2020 йил 25 январдан чиқа бошлаган
Ижтимоий-сиёсий газета № 167 (689), 2022 йил 18 август, пайшанба
ªЗБЕКИСТОН ВА САУДИЯ АРАБИСТОНИ МУНОСАБАТЛАРИДА ЯНГИ ДАВР
Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев 17 август куни
давлат ташрифи билан Саудия Арабистонига келди.
Ташрифнинг биринчи манзили — муқаддас саломлар айтди. Халқимизга тинчлик ва фаро- маданияти обидалари асраб-авайланаётга- Шундан сўнг Ўзбекистон Республикаси энергетика лойиҳалари бошланган. Кимё тар-
Мадина шаҳри бўлди. вонлик тилаб, дуо қилинди. нини таъкидлаб, олимларни Ўзбекистонга Президенти Шавкат Мирзиёев ва Саудия моғида “SABIC” компанияси билан шериклик
таклиф қилди. Арабистони Подшоҳлиги Валиаҳд шаҳзодаси истиқболлидир.
Шаҳзода Муҳаммад бин Абдулазиз номи- Давлатимиз раҳбари Пайғамбаримиз алай- Муҳаммад бин Салмон Ол Сауднинг музокара-
даги халқаро аэропортда давлатимиз раҳба- ҳиссаломнинг сийратлари ва ислом цивилиза- Давлатимиз раҳбари Мадинани зиёрат лари бўлиб ўтди. Саудия тараққиёт жамғармаси иштирокида
рини Мадина минтақаси раҳбарлари кутиб цияси музейи билан ҳам танишди. қилиб юрган ватандошларимиз билан ҳам мамлакатимиз ҳудудларида транспорт, сув таъ-
олди. суҳбатлашди. Учрашув аввалида Ўзбекистон етакчиси миноти, электр тармоқларини ривожлантириш
Музей кенг қамровли иккита мавзуни ўзида Саудия Арабистони Подшоҳи Салмон бин бўйича инфратузилма лойиҳаларини амалга
Шундан сўнг Президент Шавкат Мирзиёев акс эттирган. Биринчиси, Муҳаммад алайҳисса- Ўзбекистон Республикаси Президенти Абдулазиз Ол Саудга ўзининг самимий саломи ошириш масалалари кўриб чиқилди.
Мадина шаҳридаги Масжидун Набавийни ломнинг ҳаёт ва фаолиятлари, иккинчиси, ис- Шавкат Мирзиёев куннинг иккинчи ярмида ва энг эзгу тилакларини етказишни сўради.
зиёрат қилди. лом маданияти ва илм-фанининг шаклланиши, Жидда шаҳрига келди. Ўзбекистон — Саудия Ишбилармонлар кен-
унинг ижтимоий-маънавий ҳаётга таъсири. Бу- Турли даражалардаги алоқалар анча фаол- гашининг навбатдаги йиғилиши муваффақият-
Маълумки, Мадина ислом тарихидаги энг лар ҳақида кўргазмали экспонатлар ва визуал Подшоҳ Абдулазиз номидаги халқаро лашгани мамнуният билан таъкидланди. Ҳуку- ли ўтказилгани мамнуният билан қайд этилди.
муҳим шаҳарлардан бири. Пайғамбаримиз технологиялар воситасида бир неча хорижий аэропортда мамлакатимиз етакчисини Макка матлараро комиссия ва Ишбилармонлар кенга- Унинг якунида энергетика, кимё, электротехни-
Муҳаммад (с.а.в.) 622 йилда бу ерга кўчиб кел- тилларда маълумот берилади. минтақаси раҳбарлари, инвестициялар вази- шининг йиғилишлари мунтазам ўтказилмоқда. ка, инфратузилмани ривожлантириш, соғлиқни
ганлар. Қуръони каримнинг энг катта суралари ри Холид ал-Фалиҳ ва бошқа расмий шахслар Ўзаро товар айирбошлаш ҳажми ортмоқда, сақлаш, қишлоқ хўжалиги, фармацевтика, ахбо-
шу ерда нозил бўлган. Президентимиз музейни кўздан кечириш кутиб олди. қўшма корхоналар ташкил этилмоқда. рот технологиялари ва транспорт соҳаларида
асносида саудиялик олимлар билан динимиз умумий қиймати 14 миллиард доллардан ортиқ
Масжидун Набавий пайғамбаримизнинг уйи тарихи, ўзбек ва араб халқларини боғловчи Жидда шаҳридаги “Қаср ас-Салам” саройи- Шу билан бирга, мамлакатларимиз муноса- бўлган келишув ва шартномалар имзоланди.
атрофида қурилган улкан масжиддир. Бу ерда ришталар ҳақида фикр алмашди. да Ўзбекистон Республикаси Президентини батларни, энг аввало, савдо-иқтисодий соҳада-
Расулуллоҳнинг ҳамда буюк саҳобалар — расмий кутиб олиш маросими бўлди. ги ҳамкорликни сифат жиҳатидан янги даража- Учрашувда маданий-гуманитар алоқаларни
Абу Бакр Сиддиқ ва Умар ибн Хаттобнинг Доктор шайх Носир Заҳроний музейда- га кўтариш учун улкан салоҳиятга эга. мустаҳкамлашга алоҳида эътибор қаратилди.
қабрлари бор. Юксак ҳурмат юзасидан бу жой ги маълумотлар буюк боболаримиз Имом Давлатимиз раҳбарини Саудия Арабисто- Хусусан, бугунги кунда юртимизда ўн мингдан
“Ҳужраи саодат” деб аталади. Бухорий ва Имом Термизий асарларидан нининг Валиаҳд шаҳзодаси Муҳаммад бин Ўзбекистон Президенти Саудия Арабистони- зиёд талаба Бирлашган Миллатлар Ташкило-
олинганини айтди. Шавкат Мирзиёев юрти- Салмон Ол Сауд кутиб олди. га илк давлат ташрифи бунинг учун кенг имко- тининг расмий тили ҳисобланган араб тилини
Шавкат Мирзиёев ушбу масжидга мизда бу улуғ алломалар номи билан ил- ниятлар очишига ишонч билдирди. ўрганмоқда.
келиб, Ҳужраи саодатга тавозе билан кирди, мий марказлар ташкил қилингани, ислом Олий мартабали меҳмон шарафига фахрий
Муҳаммад алайҳиссаломга салавот ва қоровул саф тортди. Икки давлат мадҳиялари Олий даражадаги музокаралар қарашлар Халқаро ва минтақавий масалалар юзаси-
ижро этилди. ва интилишларнинг муштараклигини намоён дан ҳам фикр алмашилди.
этди. Саудияда “Нигоҳ — 2030” Давлат дастури
муваффақиятли амалга оширилаётгани юксак Музокараларда Ўзбекистон ва Саудия
баҳоланди. Мамлакатимизда жамият ҳаётининг Арабистонининг қатор жиҳатлар юзасидан
барча соҳаларини трансформация қилишга қарашлари ва ёндашувлари ўхшашлиги на-
қаратилган Янги Ўзбекистонни ривожланти- моён бўлди. Давлатларимиз халқаро доирада
риш стратегиясининг мақсад ва вазифалари бир-бирини доим қўллаб-қувватлаб келмоқда.
ушбу дастурга ҳамоҳангдир. Давлатларимизда Ўзбекистон Саудия Арабистони пойтахти
рақамли ва “яшил” иқтисодиёт тамойилларини Ар-Риёднинг “Экспо — 2030” Бутунжаҳон кўр-
жорий қилишга катта эътибор қаратилмоқда. газмасини ўтказиш учун номзодини қўллаб-қув-
ватламоқда.
Томонлар икки мамлакат ўртасидаги сиёсий,
савдо-иқтисодий, инвестициявий, маданий-гу- Хавфсизлик соҳасида мулоқотни йўлга
манитар соҳалардаги ўзаро манфаатли алоқа- қўйиш, Афғонистонда тинчликни мустаҳкамлаш
ларни янада кенгайтириш масалаларини муҳо- ва иқтисодиётни тиклашга кўмаклашиш бўйича
кама қилдилар. саъй-ҳаракатларни бирлаштириш юзасидан
якдил фикр билдирилди.
Ишбилармонларнинг алоқалари учун янада
қулай шароитлар яратиш, ўзаро савдо ҳажмини Ўзбекистон Президенти Саудия Арабис-
ошириш, таркибини диверсификация қилиш за- тонининг Шанхай ҳамкорлик ташкилотида
рурлиги қайд этилди. Мамлакатимизда Саудия Мулоқот бўйича шерик мақомини олаётганини
Арабистони фуқаролари учун визасиз тартиб олқишлади.
жорий этилиши бу борада муҳим қадамлардан
бири бўлади. Музокаралар натижалари бўйича имзолан-
ган ҳужжатлар алмашилди.
— Бугунги тарихий учрашувимиз ҳамкорли-
гимизни амалий натижалар билан бойитиш, Ўзбекистон Республикаси билан Саудия
бизнес алоқалари учун “кучли сигнал” бўли- Арабистони Подшоҳлиги ўртасида кенг қамров-
шига аминман. Давлатларимиз тадбиркорла- ли шериклик муносабатларини янада кенгайти-
ри мулоқотимиз натижаларини интиқлик ва риш тўғрисида Қўшма баёнот қабул қилинди.
катта қизиқиш билан кутяпти, — деди Шавкат
Мирзиёев. Икки мамлакат ҳукуматлари ва вазирлик-
лари ўртасида энергетика, божхона, фуқаро
Президентимиз Саудиянинг етакчи компа- авиацияси, туризм, қишлоқ хўжалиги, соғлиқни
нияларини Ўзбекистондаги тижорат банклари, сақлаш, меҳнат муносабатлари каби соҳаларда
йирик саноат ва инфратузилма объектларини ҳамкорликка доир 15 та ҳужжат қабул қилинди.
хусусийлаштириш жараёнида фаол иштирок
этишга чақирди. Ўзбекистон Республикаси Президентининг
ташрифи шарафига Подшоҳ Салмон бин
Энергетика ва нефть-кимё соҳаларидаги Абдулазиз Ол Сауд номидан қабул маросими
шерикликни кенгайтиришдан икки томон ҳам ўтказилди.
манфаатдор экани таъкидланди. Бугунги кун-
да “ACWA Power” компанияси билан жами Ўзбекистон Республикаси Президенти
2 миллиард 600 миллион долларлик йирик Шавкат Мирзиёевнинг Саудия Арабистонига
давлат ташрифи давом этмоқда.
ЎзА
Ўзбекистон Республикаси Президентининг ОЛИЙ ДАРАЖАДАГИ ªзБЕКИСТОН — САУДИЯ АРАБИСТОНИ САММИТИ
қаРоРи МИНТА¯АЛАРАРО АЛО¯АЛАРНИ МУСТА²КАМЛАШГА ЯНГИ СУРъАТ БАхШ эТАДИ
МА²АЛЛА ИНСТИТУТИНИНГ Хорижий экспертлар Ўзбекистон Президентининг 17 август куни Алвис Эглитис, ва мамлакатнинг барқарор ривожла-
ЖАМИЯТ ²АЁТИДАГИ РОЛИНИ бошланган Саудия Арабистонига давлат ташрифи аҳамияти “LETA” ахборот агентлиги ниши йўлидаги улкан мақсадларини
МУСТА²КАМЛАШ ВА МОЛИЯВИЙ ҳақидаги фикр-мулоҳазаларини билдирмоқда. халқаро янгиликлар муҳаррири салмоқли даражада қўллаб-қувват-
(Латвия): лашга қодир бўлган Яқин Шарқнинг
ИМКОНИЯТИНИ ЯНАДА Президент Шавкат Мирзиёевнинг ларни янада ривожлантириш учун — Ушбу ташриф икки мамлакат йирик давлатига сўнгги 30 йил ичида
КЕНГАЙТИРИШ ЧОРА-ТАДБИРЛАРИ давлат ташрифи халқаро эксперт- катта салоҳият ҳамда минтақалар- ўртасидаги самарали ҳамкорликнинг амалга оширган биринчи ташрифи
лар ҳамжамиятида катта қизиқиш аро ўзаро боғлиқликни мустаҳкам- янги даврини бошлаб беради. Таъкид- бўлди.
Тª¡РИСИДА уйғотди. Хорижий таҳлилчилар лаш истиқболлари мавжудлигини лаш жоизки, бу Ўзбекистон раҳбари-
икки давлат ўртасидаги муносабат- таъкидламоқда. нинг катта иқтисодий салоҳиятга эга Давоми 2-бетда
Шукрона ªзбекистон
Республикаси
Маҳалла институти имкониятлари- (кейинги ўринларда — жамғарма) КЎНГЛИМДАН ГУЛ УЗИБ муста¯иллигининг 31 йиллигига
дан кенг фойдаланиш, аҳоли турмуш ташкил этиш тўғрисидаги таклифига
шароитини янада яхшилаш ҳамда розилик берилсин. ТА++ИМ КЕЛАДИ АЁЛГА ¥УРМАТ
Ўзбекистон Республикаси Президенти- ВА Э¥ТИРОМ
нинг 2022 йил 28 январдаги ПФ–60-сон 2. Белгилансинки: Замонамизнинг таниқли адиби, Ўзбекистон Қаҳрамони,
Фармони билан тасдиқланган а) қуйидагилар жамғармалар маб- Ўзбекистон ва Қорақалпоғистон халқ шоири Ибройим фаровон ва файзли ³аётимизга
2022–2026 йилларга мўлжалланган лағларини шакллантириш манбалари Юсуповнинг шундай ажойиб сатрлари бор: муста³кам пойдевордир
Янги Ўзбекистоннинг тараққиёт стра- ҳисобланади:
тегиясини “Инсон қадрини улуғлаш ва маҳалладаги ҳудуди 2 000 квадрат Бугун Аму бўлиб оққим келади, Ҳар қандай давлат ва жамият тараққиёти қатор омиллар асосида
фаол маҳалла йили”да амалга оши- метргача бўлган давлат кўчмас мулк Арғимоқ от бўлиб чопгим келади,
ришга оид Давлат дастури ижросини объектларини маҳаллада тадбиркор- Бугун ўнгрига ўзбек оғамнинг
таъминлаш мақсадида: ликни ривожлантириш, аҳоли банд- Кўнглимдан гул узиб таққим келади…
лигини таъминлаш ва камбағалликни
1. Маҳалла ва нуронийларни қўл- қисқартириш масалалари бўйича ту- юз беради. Бу жараёнда аёллар, уларнинг ижтимоий-сиёсий
лаб-қувватлаш вазирлиги, Молия ман (шаҳар) ҳокими ёрдамчисининг
вазирлиги, Иқтисодий тараққиёт ва онлайн-буюртманомасига асосан Қадимдан овули аралаш, қўйи алоқаларини куйловчи бу мис- муносабатлардаги иштироки, ҳуқуқ ва эркинликлари амалда
камбағалликни қисқартириш вазир- тўғридан-тўғри электрон онлайн- қўралаш, бир-бири билан қиз раларни эслаганимда юрагим
лигининг ҳар бир маҳалла учун бюд- аукцион савдолари орқали сотиш- олиб, қиз бериб, тинч-тотув яшаб ҳапқириб кетади. таъминлангани масаласи давлатлар ривожи ҳамда демократиянинг
жет ташкилотларининг бюджетдан дан тушадиган маблағлар, баҳолаш келаётган ўзбек ва қорақалпоқ
ташқари жамғармаси шаклидаги юри- ва сотиш харажатлари чегирилган халқларининг дўстлик, қардошлик Давоми 4-бетда муҳим индекси саналади. Зотан, аёл ва унинг жамият ҳаётидаги
дик шахс ҳисобланмайдиган Маҳал- ҳолда;
ланинг ижтимоий-иқтисодий муам- ўрни ҳамиша муҳим мезон бўлиб келган. Давоми 3-бетда
моларини ҳал этиш жамғармасини Давоми 2-бетда
2 2022 йил 18 август, 167-сон Сиёсат
Ўзбекистон Республикаси Президентининг ОЛИЙ ДАРАЖАДАГИ ªзБЕКИСТОН — САУДИЯ
қаРоРи АРАБИСТОНИ САММИТИ МИНТА¯АЛАРАРО АЛО¯АЛАРНИ
МА²АЛЛА ИНСТИТУТИНИНГ ЖАМИЯТ ²АЁТИДАГИ РОЛИНИ МУСТА²КАМЛАШГА ЯНГИ СУРъАТ БАхШ эТАДИ
МУСТА²КАМЛАШ ВА МОЛИЯВИЙ ИМКОНИЯТИНИ ЯНАДА
Бошланиши 1-бетда мамлакатига айланди, унинг давлат Зулкифли Бахаруддин,
КЕНГАЙТИРИШ ЧОРА-ТАДБИРЛАРИ Тª¡РИСИДА бошқарувидаги муваффақиятли модели Сингапурнинг Ўзбекистондаги элчиси:
Шу нуқтаи назардан, Тошкент томо- эса Ўзбекистон Президентини дунёдаги — Ўзбекистон билан Саудия Арабистони
Бошланиши 1-бетда намунавий низомни ишлаб чиқсин ва тасдиқлаш учун нидан икки томонлама савдо-иқтисодий, машҳур сиёсий арбоблардан бирига ай- ўртасидаги замонавий икки томонлама му-
Вазирлар Маҳкамасига киритсин. инвестициявий ва технологик лойиҳаларни лантирди. носабатлар, аввало, ўзаро манфаатли ва
маҳалланинг мол-мулкини белгиланган тартибда аниқлаштиришга катта эътибор қаратила- тенг ҳуқуқли ҳамкорликни ривожлантириш
ижарага беришдан олинадиган маблағлар; 4. Маҳалла ва нуронийларни қўллаб-қувватлаш ётгани тушунарли ҳолдир. Шу боис, Ўзбекистон Президентининг ва мустаҳкамлашга қаратилган. Нисбатан
вазирлиги: Саудия Арабистонига давлат ташрифи икки қисқа вақт оралиғида ўзаро муносабатлар
халқ депутатлари туман (шаҳар) Кенгашлари қа- Хусусан, Ўзбекистон муқобил энерге- мамлакат ўртасида турли соҳалардаги ўзаро ўсувчанлик мазмунини касб этди.
рорларига асосан маҳаллий бюджетнинг қўшимча а) 2023 йил 1 январга қадар: тика соҳасидаги йирик қўшма инвестиция манфаатли ҳамкорликни ривожлантиришга Менинг назаримда, Саудия Арабистони
манбалари ҳисобидан ажратиладиган маблағлар; Кадастр агентлиги билан биргаликда ҳар бир лойиҳаларидан катта фойда кўришига замин яратишига ишончимиз комил. ташқи ишлар вазири шаҳзода Файсал бин
маҳалланинг аниқ чегаралари белгиланишини; шубҳа йўқ. Саудия Арабистонининг “ACWA Фархон Ол Сауднинг 2021 йил Марказий ва
маҳаллада тадбиркорликни ривожлантириш, аҳо- Давлат статистика қўмитаси билан биргалик- Power” компанияси билан Бухоро ва “Яшил”, муқобил иқтисодиёт, юқори тех- Жанубий Осиёнинг ўзаро боғлиқлиги мавзу-
ли бандлигини таъминлаш ва камбағалликни қисқар- да маҳаллаларнинг ягона классификатори ишлаб Навоий вилоятларида шамол электр стан- нологиялар, рақамлаштириш, инновацион сига бағишланган халқаро конференцияда
тириш масалалари бўйича туман (шаҳар) ҳокими чиқилиб, Давлат статистика қўмитасининг расмий цияларини қуриш бўйича 1,3 миллиард ривожланиш соҳалари, шунингдек, кичик иштирок этиш учун Ўзбекистонга расмий
ёрдамчиси тавсияси асосида маҳалла инфратузил- веб-сайтида эълон қилинишини таъминласин; долларлик шартнома имзолангани муваф- ва ўрта бизнес корхоналари ўртасидаги ташрифи ва Президент Шавкат Мирзиёев
масини яхшилаш учун маҳаллий бюджетдан ажрати- б) Молия вазирлиги билан биргаликда икки ой фақиятли ўзаро ҳамкорликка яққол мисол ҳамкорликни кенгайтириш икки мамлакат билан учрашуви икки мамлакат ўртасидаги
ладиган маблағлар; муддатда маҳаллалар ташкил этилиши мезонла- бўла олади. Бундай лойиҳалар Ўзбекис- етакчилари ўртасидаги музокараларнинг муносабатларда муҳим воқеа бўлди. Ўшан-
рини улар ҳудудидаги хонадонлар сонидан келиб тоннинг инвестициявий жозибадорлигини асосий мавзуларидан бўлди. да томонлар муҳим масалалар юзасидан
жисмоний ва юридик шахсларнинг ҳомийлик чиққан ҳолда белгилаш бўйича таклифларни Вазир- янада оширади. суҳбатлашгани ҳолда самарали ҳамкорлик
хайриялари; лар Маҳкамасига киритсин; Ўзбекистон раҳбарининг Саудия ва ўзаро манфаатли муносабатларни ривож-
в) Молия вазирлиги билан биргаликда дои- Бундан ташқари, Ар-Риёд рақамлашти- Арабистонига давлат ташрифи минтақа- лантириш учун мавжуд бўлган имкониятлар-
хорижий (халқаро) молия институтлари ва бошқа мий равишда жамғармалар фаолиятини са- риш соҳасида дунёнинг етакчиларидан лараро ўзаро боғлиқликка янги суръат га юқори баҳо берган эдилар.
хорижий ташкилотларнинг техник кўмак маблағлари марали ташкил этиш бўйича ҳамкорликда бири ҳисобланади. Хусусан, ўтган йил бахш этишига, икки томонлама ва хал- Шуни ҳам мамнуният билан қайд этиш
(кредит, грант, беғараз ёрдам ва бошқалар); ишларни олиб борсин ва 2023 йил 1 январга Саудия Арабистони рақамли рақобатбар- қаро ҳамкорлик лойиҳаларини амал- керакки, Ўзбекистон ва Саудия Арабистони
қадар амалга оширилган ишлар тўғрисида дошлик кўрсаткичи бўйича G-20га аъзо га оширишга туртки бўлишига ишонч халқаро ва минтақавий ташкилотлар доира-
қонунчилик ҳужжатлари билан тақиқланмаган Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасига ах- давлатлар орасида 20-ўринни эгаллади. билдиришга ижозат берсангиз. Ҳар сида, шу жумладан, миллий маърузаларни
бошқа манбалар; борот киритсин; Бу соҳа, ҳеч шубҳасиз, кенг қамровли икки мамлакат ҳам олий даражада янги муҳокама қилиш жараёнларида бир-бирини
г) манфаатдор вазирлик ва идоралар билан бир- “Рақамли Ўзбекистон — 2030” стратегия- ташаббусларни бошлаш учун катта қўллаб-қувватламоқда.
б) қуйидагилар жамғармалар маблағлари- галикда икки ой муддатда қонунчилик ҳужжатла- сини амалга ошираётган Ўзбекистонда салоҳиятга эга. Ҳар икки давлат ҳамкорликнинг савдо-
дан молиялаштириладиган асосий йўналишлар рига ушбу қарордан келиб чиқадиган ўзгартириш юқори даражадаги қизиқишни уйғотади. иқтисодий ва сармоявий таркибий қисмини
ҳисобланади: ва қўшимчалар тўғрисида Вазирлар Маҳкамасига Покистон ҳам тарихан мамлакатнинг кенгайтириш ва мустаҳкамлаш, йирик инвес-
таклифлар киритсин. Умуман олганда, ташриф икки томонла- энергия хавфсизлигини таъминлаш нуқтаи тиция лойиҳаларини ҳаётга татбиқ этиш,
маҳалла ҳудудидаги ички йўллар, электр энергия- 5. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 ма муносабатлар нуқтаи назаридан тарихий назаридан Исломободнинг ишончли ҳамко- шунингдек, ўзаро савдо ҳажмини оширишга
си ва табиий газ тармоқлари, ичимлик ва оқова сув йил 18 мартдаги “Иқтисодиётда давлат иштирокини аҳамиятга эга бўлгани ҳолда унинг якунла- ри, минтақавий ва халқаро кун тартибида- алоҳида эътибор қаратаётганини ҳам таъкид-
тизимини таъмирлаш ва тиклаш; янада қисқартириш ва хусусийлаштиришни жадал- ри Президент Шавкат Мирзиёев раҳнамо- ги масалалардаги узоқ муддатли стратегик лаш жоиздир.
лаштиришга оид қўшимча чора-тадбирлар тўғри- лигида Ўзбекистонда амалга оширилаётган иттифоқчиси бўлган Саудия Арабистони Ўзбекистон Президентининг Саудия
маҳалла биноси, маҳалла ҳудудида жойлашган сида”ги ПҚ–168-сон қарорининг 3-бандига иловага кенг кўламли ўзгаришларни қўллаб-қувват- билан ўзаро ҳамкорликни мустаҳкамлашга Арабистонига давлат ташрифи, унинг дои-
спорт майдони, нуронийлар чойхонаси, ёшлар мар- мувофиқ қўшимчалар киритилсин. лашга хизмат қилади. интилмоқда. расида икки ва кўп томонлама ҳамкор-
кази, болалар майдончаси, кутубхона, маданият 6. Мазкур қарор ижросини самарали ташкил ликни янада кенгайтириш бўйича қатор
марказини қуриш, мукаммал ва жорий таъмирлаш қилишга масъул ва шахсий жавобгар этиб маҳал- Ҳолид Таймур, Ўзбекистон ва Покистон минтақавий долзарб масалаларнинг муҳокама қили-
ҳамда уларни инвентар, мебель, компьютер техника- ла ва нуронийларни қўллаб-қувватлаш вазири в.б. “Ягона келажакка эга жамият” таҳлил хавфсизлик ва афғон можаросини тинч- наётгани халқаро майдонда катта қизиқиш
си ва бошқа ускуналар билан жиҳозлаш; Т.А.Худайбергенов ҳамда молия вазири Т.А.Ишметов маркази ижрочи директори (Покистон): лик йўли билан ҳал этиш масалаларида уйғотмоқда.
белгилансин. — Президент Шавкат Мирзиёевнинг ўзаро манфаатли ва яқин ҳамкорликни Ишончим комилки, ушбу ташриф якун-
маҳалла ҳудудида инфратузилмани ривож- Қарор ижросини муҳокама қилиб бориш, ижро учун ташрифи глобал сиёсатдаги жадал давом эттирмоқда. Ҳар икки мамлакат лари стратегик шерикликнинг янги даврини
лантириш, “Яшил макон” умуммиллий лойиҳаси дои- масъул ташкилотлар фаолиятини мувофиқлашти- ўзгаришлар рўй бераётган шароитда жуда сўнгги йилларда минтақалараро ўзаро очиб беради ва икки дўст мамлакат ўрта-
расида ободонлаштириш ва кўкаламзорлаштириш риш ва назорат қилиш Бош вазир ўринбосари муҳим аҳамият касб этади. боғлиқликнинг энг муҳим лойиҳаларини сидаги муносабатларни узоқ муддатли ис-
ишларини амалга ошириш; Ж.А.Қўчқоров зиммасига юклансин. Бу сўнгги 30 йил ичида Ўзбекистон раҳ- амалга ошираётган стратегик шериклар тиқболда янада жадал ривожлантиришга
барининг Саудия Арабистонига биринчи ҳисобланади. хизмат қилади.
ижтимоий ҳимояга муҳтож ва кам таъминланган ташрифидир. Шавкат Мирзиёевнинг сиёсий
оилаларга моддий кўмаклашиш ҳамда уларнинг ташаббуслари ва саъй-ҳаракатлари ту- Шу сабабли Исломобод, ўз навбатида, “Дунё” АА
турар жойларини таъмирлаш ва жиҳозлаш. файли Ўзбекистон минтақанинг кучли Покистоннинг минтақавий иттифоқчилари
бўлган Саудия Арабистони ва Ўзбекистон
3. Маҳалла ва нуронийларни қўллаб-қувватлаш ўртасидаги шериклик ва конструктив ҳам-
вазирлиги Молия вазирлиги билан биргаликда икки корликни ривожлантиришга фаол ҳисса
ой муддатда Маҳалланинг ижтимоий-иқтисодий қўшади.
муаммоларини ҳал этиш жамғармаси тўғрисидаги
Ўзбекистон республикаси Ш.МИрЗИЁЕВ
Президенти
Тошкент шаҳри,
2022 йил 16 август
САУДИЯ АРАБИСТОНИ ОММАВИЙ АхБОРОТ ВОСИТАЛАРИ ªзБЕКИСТОН
ПРЕзИДЕНТИНИНГ ДАВЛАТ ТАШРИфИ ВА ªзБЕКИСТОН — САУДИЯ
КªП ТОМОНЛАМА ²АМКОРЛИГИ ²А¯ИДА ЁзМО¯ДА
Саудия Арабистони оммавий ахборот воситалари Ўзбекистон СЎнггИ БеШ йИлдА ЎЗБеКИСтоннИнг САудИя
Президенти Шавкат Мирзиёевнинг 17 август куни бошланган АРАБИСтонИ КАПИтАлИ ИШтИРоКИдАгИ
Подшоҳликка давлат ташрифи воқеаларини тезкорлик билан КоМПАнИялАРИ СонИ 9 тАдАн 38 тАгА етдИ.
ёритмоқда. улАРдАн 19 тАСИ ХуСуСИй, ҚолгАн яРМИ
ҚЎШМА КоРХонАлАРдИР.
“Ўзбекистон Президенти Мадинага Арабистони ўзаро сармоя оқимини ИККИ дАвлАт ЎЗБеКИСтон ПРеЗИдентИ
Муҳаммад Пайғамбар Алайҳиссалом кўпайтириш орқали қатор соҳаларда ШАвКАт МИРЗИёевнИнг ПодШоҲлИККА
хотирасига ҳурмат бажо келтириш иқтисодий муносабатларни мустаҳкам- тАШРИфИ доИРАСИдА 12 тА янгИ ШАРтноМА
ва у кишининг масжидини зиёрат қи- лашга интилмоқда. ИМЗолАШ оРҚАлИ АлоҚАлАРнИ янАдА
лиш учун келди”, деб хабар қилди МуСтАҲКАМлАйдИ”, деБ ёЗАдИ
“Arab News” газетаси веб-сайти. “Икки томонлама муносабатлар- ИСлоМ ҲАМКоРлИК тАШКИлотИ АХБоРот
ни мустаҳкамлаш Ўзбекистондаги АгентлИКлАРИ ИттИфоҚИ САйтИ.
Нашр, шунингдек, Ўзбекистон раҳ- сармоявий муҳитни, икки мамлакат-
барини шаҳзода Муҳаммад бин Абду- да бизнес соҳаси учун яратилган
лазиз номидаги халқаро аэропортда имкониятларни яқинроқ тушунишга,
Мадина вилояти губернатори вази-
фасини бажарувчи шаҳзода Сауд бин Подшоҳликнинг етакчи оммавий музокаралар бўлиб ўтади, унда томон- йўналишларда ахборот технологияла- илгари сурилган таклиф ҳам киради.
Ҳолид Ол Файсал ва бошқа расмий ахборот воситаларида Ўзбекистон лар кўп томонлама ҳамкорликни янада ри тизими самарали интеграциялашув- Ўзбекистон раҳбари рақамли иқти-
шахслар кутиб олгани ҳақида ёзган. Президентининг давлат ташрифи мустаҳкамлаш йўллари, шунингдек, нинг ёрқин намунасидир”. содиёт соҳасида ҳамкорликни фаол-
муносабати билан икки давлат “яшил” иқтисодиёт, ахборот техноло- лаштириш, аҳолини ўқитиш ва илғор
Подшоҳликнинг етакчи оммавий Ўртасидаги Ўзаро ҳамкорликнинг гиялари ва рақамлаштириш, иннова- Материалда ахборот техноло- ўқув дастурлари асосида тажрибага
ахборот воситаларида Ўзбекистон бугунги ҳолати ва истиқболларига циялар, кичик бизнес ва тадбиркорлик гиялари соҳасидаги инновациялар эга мутахассисларни тайёрлашга қа-
Президентининг давлат ташрифи му- бағишланган туркум материаллар масалаларини муҳокама қилади. Уч- Президент Шавкат Мирзиёев сиёса- ратилган рақамли билимларни ривож-
носабати билан икки давлат ўртасида- эълон қилинмоқда. рашув якунлари бўйича энергетика, тининг муҳим таркибий қисмига ай- лантириш бўйича ШҲТнинг махсус
ги ўзаро ҳамкорликнинг бугунги ҳолати телекоммуникациялар, қишлоқ хўжа- лангани қайд этилган. Бу йўлнинг кўп дастурини тайёрлаш зарурлигини таъ-
ва истиқболларига бағишланган тур- мамлакатлар ўртасидаги товар айир- таъминланиши ва 2026 йилнинг бирин- лиги, кимё ва нефть-кимё саноати, жабҳаларида давлатимиз раҳбарининг кидлади”, деб қайд этган муаллиф.
кум материаллар эълон қилинмоқда. бошлаш ва сармоявий лойиҳалар ҳаж- чи чорагида тўлиқ фойдаланишга топ- шунингдек, маданият, спорт ва таълим ахборот соҳасидаги илғор ташаббус-
мини оширишга, шунингдек, савдо ва ширилиши кутилмоқда”. соҳаларида янги шартномалар имзо- лари, замонавий ахборот технология- Мақолада Ўзбекистон БМТнинг
“Okaz” электрон газетасининг ёзи- инвестиция тизимларини рағбатланти- ланади. лари таклиф этаётган ечимлардан кенг ахборот хавфсизлиги соҳасидаги
шича, Ар-Риёд ва Тошкент ўртасидаги риш бўйича тажриба алмашишни кен- Муаллиф янги лойиҳа қуввати за- фойдаланишга тайёрлиги ва эътибори кўп томонлама саъй-ҳаракатлари-
муносабатлар 1991 йилда, Подшоҳлик гайтиришга хизмат қилади. Иқтисодий водга қарийб 1,65 миллионта уй-жой- Подшоҳлик энергетика инфратузил- намоён бўлаётганига аҳамият қара- ни қўллаб-қувватлаётганига алоҳида
Ўзбекистон мустақиллигини бирин- очиқлик ва савдо айирбошлашнинг ўси- нинг энергияга бўлган эҳтиёжини қон- масининг энг йирик хорижий сармоя- тилган. эътибор қаратилган. Тошкент БМТ
чилардан бўлиб тан олган пайтдан ши Ўзбекистоннинг энергетика, саноат дириш, шу билан бирга, ҳар йили 2,4 дорларидан ва Ўзбекистондаги “яшил” томонидан тузилган иккита экспертлар
бошланган. ва туризм каби қатор муҳим тармоқлар- миллион тоннага яқин углерод чиқин- энергетика лойиҳаларини ишлаб Ўзбекистон Президентининг ах- гуруҳи — БМТнинг 2021–2025 йил-
га Саудия Арабистони ва халқаро сар- диларини камайтириш имконини бери- чиқувчи энг йирик ҳамкорлардан бири- борот технологиялари ва ахборот ларда АКТ технологияларидан фой-
“Ўзбекистон ва Саудия Арабистони мояларни жалб қилишга тайёрлигини шига эътибор қаратган. га айланмоқда”, деб таъкидлаган веб- хавфсизлиги соҳасидаги ташаббусла- даланиш хавфсизлиги бўйича очиқ
сиёсий, иқтисодий, савдо, инвестиция- оширмоқда”, дейилади мақолада. нашр. ри ахборот технологияларини мил- таркибдаги ишчи гуруҳи ҳамда Ҳуку-
лар ва технологик соҳаларда, ёшлар “Сўнгги беш йилда Ўзбекистоннинг лий, минтақавий ва жаҳон миқёсида матлараро экспертлар қўмитаси томо-
ишлари ва спорт бўйича, инвестиция- “Acwa Power” Ўзбекистон Респуб- Саудия Арабистони капитали ишти- “Ар-Риёд” газетаси “Ўзбекистон- ривожлантиришнинг муҳим двигате- нидан ишни давом эттириш зарур, деб
ларни ҳимоя қилиш ва рағбатланти- ликаси Энергетика вазирлиги ҳамда рокидаги компаниялари сони 9 тадан нинг ахборот технологиялари ва ах- лига айланди. Ушбу ташаббусларнинг ҳисоблайди, деб таъкидланган.
риш, икки томонлама солиққа тор- Инвестициялар ва ташқи савдо вазир- 38 тага етди. Улардан 19 таси хусусий, борот хавфсизлиги соҳасида илғор аҳамияти ва самарадорлиги туфайли
тишдан қочиш тўғрисидаги ва бошқа лиги билан Қорақалпоғистонда 1500 қолган ярми қўшма корхоналардир. ташаббуслари” сарлавҳаси остида улар етакчи халқаро ташкилотларнинг “Ўзбекистон қисқа тарихий давр-
ҳужжатлар асосида ўзаро ҳамкорлик МВт қувватга эга шамол энергетикаси Икки давлат Ўзбекистон Президенти мақола эълон қилди. замонавий кун тартибидан жой ол- да рақамлаштириш ва информатика
қилмоқда ва алоқаларни мустаҳкам- лойиҳаси бўйича шартнома имзолаш Шавкат Мирзиёевнинг Подшоҳликка моқда ва барча томонлар учун мақбул соҳасида минтақавий етакчига айлан-
ламоқда. 1993 йилдан бошлаб Саудия маросимини эълон қилди, — дея ха- ташрифи доирасида 12 та янги шарт- “Ўзбекистонда сўнгги йилларда бўлган мувофиқлаштирувчи қарорлар- ди ва шу маънода, ахборот техноло-
тараққиёт жамғармаси Ўзбекистон ҳу- бар тарқатди “Аркам” электрон газе- нома имзолаш орқали алоқаларни ижтимоий-иқтисодий тараққиёт соҳа- ни тайёрлаш ва қабул қилишда хал- гиялари йўналишида янги трансчега-
кумати билан ҳамкорликда ривожла- таси. — Компания баёнотида келишув янада мустаҳкамлайди”, деб ёзади сида эришилаётган муваффақиятлар қаро ҳамжамият таянадиган асосни равий лойиҳаларни амалга ошириш,
ниш кредитлари ажратмоқда. Улардан қиймати 2,4 миллиард долларга баҳо- Ислом ҳамкорлик ташкилоти Ахбо- ахборот-коммуникация йўналишида ташкил этмоқда. ахборот-коммуникация технологияла-
энг сўнггиси Қорақалпоғистонда замо- лангани қайд этилган. Лойиҳа 2023 рот агентликлари иттифоқи сайти. замонавий технологияларни кенг қўл- ридан нотўғри фойдаланиш хавфини
навий қишлоқ уй-жой қуриш лойиҳаси- йил охиригача молиявий жиҳатдан лаш бўйича олиб борилаётган сиёсат “Президент Шавкат Мирзиёевнинг камайтиришда халқаро ҳамкорлик
ни молиялаштиришга йўналтирилди”. “Жидда шаҳрида олий даражадаги билан бевосита боғлиқ, — деб ёз- ахборот технологиялари соҳасида- учун очиқ мамлакатдир”, деб таъкид-
ган мақола муаллифи. — Ўзбекистон ги жаҳон миқёсида эътироф ва қўл- лайди “Ар-Риёд” газетаси.
Мақолада томонлар иқтисодий маз- давлат бошқаруви тизимининг сама- лаб-қувватлашга сазовор бўлган энг
мунда имзоланган келишувлар асо- радорлигини ошириш, иқтисодиётни муҳим ташаббуслари қаторига 2020 “Дунё” АА
сида иқтисодий, савдо ва сармоявий ривожлантириш ва ижтимоий соҳани йил 10 ноябрь куни бўлиб ўтган Шан- Жидда
ҳамкорликни ривожлантиришга алоҳи- такомиллаштириш билан боғлиқ барча хай ҳамкорлик ташкилоти саммитида
да эътибор қаратаётгани қайд этилган.
Айни пайтда Ўзбекистон ва Саудия
Давр нафаси 32022 йил 18 август, 167-сон
ªзбекистон Республикаси муста¯иллигининг 31 йиллигига
АЁЛГА ¥УРМАТ ВА Э¥ТИРОМ
фаровон ва файзли ³аётимизга муста³кам пойдевордир хотин-қизлар сонини 30 фоизга етказиш каби
муҳим масалалар ўз ифодасини топган.
Малика ҚоДИрХоноВа, ҲУҚУҚИЙ ВА ИНСТИТУЦИОНАЛ Юртимизда “хотин-қизлар ва эркаклар учун
олий Мажлис Сенатининг АСОСЛАР ТУБДАН тенг ҳуқуқ ҳамда имкониятлар кафолатлари Учинчи йўналиш — ижтимоий ҳимояга
Хотин-қизлар ва гендер тенглик тЎғрисида”ги, “хотин-қизларни тазйиқ ва муҳтож хотин-қизларни қўллаб-қувватлаш
масалалари қўмитаси раиси ТАКОМИЛЛАШТИРИЛДИ зЎравонликдан ҳимоя қилиш тЎғрисида”ги, мақсадида:
“фуқароларнинг реПродуктив саломатлигини
Бошланиши 1-бетда Мамлакатимизда аёл қадрини юксалтириш сақлаш тЎғрисида”ги қонунлар қабул қилинди. 14 минг хотин-қизга турар жой ижара тўлови
борасидаги кенг қамровли ислоҳотлар, албат- қонун ҳужжатларининг мажбурий гендер-ҳуқуқий бўйича компенсациялар тўлаш, 12 минг хотин-қиз-
Ҳар қандай ижтимоий тузилма асосида реп- та, бу борада ҳуқуқий асослар яратилгани ва та- эксПертизаси жорий этилди. ни ижтимоий ижара шартлари асосида ижтимоий
родуктив имкониятлари билан бир қаторда янги комиллаштириб борилгани билан ҳал қилувчи уй-жойларга жойлаштириш;
авлод шаклланиши ва ривожланишида ҳам аёл- аҳамиятга эгадир. Хусусан, Конституциямизнинг оширишга қаратилган комплекс чора-тадбирлар ривожлантириш, аҳоли бандлигини таъминлаш,
ларнинг ўрни беқиёс. Жамиятда хотин-қизлар ва 46-моддасида “Хотин-қизлар ва эркаклар режаси тасдиқланди. камбағалликни қисқартириш бўйича аёллар ма- уй-жойга муҳтож, нотурар жойларда яшайди-
эркаклар учун тенг ҳуқуқ ҳамда имкониятлар кафо- тенг ҳуқуқлидирлар” дея белгилангани гендер салалари билан алоҳида ва манзилли ишлаш ган, “Аёллар дафтари”га киритилган 6 минг хо-
латларини таъминлашнинг асосий тамойиллари тенгликни таъминлаш, хотин-қизларнинг жамият 2030 йилгача бўлган даврда БМТ Глобал кун мақсадида хотин-қизлар фаоли лавозими жорий тин-қизга бир марталик моддий ёрдам кўрсатиш;
мавжуд бўлиб, булар қонунийлик, демократизм, ва давлат бошқарувидаги ролини ошириш бора- тартибининг Барқарор ривожланиш мақсадлари- қилинди. Ҳудудлардаги хотин-қизлар тадбиркор-
хотин-қизлар ва эркаклар тенг ҳуқуқлилиги, сидаги тизимли ислоҳотлар учун бош ҳуқуқий асос ни изчил амалга ошириш бўйича тизимли ишлар- лигини ривожлантиришда, уларга жамиятда ўз “Аёллар дафтари”га киритилган, ёлғиз, эҳтиёж-
жинс бўйича камситишга йўл қўйилмаслиги, бўлиб хизмат қилмоқда. ни ташкил этиш мақсадида Вазирлар Маҳкама- ўрнини топишда ёрдам бераётган Хотин-қизлар манд камида 100 минг хотин-қизга бир марталик
очиқлик ва шаффофликдир. сининг 2022 йил 21 февралдаги қарори билан тадбиркорлик маркази ҳам тадбиркорлик фаолия- моддий ёрдам кўрсатиш;
Сўнгги йилларда хотин-қизларнинг ҳуқуқ ва қо- тасдиқланган “2030 йилгача бўлган даврда ти билан шуғулланмоқчи бўлган аёллар учун чи-
Дунё мамлакатлари қаторида ва халқаро ҳам- нуний манфаатларини таъминлаш, жамиятдаги ро- барқарор ривожланиш соҳасидаги миллий накам кўмакчи бўлиб хизмат қилмоқда. 30 минг хотин-қизга уларнинг таъмирталаб
жамиятда муносиб ўринга эга бўлган Ўзбекис- лини кучайтириш, оила институтини қўллаб-қувват- мақсад ва вазифалар”нинг 5-мақсади — Гендер уй-жойларини таъмирлаш учун қурилиш мате-
тоннинг давлат ва жамият сифатидаги тарақ- лашга қаратилган комплекс чора-тадбирлар янги тенгликни таъминлаш ва барча хотин-қизларнинг ЖАМИЯТ ТАРАҚҚИЁТИДАГИ риаллари олиб бериш ва таъмирлаш ишларини
қиёти силсиласида аёлнинг ўрни, унинг сиёсий ва сифат босқичига кўтарилди. Ўзбекистон хотин-қиз- ҳуқуқ ва имкониятларини кенгайтириш мамлака- МУҲИМ МЕЗОН амалга ошириш;
ҳуқуқий маданияти алоҳида аҳамият касб этади. ларни ҳар қандай камситиш ва таҳқирлашлардан тимизда хотин-қизлар ва эркакларнинг тенг ҳуқуқ
Бугунги глобаллашув жараёнида янги авлоднинг ҳимоя қиладиган барча асосий халқаро ҳужжатлар- ҳамда имкониятларини таъминлашга қаратил- Бугун юртимизда хотин-қизларни қўллаб-қув- 84 минг 333 аёлни бепул чуқурлаштирилган
турли шароитга нисбатан фаол фуқаролик пози- га қўшилди. Бунда Оналикни муҳофаза қилиш ган ислоҳотлар билан ҳамоҳанг. Ушбу мақсадни ватлаш, уларнинг ҳуқуқ ва қонуний манфаат- тиббий кўрикдан ўтказиш;
циясини шакллантириш масаласида хотин-қиз- тўғрисидаги Женева конвенцияси, Хотин-қиз- амалга ошириш доирасида хотин-қизларни камси- ларини таъминлаш масаласи давлат сиёсати-
ларнинг ўрни ва роли ҳар қачонгидан-да муҳим. ларнинг сиёсий ҳуқуқлари тўғрисидаги ҳамда тишнинг барча шаклларига барҳам бериш, уларга нинг асосий ва устувор йўналишлари қаторида 12 минг 919 аёлнинг ташкилотлар ва касаба
Шу боис, ислоҳотларнинг асосий мазмуни ҳам Хотин-қизлар ҳуқуқлари камситилишининг нисбатан зўравонлик, шу жумладан, одам савдо- алоҳида белгиланганига бу борада амалга оши- уюшмалари санаторийларида даволанишини
хотин-қизларнинг янги ғоя ва ташаббуслар би- барча шаклларига барҳам бериш тўғрисидаги си, жинсий эксплуатация ҳамда эксплуатациянинг рилаётган ислоҳотлар ва саъй-ҳаракатлар сама- ташкил этиш;
лан чиқишини қўллаб-қувватлаш, юртимиздаги Нью-Йорк конвенциялари, БМТнинг трансмиллий бошқа шаклларини тугатиш, эрта никоҳлар ва расидан ҳам гувоҳ бўлиб турибмиз. 2022–2026
ўзгаришлар ва ижтимоий-сиёсий жараёнларда уюшган жиноятчиликка қарши конвенциясини зўрлаб никоҳлаш ҳолатларига йўл қўймаслик чо- йилларда хотин-қизларнинг мамлакат иқтисодий, “Аёллар дафтари” тизими орқали ижтимоий
уларнинг фаол иштирокини таъминлашдан ибо- тўлдирувчи одам савдосининг, айниқса, аёллар ралари кўрилди. Шунингдек, хотин-қизлар сиё- сиёсий ва ижтимоий ҳаётининг барча жабҳала- ҳимояга муҳтож, ишсиз 300 минг хотин-қиз банд-
рат. Зеро, инсон қадрини улуғлаш, аввало, аёл- ва болалар савдосининг олдини олиш ҳамда сий, иқтисодий ва ижтимоий ҳаётнинг барча рида фаоллигини ошириш бўйича Миллий дас- лигини таъминлаш каби устувор вазифалар бел-
га ҳурмат ва эҳтиром, мўътабар оналаримизни унга чек қўйиш ва унинг учун жазолаш ҳақида- босқичларида ҳар томонлама иштирок этишини турни 2022-2023 йилларда амалга оширишга гиланди.
эъзозлаш, мунис опа-сингилларимизни қадр- ги баённомаси каби халқаро ҳужжатларни мисол ҳамда қарор қабул қилишда етакчилик қилиш учун қаратилган комплекс чора-тадбирлар режасида
лаш орқали рўёбга чиқади, десак айни ҳақиқат- қилиб келтириш мумкин. тенг имкониятларни, репродуктив саломатликни назарда тутилаётган янгиликлар фикримизни тў- Тўртинчи йўналиш — оила институтини
ни айтган бўламиз. асраш соҳасида умумқамровли тиббий-санитария лиқ тасдиқлайди. Хусусан, 6 та асосий йўналиш мустаҳкамлаш мақсадида:
Юртимизда “Хотин-қизлар ва эркаклар учун ёрдами кўрсатиш учун соғлиқни сақлаш хизматла- ва 112 та банддан иборат бўлган чора-тадбирлар
Бугунги кунда Янги Ўзбекистонда Учинчи тенг ҳуқуқ ҳамда имкониятлар кафолатлари ридан умумий фойдаланишни таъминлаш ва шу режасида мамлакат иқтисодий, сиёсий ва ижти- ҳар йили режа-жадвал асосида нотинч ва кам
Ренессанс пойдеворини бунёд этиш сари дадил тўғрисида”ги, “Хотин-қизларни тазйиқ ва зўра- каби 9 та вазифа белгиланди. Ушбу вазифаларни моий ҳаётининг барча жабҳаларида хотин-қизлар таъминланган мингта оилани ички туристик саё-
қадамлар қўймоқдамиз. Бинобарин, мамлакати- вонликдан ҳимоя қилиш тўғрисида”ги, “Фуқа- бажариш мақсадида Олий Мажлис Сенати томо- фаоллигини оширишга қаратилган, илгари жаҳон ҳатга имтиёзли юбориш;
мизда кечаётган ислоҳотлар аёлларнинг бахти роларнинг репродуктив саломатлигини сақлаш нидан 2030 йилга қадар Ўзбекистон Республи- мамлакатлари амалиётида кузатилмаган, Янги
асосига қурилмоқда, десак адашмаган бўламиз. тўғрисида”ги қонунлар қабул қилинди. Қонун касида гендер тенгликка эришиш стратегияси Ўзбекистоннинг ўзига хос тажрибасига асос бўла- оилавий ажралишларнинг олдини олишда ме-
ҳужжатларининг мажбурий гендер-ҳуқуқий экс- тасдиқланди. диган қуйидаги янгиликлар ўз аксини топди: диаторлик институтининг ролини кучайтириш;
Сир эмаски, янги Уйғониш даври, аввало, пертизаси жорий этилди. Ўзбекистоннинг 2030 йилгача мўлжалланган демо-
илм-фан тараққиётига, миллий маънавият мус- Саъй-ҳаракатларнинг мантиқий давоми сифа- Биринчи йўналиш — хотин-қизларнинг график барқарорлик концепциясини ишлаб чиқиш;
таҳкамлигига боғлиқдир. Бу ўткир ҳақиқатни чуқур Аёлларни қўллаб-қувватлаш масалаларида тида Янги Ўзбекистоннинг тараққиёт стратегия- ҳуқуқ ва қонуний манфаатларини ҳимоя қи-
ҳис қилган ҳолда хотин-қизларнинг таълим ва давлатимиз раҳбарининг бевосита ташаббуси сида хотин-қизларнинг ҳуқуқ ва қонуний манфаат- лиш мақсадида: “Демография” миллий порталини яратиш
илм-фан билан шуғулланиши учун янги имкони- билан 30 дан ортиқ фармон ва қарор ҳамда ҳу- ларини рўёбга чиқаришга доир қатор мақсад ва ҳамда мазкур соҳада фаолият юритаётган олим-
ятлар яратиб берилмоқда. Жамиятда аёлларни кумат қарорлари қабул қилинди. Биргина жорий вазифалар назарда тутилди. Жумладан, Тарақ- қонунчиликда “хотин-қизларни таъқиб этиш” ларнинг ютуқлари ва ишланмаларини ёритиб бо-
илм-фанга руҳлантириш мақсадида янги меха- йилнинг март ойида Президентимизнинг “Оила қиёт стратегиясининг 5 та мақсадида хотин-қиз- тушунчасининг ҳуқуқий таърифини ишлаб чиқиш, риш каби долзарб вазифалар назарда тутилди.
низм — “Олима аёллар жамияти” тузилгани ва хотин-қизлар билан ишлаш, маҳалла ва нуро- лар масаласига оид вазифалар белгиланган. ўқувчи-ёшларга нисбатан жисмоний тазйиқ ўтказ-
ҳамда унинг фаолиятини қўллаб-қувватлаш ва нийларни қўллаб-қувватлаш тизимини такомил- “Хотин-қизларни қўллаб-қувватлаш, уларнинг ганлик, зўравонлик содир этганлик учун маъмурий Бешинчи йўналиш — хотин-қизлар ораси-
янада рағбатлантириш учун давлат бюджети- лаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги, “Оила жамият ҳаётидаги фаол иштирокини таъмин- жавобгарлик белгилаш, узоқ муддатга чет давлат- да жиноятчилик ҳамда ҳуқуқбузарликларнинг
дан 50 миллиард сўм ажратилгани барча хотин- ва хотин-қизларни тизимли қўллаб-қувватлашга лаш” деб номланган 69-мақсадда жамиятда ларга чиқиб кетаётган ота-оналар томонидан фар- олдини олиш мақсадида:
қизларнинг олима бўлишга интилишини янада доир ишларни янада жадаллаштириш чора-тад- хотин-қизларга тазйиқ ва зўравонликка нисбатан зандига васий ёки ҳомий тайинлашнинг мажбурий
кучайтириши айни ҳақиқат. Ушбу ислоҳотлар, бирлари тўғрисида”ги фармонлари ҳамда “Оила муросасизлик муҳитини яратиш, хотин-қизларнинг тартибини белгилаш; хотин-қизлар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш бора-
Президентимиз таъкидлаганидек, азал-азалдан ва хотин-қизлар давлат қўмитаси фаолиятини ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини таъминлаш сида фуқаролик жамияти институтлари ролини
халқимизда шаклланган “Битта қиз болани ташкил этиш тўғрисида”ги қарори имзоланди. кўзда тутилган. Болаларга алимент ундириш ва оилани таъ- ошириш; вояга етмаган қизлар билан ишлашда
ўқитсангиз — бутун оилани ўқитган бўла- минлашнинг бошқа шаклларининг халқаро тар- “Оила — маҳалла — таълим муассасаси” ҳамкор-
сиз”, деган ҳақиқатнинг бугунги кунда том маъно- Мазкур норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар қуйидаги Тараққиёт стратегиясини “Инсон қадрини тиби тўғрисидаги Гаага конвенциясига қўшилиш, лик механизми самарадорлигини ошириш;
да ўз ифодасини топаётганидан далолатдир. ижобий жиҳатлари билан алоҳида аҳамиятга эга. улуғлаш ва фаол маҳалла йили”да амалга оши- хотин-қизларнинг меҳнат ҳуқуқлари таъминлан-
Биринчидан, оила ва хотин-қизлар билан про- ришга оид Давлат дастурининг 221-, 232-, 253-, ганлик ҳолатини ўрганиш; профилактик ҳисобда турган хотин-қизлар билан
Ҳеч шубҳасиз, аёлларнинг жамият ва давлат фессионал тарзда ишлашга ихтисослаштирил- 254-, 307-, 308-, 338-вазифалари бевосита юқори- якка тартибдаги профилактик ишларни амалга оши-
ишларини бошқаришдаги иштирокини тўлақонли ган янги давлат органи — Оила ва хотин-қизлар да қайд этилган мақсадларни рўёбга чиқаришга хўжалик ҳисобидаги корхона ва ташкилотлар- риш каби амаллар янги босқичга кўтарилмоқда.
таъминлаш, уларни ижтимоий-иқтисодий ҳамда давлат қўмитаси ташкил этилди. Иккинчидан, хо- қаратилган. да расмий ишловчи аёлларга ҳомиладорлик ва
ҳуқуқий жиҳатдан қўллаб-қувватлаш борасидаги тин-қизларни қўллаб-қувватлаш, уларнинг ҳуқуқ ва туғиш нафақаси тўлаш тизимини яратиш, жазо- Олтинчи йўналишда эса чора-тадбирлар ре-
ислоҳотлар юртимизда гендер тенгликни ва тенг қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш соҳасидаги Аёллар борасида амалга оширилган саъй- ни ижро этиш муассасаларидан озод этилади- жасида назарда тутилган юқоридаги устувор вази-
ҳуқуқлиликни таъминлашдаги ижтимоий адолат ягона давлат сиёсатининг асосий йўналишлари ҳаракатларнинг бугунги самараси ушбу соҳадаги ган хотин-қизларнинг оилаларидаги ижтимоий- фаларни самарали бажариш, уларнинг изчилли-
намунасидир. Бир сўз билан айтганда, аёллар- белгилаб берилди. Учинчидан, хотин-қизлар би- институционал асосларни тубдан такомиллашти- маънавий муҳитни шакллантиришга кўмаклашиш; гини таъминлаш ва бу борада кучли мониторинг
нинг тақдири, бугуни ва келажаги учун давлат лан ишлашнинг янги механизми — маҳаллалар- риш билан узвий боғлиқ. Мустақилликнинг илк юритишнинг ташкилий механизмлари белгилан-
сиёсати даражасидаги юксак эътибор ифодаси да хотин-қизлар билан мақсадли ва манзилли даври — демократик ислоҳотлар бошланиши- Хотин-қизларни камситишнинг барча шакл- ди. Мазкур ҳолат хотин-қизларнинг чинакам бахт-
бўлган бундай шароит ва имтиёзлар мамлакати- тартибда ишлаш амалиёти йўлга қўйилди. Тўр- да гендер тенглик масаласи ва аёлларнинг жа- ларига барҳам бериш тўғрисидаги, Оналикни ли ҳаёт кечириши, оила ва жамиятда мустаҳкам
миз тарихида ҳали бўлмаган. Бугун опа-сингил- тинчидан, хотин-қизлар ҳуқуқларини таъминлаш миятдаги роли нақадар муҳим экани 1991 йил- муҳофаза қилиш тўғрисидаги ва Бола ҳуқуқлари ўрин эгаллаши учун янги имкониятлар яратили-
ларимиз қалбида жўш ураётган шукроналик ва ҳамда уларни тазйиқ ва зўравонликдан ҳимоя даёқ алоҳида давлат тузилмаси — Хотин-қизлар тўғрисидаги конвенциялар асосида қабул қилин- шига хизмат қилиши, шубҳасиз.
миннатдорлик ҳисси амалий фаолиятимизга кў- қилиш мақсадида янги ҳуқуқий механизмлар — қўмитаси шакллантирилиши билан яна бир бор ўз ган қонунчилик ҳужжатлари ижросини ўрганиш ва
чиб, ҳар бир соҳада юксак натижаларга эришиш- прокуратура органларининг ушбу соҳадаги қо- тасдиғини топган. бошқа масалалар белгиланган. Жорий йил 4 март куни Президентимиз ишти-
га руҳлантирмоқда. Зеро, юртимизда аёлларнинг нунчилик ижроси устидан назорати жорий этил- рокида хотин-қизлар масалаларига бағишлаб
қадди ва қадри баланд, эъзоз ва эҳтиромдан руҳи ди. Бешинчидан, хотин-қизларга таълим олиши, Сўнгги йилларда бу йўналишдаги институцио- Иккинчи йўналиш — хотин-қизларнинг ўтказилган видеоселекторда қизлар таълими
тетикдир. илмий-ижодий фаолият билан шуғулланиши учун нал асослар тубдан такомиллаштирилиб, Олий иқтисодий, ижтимоий ва сиёсий фаоллигини учун бир қанча имтиёзлар ҳақида сўз юритилиб,
давлатнинг янги кафолатлар ва имтиёзлар паке- Мажлис Сенати ҳузурида Хотин-қизлар ва ген- ошириш мақсадида: янги ўқув йилидан бошлаб магистратурада ўқиёт-
ти жорий этилди. Олтинчидан, хотин-қизларнинг дер тенглик масалалари қўмитаси ташкил ган қизларнинг контракт пули тўлиқ бюджетдан қоп-
тадбиркорлик фаолиятини қўллаб-қувватлаш, этилди. Хотин-қизларни қўллаб-қувватлаш 2022 йилда 140 минг, 2023 йилда 150 минг хо- лаб берилиши (23 минг қизга 200 миллиард сўм),
уларнинг муносиб турмуш кечиришига кўмакла- давлат мақсадли жамғармаси жорий қилинди тин-қизни ишга жойлаштириш чораларини кўриш, ҳар йили 50 қизни нуфузли хорижий олийгоҳларга
шишни назарда тутувчи амалдаги механизмлар ва Президентнинг 2022 йил 1 мартдаги фармони 2022 йилда 66 минг, 2023 йилда 74 минг хотин-қиз- бакалавр ва 10 нафарини магистратурага юбориш
такомиллаштирилди. Еттинчидан, хотин-қизлар билан Оила ва хотин-қизларни қўллаб-қувватлаш ни ҳақ тўланадиган жамоат ишларига жалб қилиш борасида муҳим амалий ташаббуслар илгари су-
соғлиғини сақлаш, уларга хос бўлган касаллик- давлат мақсадли жамғармаси сифатида қайта орқали уларнинг бандлигига кўмаклашиш; рилди. Шунингдек, ҳар бир вилоятда эҳтиёжманд
ларни барвақт аниқлаш ва олдини олиш, оналик- ташкил этилди. Сенат Раиси Танзила Норбоева оила вакиллари, ота ёки онасини йўқотган 150
ни муҳофаза қилишга қаратилган янги тизим йўлга бошчилигида дастлаб Республика хотин-қизлар 2022 йилда 17 минг 62, 2023 йилда 19 минг 20 қизнинг (жами 2,1 минг) таълим контракт пулини
қўйилди. Саккизинчидан, хотин-қизлар билан му- жамоатчилик кенгаши иш бошлаган бўлса, ке- хотин-қизга субсидиялар ажратиш, республика ва маҳаллий бюджетдан тўлаб бериш, ёш фарзанди
лоқот қилишнинг янги механизмлари ва самарали йинчалик Хотин-қизларнинг жамиятдаги роли- ҳудудларда “Етакчи аёллар мулоқоти” платфор- бор талаба қизларга масофавий ўқишга шароит
платформаларига асос солинди. ни ошириш, гендер тенглик ва оила масалала- масини ташкил этиш; яратиш, докторантура йўналишида хотин-қизлар
ри бўйича республика комиссияси тузилди. учун ҳар йили камида 300 тадан мақсадли квота
“Оила ва хотин-қизларни тизимли қўллаб-қув- Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузури- ажратиш, ҳар йили хотин-қизлар талаба бўлиши
ватлашга доир ишларни янада жадаллаштириш Бундан ташқари, жаҳон тажрибасида биринчи даги Давлат бошқаруви академияси магистрату- учун квотанинг камида 50 фоизи аниқ фанлар, тех-
чора-тадбирлари тўғрисида”ги фармон билан марта ҳар бир маҳаллада тадбиркорликни расига номзодларни тавсия этишда хотин-қизлар ника ва ҳуқуқшунослик йўналишлари учун мақсад-
2022–2026 йилларда хотин-қизларнинг мамлакат сонини магистратурада ўқишга тавсия этилган ли ажратилиши айтилди. Қолаверса, янги ўқув йи-
иқтисодий, сиёсий ва ижтимоий ҳаётининг барча номзодлар умумий сонининг 30 фоизигача, “Бир лидан бошлаб олийгоҳ, техникум ва коллежларда
жабҳаларида фаоллигини ошириш бўйича Мил- миллион дастурчи” лойиҳасида иштирок этадиган ўқиётган қизларга таълим контрактларини тўлаш
лий дастур ҳамда уни 2022-2023 йилларда амалга учун илк марта 7 йил муддатга фоизсиз кредит бе-
риш белгилаб берилгани бу борадаги ислоҳотлар
жараёнини янада юқори босқичга олиб чиқди.
Охирги йиллардаги ислоҳотлар натижаси
ўлароқ, миллий парламентимизда хотин-қизлар
сони БМТ томонидан белгиланган тавсиялар-
га мос даражага етиб, 32 фоизни ташкил этди.
Хотин-қизларнинг тадбиркорлик соҳасидаги улу-
ши 35 фоиз ва олий таълимда 46 фоиздан юқори.
Давлат бошқарувида 1,5 мингга яқин мутахассис
хотин-қиз турли даражадаги раҳбарлик лавозим-
ларида фаолият юритиб, тизимда аёлларнинг
улуши 33 фоизни ташкил этмоқда ва бу кўрсаткич
жадал суръатда ошиб бормоқда.
Ижтимоий ҳимоя тизимида мутлақо янги йўна-
лиш — хотин-қизлар муаммоларини ўрганиб, ҳал
этиш учун “Аёллар дафтари”, “Ёшлар дафтари” ва
“Темир дафтар” жорий этилди. “Аёллар дафта-
ри” асосида сўнгги 3 йил давомида 400 мингга
яқин хотин-қизнинг бандлиги таъминланди. Эҳти-
ёжманд аёлларнинг уй-жой таъминоти, яшаш ва
меҳнат шароитларини яхшилаш, даромадларини
ошириш бўйича тизимли чора-тадбирлар амалга
оширилмоқда.
Аёллар саломатлигига давлатимиз томонидан
алоҳида эътибор қаратилмоқда. Чунки жамият
соғломлиги, аввало, хотин-қизларнинг қанчалик
соғлом экани билан тавсифланади. Президенти-
миз таъкидлаганидек, “…она ва бола соғлиғига
эътибор — жамиятга, келажакка эътибордир”.
Шу мақсадда 2021 йилдан бошлаб ҳомиладор
аёлларга ва 15 ёшгача болаларга 7 турдаги вита-
мин, болалар учун паразитар касалликларга қар-
ши дори-дармонни бепул тарқатиш тизими йўлга
қўйилди. Ушбу тадбирларда 2021 йилда 11 мил-
лион аёл қамраб олингани таҳсинга сазовор.
Мухтасар айтганда, жамиятда аёл қадр-қимма-
ти, ҳуқуқ ва эркинликларини ҳимоя қилиш бораси-
да давлат бош ислоҳотчи сифатида намоён бўл-
моқда. Зотан, жамиятда хотин-қизларнинг ҳуқуқ
ва манфаатларини ифода этиш, давлат ва жами-
ят муносабатларида аёлларнинг ўрни ва ролини
янада ошириш, уларнинг сиёсий, ҳуқуқий, ижти-
моий соҳаларда манфаатларини ҳимоя қилиш
масаласи Янги Ўзбекистонда Учинчи Ренессанс
авлодини шакллантиришнинг асосий шартлари-
дан бири ҳисобланади.
4 2022 йил 18 август, 167-сон Шукуҳ
Шукрона
КЎНГЛИМДАН ГУЛ УЗИБ
ТА++ИМ КЕЛАДИ
Бир ҳақиқат бор, ўзбек ва қорақалпоқ
Қаллибек каМаЛоВ, халқларининг тили, дини, маданияти 2017 йилнинг мамлакатимизда “Халқ ниш йўлини бугун бутун дунё эътироф юзага келган экологик ҳалокат оқибат- ***
меҳнат фахрийси, бир. Айниқса, қорақалпоқ халқининг улуғ билан мулоқот ва инсон манфаатла- этмоқда. Қорақалпоғистонга алоҳида ларини юмшатиш, жаҳон ҳамжамияти- Мен бу йил 97 ёшга қадам қўйдим.
“Эл-юрт ҳурмати” ордени шоири Бердақ бобомизнинг “Навоийдан ри йили” деб номланиши бежиз эмас. эътибор қаратилиб, барча соҳаларда нинг эътиборини шу муаммога қаратиш, Умрим давомида кўп воқеаларни бошим-
соҳиби савод очдим” деган мисралари ўзбек Зотан, халқ манфаатини барча нарса- жадаллик билан олиб борилаётган қорақалпоқ халқини ҳар томонлама дан кечирдим, кўп инсонлар билан ишла-
ва қорақалпоқ халқларининг адабиёти, дан устун қўйиш — бу юрт етакчисининг амалий ишлар, кўнгилни қувонтиради- қўллаб-қувватлаш бўйича амалга оши- дим, ҳамфикр, маслакдош бўлдим. Ёши
Бошланиши 1-бетда маданияти узоқ йиллар ҳамоҳанг ривож- энг эзгу мақсади. Шу мақсадни амалга ган бунёдкорлик ишлари бўй кўрсатди. раётган ишларини халқимиз ҳеч қачон улуғ оқсоқоллар насиҳатини тингладим,
ланганини яна бир бор исботлайди. ошириш учун Тошкентда, Қорақалпоғис- Бугун Нукус шаҳри таниб бўлмас дара- унутмайди. аччиқниям, ширинниям тотдим. Ёмондан
Жаҳон ҳамжамияти сафидаги ўрнини тонда, вилоятларда Президент Халқ жада ўзгарди. Илгари шаҳарда битта қочиб, яхшидан ибрат олишга интил-
тобора мустаҳкамлаётган Ўзбекистонда Қирғиз халқининг буюк адиби Чингиз қабулхоналари ташкил қилинди. Қабул- олий ўқув юрти фаолият юритган бўл- Қайтадан ташкил этилган Бўзатов ту- дим. Кўп эътиборли ишларда фаолият
130 дан ортиқ миллат ва элат вакиллари Айтматов ўзбек халқи тўғрисида кўп хоналарга мурожаат қилган фуқаролар- са, ҳозир улар сони ўндан ошиб кетди. мани ҳам тубдан янги қиёфага эга бўл- юритдим, обрў-эътиборга, шон-шуҳратга
тинч-тотув яшаб, меҳнат қилиб келмоқда. ажойиб фикрлар билдирган. Хусусан, нинг муаммоларига қулоқ солиб, уларни Президентимиз таклифи, қўллаб-қув- моқда. Туманда чорвачиликни ривож- эришдим. Юрт бошқариб юрган кунла-
Улар халқ хўжалигининг турли соҳалари- ўзбек халқининг маданияти, Марказий ижобий ҳал этиш йўлга қўйилди. Халқ ватлаши билан Нукус шаҳрида кон- лантириш янги босқичга кўтариляпти. римда халқимиз билан ёндош бўлишга
да ҳамжиҳатликда хизмат қилиб, мам- Осиё халқларига кўрсатган улкан таъ- ва ҳукумат елкадош бўлди. Бу тадбир- серваториянинг ташкил топиши, унда Бундай катта ўзгаришлар ҳамда янгила- интилдим. Кўп қийинчиликлар, булут-
лакатимизнинг ижтимоий-иқтисодий ри- сири Византиянинг рус халқига кўрсат- лар мамлакатимиз раҳбари таъкидлага- минглаб иқтидорли ёшлар таълим ола- нишларни Нукус шаҳри, Тахтакўпир, Қон- ли кунларниям бошимдан ўтказдим.
вожига муносиб ҳисса қўшмоқда. ган таъсири билан баробар, ўзбек халқи нидек, инсон давлат учун эмас, давлат ётгани ҳам қорақалпоқ маданияти ва ликўл, Элликқалъа ва бошқа туманлар Иш фаолиятим даврида ғалабалар ҳам,
илгари ҳам, бугун ҳам бизнинг сўйлар инсон учун хизмат қилишини кўрсатди. санъатига бўлган юксак ҳурмат ва эъти- мисолида ҳам кўплаб учратиш мумкин. хато-камчиликлар ҳам бўлди.
Президентимиз Шавкат Мирзиёев сўзимиз, Шарқдаги савлотимиз, дея таъ- бор ифодасидир. “Кўп яшаган билмайди, кўпни кўрган
ўз нутқларининг бирида “Барчамиз учун кидлаган эди. Президентимиз келажакни чуқур ўй- Президентимиз ташаббуси билан билади” деганларидек, кўп даврлар,
Ватан ягона. Бизни ягона, улуғ бир мақ- лаб, халқ хўжалигининг, жамиятимизнинг Юртимизда инсон қадри том маънода 2017–2021 йилларда Қорақалпоғистон воқеаларни бошдан ўтказганим тўғри
сад бирлаштиради. У ҳам бўлса дав- Тарихга назар солсак, ўзбек халқи раҳ- барча соҳалари бўйича ҳозирги замонга улуғланмоқда. 2020 йилда дунё мамла- Республикасининг иқтисодий ва ижти- хулосалар чиқаришимга асос бўлди деб
латимизнинг тинчлиги, Ватанимизнинг барлари мамлакат ривожи йўлида кўп та- хос вазифаларни аниқлаб, муҳим фар- катларини ларзага солган коронавирус моий ривожланишида улкан ўзгаришлар айтсам бўлади. Бу гапларни ҳижжалаб
ривожи, халқимизнинг фаровонлигидир. рихий ишларга бошчилик қилган. Масалан, монлар, қарорлар қабул қилди. пандемияси шароитида давлатимиз рўй берди. Республика бюджети 2,5 ма- айтишдан мақсадим — бошдан ўтган шу
Барчамиз биргаликда Янги Ўзбекистон Усмон Юсупов Иккинчи жаҳон уруши да- раҳбари халқимизни асраб қолиш учун ротаба ўсиб, 3 триллион 400 миллиард тажрибага таяниб, юртимга, халқимга,
ва Янги Қорақалпоғистонни, албатта, вом этаётган 1943 йилнинг февраль ойида Шу ўринда Шавкат Миромонович- бор имкониятни ишга солди. Янги ши- сўмни ташкил қилди. Ялпи ички маҳсулот айниқса, ёшларга яхши тилаклар тилаб,
бирга қурамиз”, деганди. Ўзбекистон Фанлар Академиясини ташкил нинг Қорақалпоғистонга доимий диққат- фохоналар қуриб, чет элдан замонавий етиштириш 2016 йилга таққослаганда насиҳатлар айтгим келади. Мен улуғ
этди. Москва, Санкт-Петербург ва бошқа эътиборини, меҳрини алоҳида таъкид- тиббий асбоб-ускуналар, дори воситала- 31,7 фоизга ўсди. Қурилиш ишлари 2,4 бўлай, кичик бўлай, хизматда бўлай —
Шу ўринда ўзбек ва қорақалпоқ шаҳарлардан йирик олимларни чақириб, лаб ўтиш жоиз. У Президент бўлиб ри олиб келинди, энг асосийси, бу ишга марта кўпайди, саноат маҳсулоти ишлаб ҳамма вақт халқимни, юртимнинг бирли-
халқларининг урф-одатлари, ўлмас қад- ўзбекистонлик ёшларнинг илмий-тадқиқот сайланганидан кейин ўзининг дастлабки чиқариш 30,4 фоиз ортди. Кичик бизнес гини, фаровонлигини, бой дастурхонини,
риятлари, адабиёт ва санъати уйғун, ишларини олиб боришига йўл очиб бер- хизмат сафарини Қорақалпоғистондан хорижлик ва маҳаллий малакали ши- субъектлари сони 2,1 маротаба кўпайди. оиласининг омонлигини, соғ-саломатли-
азалий ҳамнафас эканлигини алоҳида ди. Шунингдек, уруш йилларида йирик бошлаб, барча муҳим вазифаларни фокорлар жалб этилди. гини ўйладим.
таъкидлаш зарур. Икки миллатга ҳам корхоналарни олиб келиб, Ўзбекистонни чуқур кўриб чиқди, тегишли ечимларни 2022–2026 йилларда Қорақалпоғис- Бизлар Амударё бўйларида кўп йил-
бирдек тегишли “Алпомиш”, “Гўрўғли” саноат марказига айлантирди. Тошкент, қабул қилди. У ўз сўзида “Мен ўзбек ва Пандемия туфайли АҚШдек тонни ривожлантириш учун махсус дас- лардан буён бирга яшаб келаётган қар-
достонлари болалигимиздан қалбимизга Самарқанд ва бошқа шаҳарларда 20 га қорақалпоқ халқининг фарзандиман” деб ривожланган мамлакатда ҳам ялпи турлар тузилмоқда. Бунинг натижасида дош ўзбек, қорақалпоқ, қозоқ, қирғиз,
қуйилган абадий қўшиқ ҳисобланади. яқин олий таълим муассасаларини ташкил таъкидлаши халқимизда катта фахр ва маҳсулот ишлаб чиқариш ҳажми 7 ялпи ички маҳсулот 1,5, экспорт 4 карра туркман халқлари илдизимиз ва тили-
қилиб, ёшларимизнинг илм ва касб-ҳунар ҳурмат туйғусини янада оширди. фоиз, Германияда 3 фоиз камайган ўсиши кутиляпти. Бюджетга тушум эса миз яқин, динимиз бир, яхши мулоқотда
Ибройим Юсупов: эгаллашига замин яратди. 1947 йилда пайтда Ўзбекистонда аҳоли учун қан- 1,4 баробар кўпаяди. яшаб, қиз олиб, қиз бериб, қуда-анда
Томиримизда туғишганлик Чоржўй — Қўнғирот темир йўлининг қу- Мамлакатимизда Президентимиз ча маблағлар ажратилмасин, ялпи бўлиб, қонимиз қўшилиб кетган. Бизлар-
рилиши эса ўлка ривожланишини жадал- ташаббуси билан Ўзбекистонни ривож- маҳсулот ишлаб чиқариш ҳажми 0,6 Мен фақат айрим кўрсаткичларга нинг барчамиз ягона мақсад — Ўзбекис-
қонимиз бор қотишган, лаштиришда жуда катта аҳамият касб этди. ланган юртга айлантириш бўйича жуда фоиз ўсди. Бу узоқни кўзлаб олиб бо- тўхталдим, холос. Аҳолининг ижтимоий тоннинг, Қорақалпоғистоннинг ривожла-
Ота-бобо бир нон топса, муҳим дастурлар ишлаб чиқилди. “Обод рилган ниҳоятда оқилона сиёсат сама- ҳаётини яхшилаш, ичимлик сув, ком- ниши, халқи яйраб-яшнаши учун ҳалол
Мамлакатимизга 24 йил давомида қишлоқ”, “Обод маҳалла” Давлат дас- расидир. мунал хизматлар, янги турар-жойлар, хизмат қиляпмиз.
бирга бўлиб тотишган... раҳбарлик қилган Шароф Рашидов ҳам турларининг қабул қилиниши ҳеч бир Айнан мамлакатимиз раҳбарининг мактаблар, болалар боғчаларининг Менинг истагим, аввало, барчамиз
— деб ёзган бўлса, Абдулла Орипов: жуда самарали фаолият олиб борди. мамлакатда кузатилмаган. У аҳолининг саъй-ҳаракати, ташаббуслари натижа- қурилишини оммалаштириш каби кўплаб бир одамнинг туғишган боласидек дўст,
У Қорақалпоғистонга катта ҳурмат би- яшаш шароитларини яхшилашга, маҳал- сида Қорақалпоғистон ҳам ривожла- йўналишларда эришаётган ютуқларимиз қардош бўлиб, метиндек бирликда, ҳам-
Мен ўзбек, сен эса қорақалпоқсан, лан муносабатда бўлиб, доимо амалий лаларни ижтимоий-иқтисодий ривожлан- нишнинг янги босқичига кўтарилди, ҳам бундан кам эмас. жиҳатликда яшашимиз лозим. Ҳар бири-
Турклар дунёсида сен ҳам урвоқсан, ёрдам беришга ҳаракат қилди. Респуб- тиришга қаратилган эзгу ишлар ҳисоб- деб айтишга тўла асос бор. Масалан, миз халқларимиз ўртасидаги дўстликка
Гар мен тупроқ бўлсам, ликамизни комплекс ривожлантиришга ланади. Бундай мисолларни кўплаб 2017–2021 йилларда Қорақалпоғистон Мана, ўтган қисқа вақт ичида мактаб- садоқатли бўлишимиз керак. Бу қон-қар-
алоҳида эътибор қаратди. Тахиатош келтириш мумкин. Республикасининг бюджети 2,5 баробар гача таълим, умумий ўрта таълим, олий дошлик, дўстликни кўзнинг қорачиғи-
сен ҳам тупроқсан ГРЭСи, Тахиатош тўғони, темир йўл тар- ортиб, 13 триллион 400 миллиард сўмни таълим, кўпгина ижтимоий соҳа объ- дек асраб-авайлашимиз, юрак тўрида
Ўзбекка азалий туғишган иним, моқлари ва асфальт йўлларини тез суръ- Барчамиз кейинги йилларда мамла- ташкил қилди. Шубҳасиз, бу кўрсаткич ектлари, ишлаб чиқариш корхоналари сақлашимиз керак. Дўстлик кучни жипс-
атда қуриш, Элликқалъа, Ёмбошқалъа катимизда рўй берган ва жадал давом республикамизнинг бундан буён ҳам фойдаланишга топширилди. Бу албатта, лаштиради, одамларни олдидаги қийин
деб қардошлигимизнинг илдизлари нақа- массивларини ўзлаштириш, адабиёт этаётган, тарихда бўлмаган беқиёс ривожланишига, янгиланишига хизмат халқимиз турмушида, юртимиз истиқбо- вазифаларни самарали ҳал қилишга ун-
дар чуқурлигини куйлаган. ва санъат, маданиятни ривожлантириш ўзгаришлар гувоҳи, иштирокчиси бўлиб қилади. лида муҳим ўрин эгаллайди. дайди. Бизлар ишлаган даврда бу одат-
бўйича кўплаб саъй-ҳаракатлар ташаб- турибмиз. Мамлакатимизнинг ривожла- Илгари Қорақалпоғистон аҳолисининг га айланганди. У қозоқ, бу туркман ёки
Юрт байроғини самога ҳилпиратган бускори бўлди. фақат 50 фоизи тоза ичимлик суви би- Президентимизнинг топшириғига ўзбек деган гаплар йўқ эди. Ҳозир ҳам
ўзбек ва қорақалпоқнинг мард йигитлари лан таъминланган бўлса, давлатимиз асосан, туманларимизни ижтимоий- Шавкат Мирзиёев юритаётган оқилона
икки дарё оралиғидаги жонажон диёри- Ўзбекистон мустақилликни қўлга раҳбари ўтган йилда Бўзатов туманида иқтисодий ривожлантириш мақсадида сиёсат туфайли ушбу яхши анъана, қад-
мизда бирдек азиз ҳисобланади. киритгандан кейин унинг Биринчи бўлиб ўтган сайловолди учрашувида Ўзбекистоннинг барча вилоятлари рият нафақат сақланиб келмоқда, балки
Президенти Ислом Каримов раҳбар- келгуси беш йилликда бу кўрсаткични 95 Қорақалпоғистон туманларига масъул янада мустаҳкамланмоқда.
Кейинги йилларда Қорақалпоғистонни лиги даврида ҳам Ўзбекистонимиз- фоизга етказиш масаласини илгари сур- қилиб бириктирилди. Бу тажриба ўзи- Дўстлик мавзуси ҳеч қачон ўчмайди-
ижтимоий-иқтисодий, моддий ва инно- да кўплаб кенг кўламли бунёдкор- ди. Президентимизнинг махсус қарори нинг ижобий натижасини беради, албат- ган, ҳеч қачон эскирмайдиган, ҳеч қачон
вацион жиҳатдан ҳар томонлама ривож- лик ишлари амалга оширилганини асосида 2020–2023 йилларда Қорақал- та. Бугун вилоятлар вакиллари алоҳида ўз қадр-қимматини йўқотмайдиган аба-
алоҳида таъкидлаш жоиз. Энг поғистонни ижтимоий-иқтисодий ривож- дастурлар асосида Қорақалпоғистонни дий мавзу. Шундай юксак тушунча ва
катта воқеалардан бири — мам- лантириш бўйича 13 триллион сўмдан ривожлантириш режаларини ҳаётга тат- эзгу истак билан яшаб, олға илгарила-
лакатимиз дон мустақиллигига зиёд ишлар олиб борилмоқда. биқ этяпти. шимиз зарур деб ўйлайман.
эришди. Қизилқумнинг ўртаси- Эслаб ўтадиган бўлсак, Орол денги- Ёшлар — фарзандларимиз юрт ке-
дан Хоразм ва Қорақалпоғистон- зи, Мўйноқ — бизнинг энг оғир, муаммо- Ибройим Юсуповнинг дўстлик ва лажаги, таянчи. Мамлакатнинг гуллаб-
га, Қамчиқ довонидан Фарғона ли дардларимиздан эди. Ҳозир Мўйноқ тотувликка бағишланган “Кўнгил — яшнаши кўп жиҳатдан уларга боғ-
водийсига, Бойсун тоғлари оша бутунлай янгидан қурилиб, аҳолининг кўнгилдан сув ичар” деган сатри бор. лиқ. Юртда бирлик бўлишига, халқлар
Термизга темир йўл ўтди. яшаш шароити яхшиланди, чиройли Президентимиз 2019 йилда Қорақал- дўстлигини мустаҳкам сақлашга
шаҳарга айланди. Қўнғиротдан Мўйноққа поғистонга сафари чоғида Мўйноқ ту- ёшлар доим эътиборли бўлиши ло-
Бугун эса Президент Шавкат 101 километрлик сув тармоғи тортилди. манида фаоллар билан учрашувда зим. Ҳар бир халқнинг анъаналари,
Мирзиёевнинг мамлакатимиз ривожи, Оролнинг қуришини жаҳон ҳамжамия- шоирнинг ушбу сатрига алоҳида тўхта- миллий хусусиятлари, тили ва бош-
халқ фаровонлиги йўлидаги улкан бун- ти аллақачон глобал муаммолардан либ ўтганди. 130 дан ортиқ миллат ва қа алоҳида фазилатларини ҳурмат
ёдкорлик ишлари жаҳон ҳамжамияти бири сифатида эътироф этган. Дав- элат вакиллари истиқомат қиладиган қилиш, уни қўллаб-қувватлаш лозим.
томонидан эътироф этилаётгани бу- латимиз раҳбари Бирлашган Миллат- Ўзбекистонимизда халқлар дўстлиги, Доно халқимизнинг шундай ривояти
тун халқимиз кўнглини кўтариб, чексиз лар Ташкилоти Бош Ассамблеясининг айниқса, ўзбек ва қорақалпоқ халқлари- бор: “Ризқи-насибадан, тўқчиликдан
қувонтирмоқда. 72-сессиясидаги нутқида жаҳон ҳамжа- нинг мангу дўстлиги улкан натижалар “қаерга борасан?” деб сўраса, у: “Бир-
миятининг эътиборини Орол муаммо- беришини англатади. ликли юртга бораман” деб жавоб бе-
Президентимиз 2016 йилнинг де- сига яна бир бор қаратди. Бугунги кунда рибди. “Кенгашли эл озмас, кенг кийим
кабрь ойида бўлиб ўтган сайловолди ушбу экологик ҳалокатнинг оқибатлари- тўзмас” деган нақл ҳам бор. Дўстликни,
учрашувини Қорақалпоғистондан бош- ни бартараф этишга қаратилган ҳара- бирликни асраган юрт урушдан, жан-
лади. Аниқроғи, Шуманай туманида катларни бирлаштириш Ўзбекистоннинг жалдан йироқ бўлади. Жанжал бир-
ташқи сиёсатидаги муҳим йўналишлар- ликни тўзитади, бирлик йўқ жойда эса
шавкат миромоновичнинг қорақалПоғистонга доимий дан бири қилиб белгиланди. барака бўлмайди. Улкан шоиримиз
диққат-эътиборини, меҳрини алоҳида таъкидлаб Ўтиш Президентимизнинг Мўйноқ тумани- Ибройим Юсупов яна бир шеърида
жоиз. у Президент бЎлиб сайланганидан кейин Ўзининг ни ижтимоий-иқтисодий ривожланти- “ушлашса полвонлар ёқа ушлашсин,
дастлабки хизмат сафарини қорақалПоғистондан риш тадбирларига қаратилган қарори ташлашса кўчқорлар калла ташлаш-
бошлаб, барча муҳим вазифаларни чуқур кЎриб туманда ичимлик сув муаммосига ечим син, уришса хўрозларгина уришсин,
чиқди, тегишли ечимларни қабул қилди. у Ўз сЎзида топишга, газ, электр таъминотини ях- одам уришган ер вайрона бўлар” деган
“мен Ўзбек ва қорақалПоқ халқининг фарзандиман” шилашга, ижтимоий соҳадаги барча мазмунда катта фикр айтган.
деб таъкидлаши халқимизда катта фахр ва ҳурмат масалаларнинг ҳал этилишига хизмат Дўстликнинг, бирликнинг меваси тинч-
туйғусини янада оширди. қилмоқда. Айниқса, Оролбўйи ҳудуди- ликда, мустаҳкам ҳамжиҳатликда. Инсо-
га экотуризмнинг олиб кирилиши бу ният пайдо бўлгандан буён бу ҳамжиҳат-
лантириш бўйича кенг қамровли ишлар сайловчилар билан учрашув ўтказ- соҳада олиб борилаётган кенг кўлам- лик, тотувлик, халқлар орасидаги ўзаро
амалга оширилди. Айниқса, экологик ҳа- ди. Ушбу учрашувда мен сўзга чиқиб, ли ишларнинг яққол кўринишидир. ҳурмат-иззат энг азиз, қимматли қадри-
локат марказида жойлашган Мўйноқ ту- узоқ йиллардан бери давлат бошқару- Шавкат Мирзиёевнинг бу минтақада ятга айланиб бўлган. Уни асраб-авай-
манида олиб борилган улкан бунёдкор- вида чуқур билими, ташаббускорлиги, ласак, Ватанимизга, халқимизга бўлган
лик ишлари барчани ҳайратга солмоқда. халқларимизга бўлган садоқати билан ҳурматимизни ифодалаган бўламиз. Бу
ҳурмат қозонган Шавкат Миромоновичга ҳамжиҳатлик ва дўстликни мамлакати-
Тарихдан маълумки, ўзбек зами- овоз беришга даъват этдим. Халқимиз миз тараққиёти, халқларимизнинг фаро-
ни илм, таълим, қурилиш, адабиёт ва ўзи ишонган фидойи инсонни юрт раҳ- вон турмушини барпо этишда биргалик-
санъат, маданият, ҳунармандлик соҳа- бари этиб сайлади. Мамлакатимиздаги да намоён қилайлик.
лари бўйича Шарқда етакчилар сафида бугунги беқиёс ўзгаришлар, барча соҳа-
бўлган, таниқли намояндалари жаҳон ларда олиб борилаётган ислоҳотлар
цивилизациясига улкан ҳисса қўшган. натижаси Президентимиз сиёсатининг
Шу билан бирга, ислом таълимотининг оқилона, ўта халқчил эканлигини ифо-
ривожидаги ўрни ниҳоятда катта экани- далаб турибди.
дан доим фахрланиб келамиз.
Нигоҳ 52022 йил 18 август, 167-сон
САнъАтКоР ЎЗИ яРАтгАн оБРАЗнИнг ТараҚҚИЁТ МЕЗонЛарИ
нИгоҲИ оРҚАлИ унИнг ХАРАКтеРИ,
ИчКИ МАънАвИй дунёСИнИ яҚҚол Бугунги кунда ишлаб чиқариш саноати
очИБ БеРИШгА эРИШгАн. AСАРнИнг драйвери саналган металлургия
энг КАттА ЮтуҚлАРИдАн БИРИ ҲАМ соҳасида чуқур ва изчил ислоҳотлар
ШундА. АлИШеР нАвоИй ҲАйКАлИ кечяпти. Мамлакатимиз тоғ-кон саноати
БоШИгА САллА ЎРАБ, эгнИгА уЗун корхоналарида ўндан ортиқ турли
нАҚШИнКоР чоПон КИйгАн, ҚЎлИдА инвестициявий лойиҳа амалга оширилиши,
БИР вАРАҚ ҚоғоЗ тутИБ, ИККИнчИ янги конлар очилиши ўз натижасини
ҚЎлИдА АСо тутгАн, ҚАддИ тИК беряпти. Шу билан бирга, юртимиздаги
ҲолАтдА ИШлАнгАн. кенг кўламли бунёдкорлик, саноат
лойиҳалари металлургия маҳсулотларига
ДаВЛаТ МукофоТИга ноМЗоДЛар талаб, эҳтиёж кучайишига олиб келмоқда.
Мустақиллик йилларида мамлакатимизда тасвирий санъат соҳаси ўз ТАЪЛИМ ВА ИШЛАБ
тараққиётининг янги босқичига кўтарилди. Бу ҳақда гап кетганда, айниқса,
меъморлик ва шаҳарсозликнинг ажралмас қисми саналган ҳайкалтарошлик ЧИ+АРИШ ИНТЕГРАЦИЯСИ
санъатида эришилган натижаларни алоҳида эътироф этиш лозим. Мазкур малакали мутахассислар тайёрлашнинг
йўналишда кўплаб истеъдод соҳиблари ўзларининг сермаҳсул ижоди билан му³им шартига айланмо¿да
халқимизнинг назарига тушди.
алишер СаМаДоВ, ОКМК улкан тажриба, меҳнат, билим ва маҳо-
БАР¥АЁТ САНЪАТ ТДТу олмалиқ рат маскани, албатта. Техник ва технологик
НАМУНАЛАРИ филиали директори, жараёнларни пухта эгаллаган комбинат мута-
техника фанлари доктори, хассисларининг олий таълим мазмунини шакл-
ёхуд маънавиятимизни бойитишга профессор лантиришдаги иштирокини янада кенгайтириш
хизмат ¿илаётган асарлар — режадаги лойиҳаларимиздан бири. Мақсади-
Шу йил 12 августда давлатимиз раҳбари- миз, биз тайёрлаган мутахассислар малакавий
Дилзода аЛИМҚуЛоВа, нинг Бекободдаги Ўзбекистон металлургия даражаси меҳнат бозори талабларига етарлича
камолиддин Беҳзод номидаги Миллий рассомлик ва дизайн комбинатига ташрифи чоғида соҳани ривож- жавоб бера олсин.
институти доценти, санъатшунослик фанлари бўйича лантириш масаласи атрофлича кўриб чиқил-
фалсафа доктори (PhD) ди. Президентимиз металлургия саноатимиз- Таълимнинг бакалавр босқичида талаба
ни жадал ривожлантиришдаги тўртта асосий амалиёт учун ишлаб чиқариш корхоналарига
Пойтахтимиздаги йирик майдон, боғ ва хиё- Бу ҳайкалтарошлик асарининг мукаммал ва тугал вазифани кўрсатиб ўтди. Биринчиси — металл тайёрлаш жараёнига кадрлар буюртмачила- юборилади. Уларнинг амалий иш вазифалари
бонлардан тортиб, юртимизнинг кўплаб шаҳар ва ишланишига асос бўлади. ишлаб чиқарувчи корхоналарни хомашё билан рини фаол жалб этиш белгиланган. “Олмалиқ ҳам дуал таълим жараёнида, корхонада амал-
туманларида юксак санъат намунаси ҳисобланган кафолатли таъминлаш. Иккинчиси — барча КМК” АЖ асосий кадрлар буюртмачиси сифати- га оширилади. 2-3-босқич талабалари амалиёт
муҳташам ҳайкаллар ўрнатилишида И.Жабборов, Хитой ва Ўзбекистон ўртасида дипломатик ҳудудларда металл ишлаб чиқарувчи корхо- да ТДТУ Олмалиқ филиали билан ҳамкорликда даврида стажёр сифатида расмийлаштири-
Э.Aлиев, A.Раҳматуллаев, Н.Бонделадзе, В.Дег- алоқалар ўрнатилганининг 25 йиллиги муноса- налар ташкил қилинишини қўллаб-қувватлаш. талабаларнинг тегишли соҳа бўйича таълим либ, унга маош тўланишини жорий этиш ОКМК
тярёв, Ж.Миртожиев, Р.Ерметов, П.Подсинноков, бати билан 2017 йили Шанхай университети ҳов- Учинчиси — юқори қўшилган қиймат яратади- жараёнидан ташқари вақтда меҳнат фаолияти раҳбарияти билан режалаштирилган яна бир
A.Рябцев, Р.Aхмедзянов, Ш.Усмонов, Қ.Норхўро- лисида Навоий ҳазратларининг яна бир ҳайкали ган саноат тармоқлари учун замонавий металл юритиши учун шароитлар яратмоқда. Комби- лойиҳадир.
зов, Д.Рўзибоев, Т.Тожихўжаев, Ж.Қуттимуродов, қад ростлади. Бронзадан ишланган бу муҳташам конструкциялар ишлаб чиқариш. Тўртинчиси — натнинг ишлаб чиқариш корхоналарида кафед-
У.Мардиев каби ҳайкалтарошларнинг хизматлари санъат асарининг баландлиги 3,6 метр. Мутафак- малакали кадрлар тайёрлаш, илм-фан ва инно- ра аудиториялари ташкил этилган, талабалар Битирувчи стажёр сифатида
катта бўлди. кир шоирнинг ушбу образи ҳам таниқли ҳайкал- вацияни ривожлантириш. учун таълим жараёни бевосита ишлаб чиқариш ишга қабул қилинмоқда
тарош Ж.Миртожиев томонидан ишлаб чиқилган ҳудудида бўлиб ўтади. Профессор-ўқитувчи то-
Улар истиқлол берган имкониятлардан унумли эди. Бироқ ижодкор бевақт вафот этгани сабабли Соҳада таълим ва илм-фанни ривожланти- монидан ўтилаётган дарс машғулотига корхо- Олий маълумотли ёшларни иш билан таъ-
фойдаланиб, ҳайкалтарошликда улуғ аждодлари- унинг ишини хитойлик ҳайкалтарош Е.Цин якунига риш учун “Ўзметкомбинат”да Металлургия ил- на етакчи мутахассислари ҳам жалб этилади. минлаш йўлида ТДТУ Олмалиқ филиали “Ол-
миз сиймосини яратиш борасида катта иштиёқ ва етказди. Ушбу ёдгорликда ҳам Ж.Миртожиевнинг мий марказини ташкил этиш, Геология универ- Бу эса таълим самарадорлиги ошишига олиб малиқ КМК” АЖ билан ҳамкорликда яна бир
илҳом билан ижод қила бошлади. Ўзбекистон халқ кенг кўламли бадиий тафаккур олами, Навоий ситетида қора металлар илмий лабораторияси, келади. лойиҳани амалга оширмоқда. Олийгоҳни тугал-
рассоми, Бадиий академия аъзоси Жалолиддин даҳосига бўлган чексиз ҳурмат-эҳтиромини яққол Навоий давлат кончилик ҳамда Тошкент давлат лаган бакалаврлар стажёр сифатида комбинат
(Равшан) Миртожиев бу борада, айниқса, самара- сезиш мумкин. Реализм услубида яратилган техника университетлари ҳузурида технопарк- Қалмоққир кони бошқармасида ташкил этил- корхона ва ташкилотларига ишга қабул қилини-
ли фаолият кўрсатди. Истеъдодли ҳайкалтарош Aлишер Навоий ҳайкали постаментда тик ҳолат- лар очиш таклифини билдирди. Шунингдек, ган кафедра аудиториясида талабалар ишлаб ши режалаштирилган. Бунинг натижасида бугун
ўз ижодида бадиий ифода усулларидан унумли да гавдалантирилган. Санъаткор образнинг адл нуфузли хорижий компаниялар ва инжиниринг чиқариш ҳудудининг ўзида коннинг геологик ту- қўлига ихтисослик дипломини олган ёш мута-
фойдаланиб, ҳар бир асарининг композицион ту- қомати, салобатли қиёфаси ва теран нигоҳлари- марказларида ёш мутахассислар малакасини зилиши, кон рудалари таркиби, қазиб олиш ва хассис стажёр сифатида иш ўрганади, маош
зилишида миллий ёндашувга алоҳида эътибор ни моҳирона аниқликда акс эттириш орқали буюк ошириш зарурлиги таъкидланди. Ташриф даво- ташиш усуллари ҳақида билимларини янада олади. Эртага комбинат ишчи-ходими сифати-
қаратди. шоир ва мутафаккир, давлат арбоби, ўзбек ада- мида жаҳон иқтисодиётидаги мураккаб вазият, бойитмоқда. Шунингдек, Олмалиқ кон-метал- да ишга жойлашиши учун малакасини ошириб,
биётининг йирик намояндаcи тимсолини моҳиро- логистика занжиридаги узилишлар туфайли лургия комбинатининг юраги саналувчи мис муҳим қадамларни қўяди.
Тошкент шаҳридаги Aбдулла Қодирий, Ғафур на очиб берган. йирик металлургия корхоналари фаолиятида бойитиш фабрикасида ташкил этилган кафедра
Ғулом, Зулфия, Ойбек, Беруний, Саид Aҳмад юз бераётган қийинчиликлар ҳамда 2026 йилга аудиториясида рудани қайта ишлаш, металлни Давлатимиз раҳбари ташаббуси билан иқти-
ва Саида Зуннунова ҳамда “Ватанга қасамёд” Шу ўринда Тошкент шаҳридаги Адиблар хиё- бориб, мамлакатимиз иқтисодиёти эҳтиёжлари содиёт тармоқларида ишлаб, 5 йил иш стажига
ҳайкаллари, Aндижон шаҳридаги Бобур ва Чўл- бонидаги Ж.Миртожиев ижодига мансуб Зулфия, учун 6 миллион тоннага яқин металл керак бў- эга бўлган ишчи-ходимлар учун махсус сиртқи
пон меъморий ёдгорликлари, Самарқанддаги Ғафур Ғулом, Ойбек ҳайкалларига ҳам алоҳида лиши ҳам айтиб ўтилди. таълим шакли жорий этилган бўлиб, ТДТУ Ол-
Рудакий ва Мирзо Улуғбек, Бухородаги Фитрат, тўхталиб ўтиш ўринлидир. малиқ филиалида ОКМКда меҳнат қилаётган
Ғазалкентдаги Элбек, Жиззах, Aндижон ва Фарғо- Шундай экан, тоғ-кон қайта ишлаш ва ме- 200 нафарга яқин ишчи-ходим таълим олди.
на шаҳарларидаги “Мотамсаро она” ҳайкаллари Ўзбекистон халқ шоири Зулфия ҳайкали таллургия саноати учун мутахассис етиштириб Юқори малакали эга комбинат ишчилари энди
Ж.Миртожиевнинг сермазмун ижодида алоҳида 2008 йил 1 мартда, шоиранинг таваллуд кунида беришга ихтисослашган олий таълим тизими олий маълумотга ҳам эга бўлишди. Филиали-
ўрин тутади. тантанали равишда очилган эди. Ж.Миртожиев олдида аниқ вазифалар турибди. Иқтисодиёти-
ишлаган ҳайкалда мустаҳкам ирода соҳиби, вафо миз устуни бўлган металлургия саноати корхо- таълимнинг бакалавр босқичида талаба амалиёт
Истеъдодли ижодкор Хитой, Россия, Озар- ва садоқат куйчиси, халқимизнинг ардоқли шоира- налари ишлаб чиқаришни техник ва технологик учун ишлаб чиқариш корхоналарига Юборилади.
байжон, Латвия сингари мамлакатларнинг қатор сининг нурли сиймоси тўла ифода топган. Aсарда модернизация қилиш дастурларини амалга талабаларнинг амалий иш вазифалари ҳам дуал
шаҳарларида Ибн Сино, Мирзо Улуғбек, Алишер шоиранинг навқирон ёшлик пайтлари эмас, балки ошириши, маҳсулот таннархини камайтириши таълим жараёнида, корхонада амалга оширилади.
Навоий, Камолиддин Беҳзод сингари улуғ алло- умрининг донишманд кексалик фасли акс этти- ҳамда жаҳон бозорида сифат даражаси бўйича 2-3-босқич талабалари амалиёт даврида стажёр
маларимизга ўрнатилган ҳайкаллар муаллифи рилган. Шоира кенг-мўл, узун либосда, елкасига рақобатбардош бўла олиши ўта муҳимдир. Бу сифатида расмийлаштирилиб, унга маош
сифатида ҳам санъатимиз тарихидан жой олган. рўмол ташлаб, салобатли курсига ўтирган ҳолда масалаларнинг барчаси металлургия соҳасида тЎланишини жорий этиш окмк раҳбарияти билан
Ўрни келганда, унинг ижодига мансуб Алишер тасвирланган. У бир қўли билан тиззасидаги ёпиқ янги формациядаги кадрларга бўлган эҳтиёж режалаштирилган яна бир лойиҳадир.
Навоий ҳайкалининг модели AҚШнинг Вашингтон китобни ушлаган кўйи иккинчи қўлини иягига тира- ва шунга яраша кадрлар тайёрлаш заруратини
шаҳридаги Конгресс кутубхонасидан ўрин олгани- ганча ўйга толган. Бир қарашда ушбу юксак санъ- келтириб чиқармоқда. ажратиб олиш технологик жараёнларини бево- мизда ташкил этилган кечки ва сиртқи таълим
ни ҳам эслатиб ўтиш жоиз. ат намунасини соғинч ва кутиш тимсоли сифатида сита кузатиш, хавфсизлик техникасига риоя эт- шаклида ўқиётган, магистратура мутахассис-
таърифлаш мумкин. Нигоҳини олисларга тикканча Тошкент давлат техника университети Олма- ган ҳолда иштирок этиш талабаларга ихтисос- лиги бўйича таълимни давом эттириш ниятида
Таниқли рассом Жалолиддин Миртожиевнинг хаёлга толган шоиранинг чеҳрасида аксланиб тур- лиқ филиали ҳудуддаги энг йирик металлургия ликни чуқур ўрганишга имконият яратмоқда. бўлган ёшлар учун ҳам имкониятлар яратилади.
қизғин ижодий фаолияти мустақиллик даврига ган нимтабассум унинг нурли сиймосига ажиб бир корхонаси — “Олмалиқ кон-металлургия комби- Мазкур амалиёт татбиқ этилиши билан ОКМК-
тўғри келди. Бу даврда ҳайкалтарошликнинг салобат бағишлаган. нати” АЖ билан узвий ҳамкорликни йўлга қўй- нинг кадрлар салоҳиятини мустаҳкамлаш, олий 2022/2023 ўқув йилида филиалимизда Ме-
маҳобатли ва дастгоҳли турларида бирдай ган. Беш йиллик фаолиятга эга ёш жамоамиз таълим ва илмий муассасалар билан ҳамкор- таллургия ва кимёвий технологиялар факуль-
сермаҳсул ижод қилди. Унинг асарларида Жалолиддин Миртожиев Адиблар хиёбонидаги малакали, етук кадрлар тайёрлаш, замонавий ликни кучайтириш, қаттиқ рақобат шароитида тети ҳамда “Технологик машина ва жиҳозлар”,
шеъриятга хос ифодавийлик ва енгил “оҳангдор- академик Ғафур Ғулом ҳайкалини ишлашда ҳам металлургия муаммоларига ечим топиш, илмий тармоқнинг самарали фаолият юритишини “Математика ва информатика” кафедралари
лик” хусусиятлари яққол сезилади. Шу боис бўл- шоирона, лирик кайфиятни ёрқин акс эттиришга амалий тадқиқотлар ўтказишда улкан саноат таъминлай оладиган ёш ва истеъдодли мута- ташкил этилди.
са керак, у кенг қамровли бадиий мушоҳада эришган. Гўё атоқли шоиримиз қиёфаси ўзининг салоҳиятига эга, дунёдаги йирик тоғ-кон кор- хассисларни жалб қилиш вазифаси ҳам ҳал
билан реалистик услуб анъаналарини муваф- шеърлари оҳангига ҳамоҳанг ҳолда гавдаланган- хоналаридан бири бўлмиш ОКМК тажрибасига этилади. Илм-фандан саноат
фақиятли тарзда уйғунлаштира олган ҳайкалта- дек. Шоир тик ҳолатда, устки кийимини елкасига суянади. Филиал фаолияти давомида моддий- ривожи сари
рош сифатида танилди. ташлаганча қадам олишга шай ҳолда тасвирлан- техник базасини такомиллаштириш, лабора- Ишлаб чиқаришдан
ган. Костюмининг чўнтагидан чиқиб турган бир тория ва ўқув жиҳозлари билан таъминлаш, дуал таълимга Ҳар қандай ривожланиш, юксалиш асо-
Ж.Миртожиевнинг миллий тасвирий санъат ри- варақ қоғоз қаҳрамоннинг илм кишиси эканидан профессор-ўқитувчиларни моддий рағбатлан- сини илм-фан, унинг қай даражада тараққий
вожига қўшган энг йирик ҳиссасидан бири унинг дарак беради. Шоир илҳом оғушида, хаёлан юриб тириш комбинат билан ҳамкорлик ишларидан Олий таълим муассасаси ва кадрлар буюрт- этгани белгилайди. Миллий иқтисодиётни ри-
ҳайкалтарошликка миниатюра услубиинг асос- бораётганга ўхшайди. Бу асарда академик Ғафур намунадир. Таълим ва ишлаб чиқариш интег- мачилари билан ўзаро ҳамкорликда кадрлар вожлантиришнинг инновацион ва юқори тех-
чиси сифатида кириб келгани билан боғлиқ. Усто Ғулом табиатига хос улуғворлик ва халқоналик, рацияси бугунги кунда ҳар икки томон диққат тайёрлаш бўйича тизимли ишлар натижасида нологик форматга ўтиши бажарилаётган ҳар
Мўмин, Чингиз Aҳмаров каби атоқли мусаввир- донишмандлик ва юксак салоҳият бор бўйи билан марказида турган асосий масала ҳисобланади. дуал таълим филиалимизда самарали йўлга бир илмий-тадқиқот ишининг мазмун-моҳияти-
ларимиз рангтасвирда миниатюра санъатига хос тажассум топгани кишини ҳайратга солади. қўйилган. Илмий даражаси бўлмаса-да, катта ни ташкил этади. ТДТУ Олмалиқ филиалида
чизгиларни қўллаш орқали образларга ажойиб Корхонада кафедра касбий тажрибага эга, “металлургия пири” фаолият юритиб, илмий-тадқиқот қилаётган
назокат бағишлашга эришган. Жалолиддин Мир- Ушбу маънавият масканида қад ростлаган яна аудиторияси ҳисобланган кучли мутахассислар таълим профессор-ўқитувчилар “Олмалиқ КМК” АЖ
тожиев эса Заҳириддин Муҳаммад Бобур ва Камо- бир асар — Мусо Тошмуҳаммад ўғли Ойбек ҳай- жараёнига кенг жалб этилмоқда. Бу борада корхоналарининг ишлаб чиқариш муаммола-
лиддин Беҳзод ҳайкалларини яратиш жараёнида кали илк бор 2010 йилнинг 15 сентябрида очил- Таълим, илм-фан ва саноат интеграцияси ри ўрганиш ва ҳал этиш йўлида изланмоқда-
бу улуғ зотлар яшаган давр билан уларнинг ижо- ган эди. Ж.Миртожиевнинг ушбу асарида ором- таълим, илм ҳамда ишлаб чиқариш салоҳияти- лар. Илмий-тадқиқот ишлари натижасида “Мис
дига хос бўлган нафосат ва гўзалликни акс этти- курсида китоб тутганча жиддий қиёфада ўтирган, нинг муштарак мақсад сари йўналтирилганли- фосфиди олиш технологиясини ишлаб чиқиш”,
риш мақсадида миниатюра санъатининг нафис вазмин ва салобатли Ойбек қиёфасини кўрамиз. гидир. “Ўзбекистон Республикаси олий таълим “Гидрометаллургик усулда рух кекларини қайта
чизгиларидан унумли фойдаланишга ҳаракат қил- Санъаткор асарни яратиш жараёнида улкан адиб- тизимини 2030 йилгача ривожлантириш кон- ишлаш технологиясини ишлаб чиқиш”, “Олма-
ган. Ҳайкалтарошлик асарининг бадиий ечимида нинг ҳаёти ва ижодини, унинг характерини чуқур цепциясида юқори малакали мутахассислар лиқ КМК” АЖ МОФ-2 темир сақловчи чиқин-
миниатюранинг нозик чизгиларини қўллаш эса ўргангани яққол сезилади. Шу боис, мазкур санъат диларидан (хвост) темир оксидини ажратиб
амалда ижобий натижаларини берганини кўриш асари реалистик ва жонли қиёфада гавдаланти- олиш технологиясини ишлаб чиқиш”, “Эскирган
мумкин. рилган. Шоирнинг нигоҳлари ўйчан ва бир оз ха- резина-техника маҳсулотлари асосида моди-
ёлга чўмган. Унинг қўл ҳолатлари, юз қисмидаги фикацияланган полимер-битум маҳсулотлар
Aйниқса, буюк шоир ва мутафаккир Алишер ҳар бир хусусият тугал ишлангани таниқли ҳай- олиш технологиясини яратиш” каби грант лойи-
Навоий образини яратишда Жалолиддин калтарошлар ва санъат мухлислари томонидан ҳалар амалга оширилди. Шунингдек, турли мав-
Миртожиевнинг ўзига хос услуби ва “дастхати” эътироф этилган. зулардаги амалий лойиҳалар, албатта, улкан
яққол намоён бўлади. Хусусан, 2004 йили Япония- металлургия корхонасининг самарали фаолия-
нинг Токио шаҳридаги Сока университети ҳудудида Умуман олганда, катта истеъдод соҳиби, изла- тига хизмат қилади.
Навоийга ўрнатилган ҳайкал маҳобатли ҳайкалта- нувчан ҳайкалтарош Ж.Миртожиевнинг ҳар бир
рошликнинг реализм йўналишига тўла мос келади. асарида образларнинг руҳий дунёси ва шахсий Бугун қайси бир соҳа замон талаблари би-
Олти бурчакли асос устига ўрнатилган ҳайкал тик хусусиятлари ёрқин тасвирлангани эътиборга лан ҳамнафас қадам ташламас, ўзгарувчан
ҳолатда гавдалантирилган. Унинг қиёфаси сокин, лойиқ. У нисбатан қисқа, аммо шарафли ижодий иқтисодиёт қонунларига тайёр бўлмас экан, у
кўз ва қош ифодаси улкан мутафаккирнинг те- фаолияти давомида ўз асарлари билан миллий ривожланишдан ортда қолиб, кераксиз жараён-
ран нигоҳини ёрқин тасвирлаш имконини берган. ҳайкалтарошлигимизда улкан из қолдиришга му- га айланади. Ишлаб чиқариш бугун қандай ма-
Санъаткор ўзи яратган образнинг нигоҳи орқали ваффақ бўлди. Ҳайкалтарош яратган монумент- салани кўтаряпти, муаммолар нимадан иборат,
унинг характери, ички маънавий дунёсини яққол лар, образлар, услубий ечимлар бугун ёш ҳай- уни ҳал этиш учун мутахассислар қайта касбий
очиб беришга эришган. Aсарнинг энг катта ютуқла- калтарошлар учун алоҳида ижодий мактаб бўлиб тайёргарликдан ўта оляптими? Саноат бугун
ридан бири ҳам шунда. Алишер Навоий ҳайкали хизмат қилмоқда. қайси йўналишда ривожланяпти, эртага қандай
бошига салла ўраб, эгнига узун нақшинкор чопон мутахассис керак бўлади? Бу каби саволларга
кийган, қўлида бир варақ қоғоз тутиб, иккинчи қўли- Истеъдодли мусаввирнинг мустақиллик йилла- ишлаб чиқариш корхоналарининг саноат талаб-
да асо тутган, қадди тик ҳолатда ишланган. Одат- рида ишланган ҳайкалтарошлик асарлари санъ- ларини ўрганиб жавоб топяпмиз.
да аксарият ижодкорлар маҳобатли асарларни ат ва меъморчилик соҳасида давлат мукофотига
яратиш жараёнида кичик деталларни аниқ-тиниқ тавсия қилингани ҳар жиҳатдан ўринли қарор бўл-
ишлашга унчалик аҳамият қаратмайди. Жало- ди, дейиш мумкин. Бугунги кунда ҳам халқимиз-
лиддин Миртожиев учун эса майда нарсанинг ўзи нинг маънавиятини бойитишга хизмат қилаётган
йўқ. У ҳар бир деталга алоҳида эътибор қаратади. бу асарлар ҳар қандай юксак эътироф ва эъти-
борга лойиқ.
6 2022 йил 18 август, 167-сон Кўзгу
МИЛЛаТ фИДойИЛарИ 1929 йил 10 май тонгида махсус гуруҳ Юмуртоғда Бобоохун Салимов
яшаган қишлоққа боради. Бемаҳалдаги отлар дупури ва эшикнинг
“чопон қаттиқ тақиллаши Бобоохун ва унинг умр йўлдоши Шукуржон аяни
безовта қилади. Бобоохун Салимов эшикка чиқиб, “Ахир булар таниш
йигитлар-ку”, дея ҳайрон бўлади. Аммо уларнинг важоҳатини кўриб,
қочишга уринади. Шу пайт аскарлардан бири уни отиб ўлдиради.
кийган оси±лик”
ёхуд ºнга я¿ин тилни билган Бобоохун Салимов ким эди?
давлат ва сиёсат арбоби, маърифатпарвар Бобоохун Салимов 1874 йили Бобоохун Салимов ва Г.В.Чичерин Хоразм ва тайинлади. Бироқ 1922 йил 5 февралдан ХХР Ҳа, “Хоразм элин айлагай мунаввар мактаб”
гурлан беклигида қозикалон Салимохун оиласида дунёга келади. Асли исми РСФСР ўртасида имзолаган шартноманинг би- ташқи сиёсати РСФСР ҳукумати орқали юрити- деб билган Бобоохун Салимов 1923 йил бутун
Муҳаммад бўлиб, унга ҳурмат юзасидан Бобоохун деб тахаллус берилган. рор бандига амал қилинмади. Бобоохун Салимов лиши муносабати билан Бобоохун Салимов ҳам Хоразм аҳлининг IV қурултойида ХХР адлия но-
у бошланғич таълимни олгач, Хива шаҳридаги оллоқулихон мадрасасида Москвадан қайтгач, совет ҳукуматида ишлаш- чақириб олинган. зири ўринбосари, 1924 йил 26 мартдан ХХР адлия
таҳсилни давом эттиради. Араб, форс, рус тилларини ўрганади, шеърлар дан воз кечди ва кўп ўтмай адлия нозирлигини нозири вазифаларида ишлай бошлайди. 1924 йил
машқ қилади. 1910–1918 йилларда уни Хива хони Асфандиёрхон саройида ташлаб, Гурландаги уйига кетиб қолади... Бобоохун Салимов Хоразмда Маориф ва ма- 17 апрелда уламоларнинг I қурултойи чақирилиши
отаси ўрнига шайхулислом лавозимига тайинлашади. Бобоохун 1917 йил даният нозирлигида мактаблар учун янги ўқув ва ўтишига раҳбарлик қилади.
Хивадаги инқилобий воқеаларда иштирок этиб, парламент сифатида ташкил 1921 йил 6 мартда бир гуруҳ коммунистлар қи- қўлланмалари яратиш комиссияси раиси бўлиб
этилган Мажлис аъзолигига сайланади. Кейинчалик Хоразмдаги мактаб, зил армия сиёсий ходимлари билан Полёзҳожи ишлай бошлади. Бу вазифада ишлаб туриб ўзи Бобоохун Салимов 1924 йилги миллий давлат
маориф ишларида қатнашади. 1924 йилда Хоразм уламоларининг Юсупов ҳукуматига ташланади. Полёзҳожи ҳам мактаблар учун “Алифбе” ва “Ўқиш” китоб- чегараланишидан кейин сиёсий фаолиятини бу-
I қурултойи чақирилиши ва ўтказилишига раҳбарлик қилди. Юсупов, Бобоохун Салимов, Назар Шоликоров ларини яратди. Мулла Бекчон Раҳмонов билан тунлай тўхтатиб, аввал Гурланга, сўнг Юмуртоғ
яширинишга мажбур бўлади. РСФСРнинг ҳамкорликда ўқув қўлланмалар ёзди. Унинг этагида Эшонёп бўйига кўчиб бориб, деҳқончилик
Баҳром ИрЗаЕВ, Бироқ дунё ўзани қандай оқаётганини англай Хоразмдаги мухтор вакили М.Сафонов ва қизил “Мактаб” шеъри халқ маорифи учун сидқи- билан шуғулланади. Бироқ шўро чекистлари яна
тарих фанлари бўйича бошлагач, кўп мақсадларини унутишга ҳаракат армия раҳбарлари Хоразмда ўзини худди Чор дилдан ишлаган жонкуярнинг аниқ қиёфасини уни тинч қўймади. Бир гал қўлга тушиб, Хивага
фалсафа доктори қилади. Россияси амалдорларидек тутарди. Фақатгина кўрсатади: олиб кетишаётганида Қўшкўпирга етганларида
1921 йил 6 мартидан сентябргача Хоразм Халқ уларнинг қўлидан қочиб, Гурланга келади. Кейин-
Дастлаб большевикларнинг Москвада ўтирган Бобоохун Салимов советлар томонидан Бухоро Республикаси ҳукуматини Ж.Қўчқоров, М.Олла- Хушдур не бало ҳавойи мактаб, ги бор ушлаб, Хивагача олиб борганларида, дўст-
раҳбарлари чопон кийган бу осиёликни менсимай- амирлиги ағдарилгани ва келажакда Хоразм мил- берганов, М.Ибняминов ва яна М.Оллаберганов Жон ўлса раво фидойи мактаб. лари ёрдамида Ичанқалъадан қочишга муваффақ
ди. Бироқ дунё дипломатиясини авраган Чичерин лий армиясининг асоси бўлиши керак бўлган сар- бошқарди. Бундан ташқари, кўплаб нозирлар Мактаб демаки мадори илмдир, бўлади. Аммо йил сайин аҳвол оғирлашиб, эл та-
ўнга яқин тилни билувчи, ўткир ақл ва билим соҳи- дор Қўшмамедхон барча йигитлари билан отиб алмашиб турди. ХХР раҳбарлари “ўз вазифа- То илм иладур бақойи мактаб, ниган кўплаб инсонлар “халқ душмани”га чиқари-
би Бобоохун Салимовга сўзини ўтказа олмайди. ташланганини эшитгач, кўп нарсани тушунди. сини бажармаган” деган баҳона билан, ҳатто либ, қамоқхоналарга ташланади. Бобоохун Сали-
У ўзининг юридик билими билан дунё миқёсидаги Энди уларга Ленин ҳукумати бутунлай таҳқирлов- ҳар 2 ойдан ўзгартириб турилди. 1921 йил сен- Архив сурат. мов ҳам аллақачон совет маъмурлари томонидан
сиёсатчини ҳам лол қолдирган эди. Музокаралар- чи шартномани имзолашни таклиф этади. Бобо- тябрда ХХР МИК раиси лавозимига Отамахзум қора рўйхатга киритилган эди.
да Бобоохун Салимов большевик доҳийларга ҳеч охун Салимовнинг ўз сўзи билан айтганда, “Aгар охунд Муҳаммадраҳимов қўйилиши ХХРда ўзга- Рашк ўтига ўртамиш Эрамни,
қандай имкон қолдирмайди ва Хоразмнинг бир бу сўзлар шартномага киритилса, Хоразм ҳақинда риш ясади. У ҳукумат бошлиғи бўлгач, амалга Гулзори фараҳ фазойи мактаб Ниҳоят, 1929 йил 10 май тонгида махсус гуруҳ
қарич ерини ҳам советларга бермайди. Шу боис, генерал Кауфман ва Галкинлар ясаган шартно- оширган ишлар ҳатто большевиклар доҳийсини Анвойи илм маъданидир. Юмуртоғда Бобоохун Салимов яшаган қишлоққа
бундай хавфли осиёликни йўқ қилиш кераклиги малардин минг мартаба ёмонроқ бўлгудек турур. ҳам чўчитиб қўйди. Муҳаммадраҳимов Москва Ҳар гўшайи бир саройи мактаб. боради. Бемаҳалдаги отлар дупури ва эшикнинг
ҳақида махфий топшириқ берилади. Буларни товариш Искандар (Самойлович) ўқиб топшириғига кўра, ХХР фавқулодда комиссияси Тан ўлғуси булбули баҳорда. қаттиқ тақиллаши Бобоохун ва унинг умр йўлдо-
эшитмакка бошлаганимиздин манга ул қадар бе- раиси бўлиб келган А.А.Иоффе ўлка ички ишла- Тифлони ғазал саройи мактаб. ши Шукуржон аяни безовта қилади. Бобоохун
Б.Салимов ислом ғоялари асосида янгиликка харлик ва кам хусалалик ариз бўлдиким, илова- рига аралашгани учун 24 соат ичида Хоразмдан Ҳар кимда бор эрса жаҳл дарди Салимов эшикка чиқиб, “Ахир булар таниш йигит-
интилишга, шариатда тенгликка эришишга, хон ларнинг охирроқларини қулоқ эшитса ҳам кўнгил чиқиб кетишини талаб қилиб ультиматум топ- Даф айлагуси давойи мактаб лар-ку”, дея ҳайрон бўлади. Аммо уларнинг ва-
амалдорлари билан савдогарлар ва саноатчилар, фаҳм эта билмай курсига суяниб, лолу ҳайрон ширди. О.Муҳаммадраҳимов “Ёш хиваликлар” Хоразм элин айлагай мунаввар, жоҳатини кўриб, қочишга уринади. Шу пайт аскар-
ҳунармандлар ва зиёлилар қатлами ҳуқуқларини бўлибман ким, иловалар ўқилуб тамом бўлгандин вакилларини ХХР ҳукуматига таклиф этиб, Нури қамари саймойи мактаб, лардан бири уни отиб ўлдиради. Ўғли Соатаддин
тенглаштиришга интилди. Дастлаб у хонликда май- сўнг ҳаммалари мани ёнимдан чиқиб кетганлари- Бобоохун Салимовни ХХР МИК президиуми Мингдан бирини тугатмас Ожиз, қочиб бораётганида унга ҳам икки бор ўқ узишади.
да ҳуқуқий ва иқтисодий ислоҳотлар ўтказиш би- ни ҳам онгламай қолубман. Ман дедим: “Ондоқ қарори билан Афғонистонга элчи қилиб Юз йил деса ҳам санойи мактаб. Шукрки, ўқ тегмайди. Бироқ 30-йиллар сургуни-
лан тараққиётга эришиш мумкин, деб ҳисоблаган. бўлса билингким, ман бу иловаларга қўшилган дан қочиб қутулолмай, “халқ душмани” сифатида
шартномага ҳаргиз қўл қўймасман. Чунки ман қамалади. Бобоохун Салимовнинг жасади бир
Хоразмнинг ер-сувлари ихтиёрини қўлларидин муддат шу ерда қолади. Афтидан гуруҳ унинг жа-
кетуб, қайтадин уларни асир ва мазлум қилмоққа садини сўраб келадиган кишиларни ҳам қамоққа
асло рози бўлмасман”, деб иловаларни анга очиқ олишни истаган эди. Кечаси жасад номаълум
тушунтириб, дедимким, ман Караханнинг ёнида киши томонидан олиб кетилгани аён бўлади.
мажлис очилган вақтда ҳамма кучимни сарф этиб,
иловаларнинг бутунлай бекор бўлмоғи учун ғай- Орадан анча вақт ўтгач, яқинларининг олдига
рат қилурман”. бир қозоқ киши келиб, ўзининг кўп йиллар Бобоохун
Салимовнинг хизматида бўлгани ва унинг жасади-
Муваққат инқилобий ҳукумат қисқа вақтда қа- ни Юмуртоғдаги Саломат бува қабристонига дафн
тор ижобий ўзгаришларни амалга оширди. Жум- қилганини айтади. Сўзининг якунида агар қадари
ладан, иш куни 8 соат қилиб белгиланди, зиндон- етиб қазо қиладиган бўлса, Бобоохун Салимовнинг
да кишанбанд қилиш, жисмоний қийнаш, қийнаб қуйи томонига қўйишларини васият қилади. Шу та-
қатл этиш каби жазо турлари бекор қилинди. Ари- риқа Бобоохун Салимов садоқатли дўсти ва шогир-
за ва шикоятлар ёзма бериладиган бўлди. Қисқа ди билан бир сокин маскандан мангу қўним топади.
вақтда 8 та биринчи босқич мактаб, ўқитувчилар
курси, сиёсий мактаб, маориф уйи, болалар боғ- Бобоохун Салимовдан Ёқутжон, Ҳадияхон,
часи, кинематография, типография идоралари Соатаддин, Абдулла, Ҳамид, Шукурилла исмли
очилди. РСФСР берган 40 миллион кредит билан фарзандлар ва, энг асосийси, яхши ном қолди.
Хоразм халқ банки иш бошлади ва ўз миллий пул- Умри интиҳоси фожиали тугаган Бобоохун Сали-
ларини чиқарди. Хивада миллий армия ташкил қи- мовнинг ҳаёти, Жумабой Раҳимов ёзганидек, “Чақ-
лиш учун 18 мусулмон командир чақирилди. Аммо моқ каби чақнаб ўтди. У ғоят мушкул бир пайтда ҳақ
“Ёш хиваликлар” ислоҳотларига РСФСРнинг мух- ва ҳақиқат учун кураш йўлига кирди”. Унинг номи
тор вакили, қизил армия раҳбарлари тиш-тирноғи шунинг учун ҳам Ватан тарихида ўчмас из қолдирди.
билан қаршилик қилар эди. 1920 йил сентябрида
БугуннИнг гаПИ
алишер МаДраҲИМоВ, ИЖТИМОИЙ ТАРМО+ЛАРДАГИ ЭРКИНЛИК тармоқдаги матнли мулоқотни (кўпинча
уни ким ¿андай тушунади? ҳеч қачон кўрмаган “дўстлари” билан) аф-
Ижтимоий-маънавий жамият ишига бепарво ва совуққонлик зал кўради. Яна бир эътиборли жиҳати ҳо-
Ахборот ва оммавий коммуникациялар маълум бўлган. Ўзбекистонда ҳам интер- кузатиб борувчилар, хусусан, ёшлар у билан ёндашишни ифодаловчи маъна- зирги айрим ёшларнинг клипли тафаккур
тадқиқотлар институти агентлигининг хабар беришича, юртимиз- нет фойдаланувчиларининг 35 фоизи ай- ердаги фотосуратлар, видеолавҳаларни вий иллат. Соҳибқирон бобомиз лоқайд қилиш хусусиятидир. Клипли тафаккур
да фаолияти чеклаб қўйилган “Twitter”, нан ёшлар, шунингдек, болалардир. томоша қилиш салбий оқибатларга олиб инсонлар хусусида “Темур тузуклари”да атрофдаги оламни кичик ҳажмли видео-
кичик илмий ходими “WeChat” ва “Вконтакте” ижтимоий тар- келишини билмайди. Интернетдан сама- бундай дейди: “Тажрибамда кўрилган- клиплар, қисқа метражли янгиликлар
моқлари жорий йил 1 августдан фаолия- Инсонда 15–20 ёш руҳий ўзгариш рали фойдаланишни ўргатиш механизми ким, азми қатъий, тадбиркор, ҳушёр, канали ёки бошқа муқобил кўринишда
Ижтимоий тармоқлар тини қайтадан бошлади. Бу тармоқлар даври ҳисобланади. Ижтимоий тар- ҳали тўлиқ яратилгани йўқ. мард ва шижоатли бир киши мингта қисқа, ранг-баранг ва ёрқин бўёқларда
бизга нега керак? Бу фойдаланувчилари учун айни муддао бўл- моқлардаги беҳаёликни тарғиб қилув- тадбирсиз, лоқайд кишидан яхшироқ- идрок қилишдир. Бундай тасаввур “TikTok”,
саволга ҳамма ҳар ди. Рухсат берилди, дегани барча нарсани чи контентлар кўриш ва гуруҳ ҳамда Ижтимоий тармоқларнинг яна бир сал- дир”. Ижтимоий тармоқларга муккасидан “Instagram” каби ижтимоий тармоқлар учун
хил жавоб беради. тарғиб қилавериш дегани эмаслигини фой- каналларга аъзо бўлиб, уларни доимий бий жиҳати лоқайдликдир. Лоқайдлик — кетиш оқибатида ёшлар лоқайд ва бепар- айни муддао. Клипли лавҳа эгаларига кат-
“Ижтимоий тармоқлар даланувчилар тушуниши зарур, аслида. во бўлиб бормоқда. Кўрувчи кўзлар қотиб, та ҳажмдаги маълумот ва ахборотни қабул
биз учун жуда зарур эшитувчи қулоқлар эса мослашмоқда. қилиш муайян қийинчилик туғдиради. Тур-
ва бугунги кун Ҳар қандай имкониятдан оқилона ли ахборотларнинг жуда кўплиги фикрни
талаби” дейдиганлар фойдаланиш, уни самарали мақсадлар Қаерда бепарволик ва лоқайдлик жамлашни ва ўзлаштириш жараёнини му-
ҳам, “бугунги сари йўналтириш, аввало, инсоннинг бўлса, энг муҳим ҳаётий масалалар раккаблаштиради, сабрсизликни кучайти-
кунда ижтимоий ўзига боғлиқ. Шу ўринда мавлоно Жало- ўзибўларчиликка ташлаб қўйилса, ўша ради, иродасизликка олиб келади.
тармоқларнинг лиддин Румийнинг қуйидаги фикрларини жойда маънавият ожиз ва заифлашади.
фойдасидан кўра, зарари келтириш ўринлидир: “Эй доно одам, Уларга маънавият бегона бўлади. Ўрганишлар натижасида ижтимоий
кўпайиб бормоқда ва сен энг аввало, нарсаларнинг моҳиятини тармоқларда бачкана, маъносиз ва
унингсиз ҳам ҳаётимиз бил, уларнинг алдамчи шаклига ишон- Ижтимоий тармоқларга муккасидан беҳаё мазмундаги, ҳақоратли сўзлардан
ўтаверади”, дегувчилар ма”. Бугунги кунимиз учун нечоғлиқ дол- кетишнинг яна бир салбий оқибати тан- иборат видеолавҳалар, хабарлар кўпли-
ҳам бор. Ҳар икки фикр зарб ҳикмат! балликдир. Танбаллик — ишёқмаслик, ги аниқланган. Бундай мазмундаги кон-
тўғри ва асослидир. дангасалик каби маънавий иллатларни тент қўйилишига сабаб кўп “like” олиш ва
Кимдир ундан тўғри, UNICEF маълумотига кўра, интернет ифодаловчи тушунча. Танбал киши ёл- мухлислар сонини кўпайтириш ҳам ўзи-
мақсадли ва самарали фойдаланувчиларининг учдан бир қисми читиб меҳнат қилмаса-да, яхши яшашни ни ўзи кўз-кўз қилишдир.
фойдаланган ҳолда 18 ёшгача бўлган болалар ва ўсмирлар- хоҳлайди, бировларнинг меҳнати эвази-
ҳаётда ўз олдига дир. Ана шундай бир ҳолатда глобал га кун кечиришдан асло уялмайди. Яна бир жиҳат муаллифларнинг
қўйган мақсадларига тармоқда ўз жонига қасд қилишнинг осон сленги, яъни сўзлашув (кўп ҳолатларда
эришмоқда ва кимдир йўлларини тарғиб қилувчи 9 минг, шаҳво- Ижтимоий тармоқларга қарамлик ҳақоратли) услуби. Мазкур мулоқот тили-
нотўғри фойдаланиши ний мазмундаги 4 мингдан зиёд сайт мав- оқибатларини яна давом эттириш мум- ни “ўзрус тили” деса бўлади. “Ўзрус” тили
оқибатида қимматли жудлиги аниқланган. Шунингдек, UNICEF кин: саводсизлик, сабрсизлик, одамови- бу ўзбек ва рус тилларининг қоришмаси-
бўлган вақти, соғлиғи ўтказган сўровларда интернетдан фойда- лик, ёлғизликка интилиш. Аммо виртуал дан иборат воқеликдир.
ва капиталини сарфлаб, ланадиган ўсмирларнинг 90 фоизи ахлоқ- оламда ҳамма фойдаланувчи мард ва
ўз мақсадларига эриша сиз сурат ва видеоларга дуч келиши, 60 жасур. Оддий ҳаётда бу фазилатлардан Албатта, ижтимоий тармоқларнинг
олмай хунобда. фоизи эса бу турдаги ахборотни излагани асар ҳам йўқ аслида. Бу маънан қашшоқ- фойдали тарафлари ҳам бисёр. Хусусан,
лик белгисидир. ахборот алмашинувининг жуда тезлиги
ва масофа танламаслиги, фойдали, ма-
Айнан ана шундай инсонлар ҳаёт- салан, фан-техника ёки тил ўрганиш бо-
ни интернет ва смартфонсиз тасаввур расидаги турли контентлар мавжудлиги,
қила олмайди. Улар жонли суҳбат ўрнига тадбиркорлик фаолиятини йўлга қўйиш
ва ривожлантириш кабилар шулар
жумласидан.
Шундай экан, хулоса ўзимиздан.
“Янги Ўзбекистон” ва “Правда Востока” Бош муҳаррир: Таҳририятга келган қўлёзмалар тақриз қилинмайди ва Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Навбатчи муҳаррир: Лутфулла Сувонов
газеталари таҳририяти” ДУК Салим ДОНИЁРОВ муаллифга қайтарилмайди. Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги Мусаҳҳиҳ: Шерзод Маҳмудов
Дизайнер: Зафар Рўзиев
МУАССИС: Газетанинг етказиб берилиши учун обунани расмийлаштирган томонидан 2020 йил 13 январда 1047-рақам билан рўйхатга олинган.
Ўзбекистон Республикаси ташкилот жавобгар. Нашр индекси — 236. Буюртма Г-864. Манзилимиз:
81651 нусхада босилди. 100029, Тошкент шаҳри,
Вазирлар Маҳкамаси Газета таҳририят компьютер марказида саҳифаланди. Матбуотчилар кўчаси, 32-уй
Ҳажми — 3 табоқ. Офсет усулида босилган. Қоғоз бичими А2.
Газетанинг полиграфик жиҳатдан сифатли чоп этилишига Баҳоси келишилган нархда. ЎзА якуни — 06:52 Топширилди — 07:15
“ШАРҚ” НМАК масъул. “ШАРҚ” нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси
босмахонасида чоп этилди.
Босмахона телефони: (71) 233-11-07
Босмахона манзили: Тошкент шаҳри, Буюк Турон кўчаси, 41-уй.
Девонхона: (0-371) 233-70-98 Котибият: (0-371) 233-56-60 Эълонлар: (0-371) 233-57-15 E-mail: [email protected]
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
№ 167 (689), 2022 йил 18 август, пайшанба Янги Ўзбекистон нашри кунги
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Янги Ўзбекистон 18.08.2022
- 1 - 6
Pages: