2020 йил 25 январдан чиқа бошлаган
Ижтимоий-сиёсий газета № 102 (624), 2022 йил 24 май, сешанба
СПОРТЧИЛАРНИ ТАЙЁРЛАШ ВА ЯНГИЛАНИШ ВА ТАРАҚҚИЁТ ОМИЛИ
СЕЛЕКЦИЯ ¯ИЛИШ БªЙИЧА ЯНГИ ТИЗИМ
КОНСТИТУЦИЯВИЙ
ЖОРИЙ ¯ИЛИНАДИ ИСЛО²ОТЛАР —
Президент Шавкат Мирзиёев раислигида 23 май куни спортни САЙЛОВЧИЛАР
оммалаштириш ва иқтидорли спортчиларни тайёрлаш ХОҲИШ-ИРОДАСИ,
чора-тадбирлари бўйича видеоселектор йиғилиши ўтказилди. ЗАМОН ТАЛАБИ
Мамлакатимизда спорт инфратузилма- ланиш имконига эга бўлади. Улар жисмоний Коллеж битирувчилари эса келгусида Олий Ўтган ҳафта мамлакатимиз парламенти
си изчил ривожлантирилиб, ёшларнинг қи- тайёргарлик даражаси ва разрядига қараб, спорт маҳорати институтига қабул қилина- ҳаётида конституциявий-ҳуқуқий
зиқишлари қўллаб-қувватланмоқда. Сўнг- кейинги босқичга ўтказилади. Спорт мактаб- ди. Шу тариқа, профессионал спортчилар асосларнинг барқарор ривожланиши ва
ги беш йилда 118 та янги спорт мажмуаси лари муайян олимпия спорт турлари бўйича тайёрлашнинг узлуксиз тизими яратилади. мустаҳкамланиши, янги Ўзбекистонни
фойдаланишга топширилди ва 110 таси ре- базага айлантирилади. Мураббийларнинг бунёд этиш ва Учинчи Ренессанс асосларини
конструкция қилинди. Барча маҳаллаларда- иш ҳақи 35 фоизга оширилади. Спортни ривожлантириш вазирлигига шакллантиришга қаратилган кенг кўламли
ги ёшларни спортга жалб этиш бўйича илк 20 та истиқболли олимпия турини белгилаб, ва шиддатли демократик ислоҳотлар учун
бор “беш босқичли” мусобақалар бошлан- Мутасаддиларга ушбу тизимни жорий улар бўйича ҳудудий “таянч база”ларни муҳим ҳодисаларга бой бўлди.
ди. Апрель-май ойларида ўтган биринчи ва этиб, яхши натижа кўрсатган маҳаллаларни ташкил этиш вазифаси қўйилди. Хусусан, 16 май куни Олий Мажлис
иккинчи босқичларда 3 миллиондан зиёд рағбатлантириш бўйича кўрсатмалар бе- Қонунчилик палатасининг энг йирик
ёшлар иштирок этди. рилди. Йил якунигача 508 та маҳаллада кўп Соҳадаги илмий салоҳият ҳам талаб фракциялари — ЎзЛиДеП ва “Миллий
функцияли спорт майдончалари қурилиши даражасида эмаслиги айтилди. Маҳаллий тикланиш” демократик партиясининг
Лекин қобилиятли йигит-қизларни сара- қайд этилди. олимлар томонидан бирорта спорт тури бў- алоҳида, 17 май куни мамлакатимизда
лаб, профессионал спортчиларга айланти- йича на методика, на дастур ишлаб чиқил- конституциявий ислоҳотларни амалга
ришга эътибор йўқ. Бунда бошланғич тизим Бугунги кунда Олимпия захиралари кол- ган. Бугунги кунда спортчиларни тайёрлаш ошириш ва ушбу масалани Олий Мажлис
бўлган спорт мактаблари билан Олимпия лежларига 14 ёшдан катта ўсмирлар қабул 30 йил олдинги дастурлар асосида амалга палаталари кенгашлари муҳокамасига
захиралари коллежлари ва Олий спорт ма- қилинмоқда. Оқибатда ёшларни Олимпия оширилмоқда. Спорт диетологияси, фарма- киритишга бағишланган қўшма
ҳорати мактаблари ўртасида узвийлик йўл- ўйинларига тайёрлаш кеч бошланяпти. кологияси, психологияси, спорт муҳандис- йиғилишлари бўлиб ўтди.
га қўйилмаган. Мисол учун, 190 та болалар лиги, кардио-машғулотлар бўйича мутахас-
ва ўсмирлар спорт мактабида бор-йўғи Шу боис, бу борада ривожланган дав- сислар тайёрланмаяпти. Шу билан боғлиқ ҳолда, чора-тадбирларни амалга жамиятнинг турли қатламла-
10 та олимпия спорт тури ўргатилади. латлардаги илғор тажрибалар ўрганилди. л20икмапйалкаутниасСиенкаетнгавша лҚаорниунничниг- квтоэуташурзициилирКфияиобавшн,лисатйруиюниткизобуанцмесгилииягдсвтисаилинайаярнккКдиотоибмна.иишсМстксавииизлая-- ри, фуқаролик жамияти инс-
Спорт федерациялари Олимпия захирала- Энди у асосида спортчиларни профес- Шу боис, олимпия спорт турлари бўйича қўшма мажлиси ўтказилди. Бу таркибига барча ҳудудлардан титутлари вакиллари, етук
ри коллежлари билан ишлашни ўз ҳолига сионал тайёрлаш тизими ислоҳ қилинади. спортчиларни жисмоний ва руҳий тайёрлаш, йиғилишда Конституцияга ўз- депутатлар, сенаторлар, ҳуқуқшунос ва сиёсатшунослар
ташлаб қўйган. Яъни, бу соҳадаги коллежлар Олимпия соғлом овқатлантириш дастурларини ишлаб гартириш ва қўшимчалар ки- ҳамда бошқа экспертлар (жами
ва паралимпия спорт турларига тайёрлаш чиқиш зарурлиги таъкидланди. Келгуси ўқув ритиш бўйича таклифларни 46 киши) киритилди.
Шу боис, йиғилишда спортчиларни тай- маркази сифатида ташкил этилади. Бу мар- йилидан бошлаб Жисмоний тарбия ва спорт шакллантириш ва ташкилий
ёрлаш ва селекция қилиш бўйича янги ти- казлар 5-9-синфлар учун Олимпия макта- университетида спорт диетологияси, муҳан- Давоми 3-бетда
зим жорий қилиниши белгиланди. би, 10-11-синфлар ҳамда 1-2-курслар учун дислиги ва кардио-машғулотлар, Тиббиёт
Олимпия ва паралимпия коллежи бўлиб академиясида спорт медицинаси ва фарма-
Унга кўра, энди ҳар бир маҳаллада ап- хизмат қилади. кологияси бўйича мутахассислар тайёрлаш-
рель-июнь ва сентябрь-декабрь ойларида ни йўлга қўйиш топшириғи берилди.
мусобақалар ташкил этилиб, яхши натижа Спортни ривожлантириш вазирлиги ҳузу-
кўрсатган ёшлар электрон рўйхатга кири- рида илғор тренер ва хорижий экспертлар- Йиғилишда муҳокама қилинган масала-
тилади ҳамда ҳудуддаги спорт мактабида дан иборат Мураббийлар кенгаши тузилиб, лар юзасидан вазирлар ва ҳокимлар ахбо-
малакали мураббийлар билан бепул шуғул- мусобақаларда энг юқори натижага эриш- рот берди.
ган ёшларни коллежларга саралаб олади.
ЎзА
ДОЛЗАРБ МАВЗУ ТАЪЛИМ
ЯНГИ ªЗБЕКИСТОННИНГ
ЯНГИ УНИВЕРСИТЕТИ 4 ЁШГА ТªЛДИ
МУВАФФА¯ИЯТЛИ ЎЗБЕКИСТОН ЖУРНАЛИСТИКА ВА ОММАВИЙ КОММУНИКАЦИЯЛАР
ЭМЛАШ ТАДБИРЛАРИ
УНИВЕРСИТЕТИНИНГ ҚИСҚА, ЛЕКИН МАЗМУНЛИ ТАРИХИДАН ПАРЧА...
юртдошларимизда хавотирга ўрин қолдирмайди
ёхуд маймун чечаги қандай касаллик? 2018 йилгача журналистика соҳасига
ихтисослаштирилган олийгоҳ Марказий Осиёда ҳам,
Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти вал Конго Демократик Республикасида Мустақил давлатлар ҳамдўстлигида ҳам бўлмаган.
маълумотларига кўра, маймун чечаги аниқланган, — дейди Санитария-эпиде- Кўплаб жойларда журналистика йўналиши тарқоқ
касаллиги ҳозиргача 14 давлатда қайд миологик осойишталик ва жамоат сало- ҳолда университет ва институтлар таркибида
этилган. Хусусан, инфекцияни юқтир- матлиги хизмати бошлиғи ўринбосари фаолият юритиб келарди. Хусусан, Ўзбекистонда
ганлар сони 90 нафарга яқинлашгани Нурмат Отабеков. — Шу боис, касаллик- ҳам кўп йиллар давомида мана шундай бўлиб
айтиляпти. Қолаверса, қарийб 30 киши нинг алоҳида ҳолатлари Марказий ва Ғар- келган. 1949 йилда ўша пайтдаги САГУ (Ўрта Осиё
касалликка чалинганликда гумон қилин- бий Африка мамлакатларида кузатилган. давлат университети (ҳозирги Ўзбекистон Миллий
моқда. Бироқ шу кунгача ўлим ҳолати университети) ўзбек филологияси факультети
рўйхатга олинмаган. Хўш, маймун чеча- Таъкидланишича, маймун чечаги қошида журналистика бўлими ташкил этилган
ги қандай касаллик? Унинг профилакти- деярли барча ҳолатда ҳайвондан одам- эди. 1967 йилдан бошлаб, мазкур олий таълим
каси қандай? Юртимизга кириб келиши га юқади. Асосан, эндемик ҳудудларга муассасасидан журналистика факультети ажралиб
ва тарқалиши эҳтимоли қанчалик яқин? сафар қилган ва жониворлар билан му- чиқди. 1995 йилда Маннон Уйғур номидаги
лоқотда бўлган кишиларда тасдиқлани- Тошкент давлат санъат институтида журналистика
— Бу хасталик кеча ёки бугун пайдо ши мумкин. факультети ташкил этилди. 1999 йилда эса
бўлгани йўқ. У илк бор бундан 52 йил ав- Ўзбекистон давлат жаҳон тиллари университетида
Давоми 5-бетда ҳам журналистика факультети пайдо бўлди.
Агар ўша даврдаги Тошкент давлат университетида
16 та факультет фаолият юритган бўлса,
журналистика факультети барча кўрсаткичлар
бўйича энг охирги ўринларда турарди.
Давоми 2-бетда
ОЗИҚ-ОВҚАТ ХАВФСИЗЛИГИ МУНОСАБАТ
БУ¡ДОЙНИНГ СЕР²ОСИЛ НАВИ ГЕОЛОГИЯ РИВОЖИ — ИСТИ¯БОЛЛИ
КОНЛАРНИ АНИ¯ЛАШТИРИШГА ЙªЛ ОЧАДИ
Бугун Ер юзи аҳолисининг озиқ-овқат маҳсулотларига
тобора ўсиб бораётган талабини қондириш учун Шу йил 19 май куни Президентимиз
бошоқли донли экинлар, жумладан, юмшоқ буғдой Шавкат Мирзиёев геология соҳасини
ҳосилдорлигини ва дон сифатини ошириш борасида янада ривожлантириш, фойдали
кенг қамровли ишлар бажарилмоқда. Хусусан, ўтган маъданлар ва ер ости суви захираларини
йили дунё бўйича жами 724 миллион тонна дон кенгайтиришга қаратилган лойиҳалар
етиштирилган бўлса, шундан 6,6 миллион тоннадан тақдимоти билан танишди. Тақдимот
ортиғи юртимиз ҳиссасига тўғри келади. жараёнида қайд этилганидек, сўнгги
йилларда мамлакатимиз геология
Президентимиз жорий йил 25 апрель куни Қашқадарё соҳасига илм ва илғор технологиялар
вилоятига ташрифи чоғида олимлар олдига буғдойдан 100 изчил татбиқ этилиши туфайли қидирув
центнердан юқори ҳосил берадиган навларни яратиш, клас- ишлари кўлами кенгайди. Ер ости
тер ва фермерлар билан ҳамкорликда ишлаш вазифалари- бойликларининг янги захиралари
ни қўйгани ҳам бежиз эмас. аниқланди.
Мамлакатимиз қишлоқ хўжалигида кейинги йилларда
чуқур ислоҳотлар ўтказилиши натижасида дон етиштириш Давоми 2-бетда
ҳажмини кўпайтириш, бошоқли донли экинлар ҳосилдор-
лигини ошириш борасидаги айрим масалалар ўз ечимини
топди.
Давоми 5-бетда
2 2022 йил 24 май, 102-сон Нигоҳ
ТАЪЛИМ ЯНГИ ªЗБЕКИСТОННИНГ
ЯНГИ УНИВЕРСИТЕТИ 4 ЁШГА ТªЛДИ
ЎЗБЕКИСТОН ЖУРНАЛИСТИКА ВА ОММАВИЙ КОММУНИКАЦИЯЛАР
УНИВЕРСИТЕТИНИНГ ҚИСҚА, ЛЕКИН МАЗМУНЛИ ТАРИХИДАН ПАРЧА...
Шерзодхон ҚУДРАТХЎЖА, ХЎШ, ЯНГИ УНИВЕРСИТЕТ 8 қаватли талабалар тураржойи — “My 1465 нафари бакалавриатнинг кундузги
Ўзбекистон журналистика ва оммавий ТАШКИЛ ЭТИЛИШИГА sweet home” маскани қурилди. Эски жур- йўналишида, 108 нафари кечки таълим-
коммуникациялар университети ректори, профессор фак бир қаватда ўтирган бўлса, бугун да, 722 нафари сиртқи таълимда, 295
ҚАНДАЙ ЭҲТИЁЖ БОР ЭДИ? биз умумий ҳисобда 27 қаватга эгамиз. нафари эса магистратура йўналишлари-
Ниҳоят 2016 йилдан бошлаб, воқеалар ривожи да ўқимоқда.
180 даража ўзгарди. Ўша йили Президент сайловларида 1991 йилдан Ўзбекистонда “кадрлар ЎзЖОКУ кўплаб нуфузли халқаро
мутлақ ғалаба қозонган Шавкат Мирзиёевнинг инқирози” бошланди. Замонавий фикр ташкилотлар билан ҳамкорликда иш- Яқинда сиёсатшунослик йўналиши
сайловолди кампанияси даврида оммавий ахборот юритадиган, ностандарт ва креатив ён- лаб келмоқда. Мисол учун, университет очилди. Ҳозир минтақашуносликдан
воситаларига берилган эркинлик мисоли тоза ҳаводек дашадиган кадрларга, шу жумладан, радиостудияси Германиянинг дунёга дарслар берилмоқда. 8 та хорижий тил
ўпкамизни тўлдирди, ҳаммамиз учун катта мотивация журналистларга эҳтиёж ниҳоятда юқори машҳур “Deutschwelle Academy” билан, талабаларимизга ўргатилмоқда. Яна
берди ва миллий журналистикамизни муболағасиз эди. Ачинарлиси, журналистика соҳаси- Туркия ҳамкорлик ва мувофиқлашти- янги йўналишлар очиш бўйича изла-
мутлақо янги босқичга олиб чиқди. да йиллар давомида илмий ишлар, ил- риш агентлиги (TIKA) билан телестудия нишлар олиб бориляпти.
мий изланишлар деярли олиб борилма-
Бошланиши 1-бетда қарори билан нолдан бошлаб мутлақо чиқиб, юртимизнинг очилмаган қир- ган эди. Яна бир бор такрорлайман: биз ташкил этилди. Ўзбекистон Ёшлар иш- Шуни қувонч билан айтаманки, бу йил
янги замонавий, инновацион Ўзбекистон раларини кашф қила олди. Халқимиз учун 2016 йил чин маънода бурилиш лари агентлиги ва Хитойнинг “Huawei” университетимизни Президентимиз қа-
Мен 1991 йилда Журфакка тала- журналистика ва оммавий коммуника- вазирларни, ҳокимларни, депутат ва нуқтасига айланди. компанияси билан биргаликда замона- рори билан ташкил этилган йили ўқишга
баликка қабул қилиндим. Ҳозиргача циялар университети дунёга келди. сенаторларни, блогерларни Халқаро вий фотолаборатория ҳамда коворкинг кирган 119 нафар бакалавриат талабаси
эсимда, катта, баҳайбат 60-70 гектар- пресс-клубнинг кўрсатувлари орқали та- БИР ҚАВАТЛИ маркази ташкил қилинди. Шунингдек, “илк қалдирғоч” сифатида тамомлайди.
ли Ўзбекистон Миллий университети Лекин янги университет ташкил этил- ний бошлади. Жонли эфирлар пайтида ЖУРФАКНИНГ университетимиз ҳудудида 3 та “Open
ҳудудидаги биноларнинг биридаги энг гани билан бошқа турдош олий ўқув жамият олдида турган энг жумбоқли ма- 27 ҚАВАТЛИ ОСМОНЎПАРГА Air” майдончаси, талабалар пресс-клу- Қолаверса, ҳар йили илмий салоҳия-
қуйи қаватда биз учун, бор-йўғи, 6-7 та юртларида журналистика факультетла- салалар бўйича очиқчасига гапиришни ТРАНСФОРМАЦИЯСИ би мавжуд. тимиз ҳам ортиб бормоқда. Жумладан,
аудитория бор эди. Яна қўшимча 3-4 та ри ёпилиб кетмади. Шу билан, универ- бошладик. Халқимиз бизда ҳам сўз эр- 4-5 нафар ёш тадқиқотчилар фан док-
“поточный” маъруза хоналари бўларди. ситетлар орасида ҳам соғлом рақобат кинлиги борлигига, Ўзбекистон ҳукумати Университетни барпо этиш жараёни Булар нафақат талабаларга ўқиш тори (DSc), фалсафа доктори (PhD),
Аксига олиб, олти қават учун мўлжал- бошланди. фуқаролари учун қайғуриб, бюрократия, ҳам осон кечмади. Янги университет давомида амалий ўрганиш имконияти- доцент ва профессор унвонларига са-
ланган эркаклар ҳожатхонаси бизнинг коррупция иллатлари билан фаол кура- қурилиши учун шаҳар марказидан бино ни яратяпти, балки талабаларимиз шу зовор бўляпти.
қаватда жойлашганди. Ва у деярли ЖОНЛИ ЭФИРЛАР шаётганлигига гувоҳ бўлди. танлаб олинди. Жойлашув ҳақиқатан қу- ердан “O‘zbekiston”, “O‘zbekiston 24”,
тозаланмас, ҳожатхонадан чиқаётган лай эди. Олийгоҳ қурилишига фақатги- “Yoshlar” ва “Renessans” телеканаллари “МАТБУОТ ЭРКИНЛИГИ,
“ифор” қаватдаги аудиторияларда ўтир- ТИКЛАНГАН ДАВР Бу биргина телевидение мисолида- на олий ва ўрта махсус таълим вазирли- контентини бойитиб, жонли эфирларга БУ — ҲЕЧ БИР МАМЛАКАТ
ган талабаларга ноқулайлик туғдирар, ги ўзгаришлар. Ундан ташқари, медиа ги эмас, балки бошқа ҳамкасбларимиз, ҳам чиқмоқда.
одам мияси илм ўрганиш учун эмас, Ҳар бир касбнинг ўз “ошхонаси” вакиллари газета саҳифаларида бўла- йирик ташкилотлар, ҳомийлар амалий ВОЗ КЕЧОЛМАЙДИГАН
ўша “ифор”ни ҳидламаслик учун меҳнат бўлганидек, журналистикада ҳам мана дими, интернет сайтларида бўладими, ёрдам кўрсатди. Аҳамиятли жиҳати шундаки, 4 йил БЕБАҲО ИМТИЁЗ”
қиларди. шундай... Сув ҳам бир жойда туриб қол- радиотўлқинлари бўладими, исталган давомида талабаларимизга фақат на-
са, айнийди ва у ботқоққа айланади. ҳукумат вакилини, ташкилот раҳбарини Битта масалани ҳал қилдик дегани- зарий билим берибгина қолмай, балки Моҳандас Карамчанд Гандининг бу
Бу собиқ иттифоқ даврида ҳам, ундан Бизда деярли шу даврга нисбатан мана танқид қилишни, энг оғриқли муаммо- мизда, 2019 йилнинг охирида глобал уни амалиёт билан уйғунлаштирдик. гапи йиллар ўтса-да, ўз аҳамиятини йў-
кейинги пайтларда ҳам журналистика шундай манзара юзага келган эди. ларни кўтаришни бошлади. пандемия бошланди. Энди ўз эшигини Талабаларимиз 50-60 фоиз ўқув вақ- қотмай келмоқда.
соҳасига декоратив ва имитатив тус бе- очган университет талабалари масо- тини аудиторияларда ўтказса, қолган
рилганини кўрсатади. Бу вазиятни нима тўғрилади? Ме- фадан туриб дарсларда қатнашди. Шу пайтларда амалиётда бўлиб, тажриба Словениялик журналист ва ёзувчи
нинг назаримда, 2016 йилдаги медиа билан бирга, ташкил этилганлигига кўп орттириб келади. Жарко Петан шундай дейди: “Келажак-
Факультетга 60 нафаргина талаба оламидаги энг катта ютуқ — бу жонли муддат ўтмаган университетнинг ресурс- нинг буюклиги ҳақида сиёсатчилар, ўт-
ўқишга қабул қилинарди. Амалиёт ўташ, эфирларнинг тикланиши бўлди. Музлар лари ҳам чекланган эди. Лекин биз тас- ЎзЖОКУга илмий даражаси йўқ бўл- мишнинг буюклиги ҳақида тарихчилар,
тажриба орттириш учун на бир телесту- эрий бошлади. Медиалар ва хусусан, лим бўлмадик. Айнан энг оғир шароитда, са ҳам, лекин Ўзбекистонда хизмат кўр- бугуннинг буюклиги ҳақида эса журна-
дия, на бир радиостудиямиз бўларди. Халқаро пресс-клуб музёрар вазифаси- пандемия авжига чиққанда университе- сатган журналист, Ўзбекистонда хизмат листлар қайғуришлари керак”.
Реал журналистикага талаба кириши ни ўтай бошлади. Бизда анчадан бери тимизнинг янги 8 қаватли ўқув биноси кўрсатган ёшлар мураббийси ва уму-
учун керакли шароитлар йўқ эди. Ама- бўлмаган, йўқотилган имконият пайдо қад ростлади: замонавий, инновацион ман, ҳаётий тажрибага эга инсонларни Мен бу йил Университетимизнинг
лиётчилар билан алоқалар ҳаминқадар бўлди. Чунки ўша пайтлар Ўзбекистон радиостудия, телестудия барпо этил- таклиф қилдик. илк қалдирғочлари сифатида бағри-
эди. Афсус, бу ҳолат кўп йиллар давом телеканалларидаги ахборот дастур- ди. 310 нафар талабага мўлжалланган миздан учирма бўлаётган талабалари-
этди. Охирги даврларда журналистика лари ҳам ёзиб олинарди. Сўнг уни бир Университет ижтимоий тармоқларда мизга қарата мана шуни айтмоқчиман:
факультетига пастроқ балл тўплаган нечта цензорлар кўриб чиқиши керак ЎзЖОКУ кўплаб жуда фаол. Университет қисқа муддат сизлар буюк келажагимиз ва буюк бугу-
ёки очиғини айтадиган бўлсак, камроқ бўларди. Узоқ давом этган муҳокама нуфузли халқаро ичида бўлса ҳам АҚШ, Туркия, Жану- нимизнинг бунёдкорларисиз. Ҳар дам,
пули бор одамларгина ўқишга кирган. ва “қайчилаш”лардан кейингина кўрса- ташкилотлар билан бий Корея, Латвия, Литва, Хитой Халқ ҳамиша ва ҳамма ерда мана шу оддий
Таассуфки, биз мана шундай воқелик тув эфирга узатиларди. Лекин унда на ҳамкорликда ишлаб Республикаси, Россия Федерацияси, ҳақиқатни унутманглар. Қаерда меҳнат
билан яшаб келдик. Натижада журна- мазаси, на матраси ва на тузи қоларди. келмоқда. Мисол Қозоғистон, Қирғизистоннинг нуфузли қилманг, ортингиздан “Сенга таълим
листикамизда кадрлар танқислиги юза- Биз бу кўрсатувларни гўёки томошабин учун, университет университетлари билан ҳамкорлик қи- берган устозингга раҳмат!” деган эъти-
га келди. Кўпчилик, асосан, малакали кўради, деб ўйлардик. радиостудияси либ боради. рофларни эшитинг.
мутахассислар бу соҳадан чиқиб кетди. Германиянинг дунёга
Устига-устак, журналистикада қалами 2016 йилдан бошлаб Халқаро пресс- машҳур “Deutschwelle Келинг, энди айрим рақамларга муро- Доимо эркин журналистика, эркин
ўткир, тили аччиқ одамлар керак бўлмай клубнинг жонли эфирлари медиа олам- Academy” билан, жаат қиламиз. матбуотнинг юзи бўлинглар!
қолди. Сўз эркинлиги анқонинг уруғига га ислоҳотлар ва янгиликларнинг ёқим- Туркия ҳамкорлик ва
айланди. ли шабадасини олиб келди. Шахсан мен мувофиқлаштириш Бугунги кунда университетимизда Барчангизга бошланажак мустақил
учун жонли эфирларнинг тикланиши агентлиги (TIKA) мавжуд 3 та факультетда жами 2590 на- янги ҳаётингиз муборак бўлсин!
Ниҳоят 2016 йилдан бошлаб, воқеа- журналистикага бўлган муҳаббатимни билан телестудия фар талаба таҳсил олмоқда. Уларнинг
лар ривожи 180 даража ўзгарди. Ўша қайта “реанимация”дан чиқаришга са- ташкил этилди.
йили Президент сайловларида мутлақ бабчи бўлди. Денгиз учун тўлқинлар, Ўзбекистон Ёшлар
ғалаба қозонган Шавкат Мирзиёевнинг боғга эса шамол қанчалик керак бўлса, ишлари агентлиги ва
сайловолди кампанияси даврида омма- журналист учун ҳам эркин ижод шунча- Хитойнинг “Huawei”
вий ахборот воситаларига берилган эр- лик муҳим. компанияси билан
кинлик мисоли тоза ҳаводек ўпкамизни биргаликда замонавий
тўлдирди, ҳаммамиз учун катта мотива- Чунки жонли эфир дегани бу олдин- фотолаборатория
ция берди ва миллий журналистикамиз- дан режалаштирилган режиссура эмас. ҳамда коворкинг
ни муболағасиз мутлақо янги босқичга Уни қайчилаш, назорат қилиш қийин. маркази ташкил
олиб чиқди. Одамлар жонли эфирларни шунинг қилинди. Шунингдек,
учун ҳам севиб кўрадилар. университетимиз
Бу бошланиши эди... Миллий медиа ҳудудида 3 та “Open Air”
майдондаги ислоҳотлар меваси сифа- 2016-2018 йилларда оммага танил- майдончаси, талабалар
тида 2018 йил 24 май куни Ўзбекистон ган Халқаро пресс-клуб Мўйноқдан бў- пресс-клуби мавжуд.
Республикаси Президентининг ладими, Манасми, Олот ёки Қоракўлми
“Ўзбекистон журналистика ва оммавий ёхуд республикамизнинг энг чекка ҳуду-
коммуникациялар университетини таш- дидан бўладими, юзлаб жонли эфирлар
кил этиш тўғрисида”ги ПҚ-3737-сонли ташкил этди. Ўзбекистоннинг барча ви-
лоятлари бўйлаб хизмат сафарларига
МУНОСАБАТ ГЕОЛОГИЯ РИВОЖИ — ИСТИ¯БОЛЛИ КОНЛАРНИ 60 таси бажарилган, 324 таси муддатида
АНИ¯ЛАШТИРИШГА ЙªЛ ОЧАДИ амалга оширилмоқда.
Шамсиддин АЛИМОВ,
Ўзбекистон Давлат ишлари изчиллигини таъминлаш муваф- Дарҳақиқат, охирги беш йилда кон-гео- Президентимиз томонидан 2021 йил қабул қилишнинг таъсирчан амалиётини Бундан ташқари, Давлат геология қў-
геология ва минерал фақият гаровидир. Иқтисодий тараққиёт логия саноати ва ер ости табиий бойлик- 10 февралда айнан ижро интизомини шакллантириш, уларни аниқ ижрочилар, митаси томонидан 2022 йилда жами 8 та
ва камбағалликни қисқартириш ҳамда Мо- ларидан самарали фойдаланиш йўнали- мустаҳкамлашга қаратилган фармон қа- кенг жамоатчилик ва аҳолига тезкор етка- ҳужжат лойиҳаси ишлаб чиқилган бўлиб,
ресурслар қўмитаси раиси лия вазирликлари билан келишиб, 2022 шида муайян ишлар амалга оширилди. бул қилиниши ушбу йўналишнинг қай да- зиш, белгиланган вазифаларни самарали шундан 2 таси Президент ҳужжатлари
ўринбосари йил учун минерал хомашё базасини ри- Ушбу мақсадда айнан геология соҳасини ражада муҳимлигини англатади. Чунки амалга ошириш бўйича шошилинч ҳамда ҳамда 6 таси ҳукумат ҳужжатлари лойиҳа-
вожлантириш ва қайта тиклаш давлат ривожлантириш бўйича давлатимиз раҳ- фармон билан қонунчилик ҳужжатлари ва тезкор чоралар кўриш мақсадида ташки- ларини ташкил этади.
Бошланиши 1-бетда дастури доирасида 312 та геологик ло- барининг бешта қарори ва бошқа ҳужжат- топшириқларни пухта ишлаб чиқиш ҳамда лий, ижро ва назорат фаолиятининг ягона
йиҳани амалга оширишга 1 триллион лар қабул қилиниб, уларда жами 486 та тизими йўлга қўйилди. Бундан ташқари, топшириқлар ижро-
Янги кон қўшимча имконият, дегани. cўм маблағ йўналтирилиши белгиланган. устувор вазифа белгилаб берилгани диқ- сини самарали ташкил этиш ва бажариш-
Бинобарин, геологлар меҳнати шуниси Бугунги кунда бу борадаги ишлар жадал қатга сазовордир. Шу каби кўрилаётган чоралар натижа- да масъул ижрочиларга ҳуқуқий-услубий
билан қадрли ва аҳамиятли. Негаки, бир- олиб борилмоқда. сида қўмитамизда ҳам ижро интизоми бў- кўмаклашиш ҳамда амалга оширилаёт-
гина кон иқтисодиётнинг бошқа тармоқ- Шунингдек, Вазирлар Маҳкамаси то- йича муайян тизим шаклланганки, бу ўрта ган ишлар натижадорлигини тизимли
лари ривожланиши, янги ишлаб чиқариш монидан соҳада амалга оширилаётган ва қуйи бўғинда масъулиятни ошириш, таҳлил ва мониторинг қилиб бориш мақ-
қувватлари ҳамда янги иш ўринлари яра- ишлар ҳолати, уни замонавий стандарт- қабул қилинаётган ҳар бир ҳужжат маз- садида марказий аппаратда йиғма ахбо-
тилишига туртки беради. Булар ижобий лар асосида такомиллаштириш, фойдали мун-моҳияти, улардан кутилаётган амалий рот-таҳлил бошқармаси фаолияти таш-
ҳол, албатта. Лекин шу билан бирга, ҳали қазилма ресурсларини илм ва технология натижаларни жойлардаги масъулларга кил этилиб, малакали кадрлар билан
қилинадиган ишлар ҳам кам эмас. асосида қайта ишлаб, юқори қўшилган етказиш, топшириқлар ижросини барвақт тўлдирилди.
қийматли маҳсулотлар ишлаб чиқариш, таъминлаш каби мезонларга асосланган.
Тақдимотда давлатимиз раҳбари то- йирик инвестиция лойиҳаларини йўлга қў- Давлат геология қўмитаси томонидан
монидан нодир ва ноёб металлар қазиб йиш ва шу каби долзарб вазифалар ечи- Шунингдек, таҳлиллар ва муҳокамалар 2022 йилнинг ўтган уч ойида дунёнинг йи-
олиш ҳажмини ошириш мақсадида 2022– мига қаратилган 4 мингдан ортиқ топши- натижасига кўра, ижро интизомини таъ- рик тоғ-кон компаниялари билан 10 та ин-
2026 йилларда геология-қидирув ишла- риқлар белгиланган. Уларнинг мукаммал минлашда йўл қўйган камчиликлари учун вестиция лойиҳаси доирасида 15,7 мил-
рини амалга ошириш бўйича алоҳида ижроси, пировардида, ер ости бойлик- раҳбар ва ходимларга нисбатан қатъий лион доллар миқдорида тўғридан-тўғри
дастур ишлаб чиқиш вазифаси қўйилди. ларининг халқ манфаатлари учун хизмат интизомий жазо чоралари белгиланган. хорижий инвестициялар ўзлаштирилди.
Бу дастурда 8 та янги кон ва 18 та истиқ- қилишини таъминлаш, иқтисодиёт тар-
болли майдон ҳисобига уран захирасини моқлари ривожида муҳим ўрин эгаллаб, Ижро интизоми ҳолатини рақамларда Умуман олганда, соҳага қаратилаётган
ошириш, замонавий бурғилаш ускунала- кўзланган мақсадларга эришишда ҳал қи- кўрадиган бўлсак, “Ijro.gov.uz” тизими бў- эътибор юқори, ажратилаётган сармоя-
рини олиб келиш, рақамли геология моде- лувчи омиллардан ҳисобланади. йича бугунги кун ҳолатига қўмитага ало- лар салмоқли, вазифалар залворли. Му-
лини яратиш кўзда тутилади. қадор 247 та ҳужжатда жами 1 минг 384 ҳими, буларнинг бари бир мақсад — мам-
та топшириқ белгиланган. Шундан 1 минг лакатимизда геология-қидирув ишларини
Юртимиз замини табиий захираларга жадаллаштириш орқали иқтисодиётимиз
бой. Бу бизнинг ютуғимиз. Шундан келиб барқарорлигини таъминлаш, аҳоли фа-
чиқиб айтадиган бўлсак, геология-қидирув ровонлигини оширишга йўналтирилган.
Давлатимиз раҳбари иштирокидаги тақ-
димотда ана шу жиҳатларга алоҳида эъ-
тибор қаратилди.
Сиёсат 32022 йил 24 май, 102-сон
ЯНГИЛАНИШ ВА ТАРАҚҚИЁТ ОМИЛИ
КОНСТИТУЦИЯВИЙ ИСЛО²ОТЛАР —
САЙЛОВЧИЛАР ХОҲИШ-ИРОДАСИ, ЗАМОН ТАЛАБИ
Акмал САИДОВ, масъулияти ва ҳисобдорлигини янада барқарорлик ва миллий мустақиллик- КОНСТИТУЦИЯВИЙ
Конституцияга ўзгартиришлар киритиш бўйича ошириш (давлат конституцияси). ни мустаҳкамлаш бўйича ўта муҳим ва КОМИССИЯ: АСОСИЙ
таклифларни шакллантириш ва ташкилий долзарб бўлган янги, кечиктириб бўл-
чора-тадбирларни амалга ошириш юзасидан Конституциявий ислоҳот ҳозирги майдиган вазифаларни қўймоқда. ВАЗИФАЛАРИ ВА
Конституциявий комиссия раиси ва келажак барқарор ривожланиш- ТАМОЙИЛЛАРИ
нинг зарур юридик заминидир. Хусу- Шу тариқа, Ўзбекистоннинг конс-
Бошланиши 1-бетда • Ўзбекистон “Адолат” социал-де- сан, у ҳокимият тармоқлари ўртасида титуциявий тараққиёти умумжаҳон Олий Мажлис палаталари кенгаш-
мократик партияси — суд ҳокимияти ўзаро назорат ва мувозанатни сақлаш конституциявий ислоҳотлари йўли- лари томонидан Конституциявий ко-
Хўш, парламентимизнинг бундай мустақиллиги, қонунлар ва суд қа- тизимини мустаҳкамлашга, ҳисобдор- дан кетмоқда. миссиянинг асосий вазифалари этиб
қарорига сабаб нима ва у нима билан рорлари одиллиги, Конституция ва лик, шаффофлик, иштирок ва кела- қуйидагилар белгиланди:
боғлиқ? Конституциявий ислоҳот ни- қонунлар, инсон ҳуқуқлари устувор- жакни кўра билишни оширишга кўмак- КОНСТИТУЦИЯВИЙ
мага керак, унинг асл, туб ғояси ни- лигининг, коррупцияга қарши кура- лашувчи конституциявий “қоидалар”ни ИСЛОҲОТЛАРНИНГ • таклифларни тўплаш, умумлаш-
мадан иборат? Комиссия фаолияти шишнинг конституциявий асосларини ўзгартириш йўли билан “самарали УСТУВОР ЙЎНАЛИШЛАРИ тириш, шакллантириш асосида “Ўзбе-
қандай йўл билан ва қайси тамойиллар мустаҳкамлашга қаратилган; бошқарувнинг” ҳаётий аҳамиятга эга кистон Республикасининг Конститу-
асосида ташкил этилади? Булар маз- инструменти бўлиши мумкин. Бошқа- Шавкат Мирзиёевнинг “Янги Ўзбе- циясига ўзгартириш ва қўшимчалар
кур мавзу юзасидан глобал тармоқ ва • Ўзбекистон Халқ демократик пар- рувнинг сифати ва самарадорлигини кистоннинг тараққиёт стратегияси” киритиш тўғрисида”ги қонун лойиҳа-
ижтимоий саҳифаларда берилаётган тияси — аҳолининг ҳимояга муҳтож оширишга қаратилган ўзгаришлар сиё- китобида демократик ислоҳотларни сини ишлаб чиқиш;
саволлар рўйхатининг кичик бир қис- қатламларининг, айниқса, ногиронлиги сий тизим барқарорлигига имкон бера- янги сифат босқичига олиб чиқувчи яна-
ми, холос. бор шахсларнинг конституциявий ва ди. Бу, ўз навбатида, иқтисодиёт учун да жиддий вазифалар қўйилган. Улар • давлат органлари, нодавлат ташки-
ижтимоий ҳимоясини кенгайтириш, иж- фойдали бўлиб, инвестиция ва тарақ- қонунчилик ҳамда ҳуқуқни англаш ва лотлар ва мансабдор шахслардан ҳуж-
КОНСТИТУЦИЯВИЙ тимоий йўналишга эга давлат қуриш қиёт учун барқарор замин яратади. қўллаш тизимини, жамиятнинг сиёсий- жатлар, экспертлик ва турли хулосалар,
ИСЛОҲОТ — АҲОЛИНИНГ борасида; ҳуқуқий онгини умуминсоний қадрият- статистик маълумотлар ва бошқа ахбо-
Дунёдаги конституциявий ўзгариш- лар ва барқарор ривожланиш тамойил- ротларни сўраб олиш;
КЕНГ ҚАТЛАМИ ВА • Ўзбекистон Экологик партияси — ларни ўрганиш ўзига хос жиҳатни — дав- ларига йўналтиради. Янги Ўзбекистонга
САЙЛОВЧИЛАР АМРИ мамлакатда яшил иқтисодиётга ўтиш, лат Бош қонунини замон талабларига мувофиқ келадиган янги конституция- • илмий-тадқиқот муассасалари,
экологик ноқулай ҳудудларда ва- вий принцип ва нормаларни белгилаш олимлар, экспертлар ва мутахассис-
Аввало, Ўзбекистонда конститу- зиятни яхшилаш бўйича таклифлар Конституциявий ислоҳот ҳозирги ва келажак барқарор кўзда тутилган. ларнинг Конституцияга ўзгартириш ва
циявий ислоҳотнинг бош ғоявий билдирилди. ривожланишнинг зарур юридик заминидир. Хусусан, қўшимчалар киритиш бўйича таклифла-
илҳомлантирувчиси, шубҳасиз, у ҳокимият тармоқлари ўртасида ўзаро назорат ва Аввало, бу “Инсон қадри учун” ус- ри юзасидан тавсияларини, шунингдек,
Президентимиз Шавкат Мирзиёев, Таъкидлаш жоизки, буларнинг мувозанатни сақлаш тизимини мустаҳкамлашга, тувор тамойилини ҳаётга татбиқ этишга экспертлар хулосаларини олиш;
асосий ташаббускори эса мамлакати- барчаси сайлов ва президентликка ҳисобдорлик, шаффофлик, иштирок ва келажакни кўра тегишлидир. Бунда инсон қадри — мам-
миз аҳолисининг кенг қатламидир. номзодлар билан учрашувлар жа- билишни оширишга кўмаклашувчи конституциявий лакатнинг ҳар бир фуқароси учун тинч • Конституциявий комиссиянинг иши-
раёнида сайловчилар томонидан “қоидалар”ни ўзгартириш йўли билан “самарали ва хавфсиз ҳаётни, фундаментал ҳуқуқ га давлат органлари ва нодавлат ташки-
Биринчидан, 2021 йилнинг октябрь билдирилган фикр-мулоҳаза, таклиф бошқарувнинг” ҳаётий аҳамиятга эга инструменти ва эркинликлари, малакали тиббий хиз- лотлар вакилларини экспертлар сифа-
ойида Ўзбекистон Президенти сайлови ва хоҳиш-истакдир. бўлиши мумкин. Бошқарувнинг сифати ва мат, сифатли таълим, кучли ва манзил- тида жалб қилиш;
жараёнида барча номзодларнинг элек- самарадорлигини оширишга қаратилган ўзгаришлар ли ижтимоий ҳимоя ҳамда соғлом эко-
торат вакиллари билан учрашувлари Иккинчидан, сайловчиларнинг хо- сиёсий тизим барқарорлигига имкон беради. Бу, ўз логик муҳит таъминланишини, муносиб • зарурат туғилганда, манфаатдор
чоғида ҳаётий талабдан келиб чиққан ҳиш-истакларини чуқур ўрганган ҳолда, навбатида, иқтисодиёт учун фойдали бўлиб, инвестиция турмуш шароити ва замонавий инфра- давлат органлари ва нодавлат ташки-
ва мамлакатимиздаги демократик ис- Ўзбекистон Президенти конституция- ва тараққиёт учун барқарор замин яратади. тузилманинг босқичма-босқич яратили- лотларга ўрнатилган тартибда кўриб чи-
лоҳотларнинг мантиқий давоми бўлган вий ислоҳотлар заруриятига алоҳида шини англатади. қиш учун тақдим қилинган таклифларга
муҳим таклиф илгари сурилди. Бу — урғу берди: Бунда Конституция ақида эмас, мослаштириш, унинг вужудга келаётган асосан, бошқа қонунчилик ҳужжатлари-
конституциявий ислоҳотни амалга балки ҳаракатларнинг, барқарор та- даъватларга жавоб бериш қобилиятини Конституциявий ислоҳотларнинг га ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш
ошириш. • ўтган йилнинг 6 ноябрь куни раққиётнинг дастури. Тузатиш, ўзгарти- ошириш заруратини намоён қилмоқда. қуйидаги устувор йўналишлари бел- юзасидан таклифларни ишлаб чиқиш;
ўзининг инаугурация нутқи вақтида риш киритиш имконияти барча конститу- гиланган:
Хусусан, Конституцияга ўзгартириш Президент академик таълим ва экс- цияларнинг фундаментал хусусиятидир. Дунёда замонавий конституция- • конституциявий ҳуқуқ ва эркинлик-
ва қўшимчалар киритишга оид бирин- пертлар ҳамжамияти олдида консти- Жамият тарихий ривожланишининг тур- вий ривожланишнинг устувор тен- биринчидан, аввал амал қилган лар бузилиши ҳақида жисмоний ва юри-
чи таклиф ЎзЛиДеПдан Президент- туциявий ривожланишда миллий ва ли босқичларида бирдек хизмат қилади- денциялари қуйидагиларга жамлан- “давлат — жамият — инсон” парадигма- дик шахслардан келиб тушган муро-
ликка номзод Шавкат Мирзиёевнинг хорижий тажрибани ўрганиш вазифа- ган конституциявий матнни биттада ва моқда: сини янги “инсон — жамият — давлат” жаатларни тегишли идораларга кўриб
сайловчилар билан Қорақалпоғистон- сини қўйди, депутат ва сенаторлардан абадий яратиб қўйишнинг иложи йўқ. парадигмасига ўзгартириб, конститу- чиқиш учун юбориш.
нинг Бўзатов туманида бўлиб ўтган ушбу масалага эътибор билан ёнда- • конституциявий ислоҳотларнинг ти- циявий қонунчилик ва конституциявий
учрашуви чоғида илгари сурилган эди. шиб, уни ўрганиш ва аниқ таклифларни Шундай қилиб, ХХ асрнинг охирги зимлилиги. Улар сиёсий, иқтисодий, иж- амалиётда мустаҳкамлаш; Конституциявий комиссия иши-
Нафақат минтақавий, балки жаҳон кў- ишлаб чиқишни сўради; ўн йиллиги ва XXI асрнинг боши дунё тимоий, маданий ва гуманитар соҳалар, нинг энг муҳим тамойиллари қуйида-
ламига эга экологик фожиа — Орол юриспруденцияси тарихига жаҳон ҳам- шунингдек, конституциявий ислоҳот- иккинчидан, иқтисодий ислоҳотлар гилардан иборат:
денгизи қуриши билан боғлиқ вазият- • Президентимиз Конституциямиз жамияти вакилларининг конституция- лар билан модернизация жараёнла- жараёнида инсон манфаатларини таъ-
да амалдаги Конституцияда ўз аксини қабул қилинганининг 29 йиллиги му- вий тузумида конституциявий исло- рининг ўзаро боғлиқлиги ва ўзаро минлаш. Бу халқчил давлатни бунёд биринчидан, фаолият очиқлиги ва
топмаган, инсоннинг экологик ҳуқуқла- носабати билан йўллаган табригида ҳотларнинг янги сифат босқичига шартланганлиги; этишнинг энг муҳим шартидир; шаффофлиги. Бунда конституциявий
ри, юртимиз аҳолисининг яшаб турган сайловчиларнинг амри ва хоҳиш-ис- чиқиши, конституциявий дунёқараш- ислоҳотларнинг энг муҳим вазифала-
ва бўлажак авлодларининг қулай ва такларига, тез суръатга эга демократик да сифат жиҳатидан чуқур ўзгариш- • конституциявий тартибга солиш- учинчидан, фуқаролик жамияти инс- рини жамиятда очиқ, шу жумладан, хал-
тоза атроф-муҳитга бўлган ҳуқуқларини ўзгаришлар эҳтиёжларига асосланган лар даври ўлароқ киради. Хусусан, нинг кенгайиши, давлат ҳокимияти ме- титутларининг ўрни ва мақомини, “Жа- қаро экспертлар ва фуқаролик жамияти
мамлакат Бош қонунида акс эттириш- конституциявий ислоҳотнинг устувор сўнгги 30 йил ичида дунёнинг 100 дан ханизмини ислоҳ қилиш ва бошқарув мият — ислоҳотлар ташаббускори” институтлари вакиллари иштирокида
нинг долзарблиги ва ҳаётий аҳамияти йўналишларини белгилади. ортиқ мамлакатида конституциявий шаклини ўзгартириш; тамойилини конституциявий мустаҳ- муҳокама қилиш учун барча шароитлар
таъкидланди. ислоҳотлар ўтказилди, 57 давлатда камлаш; таъминланади.
Бундан ташқари, давлатимиз раҳба- янги конституция қабул қилинди. Эъти- • конституциявий кўлам соҳасини ри-
ри “Янги Ўзбекистоннинг тараққиёт борлиси, конституцияга энг кўп ўзгарти- вожлантириш, ҳуқуқий суверенитетни тўртинчидан, оила институтини Бунда Конституциявий комиссия
стратегияси” фундаментал муал- риш ва қўшимчалар киритган давлатлар мустаҳкамлаш ва давлат конституция- ривожлантириш, бўлажак авлодлар- матбуот хизматининг фаолияти ало-
лифлик монографиясининг иккинчи ўнталигида Мексика, Янги Зеландия, вий ўзига хослигини белгилаш; га анъанавий инсоний қадриятларни ҳида ўрин тутади, хусусан, у оддий фу-
Бразилия, Швейцария, Австрия, Ис- қаро учун содда ва тушунарли тилда
роил, Чили, Колумбия, Грузия ва • инсон ҳуқуқ ва эркинликларининг конституциявий ислоҳотларнинг, конс-
Ҳиндистон мавжуд. Бунда конститу- суд ҳимоясини ошириш, конституция- титуциявий новеллаларнинг (янгилик-
циявий ислоҳотларнинг аксарияти дав- вий одил судлов ваколатини кенгайти-
Ўзбекистон Республикасининг Инсон ҳуқуқлари бўйича лат ва жамиятни модернизация қилиш риш, фуқароларга Конституциявий суд- Президентимиз: “Атоқли давлат ва сиёсат арбоби
миллий маркази, “Барқарор ривожланиш маркази” ёхуд сиёсий, иқтисодий ёки ижтимоий га бевосита мурожаат қилиш ҳуқуқини Уинстон Черчиллнинг “Яхши бўлиш учун —
ННТ ва Ўзбекистон Фанлар академияси тизимидаги инқирозларга йўл қўймаслик, оқибатла- бериш; ўзгариш керак, яхшиларнинг яхшиси бўлиш учун
Давлат ва ҳуқуқ институти томонидан “Конституциявий рини бартараф этиш доирасида амалга эса янада кўпроқ ўзгариш керак”, деган сўзларида,
ислоҳотлар: дунё мамлакатларининг тажрибаси” оширилмоқда. • конституциявий ҳуқуқ ижодкорли- ўйлайманки, теран ҳаётий маъно мужассам”, дея урғу
мавзусида илмий изланишлар олиб борилмоқда. Ушбу гининг глобаллашуви, дунё давлатлари берди. Дарҳақиқат, жадал ўзгариб бораётган замона
тадқиқотлар, хорижий ва халқаро конституциявий Бугунги кунда дунёда дастлабки конституцияларида халқаро ҳуқуқнинг замонавий талабларга жавоб берадиган Конституцияга
ривожланишини эътиборга олган ҳолда, Ўзбекистон таҳрирдаги конституциялар деярли умумэътироф этилган тамойил ва нор- эга бўлиш учун мувофиқ хатти-ҳаракатлар ва
Президенти томонидан белгиланган вазифалар ижросини қолмаган. Ҳозирги кунда энг қадимий маларини акс эттириш; ўзгаришларни талаб қилади.
таъминлаш учун амалга оширилмоқда. ҳисобланган конституцияларга ҳам
АҚШ да 27 та туб ўзгартириш, Норве- • давлат ва жамиятнинг консти-
Келгусида Шавкат Мирзиёевнинг қайта кўриб чиқилган ва тўлдирилган гияда 200 мартадан ортиқ (бунда Бош туциявий ривожланишини экология- асраб-авайлаган ҳолда етказиш, мам- ларнинг) зарурияти, устуворликлари ва
ҳудудлардаги сайловчилар билан яна нашрига конституциявий ислоҳотнинг қонун моддаларидан тахминан 1/3 қис- лаштириш, сифатли тиббий хизмат- лакатда миллатлараро тотувликни асосий йўналишларини етказишни таъ-
7 та вилоятда бўлиб ўтган учрашувлари заруратига бағишланган ва сайло- мигина ўзининг дастлабки кўринишида дан фойдаланиш принципини амалга мустаҳкамлашнинг конституциявий минлайди.
жараёнида хусусий мулк муҳофазасига волди кампания жараёнида берилган қроолқг1а9н8),3Нйиидледралмаантднииядпаух2т4амлаирктбаи(лбаин- ошириш; асосларини белгилаш;
доир конституциявий-ҳуқуқий асослар- барча таклифларни умумлаштиришга модернизация қилиниши натижасида Бундан ташқари, аввал икки маро-
ни янада мустаҳкамлаш ташаббуслари, асосланган бўлимни киритди. Китобда ундаги деярли барча моддалар ўзгар- • рақамли ҳуқуқларни мустаҳкамлаш бешинчидан, Конституцияда дав- таба ўтказилган, кутилаётган конс-
жумладан, ер ва ерости бойликлари- Ўзбекистондаги конституциявий исло- ган) ўзгартириш киритилган. ва ривожлантириш, ахборот жамиятини лат ёшлар сиёсатини, янги Ўзбекистон титуциявий ислоҳотларнинг турли
га бўлган ҳуқуқ, инсон қадр-қиммати, ҳотнинг асосий устувор йўналишлари институтлаштириш, киберхавфсизлик- бунёдкорлари — ёшларнинг ҳар томон- жиҳатларига бағишланган халқаро
ҳуқуқлари, эркинликлари ва қонуний белгиланган. Замонавий глобаллашув шароити- ни ҳуқуқий жиҳатдан тартибга солиш. лама қўллаб-қувватланишини, уларнинг конференцияларнинг ижобий тажри-
манфаатлари, мамлакатда миллатлар да бутун дунё мамлакатлари жадал ҳуқуқи, манфаатлари ва мажбуриятла- басини ҳисобга олган ҳолда, илмий
ва элатлараро тотувликни кучайтириш, Учинчидан, сиёсий партиялар, авва- тарзда конституциявий ривожла- ЎЗБЕКИСТОН: рини акс эттириш; конституциявий форумларни ташкил-
миллий демократик институт — маҳал- ло, ЎзЛиДеП ва “Миллий тикланиш” нишнинг ўз моделини изламоқда. Шу КОНСТИТУЦИЯВИЙ лаштириш давом этади. Буларнинг
ланинг ўрни ва мақомини ошириш, ке- ДП кутилаётган конституциявий исло- билан бирга, Конституция давлатнинг ИСЛОҲОТ ЙЎЛИДА олтинчидан, ҳозирги кунда Ўзбекис- барчаси янги Ўзбекистоннинг ўз фу-
лажак авлодларгача анъанавий инсоний ҳотларга нисбатан ўз электоратининг сиёсий ва ижтимоий барқарорлигини тон ижтимоий давлат ва одил фуқаро- қаролари учун ҳам, халқаро ҳамжа-
қадриятларни асраб-авайлаган ҳолда кайфияти ва истакларини чуқур ўрга- таъминлашнинг асосий омилларидан Ўзбекистон конституциявий ис- лик жамиятини қуриш сари илдам бо- мият учун ҳам очиқлигидан далолат
етказиш, оила институтининг аҳамияти, нишни ташкиллаштирди. бири бўлиб қолмоқда. Бунда конститу- лоҳотларни амалга оширишда катта раётганини ҳисобга олган ҳолда “Янги беради;
давлат ёшлар ва гендер сиёсатини, ин- циявий тамойиллар қуйидагиларни кўз- тажрибага эга. Хусусан, Ҳаракатлар Ўзбекистон — ижтимоий давлат” та-
новацион иқтисодиёт ва “билимлар иқти- Ушбу икки партиянинг 1,5 мил- да тутади: стратегиясида кўзда тутилган вази- мойилини конституциявий норма сифа- иккинчидан, коллегиаллик. Консти-
содиёти”ни ривожлантириш, иқтисодиёт лиондан ортиқ аъзоси Конститу- фаларни амалга ошириш доирасида тида мустаҳкамлаш; туциявий комиссиянинг барча аъзолари
ва ижтимоий соҳага инвестициялар ҳаж- циянинг модернизациясини қўллаб- биринчидан, инсоннинг асосий ҳу- 7 марта Конституциянинг 21 модда- қарор қабул қилишда бир овозга ва тенг
мини кенгайтириш каби ташаббуслар қувватлабгина қолмай, унинг халқ қуқ ва эркинликларини кенгайтириш сига 32 та ўзгартириш ва қўшимча еттинчидан, инсон ҳуқуқларини ҳуқуқларга эгалиги бунга кафил бўлади;
илгари сурилди. томонидан қўллаб-қувватланган Янги (шахс конституцияси); киритилган. Хусусан, улар парламент, ҳимоя қилиш тизими самарадорлиги-
Ўзбекистоннинг тараққиёт страте- Президент ва ҳукумат фаолиятига, суд ни ошириш, болалар меҳнатига йўл учинчидан, Президентнинг “Халқ —
Энг муҳими — келтирилган барча гияси мақсадларига эришишнинг, иккинчидан, “жамоат ҳуқуқлари”, ҳокимиятининг мустақиллиги ва ривож- қўймаслик, ногиронлиги бор шахслар қонун ижодкори” ғоясини амалга оши-
масалалар сайловчилар, жумладан, мамлакат ва жамиятнинг ижтимоий- “умумжамият ҳуқуқлар”нинг ҳимоясини ланишига, ҳокимият тармоқлари ўр- ва кекса авлод вакиллари ҳуқуқлари- риш, Конституциявий комиссия фаолия-
ўқитувчилар, тадбиркорлар, фермер- иқтисодий, сиёсий-ҳуқуқий ва мада- мустаҳкамлаш, яъни фуқаролик жамия- тасида ўзаро назорат ва мувозанатни нинг ишончли муҳофазасини таъмин- тида фуқаролик жамияти институтлари,
лар, фуқаролик жамияти институтлари ний-гуманитар ҳаётидаги барча со- ти институтларини мувофиқлаштириш, сақлаш тизимига, сайлов тизимини де- лаш; академик, тадқиқот ва таҳлил марказла-
ва миллий-маданий марказлари вакил- ҳаларни янада тез ва жадал ислоҳ ижтимоий шериклик ва жамоатчилик мократлаштириш ва маҳаллага тегиш- рининг кенг иштирокини таъминлаш.
лари — мамлакатнинг оддий аҳолиси қилиш учун зарур ҳуқуқий асосларни назоратини амалга ошириш (жамият ли бўлган. саккизинчидан, Конституцияга мах-
томонидан кўтарилди. Ўз навбатида, яратишнинг муҳим шарти сифатида конституцияси); сус экологик қоидалар, глобал иқлим Хусусан, Ўзбекистон Республика-
бу, бир томондан, Президентимизнинг зарурлигини кўрсатди. Конституциявий тузум, сиёсий-ҳу- ўзгаришларига тегишли ҳуқуқий меъёр- сининг Инсон ҳуқуқлари бўйича мил-
Янги Ўзбекистон стратегияси доира- учинчидан, давлат ҳокимияти ва қуқий, ижтимоий-иқтисодий, маданий- ларни киритиш; лий маркази, “Барқарор ривожланиш
сидаги демократик ислоҳотлар сиёсати КОНСТИТУЦИЯВИЙ бошқаруви органлари тизимини таш- маънавий соҳаларни тубдан ривож- маркази” ННТ ва Ўзбекистон Фанлар
кенг қўллаб-қувватланаётганидан да- ИСЛОҲОТЛАР: киллаштириш, бевосита демократия лантириш, янги Ўзбекистонни бунёд тўққизинчидан, болалар боғчалари, академияси тизимидаги Давлат ва
лолат берса, иккинчи томондан, сай- шакллари билан уйғунлашган вакил- этиш, эркин ва одил фуқаролик жа- мактаблар, Учинчи Ренессанс асосла- ҳуқуқ институти томонидан “Консти-
ловчилар уларнинг натижадорлигидан, ДУНЁДАГИ ЗАМОНАВИЙ лик демократиясини (сайлов, рефе- миятини шакллантиришга қаратил- рининг ўзаро боғлиқ жиҳатлари бўлган туциявий ислоҳотлар: дунё мамлакат-
уларни янада чуқурлаштириш ва сай- ТЕНДЕНЦИЯЛАР рендум, умумхалқ муҳокама) такомил- ган ўзаро боғлиқ ва шартланган демо- олий таълим ва фан соҳаларини ривож- ларининг тажрибаси” мавзусида илмий
ловолди дастурда белгиланган мақсад- лаштириш, ҳокимият ваколатларини кратик сиёсий, иқтисодий, ижтимоий ва лантириш масалаларини конституция- изланишлар олиб борилмоқда. Ушбу тад-
ларга эришишдан манфаатдорлигини Бугунги кунда дунёда 500 дан ортиқ бўлиш, жумладан, қонунчилик ва иж- ҳуқуқий чуқур ислоҳотларни конститу- вий даражада мустаҳкамлаш. қиқотлар, хорижий ва халқаро конститу-
кўрсатади. амалдаги конституция бўлиб, улар- роия ҳокимияти ўртасидаги ўзаро на- циявий таъминлашга алоҳида эътибор циявий ривожланишини эътиборга олган
дан 200 га яқини мустақил давлатлар, зорат ва мувозанатни сақлаш ҳамда берилган. Президентимиз: “Атоқли давлат ҳолда, Ўзбекистон Президенти томони-
Қуйидаги партия номзодларининг уч- 300 дан ортиғи федерациялар субъ- суд органлари мустақиллиги тамойи- ва сиёсат арбоби Уинстон Черчилл- дан белгиланган вазифалар ижросини
рашувлари чоғида ҳам: ектларига тегишли. Шу билан бирга, лини қўллаш, мансабдор шахсларнинг Шу билан бирга, глобаллаштириш, нинг “Яхши бўлиш учун — ўзгариш таъминлаш учун амалга оширилмоқда.
Шумер шоҳи Ур-Наммунинг Қонунлар рақамлаштириш, иқлим ўзгариши керак, яхшиларнинг яхшиси бўлиш
• Ўзбекистон “Миллий тикланиш” тўплами дунёнинг энг қадимги ёзма даври ва жадаллик билан ўзгариб бо- учун эса янада кўпроқ ўзгариш ке- Умуман олганда, конституциявий
демократик партияси — мамлакати- конституцияси, деб ҳисобланади. У раётган ҳаётий воқелик мамлакатни рак”, деган сўзларида, ўйлайманки, ислоҳотлар аҳоли фаровонлиги ва
мизнинг конституциявий тенглигини муҳрланган сопол пешлавҳачаларнинг янада модернизация қилиш, тинчлик, теран ҳаётий маъно мужассам”, мамлакат равнақини янада юксалти-
белгилаш, миллий анъана ва қад- ёши 4 минг йилдан ошган. дея урғу берди. Дарҳақиқат, жадал ришга, унинг иқтисодий қудратини ва
риятларни мустаҳкамлаш ва муҳо- ўзгариб бораётган замона замонавий дунёдаги рақобатбардошлигини мус-
фаза қилиш юзасидан; талабларга жавоб берадиган Конс- таҳкамлашга қаратилган вазифалар-
титуцияга эга бўлиш учун мувофиқ ни амалга оширишга хизмат қилиши
хатти-ҳаракатлар ва ўзгаришларни шубҳасиз.
талаб қилади.
4 2022 йил 24 май, 102-сон Жараён
МА²АЛЛА — ХАЛ¯НИНГ ДАРДИГА очилади ва ҳар бир номзод бўйича
ДАРМОН ВА УНИНГ КУЧ-¯УДРАТИ овозлар санаб чиқилади. Санаш нати-
жалари бўйича саноқ комиссияси баён-
ФУҚАРОЛАР ЙИҒИНИ РАИСИ (ОҚСОҚОЛИ) САЙЛОВИ номаси тузилади ҳамда комиссия раиси
ва аъзолари томонидан имзоланади.
Сайловнинг иккинчи босқич натижала-
ри ишчи гуруҳ томонидан республика
миқёсида умумлаштириш учун туман ва
шаҳар кўмаклашувчи комиссияларига
тақдим этилади. Шу билан сайловнинг
иккинчи босқичи ўз ниҳоясига етади.
Фуқаролар йиғини раиси сайловидан
кейин бир ой ичида фуқаролар йиғини
Эшмуҳаммад ҚОДИРОВ, Фуқаролар йиғини раиси
Тошкент давлат юридик университети (оқсоқоли) сайловини халқаро
профессори в.б, юридик фанлар доктори талаблар, миллий қонунчилик ҳамда
аҳоли фаоллиги асосида ўтказиш
Жорий йил 15 март куни Олий Мажлис Сенати Кенгаши халқимизни рози қилиш, бу йўлда
мамлакатимизда фуқаролар йиғини раиси (оқсоқоли) мавжуд муаммоларни давлат
сайлови жараёни бошлангани ҳамда сайловни ташкил бошқаруви органлари ҳамда
мансабдор шахслар билан
этиш ва ўтказишга кўмаклашувчи республика комиссияси биргаликда ечимини топиш
тузилганини расман эълон қилган эди. Сайлов белгиланган механизми яратилишига асос
бўлади. Маҳалла институтининг
режа асосида 16 майдан бошланди. Бу юртимиз ҳаётидаги ҳаётимиздаги ўрнини
муҳим ижтимоий, ҳуқуқий-сиёсий жараён саналади. мустаҳкамлайди.
эълон қилиниши, тайёргарлик жараё-
Янги Ўзбекистондаги туб ислоҳотлар моҳиятини идрок нига кўмаклашувчи комиссиялар, ишчи
этишда ва халқни рози қилишда асосий фуқаролик гуруҳлар тузилиб фаолият юритиши,
ҳудуддаги ҳовлилар, уйлар ва кўчалар-
жамияти институти сифатида маҳалла раиси сайловининг дан сайланган, ташкилотчилик қобилия-
мазмун-моҳияти, ўтказилиш тартиби ва қоидаларини ти, ҳаётий тажриба ва аҳоли ўртасида
билиш ҳар бир юртдошимиз учун муҳимдир. обрў-эътиборга эга бўлган фуқаролар-
нинг вакиллар сифатида сайланиши
Маҳаллий ўзини ўзи асоси сифатида намунавий низомлар Шу нуқтаи назардан, сайловнинг ва саноқ комиссиясини сайлаш ҳамда мажлисининг (фуқаролар вакиллари
бошқариш органини тасдиқланган. Бу ҳужжатлар давлат адолатли ва холис ўтишига, энг аввало, ёхуд вакилларнинг сайловда иштирок иш регламенти (номзодларнинг маъ- йиғилиши) кун тартибига саноқ комис-
шакллантиришнинг юридик бошқарувининг энг қуйи бўғини санал- сайловчилар масъулдир. Бу билан улар этиш ҳуқуқига эга фуқаролар умумий рузалари ва муҳокамаси, савол-жавоб сиясини сайлаш, фуқаролар йиғини кен-
моҳияти ва аҳамияти миш маҳалла институти бугунги замон ўз ҳудудининг фаровон келажагини бел- сонининг камида 12 фоизини ташкил учун вақт белгилаш) каби вазифалар гашини тасдиқлаш, фуқаролар йиғини
ва демократик талаблар асосида шакл- гилаб беради. Чунки сайловдан кейин этиши белгиланиши ва муносиб ном- ишчи гуруҳ ваколатидаги масалалар раисининг (оқсоқоли) ёшлар масалала-
Европа Иттифоқи 1985 йил 15 сен- лантирилишига ижтимоий-ҳуқуқий имко- улар сайлаган раис иш бошлайди, ма- зодлар шакллантирилиши, сайлов куни саналади. Шунингдек, ишчи гуруҳ раиси ри ҳамда кексалар ва фахрийлар ишла-
тябрда қабул қилган “Маҳаллий ўзини ният яратиши билан эътиборга молик. ёхуд фуқаролар вакиллик органлари фуқаролар йиғини раиси (оқсоқоли) ла- ри бўйича маслаҳатчиларини, тафтиш,
ўзи бошқариш тўғрисида”ги Европа Яна бир муҳим жиҳат шуки, ушбу норма- йиғилиши, вақти, жойи каби биринчи возимига номзодларни эълон қилади ва фуқаролар йиғини фаолиятининг асосий
хартиясининг 3-моддасида “Маҳаллий тив-ҳуқуқий ҳужжатлар мазмун-моҳияти- босқич қонун талаблари асосида амал- алифбо тартибида номзодларнинг ҳар йўналишлари бўйича комиссияларни,
ўзини ўзи бошқариш деганда ўз масъ- ни билиш ёхуд улардан ҳуқуқни қўллаш га оширилди. бирига сўз беради. Номзодлар ўз дас- фуқаролар йиғини ҳузуридаги “Ота-она-
уллигида, муайян ҳудуддаги маҳаллий амалиёти талаблари доирасида фойда- турий маърузалари билан сўзга чиқади. лар университети”, “Аёллар маслаҳат
аҳоли манфаатлари асосида, тегишли лана олиш фуқаролар, давлат органла- Бугун сайлов жараёнининг муҳим ик- Савол-жавоблардан сўнг саноқ комис- кенгаши”, “Кексалар маслаҳат гуруҳи”
қонунлар доирасида давлат ишлари- ри, мансабдор шахслар ҳамда нодавлат кинчи босқичи бошланди. Бу босқичда 3 сияси томонидан ваколатли вакилларга жамоатчилик тузилмалари таркибини
нинг аксарият қисмини бошқариш ва нотижорат ташкилотлар учун “жамият — йил муддатга яширин овоз бериш орқа- сайлов бюллетенлари берилади. Ҳар сайлаш кабилар киритилади.
уни реал уддалай олиш тушунилади”, ислоҳотлар ташаббускори”га айланиши- ли сайланадиган фуқаролар йиғини раи- бир бюллетеннинг орқа томонига ишчи
дейилади. Фуқаролар ўзини ўзи бош- га замин яратишини кўрсатади. си сайлови бўйича ишчи гуруҳ ва унинг гуруҳ раҳбари ва бир аъзоси, шунингдек, Кейинги йилларда маҳалла инс-
қаришнинг мазкур халқаро ҳужжатда раҳбари зиммасига катта масъулият юк- фуқаролар йиғинига бириктирилган ту- титути нуфузи ва мавқеини ошириш
келтирилган таърифида катта мантиқ Маҳалла раиси сайловининг ланади. Хусусан, фуқаролар вакиллари ман (шаҳар) кўмаклашувчи комиссияси борасидаги ислоҳотлар, устувор ва-
бор. У масаланинг моҳиятини назарий аҳамияти ва босқичлари йиғилиши кун тартибига масалалар ки- аъзоси имзоси ҳамда фуқаролар йиғини зифалардан келиб чиқиб, фуқаролар
жиҳатдан кенгроқ тушунишга ёрдам бе- ритиш ёхуд фуқаролар йиғини раисини муҳри қўйилган бўлиши лозим. йиғини кенгаши таркибига йиғин раиси
риши шубҳасиз. Фуқаролар йиғини раиси (оқсоқо- ҳалла ҳаёти ўзгаришига ҳам янги режа- (оқсоқоли), унинг ҳуқуқ-тартибот ма-
ли) сайловига тайёргарлик кўриш ва лар билан киришилади. Фуқаролар йиғини раисини сайлаш салалари бўйича ўринбосари (профи-
Зотан, Президентимиз яқинда Фар- уни муносиб тарзда ўтказиш инсон, яширин овоз бериш орқали амалга оши- лактика инспектори) ва маслаҳатчи-
ғона вилоятига ташрифи чоғида: “Ма- жамият, давлат учун ҳам бирдек ман- Шунингдек, сайловга тайёргарлик кў- рилади. Бюллетень овоз берувчи томо- лари, кўчабоши, уйбоши, маҳалладаги
ҳалла халқнинг дардига дармон ва фаатли саналади. риш ва уни ўтказиш масъул ташкилот- нидан яширин овоз бериш кабинасида ҳоким ёрдамчиси, ёшлар етакчиси,
халқнинг давлатдан ҳамда амалга чилар зиммасига катта масъулият юк- ёки хонасида тўлдирилади. Овоз берув- хотин-қизлар фаоли, таълим ва тиб-
оширилаётган туб ислоҳотлардан Бу жараён фақат муайян ҳудудга лайди. Улар ўзига билдирилган ишонч чи бюллетеннинг ўнг томонида ўзи ёқлаб биёт муассасалари, хусусий уй-жой
рози бўлиши ёхуд муаммоларни ҳал масъул шахсни сайлаш эмас, аксинча, ва масъулиятни оқлаш орқали белги- овоз бераётган номзоднинг фамилияси мулкдорлари ширкатлари раҳбарла-
этишда катта куч. Биз бундан кейин қонунда турли ҳуқуқий механизмларни ланган тартибда рағбат кўради. Давлат қаршисида жойлашган бўш катакка “+”, ри, давлат органлари ва бошқа таш-
барча ижтимоий-иқтисодий муаммо- акс эттирган 3 муҳим босқичдан иборат- эса фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш “ ” ёхуд “х” белгисини қўяди ва бюлле- килотларнинг ҳудудга бириктирилган
ларни ҳал этишда бу тизимни иш- лигига эътибор қаратиш лозим. органларини ташкил этиш билан улар- тенни сайлов қутисига ташлайди. масъул ходимларини киритишни ва-
латамиз”, деган эътирофи юқоридаги нинг давлат ва жамият бошқарувидаги зиятнинг ўзи тақозо этаётгани ҳам
халқаро ҳуқуқий ҳужжат моҳияти билан Биринчи босқич фуқаролар йиғи- фаол иштирокидан наф кўради. Ўз ўр- Овоз бериш тугаганидан кейин саноқ реал воқелик.
уйғун экани ҳам фикримизни исботлай- ни раиси сайлови жараёнини расман нида, жамият ҳам фуқаролик институт- комиссияси томонидан сайлов қутилари
ди. Бу, табиийки, янги Ўзбекистонда эълон қилиш, сайловга тайёргарлик ларининг ҳуқуқий ва демократик фао-
давлат ва жамият бошқаруви бевосита кўриш ва уни ўтказишга масъул кў- лияти такомиллашувидан манфаатдор Фуқаролар йиғини раиси (оқсоқоли) сайловининг юқорида қайд этилган учала
халқ ҳокимиятчилигининг демократик маклашувчи комиссиялар, ишчи гу- бўлади. босқичи қонун ҳужжатларида қонунчилик техникаси талаблари жиҳатидан ихчам
янгиланиш ва ташкилий-ҳуқуқий жиҳат- руҳлар тузишни акс эттиради. Кейинги тарзда қайд этилган бўлса-да, унинг амалга оширилиши мураккаб яхлит бир жа-
ларига асосланаётганини англатади. босқич ҳудудда ижтимоий-иқтисодий Фуқаролар йиғини раиси сайлов жа- раённи ўзида мужассам этувчи ҳамда маҳалла институти фаолияти самарадорли-
муаммоларни ҳал этишга қодир, инсон раёнининг қонунда белгиланган расмий гига сезиларли таъсир кўрсатувчи турли ҳуқуқий норма ва механизмлардан иборат-
Фуқаролар йиғини раиси (оқсоқоли) қадрини тушунадиган, мавжуд қону- лигини назардан қочирмаслигимиз лозим.
сайловини халқаро талаблар, миллий ний механизмларни ишлата оладиган
қонунчилик ҳамда аҳоли фаоллиги асо- масъулиятли ва ташаббускор, адолатли Янги Ўзбекистонда ҳар томонлама эркин ва фаровон инсонпарвар давлатни
сида ўтказиш халқимизни рози қилиш, бошқарувчини ҳуқуқ ва адолат асосида барпо этишдек ҳаракатлар кенгаяётган бир даврда фуқароларнинг ўзини ўзи бош-
бу йўлда мавжуд муаммоларни давлат сайлашни ўз ичига олади. Учинчи бос- қариш органлари учун бундай сайловлар бўлиши ниҳоятда шарафли иш эканига
бошқаруви органлари ҳамда мансабдор қич эса демократик ҳамда ҳуқуқий та- эътибор қаратиш керак.
шахслар билан биргаликда ечимини мойиллар асосида сайланган маҳалла
топиш механизми яратилишига асос раиси орқали халқ фаровонлигини таъ- Фуқаролар йиғини раиси (оқсоқоли) сайлови жараёнини кузатар экансиз, бугунги
бўлади. Маҳалла институтининг ҳаёти- минлаш, давлат ва жамият бошқаруви- халқимиз кечаги халқ эмаслигига, демократик ислоҳотлар йўли биз учун ягона ва
миздаги ўрнини мустаҳкамлайди. га реал таъсир кўрсата олувчи аҳил ва тўғри йўл эканига амин бўласиз.
меҳнаткаш жамоани шакллантириш жа-
Мамлакатимизда фуқаролар йиғини раёнини мужассам этади.
раиси (оқсоқоли) сайловининг ҳуқуқий
ТАДБИРКОРГА КЕНГ ЙЎЛ
Қамбар ҲАЙДАР, ТОМОР¯АДАН ТИЛЛО ТОПАЁТГАНЛАР
журналист
иқлимга чидамли, сифатлилик дара- яхшилаб, йўлда дадил давом этаве- меъёрда ушлаб турилса, кўзланган
Кичик бизнес ва хусусий тадбиркорликни ривожлантириш жаси юқори, ички бозор талабларига ринг. Худо хоҳласа, ҳаммаси кўнгилда- ҳосилни олиш мумкин. Акс ҳолда, кў-
йўлида тизимли ишлар амалга оширилаётгани боис, жавоб берадиган аламина навли по- гидек бўлади. чатнинг мева тугувчи нуқтаси юмилиб,
юртимизда тадбиркорлар сафи тобора кенгайиб бормоқда. мидор кўчатини экди. Бу юмушлари- ривожланмайди. Учинчидан, кўчатлар
Айниқса, якка тартибда тадбиркорлик фаолияти билан ни амалга оширишда турмуш ўртоғи Отасининг гапи ва далдасидан қув- орасидан ҳаво айланиб туриши учун
шуғулланувчиларга имтиёзли кредитлар ажратилаётгани Зулайҳо елкадош бўлди. Эру хотин ват олган Зафаржон 2021 йили ҳам ис- баргларга шакл беришни унутибмиз.
одамлар учун айни муддао бўлди. сарфланган харажатларини жойига сиқхонадаги ишларни ғайрат билан да- Қолаверса, томчилатиб суғориш мо-
Наманган вилоятининг Янгиқўрғон туманида истиқомат қўйиш учун куну тун тинмади. Кўчат- вом эттирди. Якун эса чакки бўлмади: байнида фосфорли, калийли, азотли
қилувчи Зафаржон Сиддиқов 34 ёшда. Ўрта мактабни лар бўй чўзгани сайин қувончларига нақд 20 миллион сўм соф фойда кўрди. ва маҳаллий ўғитлар билан озиқлан-
тугатгандан сўнг Наманган муҳандислик-технология қувонч қўшиларди. Аммо ғалвир сув- тирилиши лозим. Иссиқхонани кундузи
институтида ҳисобчи-аудитор мутахассислиги бўйича билим дан кўтарилганида бир тарафдан таж- — Дастлабки йилдаги зарар билан шамоллатиб туриш муҳим аҳамиятга
олди. Кейин ўз соҳаси бўйича бир неча ташкилотда ишлади. рибасизлик, иккинчи томондан маҳсу- кейинги йил қўлга киритилган даромад эга. Негаки, суғоришдан сўнг парлан-
лотни тайёрлаш жараёнида иситиш орасида тафовут нимада экан, аниқлай ган томчи целлофанга йиғилади ва у
Табиатан меҳнатсевар, илмга чан- майдонидан 25 сотих ер ажратди. Би- учун ёқилган кўмир сарфи ошиб кет- олдингизми? — сўрадик тадбиркордан. кўп туриб қолиши натижасида заҳарга мустаҳкамланиб, бақувватлашади.
қоқ Зафаржон ўз вазифасида яхши роқ ер нотекис, бунинг устига чиқинди- гани маълум бўлди. Шу тариқа 2020 айланади. Бу эса баргларни қовжира- Бошқача айтганда, иссиқхонада ҳосил
фаолият юритса-да, янги режаларини хонага айланган экан. Кўз қўрқоқ, қўл йилни зарар билан якунлади. — Мева ва сабзавотлар очиқ ҳаво- тади ва ҳосилдорликни пасайтиради. етиштириш чақалоқни парваришлаган-
амалга ошириш иштиёқи тинчлик бер- ботир, нақлига амал қилиб, оиласи би- да парваришланганда асалари воси- дай гап.
масди. Фикри-зикри тадбиркорлик би- лан майдонни тозалади. Қўл кучи билан — Болаларим, бу биринчи уриниш, тасида табиий чангланади. Қиш фас- — Иссиқхонада ўғитларнинг қайси
лан шуғулланиш ва бу орқали жамият- бажаролмаганларини махсус техникада ҳечқиси йўқ. Руҳингизни туширманг, лида эса асалари уйқуда бўлади. Шу бири зарурроқ? Зафаржон Сидиқов жорий йил ҳам
га фойда келтириш эди. Аммо қандай чуқур қаздириб, кўмдирди. — далда берди отаси. — Энди ишнинг сабабли иссиқхонада махсус суюқлик 3500 туп аламина навли помидор кў-
қилиб? У нимадан ва қай йўсинда иш паст-баландини билиб олдиларинг. билан ҳар бир гулни қўлда ушлаб, — Ҳамма ўғитлар ўз ўрнида фойдали чати экди. Муайян малака тўплаган
бошлашини билмай юрган кунларнинг Натижада бир йил уринишдан кейин Анча тажриба орттирилди. Ниятни сунъий чанглатишга эътибор қаратма- ва зарур, — дейди суҳбатдошимиз. — томорқачимиз бир тупидан энг камида
бирида Президентимизнинг томорқада бинойидай томорқа пайдо бўлди. Энди ганмиз. Иккинчидан, иссиқхонада ҳа- Аммо кўчат ўтқазилганидан кейин ма- икки килодан хирмон кўтариш пайида.
маҳсулот етиштирувчилар учун имтиёз- томорқачининг олдида “Бу ерда нима рорат 10-15 даражадан кам бўлмагани ҳаллий ўғит солишнинг самараси катта. Дастлабки 200 кило ҳосил истеъмолчи-
ли кредит берилиши ҳақидаги қарорини етиштирсам экан?” деган савол кўнда- ҳолда 30 даражадан юқори ҳам бўл- Чунки бу орқали кўчатнинг илдиз қисми ларга етказиб берилди.
ўқиб қолди. Шундан сўнг отасига кре- ланг турарди. Яна отаси Содиқжон ака- маслиги керак экан. Ҳар икки вазият
дит олиш орқали тадбиркорлик қилиш дан маслаҳат сўради. — Помидор ҳосилини сотиб бўлгач,
тўғрисидаги таклифини билдирди. бўшаган еримизга иқлим шароитимизга
“Иссиқхона қур”, деди отаси. мос, синовдан ўтган орзу навли бодринг
— Бунинг учун ер керак, — маслаҳат Зафаржон аввалига иккиланди, аммо экишни режалаштирганмиз, — дейди
бошлади отаси Содиқжон ака бироз су- отасининг ўринли тавсияси унга қувват Зафаржон.
кутдан сўнг. — Ҳовлимиз катта бўлганда бағишлади. Югур-югурлардан сўнг 2019
ҳам бошқа гап эди. йили банкдан 27 миллион сўм имтиёз- Ҳа, ҳормайдиган Зафаржон изла-
ли кредит олди. У иссиқхона қуриш учун нишдан чарчамаяпти. У синов тариқа-
— Ҳукумат томонидан томорқа бери- уста ёлламади, барини ўзи уддалади. сида 300 туп қизил булғор қалампири
лаётган экан, — деди отасига умид кўзи Натижада 15 сотих майдонда бешта за- ҳам ўстиряпти. Натижа чакки эмас, ҳо-
билан боққан ўғил. монавий иссиқхона қад ростлади. Бироқ сил чўғи кутилганидан ҳам аъло...
табиий газ тортиб келадиган масофа
Зафаржоннинг нияти оила давраси- олис, маблағи эса тугаган эди. “Ҳолва пиш, оғзимга туш”, дейдиган
да муҳокамага қўйилди. Астойдил ҳара- “Ўйчи ўйлагунча, таваккалчининг замонлар ўтмишда қолди. Бугун замон
кат қилинса, уддасидан чиқиш мумкин- иши битар”, мақоли Зафаржон син- ердан унумли фойдаланганники. Оила-
лигига амин бўлгач, туман ҳокимлигига гари ишбилармонларга айтилгандек, си ва жамият равнақи йўлида хизмат
томорқа ажратишини сўраб, мурожаат гўё. Миниб юрган енгил автомаши- қилган инсон тўқ ва фаровон умр кечир-
қилди. Комиссия аъзолари олий маъ- насини сотди, иситиш учун иккита япти. Буни юртимизда ҳалол меҳнат қи-
лумотли, ёш, вужуди ғайрат-шижоатга қозонхона қурди, кўмир сотиб олди. либ, изланаётган ҳар бир деҳқон кўриб,
тўла Зафаржоннинг мақсадларини бир Тажрибали томорқачилар билан билиб турибди.
овоздан қўллаб, унга туман ҳокимлиги- маслаҳатлашиб, 3500 туп маҳаллий
нинг Бешбулоқ маҳалласидаги захира
Жамият 52022 йил 24 май, 102-сон
ДОЛЗАРБ МАВЗУ
МУВАФФА¯ИЯТЛИ ЭМЛАШ ТАДБИРЛАРИ
юртдошларимизда хавотирга ўрин қолдирмайди ёхуд
Бошланиши 1-бетда маймун чечаги қандай касаллик?
УНДАН ҲИМОЯЛАНИШ жамоат саломатлиги хизмати ҳамда қарши профилактик эмлашнинг қамраб лари болалар ўртасида турли юқумли 2,3 фоиз ва С вирусли гепатит эса 3 фоиз
ЙЎЛИ БОРМИ? ЮНИСЕФнинг Ўзбекистондаги вако- олиш даражаси 95-98 фоизни ташкил касалликлардан ўлим кўрсаткичи юқори ҳолатда аниқланган. Бу жуда катта кўр-
латхонаси билан ҳамкорликда Ўзбекис- этяпти. Юртимизда 2003 йилдан буён бўлган. Чунки улар қатор хавфли инфек- саткичдир.
Мутахассислар фикрича, айнан май- тонда иммунизация ва вакцинация жа- эмлашдан сўнг ножўя реакциялар — цияларга қарши эмланмаган. Бугун эса
мун чечагига қарши эмлаш препарати раёнлари, Миллий профилактик эмлаш асоратлар (ҳолат) рўйхатга олингани ўғил-қизларнинг ҳаётига зомин бўлади- Давлатимиз раҳбарининг шу йил 16
мавжуд бўлмаса-да, қатор мамлакат- тақвими ва бу борада аҳолига ишончли йўқ. ган бундай хавфли хасталикларнинг ол- майдаги “Айрим долзарб вирусли ин-
лар оддий чечакка қарши вакциналар маълумотларни етказиш юзасидан соҳа дини олиш имкони мавжуд. фекциялар тарқалишига қарши кура-
орқали бунинг олдини олишни уддала- экспертлари иштирокида ўтказилган — Иммунизация тадбирларининг шиш чора-тадбирларини такомиллаш-
ши мумкин. матбуот анжуманида бу ҳақда батаф- мунтазам ва самарали ўтказилиши на- Маълумотларга кўра, вакциналар- тириш тўғрисида”ги қарорида аҳоли
сил маълумот берилди. тижасида 1996 йилдан юртимизда ёв- нинг аксарияти бола бир ёшга тўлгуни- орасида айрим вирусли инфекцияларни
Чунки икки вирус бир-бирига ўхшаш войи полиовирус келтириб чиқарадиган ча қўлланади. Масалан, 2001 йилдан ўз вақтида профилактика ва диагности-
ва шу туфайли чин чечакка қарши эм- Мустақилликнинг дастлабки йиллари полиомиелит касаллиги тугатилди. Ўзбе- бери бир суткалик чақалоқлар вирусли ка қилиш, уларни даволаш бўйича аҳо-
ланганлик туфайли орттирилган имму- мамлакатимизда олтита юқумли касал- кистон 2002 йилда Жаҳон соғлиқни сақ- В гепатитига қарши ВГВ вакцинаси би- лига кўрсатиладиган тиббий-ижтимоий
нитет маймун чечаги билан касалла- ликка қарши эмлаш ишлари олиб бо- лаш ташкилотининг “Полиомиелитдан лан эмланади. ёрдамни янада такомиллаштиришга
нишдан ҳам ҳимоя қилишда тахминан рилган. Бугун эса Миллий профилактик холи ҳудуд”, 2017 йилда эса “Қизамиқ ва доир зарур вазифалар белгилаб берил-
85 фоиз самара бериши эҳтимоли бор. эмлаш тақвимига мувофиқ, 13 турдаги қизилчанинг 36 ойлик элиминациясига Миллий эмлаш тақвимига 2019 йил- ди. Жигар циррози ва жигар саратонига
юқумли касалликлар, жумладан, диф- эришган ҳудуд” каби халқаро сертифи- дан бачадон бўйни саратони келиб чи- олиб келувчи В ва С гепатити юқиши
— Ўзбекистонда ҳозирга қадар май- терия, кўкйўтал, қоқшол, сил, В гепа- катларини олишга муваффақ бўлди, қишига сабаб бўладиган папилломави- хавфи юқори бўлган шахсларни, шу
мун чечаги қайд этилгани йўқ. Айни тити, полиомиелит, қизамиқ, қизилча, — дейди Нурмат Отабеков. — Аввал- русга қарши қўлланувчи вакцина ҳам жумладан, қон ва унинг таркибий қисм-
пайтда ЖССТ тавсияларидан келиб эпидемик паротит, ротавирус, пневмо- киритилди. Ҳар йили 9 ёшли 350 минг лари билан ишловчи тиббиёт ходим-
чиқиб бу инфекциянинг юртимизга ки- кокк, гемофилиус инфлюэнцанинг Б ларини вирусли гепатитнинг В турига
риб келмаслиги учун зарур чораларни тури (ХИБ) инфекцияси, бачадон бўйни нафардан ортиқ ўсмир қиз ушбу вакци- қарши эмлаш билан тўлиқ қамраб олиш
кўряпмиз, — дейди Нурмат Отабеков. саратони келиб чиқишига сабаб бўла- на билан эмланмоқда. Бу мамлакати- вазифаси кўзда тутилган.
— Юртимизга бу касаллик кириб кел- диган папилломавирусга қарши режали мизда юқумли касалликлар ривожлани-
ган тақдирда ҳам бирорта шифохонани вакцинация тадбирлари ўтказилаётир. ши ва эпидемияни жиловлашда муҳим Санитария-эпидемиологик осойиш-
мазкур касалликка мослаштириш ёки аҳамият касб этаётир. талик ва жамоат саломатлиги хизмати
алоҳида шифохона ташкил этишга эҳ- Сўнгги йилларда эмлаш тақвимига бўлим бошлиғи Дилором Турсунова-
тиёж йўқ. Чунки Ўзбекистонда 1980 йил- яна тўртта касалликка қарши эмлаш ЭМЛАШ ИШЛАРИ нинг айтишича, бу саъй-ҳаракатлар ту-
дан аввал туғилганларнинг барчаси ка- тадбири киритилдики, бу ҳам аҳоли са- ТАКОМИЛЛАШТИРИЛАДИ файли вирусли гепатитга чалинишнинг
салликка қарши эмланган. Яъни ҳозир ломатлиги асраш борасидаги эзгу иш- олди олинади. Зеро, 2001 йилдан бош-
мамлакатимиз аҳолисининг 50 фоизида ларнинг мантиқий давомидир. Айниқса, Кейинги йилларда дунёда вирусли ге- лаб янги туғилган чақалоқларни вирус-
эмлаш орқали иммунитет ҳосил қилин- 2019 йилдан ўсмир қизларни папилло- патитнинг В ва С тури кенг тарқалмоқда. ли гепатитнинг В турига қарши эмлаш
ган. Бундай ҳолатда касаллик оммавий мавирусга қарши эмлаш амалиёти жо- Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилотининг тадбири Миллий эмлаш тақвимига
эпидемия тарзида тарқалиб кетмайди. рий этилди. 2021 йил бўйича ҳисоботига кўра, дунё киритилган бўлиб, эмланганлар ора-
миқёсида В гепатитини юқтирганлар сони сида, мана йигирма йилдирки, мазкур
МИЛЛИЙ ПРОФИЛАКТИК Айни пайтда юртимизда профилак- 300 миллионга яқин ва С гепатити билан касаллик қайд этилмаяпти. Бу эмлаш-
ЭМЛАШ ТАҚВИМИ НИМА? тик эмлаш ишлари учун 3 минг 138 та оғриганлар сони 150 миллиондан ошган. нинг юқори даража самарадорлигини
эмлаш пункти ташкил этилган. Чақалоқ- Юртимиздаги Вирусология илмий-тадқи- кўрсатади.
Соғлиқни сақлаш вазирлиги, Сани- лар сил ва В гепатитига қарши туғруқ қот институти мутахассислари ўтказган
тария-эпидемиологик осойишталик ва мажмуаларининг ўзида эмланмоқда. пилот текширувларда В вирусли гепатит Рисолат МАДИЕВА,
“Янги Ўзбекистон” мухбири
Муҳими, сўнгги йилларда аҳолини
бошқарилувчи юқумли касалликларга
ОЗИҚ-ОВҚАТ ХАВФСИЗЛИГИ ТАЖРИБА
БУ¡ДОЙНИНГ Зайниддин ФАЙЗУЛЛАЕВ,
СЕР²ОСИЛ НАВИ Ўзбекистон фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер
эгалари кенгаши бош мутахассиси
Замонавий фармацевтика соҳаси анъанавий доришунослик, яъни табиат инъом этган
доривор гиёҳлар асосида ривожланмоқда. Маълумотларга кўра, бугунги кунда дунё фармацевтика
саноатида дори-дармоннинг 50 фоиздан ортиғи шифобахш ўсимликлар хомашёсидан тайёрланади.
Демак, доривор гиёҳлар қанча кўп ўрганилса, тиббиёт шунча тараққий этади. Бу борада сўнгги
йилларда мамлакатимизда доривор ўсимликларни етиштириш ва қайта ишлаш тадбиркорликнинг янги
йўналишига айланиб бораётгани эътиборли, албатта.
²АМ ШИФОБАХШ, ²АМ рини камайтириш хусусиятига эга бўлиб,
СЕРДАРОМАД қандли диабетда фойда беради. Ўсимлик
ёғи Шарқ ошхонасида ҳам севиб истеъмол
Ғулом ҒАЙБУЛЛАЕВ, Шифобахш ўсимликларни ўрганиш, қилинади. Шу боис унинг харидорлари кўп.
Тошкент давлат аграр университети янги турларини юртимиз шароитига мос- Биргина Хитойнинг ушбу ўсимликка йиллик
Самарқанд филиали профессори, лаштириш ҳамда саноат миқёсида ишлаб талаби 50 минг тоннадан зиёд.
қишлоқ хўжалиги фанлари доктори чиқариш анча жадаллашган. Бу борада
қатор ҳужжатлар имзоланиб, талабгор- ТОМОРҚАДА ҲАМ
Бошланиши 1-бетда илмий-тадқиқот институти нав на- юқорилиги билан бошқалардан аж- ларга қулай имтиёзлар ҳам бериляпти. ЕТИШТИРИШ МУМКИН
муналари ўрганилди. Хусусан, куз- ралиб туради. Бу ғаллачиликнинг Президентимизнинг жорий йил 20 майдаги
Ғалла ҳосилдорлигини янада ги буғдойнинг 1200 та нав намунаси ривожланишига, донга эҳтиёжнинг “Доривор ўсимликлар хомашё базасидан Перилланинг ватани Осиё қитъасидир. У
ошириш, дон сифатини, айниқса, ва янги селекция тизмалари асоси- таъминланишига хизмат қилиши самарали фойдаланиш, қайта ишлашни илк бор Хитой, Япония, Кореяда маданий-
унинг нонбоплик хусусиятини ях- да “Суғориладиган ерларда шўрла- кутилмоқда. қўллаб-қувватлаш орқали қўшимча қий- лаштирилган. Кейинчалик дунёнинг турли
шилашда тупроқ унумдорлигига нишнинг олдини олиб, экинзор фи- мат занжирини яратиш чора-тадбирлари минтақаларига тарқалган.
алоҳида эътибор қаратиш, селек- тосанитар ҳолатини яхшилайдиган, Шунингдек, Тошкент давлат тўғрисида”ги фармони билан тармоқни
ция ва уруғчиликни такомиллашти- кузги буғдойдан мўл ва сифатли аграр университети Самарқанд ривожлантиришга оид янги вазифалар Ўзбекистонда перилла етиштириш учун
риш муҳим аҳамият касб этади. Бу ҳосил олишнинг ресурстежамкор филиали ҳамда “Фарбома селект” белгиланди. Хусусан, туманларни доривор қулай иқлим мавжуд. Айниқса, шимолий ва
жараёнда агротехнологияни мақ- агротехнологиясини яратиш”, “Куз- илмий уруғчилик фермер хўжали- ўсимликлар етиштириш бўйича ҳудудлар шарқий ҳудудларда яхши ўсади. Ўсимлик
буллаштириш, буғдойни касаллик, ги қаттиқ буғдой навларининг бир- ги ҳамкорлигида интенсив типдаги кесимида ихтисослаштириш, 2026 йилгача уруғи февралнинг охири, март ойи бошида
зараркунанда ва бегона ўтлардан ламчи уруғчилигини йўлга қўйиш серҳосил, касалликларга чидамли 36 минг гектар майдонда доривор ўсимлик- ерга қадалиб, июнь ойи охирларида йиғишти-
ҳимоя қилишнинг уйғунлашган ти- ва уруғлик сифатини оширадиган ва дон сифати юқори кузги юмшоқ ларнинг янги плантациялари ташкил этиш, риб олинади. Чунки бу салқинсевар ўсимлик
зимини кенг ҳамда ўринли жорий агротехник усулларни ишлаб чиқа- буғдойнинг “Самарқанд” ва арпа- шу фаолият тури билан шуғулланувчи тад- жазирама иссиқда уруғларини тўкиб юбори-
этиш билан бирга механизация- ришга жорий қилиш” ҳамда “Суғо- нинг “Бек” навлари яратилди. Айни биркорлик субъектларига қўшимча имтиёз ши мумкин. Юртимиз шароитида периллани
лашган интенсив технологияларни риладиган ерларда занг касаллиги- кунларда мазкур навлар Қишлоқ ва молиялаштириш тартибларини жорий ғалладан бўшаган майдонларда такрорий
қўллаш ҳосилдорлик ва дон сифа- га, табиатнинг ноқулай омилларига хўжалиги вазирлиги ҳузуридаги этиш кўзда тутилган. Бу билан юртимизда экин сифатида етиштириш ҳам самарали.
ти ошишини таъминлайди. чидамли, серҳосил, кучли ва қим- Қишлоқ хўжалиги экинлари навла- шифобахш ўсимликларни етиштириш ва
матли юмшоқ буғдой ҳамда анғиз- рини синаш марказида синовдан қайта ишлаш кўлами янада кенгаяди. Ўлкамизнинг турли ҳудудларида ушбу
Шунга қарамай, юмшоқ буғдой- га экиладиган ловиянинг тезпишар ўтказилмоқда. ўсимликни етиштириш бошлаб юборилган.
нинг интенсив навларини яратиш, навларини яратиш ва уларнинг САЛҚИНСЕВАР ЎСИМЛИК Жорий йилдан перилла Ўзбекистонда илк
уларни етиштириш технологияси ресурстежамкор агротехнология- Донли экинлар селекцияси ва бор тажриба сифатида 2 гектар майдонга
кашф этилган ҳар бир навнинг био- ларини ишлаб чиқиш”, “Кузги буғ- уруғчилигини янада ривожланти- Доривор ўсимликлар хомашё базасини лар орасига экиш тавсия этиляпти. Асосий- экилди. Уруғлар Тошкент, Фарғона, Андижон,
логик хусусиятларига мос равиш- дойнинг суғориладиган ерлар учун риш мақсадида вилоятда Тошкент шакллантириш, аввало, уларнинг янги тур- си, унинг парвариши бошқа экинларга зиён Наманган ва Сирдарё вилоятларидаги ток-
да етарлича ишлаб чиқилмагани интенсив типдаги, серҳосил, дон давлат аграр университети Самар- ларини аниқлаш, дунёда тарқалган шифо- етказмайди. зор ҳамда боғлар ораларига қадалиб, Жа-
айрим хўжаликларда ҳосилдорлик сифати кучли ва қимматли буғдой қанд филиали ҳамда Россиянинг бахш гиёҳларни ўрганиш ҳамда юртимиз нубий Корея мутахассислари кўмагида пар-
пасайишига сабаб бўлмоқда. талабларига жавоб берадиган нав- “Шёлково Агрохим” масъулияти шароитига мослаштиришдан бошланади. Одатда токзорлар ораси салқин бўлга- варишланмоқда. Юртимизда буғдой ҳосили
ларини яратиш” илмий лойиҳала- чекланган жамияти ҳамкорлигида Олимларимиз бу борада узоқ йиллардан ни учун у ерда маҳсулот етиштириш осон йиғиб олингач, яна 3 гектар майдонга такро-
Бундай ҳолатларнинг олдини ри бўйича давлат гранти асосида селекция ва уруғчилик кластерини буён илмий ва амалий тажрибалар олиб эмас. Халқимиз бундай ерларда, асосан, рий экин сифатида перилла экилади. Тажри-
олиш мақсадида Тошкент давлат тадқиқотлар олиб борилди. Ушбу тузиш, унда хориждан келтирилган боради. Аммо ўсимликларни маданийлаш- тўқсонбости сабзавот экинлари, чорва ба натижасига қараб, келаси йили 100-500
аграр университети Самарқанд ўрганишлар асосида кузги юмшоқ қишлоқ хўжалиги экинлари навла- тириш ва ишлаб чиқаришга киритиш сўнгги моллари учун ем-хашак ўстиради. Ундан гектар майдонда экиш режалаштирилган.
филиали олимлари буғдойнинг буғдойнинг интенсив типдаги, дон ри (буғдой, арпа, кунгабоқар, соя) йиллардагина фаоллашди. олинадиган ҳосил кам бўлиб, кўпинча хо-
янги, серҳосил навини кашф этиш сифати кучли ва қимматли буғдой экиш, ўрганиш ва янги навларни надон эҳтиёжидан ортмайди, даромад ҳам Бу орқали нафақат фармацевтика са-
устида изчил илмий изланиш олиб талабларига жавоб берувчи “Жас- яратиш, бирламчи уруғчилигини Маълумотларга кўра, Ўзбекистонда до- у қадар юқори эмас. Борди-ю бу жойларда ноати учун хомашё базасини яратиш, балки
бормоқда. Жумладан, юмшоқ буғ- мина”, “Фарбома” ва “Амира” нав- йўлга қўйиш режалаштирилмоқда. ривор ўсимликларнинг 700 дан ортиқ тури перилла етиштирилса, бир неча баробар қишлоқ хўжалигида яхшигина даромад олиш
дой коллекцияси нав намуналари лари яратилди. Мазкур навларга Бундан ташқари, Европанинг бир мавжуд бўлиб, шулардан табиий шароит- кўп даромад олиш мумкин. мумкин. Масалан, Жанубий Кореяда перил-
орасидан ҳосилдор, касаллик ва за- учта патент олинган. қанча мамлакатлари билан ғалла- да ўсадиган ва маданийлаштирилган 120 ла уруғи саноат даражасида қайта ишланиб,
раркунандаларга, ноқулай об-ҳаво чиликни ривожлантириш бўйича дан зиёд тургина илмий ва халқ табобати- Перилла, асосан, фойдали ёғи учун эки- ундан шифобахш мой олинади. Ҳозирча биз-
шароитига чидамли, дони сифатли, Бугун “Жасмина”, “Фарбома” илмий ҳамкорлик меморандумла- да қўлланилади. Охирги йилларда бу ра- лади. Аммо жаҳон бозорида ўсимликнинг да бу технология йўқлиги боис, аввалига маҳ-
эртапишар намуналарни аниқлаб, навлари амалиётга кенг жорий ри ҳам имзоланмоқда. қамлар сезиларли ўсиб боряпти. Мутахас- барги ва поясига ҳам талаб катта. Перилла сулот уруғини экспорт қилишимиз мумкин.
уларни селекция учун дастлабки этилган бўлиб, Самарқанд вилоя- сислар инсон саломатлиги учун фойдали ёғи фармацевтика ва озиқ-овқат саноатида Жаҳон бозорида 1 тонна перилла уруғининг
ашё сифатида чатиштириш, олин- тининг суғориладиган майдонла- Бир сўз билан айтганда, Тош- ва фармацевтикада қўллаш мумкин бўлган кенг қўлланилса, барглари косметология- нархи 4,5-5 минг долларгача боради. Ўсим-
ган дурагай тизмаларни ўрганиш рида 2020-2021 ҳосил йилида 12 кент давлат аграр университети кўплаб доривор ўсимликларни ўрганиб, юр- да, ёғ миқдори юқори барг ва поялари эса лик ҳосилдорлиги эса анча юқори — гектари-
ишлари давом эттирилди. Бу орқа- минг, 2021-2022 ҳосил йилида 13 Самарқанд филиалида яратилган тимиз шароитига мослаштиряпти. узоқ ёнувчан брикет тарзида, пичан ҳола- дан 1500 килограммгача уруғ олинади.
ли барча талабга жавоб берадиган минг гектар ерга экилди. донли экинлар селекцияси ва уруғ- тида чорва моллари учун озуқа сифатида
навларни яратиш мақсадида Ўзбе- чилиги мактабида муайян илмий Ўзбекистон фермер, деҳқон хўжаликла- фойдаланилади. Қолаверса, перилла тар- Периллани аҳоли томорқаларида ҳам
кистон ўсимликшунослик илмий- Самарқанд вилоятида экилган ишлар бажарилмоқда. Келгусида ри ва томорқа ер эгалари кенгаши томони- киби организм учун муҳим бўлган тўйинма- етиштириб, қўшимча даромад олса бўла-
тадқиқот институти ҳамда халқаро “Жасмина”, “Фарбома” навлари юртимиз тупроқ-иқлим шароитига дан ҳам тажриба майдонларида янги тур- ган omega ёғларига бой. Шу боис у замо- ди. Ўсимлик парвариши ортиқча ҳаракат ва
илмий марказларнинг жаҳон кол- юқори ҳосилдорлиги, касаллик- мос, энг зўр буғдой ва арпа нав- даги доривор ўсимликлар ўстирилмоқда. навий тиббиётда юрак-қон томир, бронхит, маблағ талаб этмайди. Одатдаги агротад-
лекцияси, Дон ва дуккакли экинлар ларга чидамлилиги ва дон сифати ларини яратиш пировард мақсад Шулардан бири дунё бозорида тугма номи асаб ва бошқа кўплаб касалликларни бирлар ўтказилса, кифоя.
қилиб белгиланган. билан танилган перилла доривор ўсим- даволашда қўлланилади. Таркибидаги ёғ
лигидир. Перилла салқинга чидамли, зах инсон организмидаги холестерин миқдо- Ҳозир талабгор аҳоли хонадонлари-
жойларда яхши ўсгани боис, боғ ва токзор- га перилла уруғлари етказиб бериляпти.
Келгусида ҳудудларда периллани омма-
лаштириш, қўшимча даромад манбаи си-
фатида туманлар, маҳаллаларни перилла
етиштиришга ихтисослаштириш мақсад
қилинган. Кейинчалик доривор ўсимликни
саноат миқёсида қайта ишлаб чиқариш ҳам
мамлакат иқтисодиётига сезиларли фойда
келтиради.
6 2022 йил 24 май, 102-сон
МАЪРИФАТ БЕШИГИ
Инсоният
тафаккурининг
Баҳодир ЖОВЛИЕВ, буюк кашфиёти
Ўзбекистон халқаро ислом академияси матбуот котиби
Ҳамидулло МЎМИНОВ, Бугунги кунда юртимизда 12 мингдан мафкурани шакллантириш, ёшларни
Мамлакатимиз дунё тамаддуни ва ислом дини ривожига улкан ҳисса Инсон ҳуқуқлари бўйича зиёд ахборот-кутубхона муассасаси бой маданий меросимиз, тарихий анъа-
қўшган улуғ алломалар, азиз-авлиёлар юртидир. Аждодларимиз Ўзбекистон Республикаси Миллий маркази мавжуд. Шунингдек, вазирликлар, идо- наларимизга, умуминсоний қадриятлар-
бебаҳо меросини илмий асосда чуқур ўрганиш, миллий “Инсон ҳуқуқлари уйи” масъул ходими, ралар ва давлат органлари, шаҳар, ту- га ҳурмат, Ватанга муҳаббат, истиқлол
қадриятларимизни асраб-авайлаш, уларни янада ривожлантириш манларда ҳам шундай зиё масканлари ғояларига садоқат руҳида тарбиялаш
юзасидан амалга оширилаётган эзгу ишлар Ўзбекистоннинг дунё Малика ТОЛИПОВА, етакчи мутахассис фаолият кўрсатмоқда. борасида мамлакатимизда амалга оши-
ҳамжамиятидаги нуфузини янада ошириш, ёшларимизни миллий рилаётган барча ислоҳотларнинг ҳал
қадриятларимизга ҳурмат, Ватанга муҳаббат, истиқлол ғояларига Китоблар юксак руҳият чашмаларидир. Мутолаага берилиб кетган Кутубхоналар босма ва айрим қўлёз- қилувчи омилидир.
садоқат руҳида тарбиялашда муҳим аҳамият касб этмоқда. чоғингизда қалбингиз сарҳадларида ўзгача бир равшанлик, некбинлик ма асарлардан оммавий фойдаланиш-
ва маърифат зиёсини ҳис қиласиз. Айниқса, китоб саҳифаларининг ни таъминловчи маданий-маърифий ва Дарҳақиқат, бу вазифаларни бажа-
ШАР¯ АЛЛОМАЛАРИНИНГ ажабтовур ифори инсонга бошқача завқ бағишлайди. Шу боис, илмий муассасалар бўлиб, унда мунта- ришда изланувчи китобхонларга маълу-
ИСЛОМ ЦИВИЛИЗАЦИЯСИГА электрон китобларни топиш анча қулай бўлса-да, кўпроқ босма зам равишда босма асарларни тўплаш, мотларни етказишда ахборот-кутубхона
китоблар ва кутубхоналар сари интилаверамиз. сақлаш, тарғиб қилиш ва китобхонларга марказлари ва кутубхона ходимлари-
¯ªШГАН ²ИССАСИ етказиш, шунингдек, ахборот библиогра- нинг ўрни беқиёс.
фик ишлар олиб борилади. Юртимизда
Президентимизнинг жорий йил 25
Юртимизда илм-фан соҳасини ри- КИТОБХОНЛИК мартда қабул қилинган “Инсон ҳуқуқ-
вожлантиришнинг замонавий инф- лари бўйича Ўзбекистон Республикаси
Ана шундай эзгу ишлар доирасида маркази директори Хон Шобир Аҳмад, ратузилмасини яратиш, илм-фан та- кутубхоналар бўлган. Қадимги даврдаги ушбу соҳанинг 25 мингдан ортиқ мутахас- Миллий маркази фаолиятининг мод-
Ўзбекистон халқаро ислом академияси- Имом Мотуридий халқаро илмий-тадқи- раққиётига кўмаклашувчи замонавий кутубхоналардан энг машҳури Мисрда- сиси хизмат қилмоқда. Уларнинг касбий дий-техника таъминотини янада яхши-
да Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Дин қот маркази бош илмий ходими Аҳмад ахборот муҳитини шакллантириш ги Искандария кутубхонасидир. маҳорати ва юқори салоҳияти туфайли лаш тўғрисида”ги қарорига мувофиқ,
ишлари бўйича қўмита, Ўзбекистонда- Саъд Даманҳурий, “Нур Муборак” Миср борасида қатор ишлар амалга оши- аҳолининг ахборот-ресурсларга нисбатан Инсон ҳуқуқлари бўйича ахборот-ку-
ги ислом цивилизацияси маркази, ЎзФА ислом маданияти университети ҳузурида- риб келинмоқда. Жумладан, 2019 Ўзбекистон ҳудудида милоддан ав- эҳтиёжи самарали қондирилмоқда. тубхона маркази — “Инсон ҳуқуқлари
Шарқшунослик институти, Имом Бухорий, ги Абу Ханифа илмий-тадқиқот маркази йил 7 июнь куни Президентимизнинг валги I минг йилликнинг сўнгги асрла- уйи” ходимлари ҳам ўзининг салоҳия-
Имом Термизий, Имом Мотуридий хал- директори Шамшадин Керим, Туркия Ан- “Ўзбекистон Республикаси аҳолисига рида дастлабки кутубхоналар пайдо Китобхонларга хизмат кўрсатишнинг ти, билими ва амалий кўникмаларини
қаро илмий-тадқиқот марказлари билан қара университети илоҳиёт факультети ахборот-кутубхона хизмати кўрсатиш- бўлган. Булар илк кутубхоналар бўлиб, асосий мақсади уларнинг ахборот ва марказнинг барча ходимларига, докто-
ҳамкорликда “Шарқ алломаларининг профессори Сўнмаз Қутлу, Гёте номида- ни янада такомиллаштириш тўғри- кутуб – арабча “китоблар”, хона – форс- адабиётга талабига имкони борича тў- рантларига ва илмий изланувчиларига
ислом цивилизациясига қўшган ҳис- ги Франкфурт университетининг Ислом сида” қарори қабул қилинди. Мазкур ча “уй”, яъни китоб ва ҳужжатлар сақла- лиқ жавоб бериш ва адабиёт танлашга улашмоқдалар. “Инсон ҳуқуқлари уйи”
саси” мавзусида халқаро илмий-амалий дини ва маданиятини ўрганиш институти қарорда 21 май санасини Ўзбекистон- надиган жой маъносини англатади. ёрдам кўрсатишдан иборат. Кутубхо- ходимлари китобхонларнинг, профес-
конференция ташкил этилди. директори Умар Ўзсой ҳамда 200 дан ор- да кутубхоначилар куни сифатида ни- начиларнинг камтарона меҳнати буюк сор-ўқитувчилар ва мустақил изланув-
тиқ маҳаллий, хорижий олимлар, таниқли шонлаш ҳам белгиланди. Бухорода Х асрда машҳур кутубхона мутафаккирларни тарбиялайди. Кутуб- чиларнинг самарали илмий ишлар қи-
Сўнгги йилларда юртимизда диний-маъ- эксперт ва илмий тадқиқотчилар иштирок мавжуд бўлиб, у жуда бой фондга эга хоналар сукунатида таниқли ёзувчилар, лишига хизмат кўрсатмоқда.
рифий соҳадаги туб ислоҳотлар мазмун- этди. Жаҳон кутубхоначилар кунининг аниқ эди. Китоблар фан соҳалари бўйича олимлар фаолияти гавдаланади ва ин-
моҳиятини кенг ёритиш, қадим ва бой ил- санаси белгиланмаган, лекин кўпгина сандиқларда сақланган. Унга фақат Бу- сон тафаккурининг серқирра ижоди на- Ҳозирги кунда “Инсон ҳуқуқлари
мий-тарихий меросимизни чуқур ўрганиш Анжуман “Шарқ алломалари меросида мамлакатларда октябрь ойининг охирги хоро амири рухсати билангина китобхон моён бўлади. Демак, кутубхоначи инсон уйи”нинг ахборот-кутубхона ресурс-
асосида халқимиз, айниқса, ёш авлодни ёт ислом илмларининг ўрганилиши”, “Мо- душанбасида нишонланади. Кутубхо- кирарди. Шунингдек, йирик кутубхона- камолотида муҳим роль ўйнайди. Ку- лари, яъни барча турдаги адабиётлар
ва бузғунчи ғоялардан ҳимоя қилиш конфе- вароуннаҳрда ижтимоий, табиий ва аниқ начилар куни нафақат кутубхоначилар, лар Хоразмда ҳам хоразмшоҳлар, маъ- тубхоналар жамиятда юксак маънавий техник ва илмий ишловдан ўтказилиб,
ренциянинг устувор мақсадларидан этиб фанлар ривожи”, “Мусулмон олимлари- балки оддий китобхонлар учун ҳам ало- мунийлар ва ануштагенийлар замонида фазилатларни камол топтириш, миллий универсал ўнли классификация асоси-
белгиланди. нинг жаҳон илм-фани тараққиётига таъ- ҳида аҳамиятга эга. барпо этилган. да тизимлаштирилмоқда.
сири” ҳамда “Мусулмон алломаларининг
— Марказий Осиё халқлари мадания- жаҳон цивилизациясига қўшган ҳиссаси” Президентимиз “Китобсиз тарақ- Бир вақтнинг ўзида тизимлашти-
ти кўҳна ва бой тарихга эга. Буни, энг ав- каби шўъба йиғилишларига бўлинди. қиётга, юксак маънавиятга эришиб рилган ахборот-кутубхона ресурслари
вало, ушбу заминда эрамиздан аввалги бўлмайди. Дунёдаги ҳар қайси давлат, рўйхатининг электрон шакли (электрон
даврлардаёқ қадимги бақтрия, сўғд, ўр- Илм машваратида “Марказий Осиё ал- ҳар қайси миллат, биринчи навбатда, каталоги) яратилмоқда.
хун, хоразм ёзувлари ихтиро қилингани ломаларининг санъат, гуманитар фанлар, ўзининг интеллектуал салоҳияти, юк-
исботлайди, — дейилади Ўзбекистон хал- диншунослик, ижтимоий фанлар ривожига сак маънавияти билан қудратлидир. Бугунги кунда адабиётлардан фой-
қаро ислом академияси ректори Музаф- қўшган ҳиссаси”, “Мусулмон Шарқи олим- Бундай енгилмас куч манбаи эса, авва- даланишда электрон амалиётни кенг
фар Комиловнинг анжуман иштирокчи- ларининг ислом цивилизацияси ривожида ло, инсоният тафаккурининг буюк каш- йўлга қўйиш мақсадга мувофиқ. Кел-
ларига йўллаган табригида. — Милоддан тутган ўрни: Имом Доримий”, “Сомонийлар фиёти — китоб ва кутубхоналарда”, гусида барча кутубхоналарда босма
аввалги II асрдан милодий XV асрга қадар даврида илмий ҳаёт кўринишлари ва Мо- дея бежиз таъкидламаганди. адабиётларнинг электрон шаклидан
Буюк ипак йўли айнан Марказий Осиёнинг вароуннаҳр олимларининг илм-фанга қўш- ҳам фойдаланиш йўлга қўйилиши ил-
бир неча шаҳарларидан ўтгани эса ушбу ган ҳиссаси”, “Саҳиҳи Бухорийда фитрат Биринчи кутубхона милоддан аввал- мий изланувчиларга қулай имкониятлар
юртда нафақат савдо-сотиқ, балки илм- тушунчаси ва ҳадислар шарҳи”, “Уйғониш ги II мингинчи йилда Бобилда (Ироқда) яратади.
фан ва маданият тараққий этишига замин даври Марказий Осиё мутафаккирлари пайдо бўлган. Бу кутубхонадаги китоб-
ҳозирлади. Тинчлик-тотувлик муҳити ҳам- дунёқарашида бағрикенглик ғоялари” ва лар миххат ёзувида сопол битиклар Шу билан бирга, ахборот технология-
кўринишида бўлган. Ўша замонларда лари ривожланиши асрида босма нашр-
битта китобни ёзишга бир неча йил даги китоблар аҳамиятини унутмаслик
кетарди. Шунинг учун улардан фақат муҳимдир. Бунинг учун ёшлар онгида
бой-зодагонлар фойдаланиши мумкин босма китобларни мутолаа қилиш ма-
эди. даниятини юксалтириш керак. Зеро, ку-
тубхоналар ёшларни китобга муҳаббат
Милоддан аввалги VII аср ўрта- руҳида тарбиялаш билан боғлиқ тар-
ларида Шарқдаги кўп саройларда ғиботни амалга оширишда муҳим аҳа-
миятга эга.
АДАБИЙ ДЎСТЛИК — АБАДИЙ ДЎСТЛИК
Улуғвор заминнинг мафтункор овози
да цивилизациялараро дўстона мулоқот бошқа шу каби мавзуларда маърузалар Ўзбек, умуман, Шарқ мумтоз адабиётини уларнинг мазмун- киллари Новосибирск шаҳрида бўлиб
эса илк давлатчиликнинг қарор топиши тингланди. моҳиятида мужассам бўлган диний-тасаввуфий қарашлар, ўтадиган “Книжная Сибирь” халқаро
ва тараққий этишига ҳам шароит яратган. шарқона фалсафий дунёқараш, илдизи қадим мозийга туташ фестивалида, Доғистонда ўтказила-
Сўнгги йилларда давлатимиз раҳбари та- Халқаро анжуманда Ўзбекистон за- ривояту асотирлар билан уйғун тарзда ўрганиш зарур. Шу боис, бу диган “Оқ турналар кунлари” шеърият
шаббуси билан ташкил этилган Ўзбекис- мини ислом илм-фани ва маданиятининг улуғвор адабиёт намуналарини ўзга бир тилга таржима қилишга фестивалида фаол иштирок этади. Та-
тондаги ислом цивилизацияси маркази, қадимий бешикларидан бири бўлиб, диё- ҳар кимнинг ҳам тиши ўтавермайди. Мазкур адабий жараён таристон Ёзувчилар уюшмаси билан
Имом Бухорий, Имом Термизий, Имом римизда камол топган буюк мутафаккир- таржимон зиммасига улкан масъулият юклаш билан бирга, қалб ҳам алоқалар яхши.
Мотуридий номидаги халқаро илмий-тад- лар ислом илмлари билан бир қаторда торларининг кўҳна мўъжизаларидан, ўзига хос ҳақиқатларидан
қиқот марказлари тараққиётнинг янги бос- дунёвий фанлар ривожига ҳам улкан баҳраманд этади. Россиянинг “Камертон” электрон
қичига қадам қўйган халқимизнинг маъна- ҳисса қўшгани, уларнинг бой илмий-маъ- журнали билан ҳамкорлик йўлга қўйил-
вий-маърифий баркамоллигини намоён навий мероси ўз аҳамияти билан ҳозирги Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасида рок этди, — дейди россиялик таниқли Ўзбекистон ва Россия адабий таш- ган. Ҳар йили бу журналда қатор ўзбек
қилиш билан бир қаторда, Учинчи Ренес- даврда ҳам халқаро жамоатчилик томо- икки жилдли “Ўзбек шеърияти антоло- шоир ва таржимон Михаил Синель- килотлари ўртасидаги ҳамкорлик ёзувчилари асарлари рус тилига таржи-
санс даврига пойдевор илм-маърифат нидан кенг эътироф этилаётгани таъкид- гияси” китобининг 1-жилди тақдимоти ников. — Антологияга ўзбек шеърия- алоқалари муттасил ривожланиб кел- ма қилиниб, чоп этилади.
масканлари бўлиши, шубҳасиз. ланди. бўлиб ўтди. Китоб Москва шаҳрида- тидан турли йилларда қилинган энг моқда. Россия Ёзувчилар уюшмаси
ги “Ладомир” нашриётида босмадан яхши таржималар танлаб олинган ва аъзоси, шоир Юрий Шчербаков бугун- 2021 йилда “Рус адабиёти дурдона-
Таълим, фан ва маданият масалала- Шунингдек, конференция иштирок- чиқди. Ундан XI-XIX асарларда яшаб янги таржималар билан бойитилган. ги кунда Алишер Навоий ғазаллари- лари” 100 жилдли асарлар мажмуаси-
ри бўйича ислом ташкилоти (ICESCO) чилари янги Ўзбекистонда алломалар ижод этган ўттиз уч нафар ўзбек Унда Н.Гребнёв, С.Иванов, С.Сомова, нинг фаол таржимони ҳисобланади. ни нашр этиш ниҳоясига етказилди. Уч
раҳбари доктор Салим ал-Малик эса ўз илмий-маърифий, маданий-маърифий шоири қаламига мансуб ғазал ва ру- А.Пеньковский каби таржима устала- Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси ва- йил давом этган лойиҳа натижасида
табрик сўзида ислом тарихида цивилиза- меросини тиклаш, ўрганиш ва кенг тар- боийларнинг рус тилидаги таржима- ри, шунингдек, М.Алигер, С.Маршак, рус адабиётининг энг сара асарлари ўз-
ция марказларидан кўплаб олиму уламо- ғиб қилиш ҳамда жаҳон цивилизациясига си ўрин олган. Китобга, шунингдек, Н.Заболоцкий каби таниқли шоирлар бек тилида чоп этилди. Бу лойиҳа МДҲ
лар етишиб чиққанини айтар экан, мисол қўшган ҳиссасини кўрсатиб бериш бора- “Алпомиш”, “Равшан”, “Кунтуғмиш”, амалга оширган таржималар бор. давлатларида биринчи бўлиб Ўзбекис-
сифатида тиббиётда Абу Али ибн Сино, сида кенг кўламли ишлар амалга ошири- “Ширин ва Шакар”, “Тоҳир ва Зуҳра”, Мен “Тбилиси билан учрашув”, “Умар тонда амалга оширилди. Мажмуага рус
фалсафада Абу Наср Форобий, матема- лаётгани, бунда Ўзбекистондаги ислом “Орзигул” достонларидан парчалар Хайём рус шоирлари таржимасида”, адабиётининг олтин даври — Пушкин
тикада ал-Хоразмий кабиларнинг исмла- цивилизацияси маркази, Имом Бухорий, киритилган. “Форс мумтоз шеърияти”, “Ҳофиз рус замонидан то ХХ асрнинг охиригача
рини эслатиб ўтди. Имом Термизий, Имом Мотуридий каби шоирлари таржимасида”, “Ҳаводаги бўлган йилларда яратилган энг яхши
буюк аждодларимиз номи билан аталган — Китобни тайёрлашда Ўзбекис- нилуфар. Ҳинд шеърияти рус шоирла- асарлар киритилган.
Конференцияда Пешовар универси- халқаро илмий-тадқиқот марказларига тон халқ шоири Сирожиддин Саййид, ри таржимасида” каби қатор шеърий
тети ҳузуридаги Марказий Осиё тадқиқот асос солинишини юқори баҳолади. шоир ва таржимон Фахриёр, “Россия- антологиялар тузиб, эълон қилганман. “Ўзбек шеърияти антологияси”нинг
Ўзбекистон” дўстлик жамияти раиси, Лекин бу антологияни тайёрлашда 2-жилди шу йилнинг ноябрь ойида чоп
адабиётшунос Азат Примов, Моcк- улуғвор Шарқнинг асл моҳиятига етак- этилиши режалаштирилган. Айни дам-
ва давлат лингвистика университе- лагувчи ўлмас ғояларини янада теран да таржима ишлари давом этмоқда.
ти ўқитувчиси, педагогика фанлари ҳис қилдим.
номзоди Беғам Қораева фаол ишти- Мухтасар
ТОЖИМАМАТОВА,
“Янги Ўзбекистон” мухбири
“Янги Ўзбекистон” ва “Правда Востока” Бош муҳаррир: Таҳририятга келган қўлёзмалар тақриз қилинмайди ва Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Навбатчи муҳаррир: Гуличеҳра Дурдиева
газеталари таҳририяти” ДУК Салим ДОНИЁРОВ муаллифга қайтарилмайди. Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги Мусаҳҳиҳ: Рўзиқул Очилов
Дизайнер: Хуршид Абдуллаев
МУАССИС: Газетанинг етказиб берилиши учун обунани расмийлаштирган томонидан 2020 йил 13 январда 1047-рақам билан рўйхатга олинган.
Ўзбекистон Республикаси ташкилот жавобгар. Нашр индекси — 236. Буюртма — 1635 Манзилимиз:
86602 нусхада босилди. 100029, Тошкент шаҳри,
Вазирлар Маҳкамаси Газета таҳририят компьютер марказида саҳифаланди. Матбуотчилар кўчаси, 32-уй
Газетанинг полиграфик жиҳатдан сифатли Ҳажми — 3 табоқ. Офсет усулида босилган. Қоғоз бичими А2.
чоп этилишига “KOLORPAK” МЧЖ масъул. Баҳоси келишилган нархда. ЎзА якуни — 21:50 Топширилди — 01:00
Девонхона: (0-371) 233-70-98 Котибият: (0-371) 233-56-60 Эълонлар: (0-371) 233-57-15 E-mail: [email protected] “KOLORPAK” МЧЖ босмахонасида чоп этилди.
Босмахона манзили: Ўзбекистон, 100060.
Тошкент, Янги шаҳар кўчаси, 1-А уй.
Босмахона телефони: (78) 129-29-29
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
№ 102 (624), 2022 йил 24 май, сешанба Янги Ўзбекистон нашри кунги
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Янги Ўзбекистон 24.05.2022
- 1 - 6
Pages: