек Комилбе-
тимоий инфратузилма бир вақтда қурилади. чанг-ғубор ҳодисаси кузатилмоқда. гик ринит, аллергик коньюктивит, ков. — Дарахтлар бевосита ҳавода- — Бу хайрли ишларга биз ҳам
У ерда одамлар ҳам уйли, ҳам ишли бўлади. Ҳар бир массивнинг батафсил лойиҳаси- томоқ қичишиши билан кузатила- ги чанг ва ғуборларни ушлаб қолиш ўз улушимизни қўшмоқдамиз, —
ни ишлаб чиқиш, муҳандислик тармоқлари- Ўзгидрометнинг Тошкент шаҳри- диган йўтал, бронхит, бронхлар билан бир қаторда кислород ишлаб дейди Бектемир тумани “Ҳусайн
Айни пайтда туман (шаҳар) марказларига ни массивга олиб келиб беришга эътибор қа- да жойлашган ҳаво сифатини иф- гиперреактивлиги ва бошқа нафас чиқариш вазифасини бажаради. Бойқаро” маҳалла фуқаролар йи-
яқин ҳудудларда “Янги Ўзбекистон” массив- ратилди. 2022 йилда қуриладиган уйларнинг лослантирувчи моддалар таҳлили- йўли сурункали касалликлари бор Бундан кўриниб турибдики, аномал ғини раиси Азиз Эгамов. — Ма-
ларини барпо этишга тайёргарлик бошлан- нархини 2021 йилда барпо этилган уй-жой- ни юритувчи автоматик стационар инсонлар ташқарига чиқмаслиги ҳодисаларнинг олдини олиш учун ҳалламизда бир гектардан кўпроқ
ди. Хусусан, тегишли вазирлик, идоралар лар нархидан оширмаслик бўйича ечимлар кузатув постларида чанг миқдори керак. дарахтлар сонини кўпайтириш ва ташландиқ жойда сайилгоҳ барпо
ва ҳокимликлар вакилларидан иборат ишчи аниқ кўрсатиб ўтилди. кескин кўтарила бошлади. Авва- “яшил белбоғ” ҳосил қилиш лозим. этяпмиз. Экилган ҳар бир кўчатни
гуруҳлар тузилиб, ер майдонлари танланди. лига чанг миқдори рухсат этилган — Чунки бундай ҳаво таркиби- ундириб олиш ва вояга етказишни
Бунда, асосан, қишлоқ хўжалигида фойдала- Табиийки, бу чора-тадбирларнинг бар- меъёрдан 5 баробарга, кейинроқ 30 да чанг билан бирга, ўсимлик чан- Шу маънода, 2 ноябрь куни мақсад қилганмиз. Зеро, бу ниҳол
нилмайдиган ва суғорилмайдиган ер майдон- часи инсон манфаатларини таъминлаш, баробаргача кўтарилиши қайд этил- ги, замбуруғ споралари жуда катта Президентимиз Шавкат Мирзиёев келажакда катта дарахтга айланса,
ларини танлашга алоҳида эътибор қаратилди. аҳолининг турмуш фаровонлигини ошириш, ди. Чанг миқдори рухсат этилган концентрацияда бўлади, — дейди раислигида бўлиб ўтган аҳолини уй- аввало, ўзимиз, қолаверса, кела-
Шунингдек, мазкур ер майдонларида йўл- пировардида халқимизнинг розилигига эри- меъёрий кўрсаткичдан 10 баробар Республика илмий ихтисослашти- жой билан таъминлаш ҳамда яшил жак авлодларимиз учун соф ҳаво
транспорт ва муҳандислик-коммуникация тар- шишда мустаҳкам замин бўлади. Энг муҳи- юқорилиги сақланиб қолмоқда. рилган аллергология маркази ди- майдонларни кенгайтириш чора- манбаи бўлади. Шу боис, “Долзарб
моқлари мавжудлиги, уларнинг қуввати ва дис- ми, инсон қадри учун бошланаётган катта ректори, тиббиёт фанлари доктори, тадбирлари муҳокамасига оид ви- 40 кунлик”да ҳар бир юртдошимиз-
локацияси масалалари ҳам эътиборга олинди. ислоҳотларимиз самарадорлигини таъмин- Ўзгидромет томонидан олиб бо- профессор Илмира Розиқова. — Шу деоселектор йиғилишида белгилаб ни фаол қатнашишга, ҳисобот учун
лайди. рилаётган кузатишлар давомийлиги боис, хасталиги бор кишилар шифо- берилган вазифалар жуда муҳимдир. эмас, соғлом келажак учун ниҳол
Дастлабки босқичда қуриш учун ҳар бир (150 йил) натижасида бундай ҳолат кор назоратида даволаниши лозим. Йиғилишда “Яшил макон” умум- қадашга чақирамиз.
илгари кузатилмаган. Республика Ним таъсир қилувчи тузли сув билан миллий лойиҳасини амалга оши-
ҳудудларида кескин шамоллар на- томоқ ва бурунларни чайиш, хона- риш ғояси илгари сурилди. Ушбу ло- Дарҳақиқат, бугунги глобал
тижасида иқлим шароитларидан ларни ёпиқ сақлаш, ҳўл сочиқларни йиҳа доирасида йилига 200 миллион экологик жараёнлар инсониятни
келиб чиқиб, чанг-ғубор ҳодисала- хоналарга осиш, каттароқ сиғимли туп дарахт ва бута кўчатларини табиат билан муносабатда яна-
ри кузатилган ҳамда ушбу жараён идишларга сув солиб қўйиш зарур. экиш, шу орқали шаҳарлардаги яшил да оқил ва меҳрли бўлишга унда-
шамол тўхташи билан 15-20 дақиқа Очиқ ҳавода, албатта, тиббий ниқоб майдонларни ҳозирги 8 фоиздан 30 моқда. Зеро, табиат ягона яшаш
вақт оралиғида тарқалган. тақиб юриш ва уларни ҳар икки соат- фоизга ошириш режалаштирилган. маконимиз, ҳаётимиз узвийлиги
да алмаштириш шарт. Ёш болалар, асосидир. Бугун мамлакатимиз-
Республикамиз ҳудудида жорий Сир эмас, дарахт экиш ва яшил да давом этаётган “Яшил макон”
йилнинг 12 ноябрь кунига қадар ҳудудларни кенгайтириш масаласи умуммиллий лойиҳаси экологик
ёғингарчиликлар (жанубий вилоят- мустақиллик йилларида кун тарти- барқарорлик йўлида ҳамкорлик ва
лардан ташқари) кузатилмасли- бидаги муҳим вазифалардан бири ҳамжиҳатликни кучайтириш, эко-
ги турли иқлимий модел, сунъий логик муаммоларга оқилона ечим
йўлдошлардан олинаётган реал топишга замин бўлади.
вақтдаги тасвирлар, ер усти ва ат-
мосфера қатламларидаги об-ҳа- Баҳор ХИДИРОВА,
во хариталари таҳлили асосида “Янги Ўзбекистон” мухбири
4 2021 йил 6 ноябрь, 222-сон Жараён
ХОТИРА — МУҚАДДАС ЯНГИЧА ЁНДАШУВ ди ҳамда пулпоз ядродаги ортиқча оғирликни
бартараф қилади. Шунингдек, улар орасида
ЯХШИЛИКНИНГ Энг сўнгги илмий-техника кучсиз ҳаракат ҳосил қилиб, ядрода модда ал-
МУКОФОТИ ФАҚАТ ютуқларидан фойдаланиш машинуви яхшиланишига сабаб бўлади.
иқтисодиёт тараққиётига катта
ЯХШИЛИКДИР таъсир кўрсатади. Ибоджон таклиф этаётган маҳсулотда таянч
Давлатимиз раҳбарининг асос мавжуд бўлиб, умуртқа поғонаси остеохонд-
2021 йил 1 апрелдаги “Илмий рози ва диск чуррасида тананинг икки томонга
ва инновацион фаолиятни сурилиши орқали патологик ўзгарган тўқималар
ривожлантириш бўйича физиологик ҳолатига қайтади. Ҳозирги кунда им-
давлат бошқаруви тизимини порт ҳисобига кириб келаётган бундай маҳсулот-
такомиллаштириш тўғрисида”ги лар жуда қиммат, қолаверса, уларда таянч асоси
фармонига асосан, иқтисодиёти йўқ. Айнан шунинг учун ҳам кутилган натижани
жадал ривожланаётган туманни бермайди.
инновацион ҳудудга айлантириш
вазифаси қўйилган эди. Ҳужжатга — Лойиҳамиз Ромитан инновацион ҳудудида
кўра, юртимиздаги 13 та туман ана ташкил этилди, — дейди Ибоджон Исмоилов.
шундай ҳудудга айлантирилди. — Бу орқали нафақат беморларнинг касаллик-
Бундай ёндашув инновацияларни дан азият чекишлари олди олинади, шу билан
олис ҳудудлардаги аҳолига бирга, стулда доимий ўтириб ишлайдиганлар
етказиш ҳамда маҳаллий олимлар таянч ҳаракат органларида патологик ҳолатнинг
яратган ишланмалар орқали олдини олдишга ҳам ёрдам беради. Дори-дар-
одамларнинг оғирини енгил монга бўлган сарф камаяди. Биз таклиф этаёт-
қилишда яхши самара бермоқда. ган маҳсулот импорт ҳисобига келадиганларидан
Айни пайтда ёшларнинг янги арзон ва устун жиҳатлари ҳам бор. Ортопедик ва
технологияларга бўлган қизиқиши фиксацияли корсетларга талаб юқори. Четдан
ортиб, уларни бугунги кун келтирилганларининг ўртача нархи 250 минг сўм.
учун долзарб лойиҳалар устида Маҳаллий маҳсулот эса бунинг деярли ярим нар-
ишлашга ундаяпти. хида таклиф этилмоқда. Лойиҳамиз мутасадди-
лар томонидан синовдан ўтказилиб, қўллаб-қув-
ватланди.
Лойиҳа муаллифи мавжуд маҳсулотларнинг
камчилигини ўрганиш орқали самараси юқори
бўлган корсет яратиб, “Sash korset” номли МЧЖ
ташкил қилди ва илк маҳсулотларни беморларда
синаб кўрди.
Жиззах вилоятида Бўстон деган мўъжазгина шаҳарча бор. Ўтган асрнинг ТАФАККУРДА АКС ЭТАР ДУНЁ
70-йилларида тамал тоши қўйилган ушбу маскан ўша пайтларда Жиззах
чўлини ўзлаштириш бўйича кенг кўламли ишларни мувофиқлаштириб турган ИЗЛАНИШЛАР
ўзига хос марказ эди. Табиийки, шу даврда Ўзбекистонни бошқарган атоқли САМАРАСИДА ЯРАТИЛГАН
давлат ва жамоат арбоби, ёзувчи Шароф Рашидов бу ерга бир неча марта
ташриф буюрган, ҳатто шаҳарчани собиқ иттифоқнинг намунали аҳоли яшаш ИННОВАЦИЯЛАР
масканларидан бирига айлантиришни орзу қилган эди. Айтиш керакки, бу
режа ва ниятлар ўша пайт қисман бўлса-да, амалга ошди. Бухоро вилоятининг Ромитан туманини ҳам
инновацион ҳудудга айлантириш белгиланган
Шавкат Мирзиёев Ўзбекистон Президенти олардим. Отам қизиқишимни қўллаб-қувватлади бўлиб, дастур доирасида қатор янги лойиҳалар бошланғич даражасининг жисмоний ва био- ЎСИМЛИКЛАРНИ “ЯШИРИН
сифатида фаолият бошлаган илк кунларданоқ ва мен ҳам ёшлигимдан техника бошқардим. ишлаб чиқариш татбиқ этилмоқда. механик хоссаларини тадқиқ қилиш, тиб-
элу юртимизга меҳнати сингган инсонларнинг бий-техник талабларга кўра мақбул профи- ОЧЛИК”ДАН АСРОВЧИ
ҳурматини жойига қўйиш, ўтганлар хотирасини Ўша пайтлари газета ва журналларда техника — Бугунги кунда Ромитан инновацион ҳуду- лактик пойабзал конструкциясини ишлаб
улуғлашга алоҳида эътибор қаратди. Давлати- бошқараётган хотин-қизлар ҳақида ёзиш урфга дида умумий қиймати 10,9 миллиард сўм бўлган чиқиш технологияси долзарбдир. Таклиф ЛАБОРАТОРИЯ
миз раҳбарининг 2017 йил 27 мартдаги “Атоқли кирган эди. Кейинчалик бу хабарларнинг кўпчи- жами 15 та инновацион лойиҳа амалга оширил- қилинаётган пойабзал сурункали кечадиган
давлат арбоби ва ёзувчи Шароф Рашидов тавал- лиги ёлғон экани ошкор бўлиб қолди. моқда, — дейди Бухоро вилояти Инновацион ри- ярали жароҳатларни 1 йилда 45-50 фоизга- Қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари ҳосилдорли-
лудининг 100 йиллигини нишонлаш тўғрисида”- вожланиш ҳудудий бошқармаси бошлиғи Азамат ча камайтиради. гини ошириш, озиқ-овқат хавфсизлигини таъмин-
ги қарори бутун ўзбек халқи умид билан кутган Ўзбекистон раҳбари Шароф Рашидов Зулай- Наимов. — Шундан 10 та лойиҳа тижоратлаш- лаш бўйича жорий этилаётган инновациялар ҳам
хушхабар бўлди. Юртимиз тараққиёти йўлида ҳо Сатторова ҳақидаги хабарларнинг ҳақлигига тирилиб, ишлаб чиқаришга татбиқ этилди. Шуни Муаллиф таклиф этаётган янги конструкцияли мамлакат тараққиётига хизмат қилиши баробари-
фидокорона хизмат қилган, миллий адабиётимиз шахсан ўзи гувоҳ бўлиш истагида 1979 йилнинг мамнуният билан айтиш керакки, инновацион профилактик пойабзалда махсус таг-патак мав- да деҳқонларнинг оғирини енгил қилади.
ва маданиятимиз ривожига улкан ҳисса қўшган ёзида “Ударник” совхозига боради. технологияларга бўлган қизиқишни қўллаб-қув- жуд бўлиб, бемор товонининг алоҳида зоналари-
атоқли давлат арбоби, таниқли ёзувчи Шароф ватлаш натижасида ёш олимлар сафи тобора га тушадиган босимга кўра ҳар хил ўлчамдаги ғо- Тупроқ таркибида ҳаракатчан озиқ элемент-
Рашидовнинг бир асрлик юбилейининг нишон- — Қизим, қани энди ишингни бир кўрай-чи, — кенгаймоқда. Улардаги изланувчанликни кўриб вакка эга. Юзаси бўртма ромб шаклига эга бўлган лари мавжуд. Унинг физик-кимёвий таркибини
ланиши, вилоятдаги йирик туманлардан бири у деган экан ўшанда Шароф ота. мазкур қисм ишқаланиш ва яллиғланишнинг ол- таҳлил қилиш лабораторияси орқали ушбу эле-
кишининг номи билан аталиши барчани беҳад хурсанд бўламан. Янги ғоялар илм-фан, қишлоқ дини олади. Шунингдек, бу оёқ кийимини кийиш ментларни аниқлаш мумкин. Жондорлик Турғун
қувонтирди. Зулайҳо комбайн рулига ўтириб, ғалла ўри- хўжалиги, тиббиёт ва экологиядаги ечимини ку- ва ечиш ҳам қулай. Усмонов ёз ойларидан то баҳор фаслигача бўл-
мига тушиб кетади. Механизатор қизнинг ўзини таётган муаммоларни бартараф этишда яхши ган вақтда туманлардаги тупроқлардан намуна-
Айниқса, Ш.Рашидовнинг она юртида ташкил тутиши, ишончли хатти-ҳаракатидан завқланган натижа беради. — Беморнинг товон деформациясидан келиб лар олиб, ундаги озиқ элементларининг ўзгари-
этилган катта юбилей тантаналарида Шавкат республика раҳбари унга орқа томонига “Шароф чиқиб, товоннинг яллиғланган қисмига босим шини ўрганмоқда.
Мирзиёевнинг иштирок этиши жиззахликлар- Рашидовдан Зулайҳо Сатторовага: “Ҳосил-79” Бугун ихтиролар, нанотехнологиялар барча тушмаслигини таъминлаш мақсадида, босимни
нинг қалбида чексиз миннатдорлик туйғуларини деган ёзуви бор тилла соат тақдим этади. соҳаларни қамраб олмоқда. Улар шу даражада камайтириш йўлини топганмиз, — дейди Мадина. Авваллари бир экинни экиб, йиллаб ҳосилини
юксалтирди. Президентимиз Жиззахда Шароф жадаллашганки, бирига кўникиб улгурмасимиз- — Бу ҳатто оёқ бармоқлари ампутация қилинган кутиб, бизнинг тупроққа мос келмади, дея ҳафса-
Рашидов ҳайкали очилиши муносабати билан — Шароф ота билан кейин ҳам бир неча мар- дан янги тури пайдо бўляпти. Бу яхши, албатта. вақтда ҳам ҳар хил яллиғланишлардан сақлайди ласи пир бўлган деҳқон ва фермерларимиз учун
ташкил этилган тадбирда “Яхшиликнинг муко- та учрашдим, — деб эслайди Зулайҳо Сатторо- ҳамда оёқни қора сон касаллигидан самарали ҳи- Турғун ака ташкил қилган лаборатория яхшиги-
фоти фақат яхшиликдир. Бу инсон яшаб фао- ва. — 1983 йил октябрь ойида Жиззахга ташриф моя қилади. на дастёр бўла олади. Тупроқ таҳлили ўтказиб,
лият юритган дамлар мураккаб, зиддиятли давр буюрган Шароф Рашидов “Мен қўлига тилла ўсимликларни стресс — “яширин очлик” ҳолатига
эди. Шароф Рашидов шундай шароитда ҳам хал- соат таққан қиз ҳозир қаерда?” деб сўраб қолиб- Тупроқ таркибида ҳаракатчан озиқ туширмасдан, зарурий минерал ўғитлар билан ўз
қига фарзандлик бурчини адо этди”, дея алоҳида ди. Ўша пайтда янги ташкил топган Зарбдор ту- элементлари мавжуд. Унинг физик-кимёвий вақтида озиқлантириш мумкин. Бу эса 50 фоиз ва
таъкидлади. манидаги пахтачилик бригадасини бошқараётган таркибини таҳлил қилиш лабораторияси ундан кўпроқ ҳосилни сақлаб қолиш имкониятини
эдим. Ота яна менинг даламга ташриф буюрди. орқали ушбу элементларни аниқлаш мумкин. беради.
Бугун биз юқорида тилга олган Бўстон шаҳар- Янги соҳада ҳам муваффақият қозонаётганим, Жондорлик Турғун Усмонов ёз ойларидан то
часида Шароф Рашидов билан шахсан учраш- машинада пахта тераётганим у инсон қалбига баҳор фаслигача бўлган вақтда туманлардаги — Ҳозир экинларнинг тури кўпайган, — дейди
ган, у киши билан суҳбатлашишга муяссар бўл- мамнунлик бахш этганига ишонаман. тупроқлардан намуналар олиб, ундаги озиқ Турғун Усмонов. — Қолаверса, мева-сабзавот-
ган юртдошларимиз кўп. элементларининг ўзгаришини ўрганмоқда. ларнинг экспортбоп навларини бошқа давлат-
Шароф Рашидов ҳақидаги битиклар, турли лардан олиб келиб, ўлкамиз иқлим шароитига
Мирзачўл ва Жиззах чўлларини ўзлаштириш, ташрифларда бу инсонга ҳамроҳ бўлган киши- Инновациялар қайси соҳага татбиқ этилса, ўша Мазкур маҳсулот товон қисмига тушадиган ор- мослаштириш ишлари ҳам жадаллашган. Бу
ушбу ҳудудларнинг обод масканга айланишига лар, ҳатто бундай зиёратларни четдан туриб ку- соҳанинг ривожи кучаяётганига гувоҳ бўляпмиз. тиқча босимни пасайтиришга, оёқ ҳамда пойаб- жараёнда тупроқнинг имкониятларидан келиб
ўзига хос ҳисса қўшган инсонлардан бири меҳнат затган шахслар ҳам унинг камтарин ва камсуқум зал орасидаги горизонтал ишқаланишнинг олди- чиқиб, экин экиш муҳим босқич саналади. Била-
фахрийси Қувондиқ Абдураззоқовдир. инсон бўлганини айтади. Ота ортиқча дабдаба, Тиббиётга оид янги лойиҳалар касалликлар- ни олиб, кафт қисмидаги терини емирилишдан сизми, тупроқда фойдали элементларнинг тар-
алоҳида эътиборни хушламаган. нинг олдини олиш, эрта аниқлаш, даволашнинг сақлашга хизмат қилади. Яралар ҳам инфекция қалиши турлича. Баъзиларида пастга йўналса,
— 1963 йили тунда машинада пахта тераёт- самарали усулларини амалиётга жорий қилиш учун йўл эканини инобатга олсак, сурункали ке- баъзи турларида ён томонларга қараб йўл ола-
гандим, — дея хотирлайди Қувондиқ бобо. — Ўша — Шароф Рашидовнинг далада қозонда тай- билан аҳамиятли. Маҳаллий олимлар томонидан чадиган жароҳатларни камайтириш орқали инсон ди. Ўсимликларнинг илдиз тизими қанақа экани,
пайтда 19 ёшли йигит эдим. Пахта майдонининг ёрланаётган таомнинг тузини татиб кўрганига яратилган инновацияларнинг қўлланилиши бир умрини узайтириш мумкин. озуқани қандай олишига қараб, айнан қайси экин
четига етганимда чироқлари ёниб турган учта ен- гувоҳ бўлганман, — дейди Жиззах чўлида иш- қатор қулайликлар яратиш баробарида импорт яхши самара беришини аниқлаймиз ва алоҳида
гил машинага кўзим тушди. Ишни тўхтатиб, улар чилар таъминоти соҳасида кўп йиллар ишлаган ҳисобига кириб келаётган маҳсулотлар ўрнини Таъкидлаш жоиз, биргина Бухоро вилоятида экин турларини жойлаштириш бўйича миришкор-
томон бордим. Машиналар олдида турган хўжа- меҳнат фахрийси Суннат Қурбонов. — У дас- қоплаб, таннархнинг пасайишида муҳим омил 17 000 нафар 2 типдаги қандли диабет билан ларга йўриқнома берамиз. Автоматлаштирил-
лик ва туман раҳбарини танидим, учинчи одам турхонни тарк этар экан, ҳар биримизга миннат- бўлади. касалланган бемор бор. Таклиф қилинаётган ган дастурий комплекс ёрдамида тупроқ физик-
кўзимга иссиқ кўринди, аммо кимлигини дарров дорлик билдирар ва, албатта, “берган тузингизга профилактик пойабзал серияли ишлаб чиқарил- кимёвий таҳлил қилинади, шундан сўнг экинлар-
эслай олмадим. рози бўлинг” дейишни канда қилмасди. ИЗЛАНГАН ИМКОН ТОПАР майди. Ҳар бир бемор учун индивидуал тайёрла- ни оптимал озиқлантириш учун талаб этиладиган
нади. макро-микро элементлар миқдори бўйича таҳлил
— Шароф ака билан кўриш, Қувондиқ, — дея Бугун Шароф Рашидов тўғрисида ўз хотира- Қандли диабет жаҳонда энг кенг тарқалган су- натижаси тақдим этилади.
менинг мушкулимни осон қилди хўжалик дирек- лари билан ўртоқлашган юртдошларимизнинг рункали касаллик бўлиб, дунё миқёсида йилига Чет мамлакатлардан олиб келинаётган диас-
тори. барчаси ўта қийин ва мураккаб даврда Ўзбекис- 5-7 фоизга кўпайиб бормоқда. телкаларда бемор оёғининг индивидуал муаммо- Турғун ака айтаётган усул тупроқни баҳолаган
тонни қарийб чорак аср бошқарган раҳбарнинг лари эътиборга олинмайди, нархи ҳам жуда қим- ҳолда, ҳосилдорликни босқичма-босқич ошириб
Қувондиқ Абдураззоқов шу куни биринчи мар- юксак фазилатли, маданиятли, маънавияти бой Диабетга чалинган беморларнинг кўпчилиги мат. Унинг ўрнига ўз ҳудудимизда такомиллашган бориш имконини беради. Биргина Жондор тума-
та Шароф Рашидов билан қўл олиб кўришди. инсон бўлганини эътироф этади. оёқларида пайдо бўладиган яралардан азият ва арзон диастелкалар ишлаб чиқилиши, албат- нида 300 гектардан ортиқ иссиқхона хўжалиги мав-
Республика раҳбари унинг ҳаёти, режалари би- чекади. Уларда оддий яллиғланиш ҳам жиддий та, қувонарли ҳол. жуд. Лаборатория натижаларининг яна бир муҳим
лан қизиқди. Атиги 7-синф маълумоти борлигини — Ўша пайтлари биз кучга тўлган, орзулари ярага айланиб, ҳатто гангренагача бориш эҳти- жиҳати — тупроққа айнан қайси минерал ўғит за-
эшитиб, кечки мактабда ўқиб, ўрта маълумотли осмон ёшлар эдик. Шароф ота эса катта ҳаёт моли юқори. Бундай вазиятларда оёқ парвариши Йўл юрган хазинага йўлиқар, дейдилар. Ана рурлиги аниқланиб, талаб этилмаганлари далага
бўлишга ундади. Бу топшириқнинг бажарилиши- остонасида турган ёшларга алоҳида эътибор ҳамда тўғри танланган пойабзал асосий профи- шу хазина қайсидир маънода соғлиғимиздир. киритилмайди. Ўз-ўзидан маълумки, ўғитлар учун
ни ўз назоратига олиб, кейинчалик Самарқанд қаратар, ғамхўрлик қиларди, — дейди Зулайҳо лактика воситаси ҳисобланади. Мадинанинг лойиҳаси соғлиқни тиклашга, турли сарфланадиган маблағ иқтисод қилинади.
қишлоқ хўжалиги институтида таҳсил олишига Сатторованинг турмуш ўртоғи, ёзувчи Абулқо- касалликларнинг олдини олишга хизмат қилиб,
бевосита сабабчи бўлди. сим Мамарасулов. — Доно ва узоқни кўзлаган Бухоро туманида яшовчи Мадинабону одамларнинг миннатдорлигига сабаб бўлмоқда. Ўнга яқин иш ўрни яратилган “Soil Bio Lab”
раҳбарларга хос ушбу хислатни бугун Президен- Муҳаммедова лойиҳаси асосида яратилган МЧЖ фаолияти орқали тупроқдаги номаълум ка-
— Орадан 10 йил ўтиб, Тошкентда, ёш меха- тимиз Шавкат Мирзиёевнинг саъй-ҳаракатлари, оёқ кийими бир қатор қулайликлари билан аҳа- МАҲАЛЛИЙ МАҲСУЛОТ: салликларни эрта аниқлаш ва уларга қарши чора
низаторлар анжуманида Шароф акага яна бир амалга ошираётган хайрли ишларида кўриб ту- миятлидир. кўриш имкони ҳам мавжуд. Ерларни шўрланиш
марта рўпара келдим, — дейди меҳнат фахрий- рибмиз. Давлатимизнинг бугунги раҳбари ҳам ИШОНЧЛИ ВА АРЗОН даражасини яхшилаш, сувларнинг экинлар ва
си. — Олий маълумотли бўлганимни, севимли ёшларга барча соҳаларда катта ишонч билдир- — Тўғри танланган профилактик пойаб- тупроққа таъсирини аниқлаш, энг асосийси —
ишим билан шуғулланаётганимни, ҳаётимдан моқда, суянмоқда. Шубҳасиз, ана шу ишонч оқ- зал оёқ гангренасининг олдини олиб, ши- Ибоджон Исмоилов яратган лойиҳа умуртқа- тупроқнинг таҳлилига кўра, ҳудудлар харитасини
мамнун эканимни айтдим. У киши эса: “Инсон ланади, самарасини беради... кастланиш фоизини камайтиради, — дейди лараро диск чуррасини даволашда қўл келади. тузиш орқали қишлоқ хўжалик экинларини оқи-
ҳеч қачон эришган натижалари билан чекланиб Бухоро муҳандислик-технология институти У “SASH” номли таянч корсетни ишлаб чиқди. лона жойлаштириш лабораториянинг энг катта
қолмаслиги керак, ҳозир энг ишлайдиган пайт- “Чўлқуварлар маскани” деб ном олган Бўстон доценти М.Муҳаммедова. — Шунинг учун Корсет оғирликни бир марказий ўққа йиғишини ютуқларидан дейиш мумкин.
ларинг”, деди гапимга жавобан. Эртаси куни шаҳарчаси бугун ўз номига муносиб бўлиб бор- беморлар оёғидаги диабетик патология таъминлаб, танани тик тутиш имконини бера-
Шароф Рашидовнинг тавсияси билан Жиззах моқда. Президентимиз ташаббуси билан давом Инновацияга, янги ғояга таянган ҳар қандай
чўлида янги очилган давлат хўжалиги раҳбари этаётган кенг кўламли “Обод қишлоқ”, “Обод ма- соҳа тараққий этади. Шиддат билан ривожла-
сифатида фаолият бошладим... ҳалла” дастурлари амали ушбу шаҳарчада ҳам наётган даврда янги фикрларнинг аҳамияти
ўз ифодасини топмоқда. катта. Инсон тафаккури кенг, унда бутун дунё
1979 йил ёзида, ғалла ўрим-йиғими қизғин акс этиши мумкин. Демак, башариятга тегишли
паллага кирган кунларда оммавий ахборот воси- Кейинги уч-тўрт йил ичида Бўстонда 600 та янги муаммоларнинг ечими ҳам ақл-заковату, шуури-
таларида бундай мазмундаги янгилик чоп этил- иш ўрни яратилган иккита тўқимачилик корхона- миз орқали топилади.
ган эди: “Ўзбекистоннинг оддий қишлоқ аёллари си, Жиззах давлат педагогика институти филиали
комбайнда ғалла ўрмоқда. Зоминлик 20 ёшли фаолият бошлади. Намунали лойиҳалар асосида Феруза ЖЎРАЕВА,
қиз Зулайҳо Сатторова “Нива” комбайни рулига 100 дан ортиқ уй-жой барпо этилди. Ўқувчи ёшлар-
ўтирди. У бир кунлик топшириқни 2 ҳисса ортиғи нинг ахборот технологиялари соҳасидаги билим “Янги Ўзбекистон” мухбири
билан бажаради. Республика раҳбари Шароф ва кўникмаларини мустаҳкамлашга мўлжалланган
Рашидов механизатор қизнинг ишини шахсан махсус мактаб, замонавий асбоб-ускуналар билан
кузатди”... жиҳозланган тиббиёт маскани, мактабгача таълим
муассасалари фойдаланишга топширилди.
— Касбимга меҳр отамдан юққан, — дейди Зу-
лайҳо опа. — Чунки падари бузрукворим бир умр Энг муҳими, шаҳарчада истиқомат қилаётган
қишлоқ хўжалиги техникасини бошқарди. Мен 20 мингга яқин кўп миллатли аҳолининг онгу шуу-
мактабда ўқиб юрган пайтларимдаёқ отамдан ри ўзгараётир. Улар Ўзбекистонда рўй бераётган
ажралмас эдим. Далада ишлаётганда овқат олиб тарихий ўзгаришларга ўзларини дахлдор ҳис эт-
бориб, тушлик қилаётган маҳал тракторга ўтириб моқда!
Худойберди КАРИМОВ,
“Янги Ўзбекистон” мухбири
52021 йил 6 ноябрь, 222-сон
ЖА²ОН СТАНДАРТИГА
ТИББИЁТ БªЙЛАШАЁТГАН
Инсон саломатлиги ҳамма замонларда
мамлакатнинг энг катта бойлиги, оила, ТИББИЙ МАРКАЗ
жамият ва мамлакат ривожининг таянчи
бўлиб келган. Шу боис, соғлиқни сақлаш Вақтида дори-дармонларини етказиб Ҳаким Йўлдошев олган суратлар.
тизимининг моддий-техник базасини бера олмадим. Болалар миллий тиб-
мустаҳкамлаш, малакали мутахассислар биёт маркази ҳақида эшитиб, шу ерга
тайёрлаш, тиббий хизматнинг сифатини келишга қарор қилдим. Маҳалла, ҳо-
давр талаблари даражасига кўтариш кун кимият томонидан ажратилган ордер
тартибидаги мунтазам масала бўлиб билан фарзандимни ушбу марказга
қолаверади. олиб келдим. Шифокорлар аввалига ўн
кун муолажа қилди, сўнгра жарроҳлик
Мамлакатимизда аҳоли саломатлигини амалиёти ўтказилди. Яратганга шукр,
мустаҳкамлаш, тиббий хизмат сифатини хавф ортда қолди. Тасаввур қилинг, Ўз-
ошириш билан боғлиқ ислоҳотлар, саъй- бекистонда шу касалхона бўлмаганида
ҳаракатлар, айниқса, сўнгги 4-5 йилда кенг хорижга боришга тўғри келарди, бунга
бўй кўрсатмоқда. Хусусан, Президентимиз эса умуман имкониятим етмас, қизимни
ташаббуси билан пойтахтимизнинг йўқотиб қўйишим мумкин эди. Бу ерда
Яшнобод туманида бунёд этилган Болалар барча дори-дармонлар бепул, ҳамма
миллий тиббиёт маркази болалар шароит яратилган, дўхтирлари таж-
саломатлигига қаратилаётган юксак рибали, куюнчак. Фарзандимни қайта
эътиборнинг яна бир амалий ифодасидир. бағримга босиш имконини берган ши-
фокорлардан, катта имкониятларга эга
Марказ тиббиёт ва илм-фаннинг сўнгги минимал даражага туширилади, бемор шундай клиника ташкил қилингани учун ўчоқларини мазкур ускунада ташхислаш QR-кодни сканер қилиш орқали видеога ўтинг!
ютуқларига таяниб фаолият юритадиган, тезроқ соғаяди ва энг асосийси, даво- давлатимиз раҳбаридан чексиз миннат- мумкин.
педиатрия, диагностика ва реабилита- лашда юқори самарага эришилади. дорман... БОЛАЛАР МИЛЛИЙ ТИББИЁТ МАРКАЗИ
ция бўйича ихтисослаштирилган, клас- Тўғри, олдин ҳам бундай амалиётлар Клиникада фойдаланилиши кўзда ту- ЎЗ ИМКОНИЯТЛАРИНИ ЯНАДА
тер шаклидаги, замонавий тиббиётнинг ўтказилган, аммо ҳозир жуда кичик ёш- Туғма юрак нуқсони билан туғилган, тилаётган яна бир технология — “GE КЕНГАЙТИРМОҚДА. ЖУМЛАДАН,
барча йўналишларини ўз ичига олган даги болаларда ҳам туғма юрак нуқсо- давлат бюджети ҳисобидан текин даво- Discovery NM 630” гамма камераси ёрда- УМУМЛАШТИРИЛГАН БОЛАЛАР
ноёб лойиҳа ҳисобланади. Айни пайтда ни муваффақиятли бартараф этилаёт- ланаётган беморлар кўпчиликни ташкил мида нафақат онкологик жараёнларни, ГЕМАТОЛОГИЯ-ОНКОЛОГИЯ БЎЛИМИ
муассасада оғир хасталикларга чалинган гани катта ютуқдир. қилади. Худди шундай жарроҳлик ама- балки аъзоларнинг ишлаши ва функцио- МАВЖУДЛИГИ САБАБЛИ ҲУДУДИЙ БОЛАЛАР
болаларда жаҳон стандартлари даража- лиётини чет давлатда амалга ошириш нал ҳолатини ҳам аниқлаш мумкин. Бун- КЎП ТАРМОҚЛИ ТИББИЁТ МАРКАЗЛАРИДА
сида мураккаб жарроҳлик амалиёти му- — Баъзи чақалоқларнинг юраги бош- учун ўн баробар кўп сарф-харажат талаб дан ташқари, гематология ва онкология ҲАМ УМУМЛАШТИРИЛГАН БЎЛИМЛАР
ваффақиятли амалга оширилиб, соғлом қаларникидан анча фарқ билан шакл- қилинади. Бу тиббиёт муассасаси ҳар соҳасида ташхис, лаборатория, даволаш ТАШКИЛ ЭТИШНИ РЕЖАЛАШТИРГАН.
ҳаётга қайтарилмоқда. ланган, содда қилиб айтганда, нуқсонли жиҳатдан олганда ҳам хорижникидан қо- ва интенсив муолажа яхлит бир мажмуа- ТОШКЕНТ ПЕДИАТРИЯ ТИББИЁТ
бўлади. Биз ўша фарқни жарроҳлик лишмайди. да ташкил этилган. Ана шу тизим шун- ИНСТИТУТИ ҚОШИДА ЭСА, “БОЛАЛАР
Болалар миллий тиббиёт маркази хи- усули билан бартараф этиб, нуқсон- дай касалликларга чалинган болаларни ГЕМАТОЛОГИЯ ВА ОНКОЛОГИЯСИ” КУРСИ
рургия, кардиохирургия, интервенцион сиз ишлайдиган юракка айлантирамиз, Марказ фаолиятида тиббиётнинг ТАШКИЛ ҚИЛИНДИ.
кардиохирургия, урология, нейрохирур- — дейди туғма юрак касалликлари деярли барча йўналишларида энг инно-
гия, неврология, молекуляр генетика ва бўлими бошлиғи Отабек Каримов. — вацион, жаҳон стандартлари даражасида
эндокринология, пластик жарроҳлик, Масалан, эндигина дунё юзини кўрган олиб борилаётган юқори технологик ама-
офтальмология, ЛОР, гемато-онкология, икки-беш кунлик чақалоқлар кўкрак қа- лиётлар келажак авлод саломатлигини
нефрология, пульмонология ва гастроэн- фаси, қорин бўшлиғидаги туғма нуқсон- асраб-авайлаш, мустаҳкамлашга қара-
терология йўналишларида фаолият кўр- лар кам инвазив ва самарадор бўлган тилаётган катта эътибор намунасидир.
сатиб келади. торокоскопик, лапроскопик усулларда, Айнан бу борадаги шундай мегалойиҳа
қорин ёки кўкрак қафасини очмасдан
— Марказ ўз фаолиятини бошлагани- бартараф этиляпти. Табиийки, бу авва- натижасида — илк бор ушбу шифо мас- самарали даволашда қўл келмоқда. Бу ҳаётга қайтара олди. Барча муолажа ва Республикасида бўлаётган ноёб опера-
дан буён жаҳон стандартлари ва юқори ло, бемор болалар ота-оналарига умид канида кўплаб хаста юраклар яна ҳаёт ерда танани кесмасдан туриб эрта таш- дори-дармон бепул қилинди. Жарроҳлик цияларни Болалар миллий тиббиёт мар-
технологияларга асосланган даволаш бағишлайди, хотиржамлик беради. Му- нафасини тўла ҳис қилмоқда. хислаш имконини берувчи ваакумли ас- амалиёти ўтказиш учун Ҳиндистон ёки кази ва бир пайтнинг ўзида вилоят ши-
усулларини қўллаш орқали юқори нати- ваффақиятли операциядан кейин улар- пирация усулида иликдан таҳлил олиш Туркияга боришга маблағ қайда дейсиз. фохоналари шифокорлари ҳам кузатиш
жаларни намойиш қила олди, — дейди нинг қувонганини кўриш, миннатдорли- Фан ютуқлари ва йўлга қўйилди. Бу эса жиддий хавф туғ- Ҳаммаси учун шифокорларга, клиника- имкониятига эга бўляпти.
нефрология бўлими бошлиғи, тиббиёт гини эшитиш бизни ҳам жуда мамнун дирувчи касалликларнинг олдини олиш нинг бутун жамоасига раҳмат.
фанлари номзоди Баҳром Маматқулов. этади. Жарроҳлик амалиётисиз тузал- ҳамжиҳатликка таянган ҳамда ўз вақтида бартараф этиш имко- Хорижлик мутахассислар билан таш-
— Республикамизда илк бор шу ерда бо- майдиган беморларни оёққа турғазиш- ниятини беряпти. Юқори технологияга Болалар миллий тиббиёт маркази ўз кил этилган онлайн маҳорат дарсларига
лалар молекуляр генетика бўлими ташкил да чинакам фидойи шифокорларимиз жамоа асосланган, юқори частотали, самарали имкониятларини янада кенгайтирмоқда. бевосита юртимиздаги вилоят болалар
этилди. Бу эса ирсий касалликларни эрта ҳар бир болага алоҳида ёндашув ва кимёвий даволаш усули йўлга қўйилган. Жумладан, умумлаштирилган болалар кўп тармоқли шифохоналари шифокор-
ташхислаш, олдини олиш, молекуляр ге- эътибор билан муносабатда бўлади. Ҳар қандай ота-она фарзандининг Жаҳон стандартлари даражасидаги юқо- гематология-онкология бўлими мавжуд- лари ҳам жалб қилинмоқда. Бу эса улар-
нетикага асосланган текширув ўтказиш, Асосан, хорижнинг етакчи клиникалари- тўрт мучаси соғ, маънан баркамол бў- ри технологияга асосланган амалиётлар лиги сабабли ҳудудий болалар кўп тар- га ўзларининг малакасини иш жараёнида
зарурат бўлганда ёндош соҳа мутахас- да таҳсил олиб қайтган жамоанинг энг лишини истайди. Аммо умуман касал оғир хасталикка чалинган болаларнинг моқли тиббиёт марказларида ҳам умум- оширишига имкон беряпти.
сисларини жалб қилган ҳолда самарали катта ютуғи ҳам бир ёқадан бош чиқа- бўлмасликка ҳеч ким кафолатланмаган. дарддан бутунлай фориғ бўлишига хиз- лаштирилган бўлимлар ташкил этиш
даволаш имконини беради. Молекуляр риб ишлашида. Тўғри, дунё тиббиёти жадал ривожланиб мат қилаётир. режалаштирилган. Тошкент педиатрия Ташқи ресурслар асосида эса хо-
генетик лаборатория ирсий касалликлар- боряпти, аммо даволаш, олдини олиш тиббиёт институти қошида эса “Болалар риждан келадиган профессорлар билан
ни ҳомила вақтидаёқ молекуляр даража- Юрак жарроҳлиги жамоа бўлиб иш- қийин бўлган касаллик турлари ҳам оз — Ўғлим Александр оғир шаклдаги он- гематология ва онкологияси” курси таш- ҳамкорликда мастер-класс операцияла-
да ташхислаш дунё тиббиётидаги жуда лашни талаб қилади. Бу битта кардиолог эмас. Айниқса, гемато-онкологик касал- кологик касалликка чалинди. Бу кўпинча кил қилинди. рини ўтказиш ва уни ҳудуд марказла-
самарали, ноёб усул ҳисобланади. ёки жарроҳнинг эмас, бутун бир жамоа- ликларни даволаш тиббиётнинг оғриқли рига узатиш борасида амалий ишлар
нинг иши. Авваллари жарроҳ билан анес- нуқталаридан бири. ўсмир болаларда учрайдиган ўсма экан, Хорижлик ҳамкасбларга қилинмоқда.
Митти юракни даволаш тезиолог ёки интенсив бўлим ўртасида — дейди Тошкент шаҳридан Альбина елкадош бўлиб
учун хорижга бориш муаммо пайдо бўлиши, мутахассис етиш- Маълумки, бу хавфли касалликнинг Малинина. — Биз бу ерга келишдан ол- Жорий йилнинг июль, август, сентябрь
шарт эмас маслиги боис, жуда кичик ёшдаги, оғир олдини олишда уни эрта аниқлаш муҳим дин жуда кўп жойларга мурожаат қилдик, Инновацион ривожланишнинг кейинги ойларида Корея Республикасининг Пусан
аҳволдаги болаларнинг ҳолатига тўкис аҳамиятга эга. Бунда эса, замонавий тиб- нотўғри ташхис туфайли анча қийналдик. босқичи сифатида ҳудудий марказлар- университети профессорлари, кардио-
Хирургия йўналишида қўлланилаёт- жавоб бера олмасдик. Эндиликда турли биётнинг катта ютуқларидан бири — ядро Ушбу марказга келганимизда малакали нинг реанимация бўлимларидаги бемор- жарроҳлари Тошкентга келиб, марказ
ган янги усуллар жарроҳлик амалиёти- сабабларга кўра, операция қилиш имко- физикаси ютуқларини тиббиётга татбиқ онкологлар бизга умид бағишлади, руҳи- ларни онлайн режимда доимий назорат шифокорлари билан ҳамкорликда икки
сиз тузалмайдиган, туғма нуқсон билан ни бўлмай қайтариб юборилган болалар- қилиш, яъни нуклеар тиббиётнинг ўрни мизни кўтарди. Жарроҳлик амалиёти 11 қилиш тизими йўлга қўйилган. Бунда ҳафта давомида болалар туғма юрак
дунёга келган болаларнинг тақдирида нинг ота-оналари ҳам бизга мурожаат алоҳида. Нуклеар тиббиёт орқали ор- соат давом этди. Рости, умидимиз сўн- шифокор масофадан туриб махсус ти- нуқсонлари бўйича ноёб операцияларни
ҳал қилувчи роль ўйнайди. Ўткази- қилади. Албатта, хасталикларнинг ха- ганизмда ҳали ҳужайра даражасида бў- ганди. Йўқ, шифокорлар фарзандимизни зим асосида реанимациядаги беморни амалга оширди. Операция жараёни бево-
лаётган жарроҳлик амалиётлари жаҳон тарлилик даражаси турлича бўлади, биз лаётган патологик ва биологик ўзгариш- назорат қилиши, керакли муолажаларни сита онлайн тартибда вилоятларда ҳам
стандартларига мос, юқори техноло- катта масъулиятни зиммамизга оламиз. ларни аниқлаш мумкин. қўллаб, даволаш ишларини амалга оши- татбиқ этилди. Қорақалпоғистон Респуб-
Имкониятларимиз, яхши мутахассисла- риши мумкин. Зарурат бўлганда, телеме- ликаси, Хоразм ва Андижон вилоятлари-
гияларга асосланган. Унинг афзалли- римиз бўлгани ҳолда, ота-оналарнинг Марказда яқин кунларда қўлланиши дицина орқали хорижий мутахассислар- да маҳорат дарслари ташкил қилиниб,
ги шундаки, танани имкон қадар кичик бизга бўлган ишончидан ҳам руҳланамиз. кўзда тутилаётган ПЭТ-КТ (Позитрон ни жалб қилиш шароити яратилган. жойларда ноёб, очиқ усулдаги операция-
ўлчамда кесган ҳолда, катта ҳажмдаги Жамоа бўлиб, бир-биримизни тушуниб эмиссион компьютер томография) — са- лар ўтказилгани мамлакатимизда бола-
жарроҳлик амалиётни кам вақт ва кам ишлашимиз муваффақият гарови бўл- ратон ташхисини қўйиш учун самарали Марказда фаолият кўрсатаётган опе- лар саломатлигига қаратилаётган юксак
харажат билан самарали бажариш моқда. ва замонавий усул. рация блоки билан вилоят кўп тармоқ- эътибордан далолатдир.
мумкин. Бунда операция билан оғриқ ли болалар шифохоналари ўртасида
Жорий йилнинг январь ойида фаолият — Болаларда онкологик жараёнларни ўзаро узвий телемедицина йўлга қўйил- Марказда халқаро алоқалар яхши
бошлаган янги бўлимда шу кунга қадар барвақт диагностика қилиш тиббиётнинг ган. Ноёб операцияларни шифокорлар ташкил қилинган бўлиб, KOIKA, KOFIH
300 дан ортиқ юқори технологик опера- долзарб муаммоси ва улкан ютуқларидан жойларда, вилоятларда онлайн тарзда халқаро ташкилотлари билан бевосита
циялар амалга оширилди. Аксарият бе- биридир, — дейди нуклеар бўлими бош- кузатишга муваффақ бўлмоқда. Бундан ҳамкорликда катта ҳажмда ишлар амалга
морлар кам таъминланган, ижтимоий ҳи- лиғи Акром Ҳикматов. — Инсон организ- ташқари Корея Республикасининг Ён- оширилмоқда. Марказ шифокорларининг
мояга муҳтож оилаларнинг фарзандлари. мига радиоактив модда юборилганидан сан, Пусан, Сеул университетлари билан касбий малакасини етакчи хорижий кли-
Уларга имтиёз асосида, бепул давола- сўнг, ҳужайрада патологик бўлиниш бош- ҳамкорлик доирасида бевосита, Корея никаларда узлуксиз ошириш, хорижий
нишга имконият яратилган. Кам учрайди- ланиб, унинг тўпланиш даражасига қараб мутахассисларни ноёб операцияларни
ган, оғир хаста фарзандини чет эл тугул, кейинги даволаш жараёни белгиланади. юртимизда амалга ошириш учун жалб
ҳатто ўзимизда даволатишга имкон топа Яъни, ҳужайрадаги бўлиниш ўсма касал- этиш, оғир онкологик касалликларни да-
олмаган ота-оналар учун бундай шароит ликларининг илк белгиларини аниқлаш волаш ва уларни молиялаштириш бўйича
яратилгани, ғамхўрлик кўрсатилаётгани имконини беради. Аҳамиятлиси, бошқа катта лойиҳалар асосида халқаро фао-
юртимиздаги инсонпарварлик сиёсати- воситалар — ультратовуш диагностика- лият юритилмоқда.
нинг юксак кўриниши. си, рентген, компьютер томографияси,
МРТ ёрдамида аниқланмайдиган ўсимта Республикамиз тиббиёт тизимидаги
— Қизим Моҳира 15 ёшда. Ўтган йили жадал ислоҳотлар самараси, моддий-
оёғи ревматизм бўлиб, касалхонага ту- техник базанинг мустаҳкамланаётгани,
шиб қолдик, — дейди Самарқанд вилоя- малакали шифокорлар сафининг кў-
ти, Оқдарё тумани, “Узунқишлоқ” МФЙда паяётгани барчамизни бирдек қувонтира-
истиқомат қилувчи Гулчирой Танибердие- ди. Илгари ривожланган хорижий мамла-
ва. — Шу пайтгача юрак нуқсони борли- катлар шифохоналаридагина ўтказилган
гини билмасдим. Ваҳоланки, у спортнинг мураккаб операция ва даволаш усулла-
таэквондо тури билан шуғулланарди. рининг юртимизда ҳам бажариш имко-
Машғулот пайтида йиқилиб, тоби қочиб нияти кенгаяётгани тиббиёт соҳасидаги
қолди. Шифокорлар унда юрак нуқсони ўзгаришлар жадаллашгани тутган йўли-
борлигини айтди. Қизимни даволатиш мизнинг тўғри эканидан далолат беради.
учун олиб бормаган жойим қолмади. Зотан, фарзандлари камолини ўйлаган,
Аммо ҳамма жойда энг катта ва оғриқли халқ саломатлиги учун қайғуриб яшаган
муаммо — моддий етишмовчилик са- элнинг келажаги ҳам ойдин бўлади.
баб яхши даволатолмасдим. Ўзим “Те-
мир дафтар”да тураман, боқувчим йўқ, Рисолат МАДИЕВА,
ёлғиз аёлман. Бундан ташқари, 8 яшар
ўғлим бор, шароитим оғир, кўмакка муҳ- “Янги Ўзбекистон” мухбири
тож эдим. Шу кунгача кўп азоб чекдик.
6 2021 йил 6 ноябрь, 222-сон ЎЗБЕКИСТОН
Ботир Зокиров таваллудининг
85 йиллиги
ЭСТРАДАМИЗНИНГ ЭРТАСИ
ИШОНЧЛИ ¯ªЛЛАРГА ªТАДИ
2021 йил 16 октябрь куни Мусиқа фанлари профессионал таълим
эса давлатимиз раҳбарининг даражасига кўтарилади
“Ўзбекистон давлат консерватория-
Кейинги йилларда мамлакатимизда маданият ва санъат ривожига, си ҳузуридаги Ботир Зокиров номида- Иброҳим ЙЎЛДОШЕВ, Ботир Зокиров номидаги институт айнан
хусусан, бахшичилик, мақом, миллий эстрада санъатини янада равнақ ги Миллий эстрада санъати инсти- Ўзбекистон давлат санъат ва эстрада жанрлари бўйича профессионал
топтириш масаласига катта эътибор қаратиляпти. Жойларда опера тутини ташкил этиш тўғрисида”ги маданият институти ректори: таълимга асосланади. Бунда устоз-шогирд
ва бахшичиликка ихтисослашган мактаблар, Юнус Ражабий номидаги қарори эълон қилинди. Миллий эстра- анъаналари билан бирга, жаҳон эстрада
Ўзбек миллий мусиқа санъати институти ёш операчи, бахши ва да ижрочилик мактабларини яратиш, — Ўзбек миллий эстрада санъати бой тарихга санъати таълимидаги илғор методикалар
мақомчиларни тарбиялашга хизмат қилса, Миллий эстрада ижрочилик юқори малакали мутахассислар тай эга. “Эстрада” тушунчаси кириб келгунга асосида ўқув машғулотлари ўтказилади,
мактаблари соҳада юқори малакали мутахассислар тайёрлашда муҳим ёрлаш, илмий салоҳиятдан самарали қадар ҳам унинг турли жанр ва кўринишлари хорижий олий таълим муассасалари би-
омил бўлади. фойдаланган ҳолда миллий эстрада мавжуд бўлиб, профессионал даражада XX лан ҳамкорликда профессор-ўқитувчилар
санъатини жадал ривожлантириш асрда шаклланган. Жумладан, Ўзбекистон халқ ва талабалар алмашинуви йўлга қўйила-
мақсадида фаолият бошлайдиган артисти Тамарахоним, Уста Олим Комилов ди, дунё миқёсида иқтидорли ўзбек ёшла-
таълим муассасаси соҳа ривожига каби санъаткорлар миллий эстраданинг рининг маҳоратини намойиш этишга янада
муносиб ҳисса қўшишга бел боғлади. пойдеворига асос солган бўлса, Ўзбекистон кенгроқ имконият яратилади.
халқ артисти Ботир Зокиров профессионал
Миллий эстрада йўналишини ри- эстрада санъати мактабини яратган. Миллий эстрадамизни ривожлантириш
вожлантириш учун алоҳида инсти- борасида дастлабки эътиборни таълим-
2020 йил 2 декабрда Президенти- қўшган санъаткорнинг хотира- тут ташкил этишга туртки бўлган Машҳур “Ялла” гуруҳи, Мансур Тош- санъатининг миллий спецификасини ву- нинг қуйи бўғинларига қаратиш керак.
мизнинг “Ўзбекистон халқ артис- сига бағишлаб турли тадбирлар омиллар, унинг бошқа санъат олийгоҳ- матов, Насиба Абдуллаева, Юлдуз Усмо- жудга келтириб, ўз ўрнида ўрганилиши ва Хусусан, барча мусиқа ва санъат мактаб-
ти Ботир Зокиров таваллудининг ўтказилди, унинг китоблари, қў- лари, умуман, мусиқий билим берувчи нова, Кумуш Раззоқова, Озодбек Назар- тадқиқ этилиши, қолаверса, ёш авлодга лари, ўрта таълим мактабларида, аввало,
85 йиллигини кенг нишонлаш тўғри- шиқлари жамланган альбомлар, муассасалардан фарқли жиҳатлари, беков, Козим Қаюмов каби ижодкорлар ўргатилиши лозим бўлган санъат турига мусиқа ва мусиқа билан боғлиқ бўлган
сида”ги қарори эълон қилингандан рассом сифатида яратган асар- таълим сифати хусусида мутасадди бевосита Ботир Зокиров яратган миллий айланди. барча фанлар профессионал таълим да-
сўнг нафақат миллий, балки жаҳон лари кўргазмаси тақдимотлари ва мутахассисларнинг фикрмулоҳаза- эстрада мактаби давомчилари бўлиб, ражасида ўрганилиши лозим.
эстрадаси ривожига муносиб ҳисса бўлиб ўтди. лари билан қизиқдик. унинг ривожига муносиб ҳисса қўшмоқда. Бу ҳолат миллий эстрада санъати со-
Мазкур жараён ўзига хос тажриба май- ҳасида юқори малакали кадрларни тайёр-
дони, устоз-шогирд анъанаси, эстрада лаш, профессионал эстрада таълимини
жорий этишга сабаб бўлди.
Миллий эстрада йўналишида Ботир Зокиров мактаби анъаналари барҳаёт
ягона маскан
Дилором ОМОНУЛЛАЕВА, Ботир Зокиров ўзбек миллий эстрада санъатини
Камолиддин ЎРИНБОЕВ, Ўзбекистон Республикаси санъат арбоби: дунёга танитган, ўз даврида мегаюлдуз даражасида
Ўзбекистон давлат консерваторияси машҳур бўлган. Шунинг учун ҳам институтда
ректори, Ўзбекистонда хизмат — Давлатимиз раҳбарининг “Ботир Зокиров номидаги Миллий Ботир Зокиров хотирасига бағишланган ёдгорлик
кўрсатган артист: эстрада санъати институтини ташкил этиш тўғрисида”ги мажмуаси ва музей, ўзбек миллий эстрадаси
қарори эстрада йўналишидаги ишларни сифат жиҳатидан янги намояндаларининг “устоз-шогирд” ижрочилик
– Ўзбекистон давлат консерваторияси босқичга олиб чиқади. Унда миллий эстрада намуналарини мактаблари, замонавий ижодий студиялар ва
ҳузурида Миллий эстрада санъати нотага кўчириш, мусиқий эстрада бўйича фундаментал, ахборот-ресурс марказлари ташкил қилинаётгани
институти ташкил этилиши, аввало, амалий ва ижодий изланиш ва тадқиқотлар олиб бориш, соҳада ҳам қувонарлидир.
эстрада ижрочилиги йўналишлари шаклланган ижодий мактабларнинг ўзига хос ижро услуби ва
бўйича малакали мутахассислар ва анъаналарини қайта тиклаш ҳамда ривожлантириш, ижро ва ***
илмий-педагогик кадрлар тайёрлаш, ижодий мактаблар фаолиятини қўллаб-қувватлаш ҳам кўзда Яна бир жиҳат: фаолияти йўлга қўйиладиган музей Ботир Зо-
уларнинг илмий-ижодий фаолият билан тутилгани аҳамиятлидир. киров ва Зокировлар сулоласи ҳаёти ва фаолияти, миллий эстрада
шуғулланиши учун кенг имкониятлар санъатимиз ривожланиши, дунё миқёсида кенг тарғиб этилишини
яратади. Эстрада санъатини ривожлантириш Қарорда бизни қувонтира- тизимида узоқ йиллар меҳнат Эстрада санъати йўнали- ёрқин акс эттирувчи экспонатлар жамланиб, санъаткор ижодига
масалалари кўпроқ репертуар муаммо- диган яна бир жиҳат бор. Бу қилгани учун ойлик устама шига қадам қўяётган ҳар бир мансуб тасвирий санъат намуналари ҳамда адабий асарлар жамла-
Бу ерда яратиладиган ўқув-мето- си ҳал этилишига боғлиқ. Бунинг учун ҳам бўлса, миллий эстрада татбиқ этилиши таълим си- ёш санъаткор Ботир Зокиров нади, мунтазам равишда кўргазмаэкспозициялар ташкил этилади.
дик адабиётлар, нотага кўчириладиган шоирлар, композиторлар, аранжиров- йўналишида замонавий ижро фатини таъминлашга хизмат ижодини мукаммал ўрганиши, Ботир Зокиров билан 1976 йилдан буён умрининг охирига қадар
миллий эстрада ижрочилиги намуна- качилар ёш хонандаю созандалар учун намуналарининг “олтин фон- қилади. бу жараёнда устоз санъаткор- акаукадек бўлиб ижод қилган Мансур Тошматовнинг айтишича,
лари, шунингдек, атоқли композитор ва янги асарлар яратиши, кенг тарғиб ди”ни яратиш масаласидир. нинг шахсига ҳам мурожаат буюк ижодкорнинг қўшиқларини Магаданда ҳам, Узоқ Шарқда ҳам,
бастакорлар, хонанда ва созандалар этиш орқали уларни тарқатиши муҳим Фонд эстрада йўналишидаги 2021/2022 ўқув йилидан қилиши керак. Чунки Ботир Зо- Кавказу Волгабўйида ҳам, СанктПетербург, Москва, Европа, Осиё,
ижодини чуқур ўрганиш миллий эстра- вазифадир. бебаҳо қўшиқларни сақлаб бошлаб институтнинг илмий- кировнинг ҳаёт йўлидан ибрат Америка қитъаларининг қатор давлатларида ҳам яхши билишар,
дамиз учун муносиб вакилларни тар- қолишга имкон беради. Ва- педагогик кадрлари тарки- оладиган жиҳатлар жуда кўп. яхши кўриб эшитишган.
биялашда муҳим омил бўлади. Қолаверса, Ўзбекистонда миллий ҳоланки, шу пайтгача соҳага бини олий таълим ва илмий У Мутал Бурҳонов, Икром Ак- “Мен ўз кундалигимни ажойиб ёшлигимнинг энг бахтиёр кунлари-
эстрада санъатини ривожлантириш етарлича эътибор берилма- ташкилотларда, Маданият баров, Манас Левиев, Энмарк дан — болалигимнинг илк орзулари рўёбга чиққан кунидан бошлагим
Президентимиз таъкидлаганидек, учун турли ҳудудларда ижод қилаётган ганди. Энди қарор асосида вазирлиги тизимида фао- Солиҳов каби етук компози- келади… Ўша куни мен Тошкент давлат консерваторияси вокал фа-
халқимиз, хусусан, ёш авлод онгида иқтидорларни, ҳаваскор санъаткорлар- халқимиз, хусусан, ёш авлод лият юритаётган, жумладан, торлар ва шоирлар билан ҳам- культети тайёрлов бўлимига имтиҳонни муваффақиятли топшир-
миллий эстрада орқали миллий ўзликни ни излаб топиш ва қўллаб-қувватлаш, онгида миллий эстрада қў- хорижий ўқув ҳамда илмий корликда ҳақиқий, умрбоқий дим. Ўша дақиқаларда мен саҳнада туриб ҳассос ва талабчан тинг-
англаш туйғуси, юксак бадиий-эстетик меҳнатини муносиб рағбатлантириш, шиқчилиги орқали ўзликни масканларда малака ошириб эстрада қўшиқларини мерос ловчилар қаршисида кечирган чексиз ҳаяжонларим, изтиробларим
дид ва тафаккурни камол топтириш асо- ишларини такомиллаштириш, юқори англаш туйғуси, юксак ба- келган профессор-ўқитувчи- қолдирди. куйлашим биланоқ тумандай тарқаб кетди”.
сий вазифа этиб белгиланди. Бу ишлар- малакали кадрлар тайёрлаш ва мала- диий-эстетик, мусиқий дид ва лар ва илмий ходимлар, шу- Ботир Зокировнинг кундалик дафтаридан олинган мана шундай
ни мамлакатимизда ягона ҳисобланган касини оширишни янги сифат босқи- тафаккурни камол топтириш, нингдек, соҳадаги салоҳиятли Ботир Зокиров ўзбек миллий илиқ хотиралар институт талабаси бўлиш орзусидаги ҳар бир йи-
айнан шу институт амалга оширади. чига кўтариш, бу жараёнда хорижий эстрада йўналишида хорижий амалиётчи мутахассислар эстрада санъатини дунёга та- гитқизга бегона туйғу эмас. Санъаткорнинг куйлаш маҳорати,
тажрибаларни янада кенг татбиқ этиш, олий таълим муассасалари орасидан шакллантириш кўз- нитган, ўз даврида мегаюлдуз мақсадлари йўлидаги чинакам жасорати туфайли қалбига оташ уч-
Ўтган асрда пайдо бўлиб, ривожла- миллий эстрада санъати тарихи ва на- ва ташкилотлари билан ҳам- да тутилган. Қолаверса, мам- даражасида машҳур бўлган. қуни тушган талабадан ҳам юксак парвозларни умид қилишга ҳақли-
ниб, тараққий этган эстрада жанрлари зарияси тадқиқотини кучайтириш зарур. корликни йўлга қўйиш, ўзаро лакатимиздаги болалар му- Шунинг учун ҳам институтда Бо- миз. Эстрада санъатида Ботир Зокиров қолдирган ўчмас из уларни
ижтимоий-маънавий ҳаётимизга шу тажриба алмашиш, қўшма сиқа ва санъат мактаблари, тир Зокиров хотирасига бағиш- дунёнинг энг буюк санъат даргоҳларигада етаклаб борсин!
қадар кириб бордики, миллий эстрада Мамлакатимизда миллий эстрадани таълим дастурлари ҳамда мактаб-интернатлар ҳамда ланган ёдгорлик мажмуаси ва
санъатимиз шаклланди. Шу боис, бу- ривожлантириш учун имконият ва ша- илмий лойиҳаларни амалга маданият, мусиқа ва санъат музей, ўзбек миллий эстрадаси Муножат МЎМИНОВА,
гун миллий эстрада юртимиз мадания- роитлар яратилаётган экан, шу соҳа- ошириш имконияти туғилмоқ- коллежларига институтнинг намояндаларининг “устоз-шо- “Янги Ўзбекистон” мухбири
ти тизимида ўта муҳим ўрин тутмоқда. даги барча ижодкорлардан халқимиз- да, десак янглишмаймиз. етакчи профессор-ўқитувчи- гирд” ижрочилик мактаблари,
Чунки у оммавий санъат тури сифати- га манзур бўладиган қўшиқ ва куйлар лари, таниқли эстрада ижод- замонавий ижодий студиялар
да минглаб кишиларга бирдай таъсир яратиб, фаол ижод қилишларини кутиб Институт профессор-ўқи- корларини бириктириш орқа- ва ахборот-ресурс марказлари
кўрсатиб, ҳамиша инсоннинг руҳий қоламиз. тувчилари ва концертмейстер- ли маҳорат дарсларини йўлга ташкил қилинаётгани ҳам қуво-
эҳтиёжини тезкор қондириш қудратига ларига Маданият вазирлиги қўйиш белгиланган. нарлидир.
эга, десак муболаға бўлмайди.
ХАЛҚАРО КОНФЕРЕНЦИЯ ўрганиш, уни тўлақонли равишда асл Давра суҳбатида бугунги глобаллашув
манбалар орқали тушунтириш ҳамда ҳамда тезкор ахборот алмашинуви дав-
ГЛОБАЛЛАШУВ ЖАРАЁНИ ВА ИСЛОМ бунга бағишланган тадқиқотлар ўтказиш рида ёшлар маънавиятини турли таҳдид-
энг долзарб, кечиктириб бўлмас вази- лардан асраш, халқаро майдонда содир
Дунё тамаддунининг бугунги босқичини глобаллашув фалардан ҳисобланади. бўлаётган воқеа-ҳодисаларнинг асл мо-
жараёнисиз тасаввур қилиб бўлмайди. Глобаллашув турли ҳиятини очиб бериш заруратига эътибор
соҳаларда тараққиёт суръатлари ўсишида муҳим омилдир. Конференция “Динлараро тотувлик ва қаратилди. Учрашувда сўз олганлар ис-
Унинг илм-фан ривожи, ахборот алмашинувидаги ўрнини радикализмни енгиш”, “Мусулмон жамоа- лом тинчлик дини бўлиб, жаҳолатга қар-
бирор восита билан қиёслаб бўлмайди. Аммо қадриятлар сида конфессиялараро тотувлик: ўтмиш, ши маърифат билан курашиш, тинчлик-
масаласи, инсон инсонни англаши, эътиқод ва дин борасидаги бугун, келажак”, “Олий ислом таълимини осойишталикни қадрлаш долзарб вазифа
тушунмовчиликлар, дунёнинг айрим минтақаларидаги кескин ривожлантиришда ютуқларга эга бўлган эканини қайд этди.
диний вазиятлар, миллий ва диний низоларни ҳал этишда ўзбек ва хорижий олимларнинг илмий,
муаммолар учраётгани ачинарли ҳол. услубий ва ахборот алмашинуви” ҳамда Қизғин муҳокамалар, баҳсларга бой
“Ислом илоҳиёти тафаккури ривожлани- ўтган анжуманда бугунги ахборот асри-
Бу жараёнда ёшларнинг онги ва маф- мавзусида халқаро илмий-амалий конфе- давлатларнинг нуфузли олий ўқув юртла- лалар, муаммолар, ривожланиш бос- шининг анъаналари ва замонавий тен- да ёшлар тафаккурини кенгайтириш,
куравий бўшлиғини динимизга ёт бўлган ренция ташкил этилди. Исломшунослик ри профессор-ўқитувчилари, тадқиқотчи қичлари каби мавзулар тилга олинаёт- денциялари: мусулмон жамоаларининг диннинг моҳиятини теран англаш, ис-
ғоялар эгаллаб бораётгани кузатилмоқ- ва ислом цивилизациясини ўрганиш — ва магистрантлари иштирок этди. гани бежиз эмас, — дейди Ўзбекистон ички ва хорижий тажрибаси” каби секция- лом таълимотини тўғри тушуниш, ёшлар
да. Мафкуравий бўшлиқни тўлдириш ва ICESCO кафедраси томонидан ўтказил- халқаро ислом академияси проректори ларга бўлинди. онгида турли бузғунчи ғояларга қарши
мафкуравий иммунитетни шаклланти- ган анжуманда соҳага тааллуқли муҳим — Бугунги илмий-амалий анжуман- Зоҳиджон Исломов. — Шу мақсадда иммунитетни шакллантириш, бу борада
риш баркамол авлод тарбиясининг му- масала, муаммолар муҳокама этилди. нинг халқаро мақомда ўтказилиши ва ислом таълимоти ва унинг асосларини Тадбирда соҳада илмий изланиш ҳамкор ташкилотлар билан биргаликда
ҳим омили саналади. Айниқса, тезкор унда айнан ислом билан боғлиқ маса- олиб бораётган маҳаллий ва хориж- илмий-амалий анжуманларни мунтазам
ахборот асрида динни ниқоб қилиб олган Тадбирда Анқара университети ило- лик тадқиқотчиларнинг “Глобаллашув ўтказишга келишиб олинди.
сиёсий кучлар, миссионерлик, экстре- ҳиёт факультети доктори, профессор жараёнида исломни тушуниш муам-
мистик, террористик мазмундаги ғоялар Сонмез Кутлу, Ўзбекистон халқаро ислом молари”, “Ислом манбашунослиги: Мазкур халқаро тадбир диннинг мо-
учун йўл очиб бермаслик муҳим. академияси ўқитувчиси, мисрлик олим тадқиқотлар, замонавий муаммолар”, ҳияти, исломнинг асл мазмунини анг-
Аҳмад Саъд Даманҳурий, таниқли ислом- “Ўзбекистонда ижтимоий барқарорлик- лашда ҳамда бу борадаги айрим тушун-
Шу мақсадда Ўзбекистон халқаро ис- шунос олимлар, юртимиз ва хориждаги ни таъминлашда ислом толерантлиги- мовчиликларни бартараф этишда муҳим
лом академиясида “Глобаллашув жа- илмий марказларнинг етакчи мутахассис- нинг аҳамияти”, “Мусулмон жамоасида қадам бўлиши шубҳасиз. Зеро, жаҳолат-
раёнида исломни тушуниш муаммолари” лари, Туркия, Швеция, Миср, Россия каби конфессиялараро мулоқот ва жаҳолатга ни фақат маърифат билан енгиш мумкин-
қарши маърифат”, “Комил инсон тушун- лигини бугун халқаро ҳамжамият теран
часининг шаклланишида мотуридия таъ- англамоқда.
лимотининг ўрни”, “Интернетнинг илмий
соҳадаги ўрни”, “Қуръоншуносликка оид Нодир МАҲМУДОВ,
тадқиқотлар” каби мавзулардаги маъру-
залари тингланди. “Янги Ўзбекистон” мухбири
“Янги Ўзбекистон” ва “Правда Востока” Бош муҳаррир: Таҳририятга келган қўлёзмалар тақриз қилинмайди ва Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Навбатчи муҳаррир: Гулсум Шодиева
газеталари таҳририяти” ДУК Салим ДОНИЁРОВ муаллифга қайтарилмайди. Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги Мусаҳҳиҳ: Насиба Абдуллаева
Дизайнер: Хуршид Абдуллаев
МУАССИС: Газетанинг етказиб берилиши учун обунани расмийлаштирган томонидан 2020 йил 13 январда 1047-рақам билан рўйхатга олинган.
Ўзбекистон Республикаси ташкилот жавобгар. Нашр индекси — 236. Буюртма — 3586. Манзилимиз:
76042 нусхада босилди. 100029, Тошкент шаҳри,
Вазирлар Маҳкамаси Газета таҳририят компьютер марказида саҳифаланди. Матбуотчилар кўчаси, 32-уй
Газетанинг полиграфик жиҳатдан сифатли Ҳажми — 3 табоқ. Офсет усулида босилган. Қоғоз бичими А2.
чоп этилишига “KOLORPAK” МЧЖ масъул. Баҳоси келишилган нархда. ЎзА якуни — 21:25 Топширилди — 23:15
Девонхона: (0-371) 233-70-98 Котибият: (0-371) 233-56-60 Эълонлар: (0-371) 233-57-15 E-mail: [email protected] “KOLORPAK” МЧЖ босмахонасида чоп этилди.
Босмахона манзили: Ўзбекистон, 100060.
Тошкент, Янги шаҳар кўчаси, 1-А уй.
Босмахона телефони: (78) 129-29-29
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
№ 222 (478), 2021 йил 6 ноябрь, шанба кунги Янги Ўзбекистон нашри
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Янги Ўзбекистон 06.11.2021
- 1 - 6
Pages: