2020 йил 25 январдан чиқа бошлаган
Ижтимоий-сиёсий газета № 154 (676), 2022 йил 30 июль, шанба
ªЗБЕКИСТОН ПРЕЗИДЕНТИ Ш²ТНИ ЯНАДА РИВОЖЛАНТИРИШНИНГ ПРЕЗИДЕНТ АХБОРОТ
ЭНГ МУ²ИМ ЖИ²АТЛАРИНИ БЕЛГИЛАБ БЕРДИ ТЕХНОЛОГИЯЛАРИ
МУТАХАССИСЛАРИ
БИЛАН МУЛО¯ОТ ¯ИЛДИ
Президент Шавкат Мирзиёев 29 июль куни
Юқори Чирчиқ туманидаги “Astrum” IT aкадемиясига
ташриф буюриб, ахборот технологиялари соҳаси
мутахассислари ва ёшлар билан учрашди.
Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев 29 июль куни пойтахтимиздаги Дунёда ахборот технологияла- Иккинчиси, ахборот техноло-
Шанхай ҳамкорлик ташкилоти Ташқи ишлар вазирлари кенгаши йиғилишининг тадбирларида иштирок ри шиддат билан ривожланмоқ- гияларига иқтидорли ёшларни
да. Жаҳонда унинг ўсиш суръат- аниқлаш ва уларни қўллаб-қув-
этаётган ШҲТга аъзо давлатлар делегацияларининг раҳбарларини қабул қилди. лари йилига 10 фоизни ташкил ватлашни янада кенгайтириш.
этиб, бу йил жами 4 триллион 300 Бугунги кунда ёшларнинг “стар-
Учрашувда Ҳиндистон Республикаси Давлатимиз раҳбари ШҲТ мамлакат- ташкилот фаолиятида у ёки бу мақомда жиҳатларини белгилаб берди. Булар миллиард долларга етиши кутил- тап”ларига атиги 10 миллиард
ташқи ишлар вазири Субраманьям Жай- лари вазирларига мурожаат қилар экан, иштирок этиш бўйича келиб тушган ари- — Ташкилотнинг ҳеч қандай блокларга моқда. сўм грант ажратилган. Компью-
шанкар, Қозоғистон Республикаси Бош бугун дунё оқибатларини прогнозлаш- залар кўриб чиқилмоқда. қўшилмаслик мақомини сақлаш, янги тер билан таъминлаш ишлари
вазирининг ўринбосари — ташқи ишлар тириш қийин бўлган, олдиндан айтиб хатар ва таҳдидларга қарши курашиш Ушбу бозорда мустаҳкам ўрин етарли эмас.
вазири Мухтор Тлеуберди, Хитой Халқ Рес- бўлмайдиган туб трансформация жа- Президентимиз ШҲТ ўзининг сиёсий, бўйича салоҳиятини кучайтириш, Мар- эгаллаш учун мамлакатимизда
публикаси Давлат кенгаши аъзоси, ташқи раёнларини бошидан кечираётганини иқтисодий ва илмий-интеллектуал сало- казий Осиёнинг ШҲТнинг “географик катта ишлар бошланган. Сўнгги Учинчиси, барча соҳалар-
ишлар вазири Ван И, Қирғиз Республикаси таъкидлади. Глобал миқёсда ишонч ва ҳиятига кўра энг қудратли бирлашмалар- ўзаги” сифатидаги ўрнини сақлаб қо- беш йилда соҳага 2 миллиард да рақамлаштиришни биринчи
ташқи ишлар вазири Жээнбек Кулубаев, ўзаро англашув тақчиллиги тобора ўткир дан бири эканини қайд этди. Ташкилот лиш, трансминтақавий ўзаро боғлиқ- доллар, шу жумладан, 700 мил- навбатдаги вазифалар қаторига
Покистон Ислом Республикаси ташқи иш- сезилмоқда. мамлакатлари ҳиссасига жаҳон ЯИМнинг лик лойиҳаларини илгари суриш ҳамда лион доллар тўғридан-тўғри ин- олиб чиқиш. Бу борада ҳукумат,
лар вазири Билавал Бхутто Зардарий, қарийб чорак қисми ва сайёрамиз аҳоли- Афғонистонни минтақадаги иқтисодий вестициялар йўналтирилган. қатор вазирлик ва компаниялар-
Россия Федерацияси ташқи ишлар вазири Ўзбекистон етакчиси анъанавий коо- сининг ярми тўғри келмоқда. жараёнларга янада фаол жалб қилиш. да тизим бор. Лекин Транспорт
Сергей Лавров, Тожикистон Республикаси перация ва логистика занжирлари бу- Давлатимиз раҳбари ташаб- вазирлиги, Энергетика вазирли-
ташқи ишлар вазири Сирожиддин Муҳ- зилаётгани, жаҳон мамлакатларининг Ўзбекистоннинг ШҲТга раислигига Учрашув якунида ШҲТ маконида мам- буси билан барча ҳудудларда ги, Ветеринария қўмитаси, “Ўз-
риддин, шунингдек, Ташкилот бош котиби аксариятида озиқ-овқат ва энергетика тўхталар экан, мамлакатимиз етакчи- лакатларимиз ва халқларимиз манфаат- IT-парклар очилиб, улар учун бекистон темир йўллари” ҳамда
Чжан Мин ва ШҲТ Минтақавий аксилтер- хавфсизлиги соҳасидаги вазият кескин- си 70 дан зиёд йирик тадбир муваф- лари йўлида дўстлик ва яхши қўшничилик алоҳида солиқ режими жорий “Ўзагросуғурта” компанияларида
рор тузилмаси Ижроия қўмитаси директо- лашиб, инфляция кўрсаткичлари шиддат фақиятли ўтказилганини мамнуният муносабатларини, кенг кўламли ҳамкор- этилди. Бу орқали 14 минг на- аҳвол суст.
ри Руслан Мирзаев иштирок этди. билан ўсаётгани, ижтимоий-иқтисодий билан қайд этди. Самарқанд саммити ликни янада мустаҳкамлашга Ўзбекистон- фар ёшлар юқори даромадли
аҳвол ёмонлашиб бораётганини кўрса- якунида қабул қилиниши кўзда тутил- нинг интилиши қатъий экани яна бир бор иш билан таъминланди. Бундан Тўртинчи муҳим масала ҳудуд-
Кўп томонлама ҳамкорликнинг устувор тиб ўтди. ган 28 та ҳужжатни келишиш жараён- қайд этилди. ташқари, ўзини ўзи банд қилган ларда ёшларни экспорт бозорла-
вазифалари ва ШҲТни янада ривожлан- лари якунланди. IT мутахассислар сони йил бо- рига чиқишига кўмаклашишдир.
тириш истиқболлари муҳокама қилинди. Бундай мураккаб шароитда хавф- Юқори мартабали меҳмонлар Ўз- шидан 2,5 баробарга ўсиб, 43 Хусусан, хорижий корхоналар
Ўзбекистоннинг бирлашмага раислиги сизлик ва барқарор тараққиётга таҳдид Минтақа ичидаги савдони, саноат коо- бекистон Республикаси Президенти- минг нафарга етди. ёшларимизга ишонч билдириб,
давомида ўтган даврда биргаликда амал- солаётган замонавий хатарларга мос перациясини рағбатлантириш, транспорт га самимий қабул учун миннатдорлик жорий йилнинг ўзида 100 мил-
га оширилган ишлар натижалари ҳамда равишда чора кўриш учун саъй-ҳаракат- жиҳатидан ўзаро боғлиқлик бўйича кон- билдириб, ўз мамлакатлари етакчила- Энг асосийси, IT касбларни лион долларлик хизматларга
жорий йил сентябрь ойида Самарқандда ларни самарали мувофиқлаштириш ва цепция ва дастурлар шулар жумласидан. рининг саломи ва энг эзгу тилакларини эгаллаш ёшлар ўртасида трендга буюртма берган. Лекин маҳаллий
ўтадиган саммит кун тартибига алоҳида кўп томонлама асосда яқиндан ҳамкор- “Яшил” иқтисодиёт, инновациялар, ра- етказдилар. айланди. Мактаб, лицей, коллеж, корхоналаримиз буюртмалари
эътибор қаратилди. лик қилишга эҳтиёж кучайиб бормоқда. қамли технологиялар, логистика, қишлоқ техникум ва университетларда бундан анча кам.
хўжалиги, тиббиёт ва бошқа соҳалардаги ЎзА “Бир миллион дастурчи” лойиҳа-
Халқаро ва минтақавий аҳамиятга мо- ШҲТга ва ушбу ташкилот билан ама- қўшма лойиҳа ва тадбирлар ҳам ишлаб си амалга оширилмоқда. Йиғилиш очиқ мулоқот тар-
лик долзарб масалалар юзасидан ҳам лий ҳамкорликни йўлга қўйишга қизиқиш чиқилмоқда. Ўзбекистон Республикаси Президенти зида ўтди. Аввал ахборот тех-
фикр алмашилди. ортиб бораётгани ҳам бежиз эмас. Бу- Матбуот хизмати сурати. Жорий йилнинг ўзида мамла- нологиялари ва коммуника-
гунги кунда ўндан ортиқ мамлакатдан Давлатимиз раҳбари ШҲТни янада катимизда 134 та янги, жумла- цияларини ривожлантириш
ривожлантиришнинг қатор принципиал дан, 50 та хорижий IT компания- вазири Ш.Шерматов соҳадаги
лар ташкил этилди, экспортёр муаммоларни ва улар юзасидан
корхоналар сони эса 2 баробарга таклифларини айтди. Учрашув
ошди. Хизматлар ҳажми ва тури иштирокчилари ҳам ўз фикр-му-
ҳам кўпайди. лоҳазаларини баён этди.
Соҳа учун инфратузилма яра- Давлатимиз раҳбари мута-
тилиб, сифат яхшиланаётгани хассис ва ёшларнинг таклиф-
бунда муҳим омил бўлмоқда. ларини қўллаб-қувватлаб, му-
Хусусан, сўнгги уч йилда мо- тасаддиларга тегишли қарор
биль интернет нархи 9 баробар- лойиҳаларини ишлаб чиқишни
га арзонлашди. Мамлакатимиз топширди.
бу борадаги халқаро рейтингда
68-ўриндан 15-ўринга кўтарилди. — Бу масалалар — бугуни-
миз, келажагимиз, айниқса, ёш-
— Келгуси беш йилда мамла- ларимизга муносиб иш ўринлари
катимизда ахборот технология- яратиш учун катта замин, — дея
лари хизматлари экспортини 1 таъкидлади Президент.
миллиард долларга етказишни
режа қилганмиз. Агар ёшларни Ушбу мулоқот ўтказилган
бу касбга ўқитишни тўғри йўлга “Astrum” IT aкадемиясида юзлаб
қўйсак, уларни сифатли инфрату- ёшлар замонавий дастурлаш
зилма, компьютер ва кафолатли кўникмаларини эгаллаб, ўқиш
буюртма билан таъминласак, бу давомидаёқ даромад топмоқ-
маррага бемалол эришамиз, — да. Давлатимиз раҳбари бундай
деди Шавкат Мирзиёев. масканларни бошқа ҳудудларда
ҳам ташкил қилиш зарурлигини
Давлатимиз раҳбари бунинг айтиб, бу борадаги ташаббуслар
учун 4 та масалани ҳал этиш ло- ҳар томонлама қўллаб-қувватла-
зимлигини таъкидлади. нишини билдирди.
Биринчиси, интернет қамро- Видеоселектор орқали вилоят
ви ва сифатини кескин ошириш. ҳокимлари, ҳудудлардаги мута-
Чунки ҳозир ҳудудларни тезкор хассислар билан ҳам мулоқот
интернет билан қамраб олиш да- қилинди.
ражаси 70 фоиз атрофида. 118 та
қишлоққа интернет ҳам, мобиль ЎзА
алоқа ҳам кириб бормаган.
ªЗБЕКИСТОН ХАЛ¯ИГА Ўзбекистон Республикаси Президентининг
БАЙРАМ ТАБРИГИ ФАРМОНИ
Азиз ватандошлар! Халқимизда “Тинч элнинг боғи рахна солаётгани, табиийки, барча- ХАЛ¯ЛАР ДªСТЛИГИ КУНИ
Қадрли дўстлар! гуллар”, деган ҳикмат бежиз айтил- мизни ташвишга солади. МУНОСАБАТИ БИЛАН БИР ГУРУ² ФАОЛЛАРНИ
Аввало, Сизларни, бутун Ўзбекистон маган. Мана шу тинчлик бор экан —
халқини 30 июль — Халқлар дўстлиги тараққиёт мавжуд. Мана шу тотувлик Мана шундай мураккаб замонда МУКОФОТЛАШ Тª¡РИСИДА
куни билан чин қалбимдан самимий бор экан — келажагимиз ҳам, албат- доимо огоҳ ва ҳушёр бўлиб яшаш,
табриклайман. та, ёруғ бўлади. бебаҳо бойлигимиз бўлмиш барқа- Мамлакатимизда миллатлараро тарбиялаш йўлидаги ибратли ишлари “Дўстлик” ордени билан
Кўп миллатли халқимизнинг муста- рорликни сақлаш, жамиятимизда кўп дўстлик ва тотувликни, турли миллат ҳамда ижтимоий ҳаётдаги фаол ишти-
қиллик йилларида эришган энг катта Барчамиз гувоҳ бўлиб турибмиз, миллатли катта ягона оила туйғусини ва элат вакиллари ўртасида ўзаро ҳам- роки учун қуйидагилар мукофотлансин: Авазов Эргаш Хидирбердиевич —
бойликларидан бири — “Ўзбекистон ҳозирги глобаллашув даврида жа- кучайтириш қанчалик муҳим ва дол- жиҳатлик, бағрикенглик, меҳр-оқибат Республика туркман миллий мада-
— умумий уйимиз” деган шиор ос- ҳонда муросасиз рақобат, қуролли зарб аҳамият касб этиб бораётганига муҳитини мустаҳкамлаш, миллий ма- “Меҳнат шуҳрати” ний марказининг Сурхондарё вилояти
тида мамлакатимизда миллатлараро тўқнашувлар, мафкуравий низолар, ҳаммамиз гувоҳмиз. даниятлар, урф-одат ва анъаналарни ордени билан бўлими раиси
дўстлик ва аҳилликни сақлай олгани- аҳоли, айниқса, ёшларнинг қалби ва сақлаш ҳамда ривожлантиришга қўш-
миз ҳисобланади, десак, адашмаган онгини эгаллаш учун курашлар, тер- Шу маънода, бу йил жонажон ган муносиб ҳиссаси, хорижий давлат- Усманов Наил Каюмович — “Тош- Аджиосман Закир Сабриевич —
бўламиз. роризм, экстремизм, сепаратизм, Ўзбекистонимизда иккинчи бор нишон- лар билан икки томонлама манфаатли кент ирригация ва қишлоқ хўжалигини Тошкент шаҳридаги “Авдет” қрим-
Бизнинг барча ютуқларимиз — у хоҳ одам савдоси каби таҳдидлар аёв- ланаётган Халқлар дўстлиги куни яхши муносабатлар ва маданий-маърифий механизациялаш муҳандислари инсти- татарлар миллий маданий маркази
ташқи ёки ички сиёсатда бўладими, хоҳ сиз тус олмоқда. анъанага айланиб, эл-юртимиз ўрта- алоқаларни янада кенгайтириш, Янги тути” миллий тадқиқот университети- раиси ўринбосари
иқтисодий ёки маданий-гуманитар со- сида ҳамжиҳатлик, ўзаро тотувликни Ўзбекистоннинг тинчликсевар ва халқ- нинг гидромелиоратив ишларни меха-
ҳаларда бўладими — қўлга киритаётган Иқтисодий инқироз, айниқса, ко- таъминлаш ва дўстлик алоқаларини парвар сиёсатини халқаро миқёсда кенг низациялаш кафедраси доценти Адилбаев Жанабай — Қораўзак
муваффақиятларимиз замирида жамия- ронавирус пандемияси натижасида ривожлантиришда беқиёс ўрин тутади, тарғиб этиш борасидаги катта хизматла- туманидаги “Қуралпа” овул фуқаро-
тимиздаги осойишталик ва тотувлик ҳал турли хавф-хатарлар тобора куча- деб ишонамиз. ри, ёш авлодни ватанпарварлик ва уму- Шарофидинов Сувхидин — Сўх лар йиғини раиси, Қорақалпоғистон
қилувчи омил бўлиб хизмат қилмоқда. йиб, инсонлар ўртасида ўзаро ҳур- минсоний қадриятларга ҳурмат руҳида тумани нуронийлар жамоатчилик Республикаси
мат, дўстлик, раҳм-шафқат, меҳр- Давоми 2-бетда кенгаши фаоли, Фарғона вилояти
оқибат каби муқаддас қадриятларга Давоми 2-бетда
2 2022 йил 30 июль, 154-сон Сиёсат
ªЗБЕКИСТОН ХАЛ¯ИГА Ўзбекистон Республикаси Президентининг
БАЙРАМ ТАБРИГИ ФАРМОНИ
Бошланиши 1-бетда Бу йил ҳам юртимиз равнақи ва халқимиз ХАЛ¯ЛАР ДªСТЛИГИ КУНИ
фаровонлиги йўлида фидокорона меҳнат МУНОСАБАТИ БИЛАН БИР ГУРУ² ФАОЛЛАРНИ
Муҳтарам юртдошлар! қилиб келаётган бир гуруҳ ватандошлари-
Бугунги кунда саховатли заминимизда миз юксак унвон, орден ва медаллар билан МУКОФОТЛАШ Тª¡РИСИДА
130 дан ортиқ миллат ва элат ҳамда 16 та диний тақдирландилар.
конфессия вакиллари аҳил-иноқ яшаб келмоқ- Бошланиши 1-бетда Миллер Валентина Александровна — II даражали “Соғлом авлод
да, таълим 7 тилда — ўзбек, қорақалпоқ, рус, Фурсатдан фойдаланиб, мукофотланган “Wiedergeburt” Ўзбекистон немис миллий учун” ордени билан
тожик, қозоқ, қирғиз ва туркман тилларида олиб юртдошларимизни ўз номимдан, бутун халқи- Блумхардт Александр — “Knauf” компа- маданий марказининг Фарғона вилояти бўли-
борилмоқда. Эътиборли жиҳати, қардош тилли миз номидан табриклаб, уларга сиҳат-саломат- ниясининг МДҲ давлатлари бўйича ҳамкор ми раиси Асланова Елена Юрьевна — Самарқанд
мактабларда ўқиётган фарзандларимиз давлат лик, чексиз куч-ғайрат, оилавий бахт ва саодат бошқарувчилари бош вакили вилояти гимнастика бўйича ихтисослашти-
ҳисобидан дарслик ва бадиий адабиётлар би- тилайман. Митюлева Валентина Вадимовна — рилган болалар-ўсмирлар спорт мактабининг
лан тўлиқ таъминланмоқда. Вейсалов Расул Латифович — Сирдарё “Гидропроект” акциядорлик жамиятининг катта мураббийси
Инсон қадрини улуғлашга қаратилган туб ис- Азиз дўстлар! тумани нуронийлар жамоатчилик кенгаши гидротехника бўлими бошлиғи, Тошкент
лоҳотларимиз, хусусан, Янги Ўзбекистоннинг Бу йилги байрамда ҳам сизларни қизиқарли фаоли, Сирдарё вилояти шаҳри Монич Надежда Моисеевна — “Светлица
тараққиёт стратегиясида жамиятимизда мил- кўргазмалар, мулоқотлар, ижодий фестиваллар, польска” Ўзбекистон поляк миллий маданий
латлараро тотувлик ва динлараро бағрикенглик концертлар, форумлар, анжуманлар, дўстлар Володин Андрей Яковлевич — Ўзбекистон Назилов Додо — Республика тожик мил- марказининг Бухоро вилояти бўлими раиси
муҳитини мустаҳкамлаш вазифаси устувор мақ- дийдори кутмоқда. Буларнинг барчаси мамлака- рус миллий маданий марказининг Наманган лий маданий марказининг бошқарув кенгаши ўринбосари
сад сифатида белгиланган. тимизда асрлар давомида шаклланган миллат вилояти бўлими раиси аъзоси
Барча ҳудудларимизда “Дўстлик уйлари” таш- ва элатлар ўртасидаги дўстлик ва қардошлик, “Шуҳрат” медали билан
кил этилиб, уларнинг фаолияти ҳар томонлама ўзаро меҳр-оқибат, тинчлик ва барқарорлик му- Гечу Сергей Викторович — “Ўзбекистон Наринбетов Турехан Канатович —
қўллаб-қувватланмоқда. Олий Мажлис ҳузури- ҳитини янада мустаҳкамлашга хизмат қилишига металлургия комбинати” акциядорлик жамия- Ўзбекистон қозоқ миллий маданий маркази- Қаландарова Матлуба Хамидовна —
даги жамоат фонди ушбу хайрли режалар учун ишонаман. тининг 2-навли прокат цехи электр ускунала- нинг Навоий вилояти бўлими раиси Дўстлик туманидаги “Манаслик чеварлар”
зарур маблағларни йўналтирмоқда, турли суб- Барчамиз учун Ватан битта. Биз — рини таъмирлаш устаси, Тошкент вилояти масъулияти чекланган жамияти раҳбари,
сидия ва грантлар ажратилмоқда. Ўзбекистон деган жаннатмакон юртнинг Носиров Обиджон Хамидович — Жиззах вилояти
Миллий маданий марказларнинг моддий-тех- фарзандларимиз. Бизнинг — шу табаррук Евтушенко Ольга Анатольевна — Мирзо Ўзбекистон қирғиз миллий маданий маркази-
ник базаси яхшиланиб, уларга давлат томони- заминда яшаётган ҳар бир миллат вакил- Улуғбек туманидаги “Alternativa kommunal plus” нинг Андижон вилояти бўлими раиси Мусабеков Бахтияр Турсунбаевич —
дан замонавий техник ускуналар, мебель жиҳоз- ларининг ўтмишимиз ҳам, бугунги тақдири- хусусий уй-жой мулкдорлари ширкати раиси, “Ўзбекистон темир йўллари” акциядорлик
лари, миллий либослар тақдим этилмоқда. миз ва келажагимиз ҳам бир. Бизни улуғ ва Тошкент шаҳри Рагимова Мехрибан Зиядхан кизи — жамиятининг “Ўзбекистон” локомотив депоси
Марказий Осиёдаги қўшни мамлакатлар би- муштарак мақсад бирлаштиради. У ҳам бўл- Миробод туманидаги “Темирйўлчилар” чилангари, Тошкент вилояти
лан дўстона алоқалар қайта тикланиб, азалий са, юртимиз тинчлиги, Ватанимиз тараққиё- Ёғмиров Давлат Чўлиевич — Қашқадарё маҳалла фуқаролар йиғини раиси, Тошкент
ришталарнинг мустаҳкамланиши халқимиз- ти ва халқимиз фаровонлигидир. вилояти араб миллий маданий маркази раиси шаҳри Тлеумуратов Куанишбай Базарбае-
нинг хоҳиш-истаклари, орзуларини ўзида ифо- Мана шу эзгу ният йўлида ҳалол меҳнат ўринбосари вич — “Uzbekistan GTL” масъулияти чек-
да этмоқда. қилаётган ҳар бир юртдошимиз Ўзбекистон- Хаимов Миэр Рахманович — Ғаллаорол ланган жамиятининг синтетик газ ишлаб
Биз ягона Ватан туйғусини асраб-авайлаш, да ўзининг бахту саодатини албатта топади. Искендеров Усен Муталипович — Ўзбе- туманидаги “Ғаллаорол калий фосфат” чиқариш цехи бошлиғи
ёш авлодни мана шу руҳда камол топтириш Бунинг учун давлатимиз, жамиятимиз бор кистон уйғур миллий маданий маркази раиси масъулияти чекланган жамияти раҳбари,
борасида самарали фаолият олиб бораётган куч ва имкониятларини сафарбар этади. Жиззах вилояти Цой Люция Андреевна — Ўзбекистон
Нодира Джанибекова, Нургул Базарбаева, Қал- Сизларни Халқлар дўстлиги куни билан яна Ким Антонина Е-Сеновна — Ўзбекистон давлат симфоник оркестрининг олий тоифали
дибек Сейданов, Феруза Халдарова, Гулда- бир бор самимий табриклайман. корейс миллий маданий марказлари уюшма- Шелякина Людмила Константиновна — оркестр артисти
на Авездурдиева, Фирдоуси Гусейнов, Сергей Барчангизга сиҳат-саломатлик, хонадонла- сининг Хоразм вилояти ҳудудий бўлинмаси Тошкент шаҳридаги “The Big Smart Trade”
Миронов, Зиновий Новицкий, Умар Салманов, рингизга тинчлик-хотиржамлик ва файзу барака раиси масъулияти чекланган жамияти бош
Галина Шин, Тамара Акилова, Минсилу Кулие- тилайман. ҳисобчиси
ва, Леким Ибрагимов, Вера Бабицкая ва бошқа Кулиева Минсилу Мавлетбаевна —
турли миллат вакиллари номларини ҳурмат ва Шавкат МИРЗИЁЕВ, Тошкент шаҳри бошқирд миллий маданий Ўзбекистон Республикаси Ш. МИРЗИЁЕВ
эҳтиром билан тилга оламиз. марказининг бошқирд-татар гуруҳи хонанда- Президенти
Ўзбекистон Республикаси си, шоира
Тошкент шаҳри,
Президенти Ли Хиангрун — Самарқанд шаҳридаги “Azia 2022 йил 29 июль
Metall Prof” масъулияти чекланган жамияти
таъсисчиси, Самарқанд вилояти
Мамедов Элдар Кисмир-огли — Республика
озарбайжон миллий маданий марказининг
бошқарув кенгаши аъзоси
ТОШКЕНТДА Ш²ТНИНГ ЖОРИЙ ЙИЛДАГИ БОШ СИЁСИЙ ВО¯ЕАСИ
Ташкилотга аъзо давлатлар раҳбарларининг Самарқанд саммитини муваффақиятли ўтказиш учун мустаҳкам пойдевор яратилди
28-29 июль кунлари Тошкентда Шанхай ҳам- маданий мулоқотни чуқурлаштириш бўйича бирга- кўп йиллар олдин ўзаро ишончга қўйилган асосни лари билан боғлагани ҳолда, Марказий ва Жанубий соҳасида ҳамкорлик, “ақлли” қишлоқ хўжалиги, ра-
корлик ташкилотига аъзо давлатлар Ташқи иш- ликдаги ёндашувлар белгилаб қўйилган. мустаҳкамлашни давом эттиришимиз, юзага келган Осиё ўртасидаги ўзаро иқтисодий алоқаларни янада қамли трансформация, минтақалараро алоқаларни
лар вазирлари кенгашининг (ШҲТ ТИВК) мажлиси қимматли бирдамликни ҳамда ўзаро ҳамкорликни кучайтиради”, деди у. ривожлантириш, юқори технология ва инновациялар-
бўлиб ўтди. Ҳиндистон ташқи ишлар вазири Субраманьям мустаҳкамлаш, туб манфаатлар ва муҳим масалалар ни жорий этишга қаратилган мустаҳкам ҳужжатлар
Жайшанкар замонавий таҳдидларга қарши курашиш бўйича бир-биримизни қўллаб-қувватлашимиз, қара- Покистон ташқи сиёсат идораси раҳбари тер- тўплами ишлаб чиқилди.
Ташқи ишлар идоралари раҳбарларининг учра- ва ШҲТни кенгайтиришда биргаликдаги саъй-ҳара- ма-қаршилик ва тушунмовчиликларни рисоладагидек роризмнинг халқаро ҳамжамият учун энг жиддий
шуви Ўзбекистоннинг ШҲТга амалдаги раислигининг катлар жуда муҳимлигига алоҳида эътибор қаратди. бошқаришимиз, давлат суверенитети, хавфсизлик ва муаммолардан бири бўлиб қолаётганига эътибор Сергей Лавров, шунингдек, ўзбекистонлик ҳам-
муҳим воқеаларидан бири бўлди. У Ҳиндистоннинг ШҲТ доирасидаги ҳамкорликни ривожланиш манфаатларини мустаҳкам ҳимоя қили- қаратар экан, ўз мамлакати терроризмнинг ҳар қан- корлар ташаббуси билан фан-техника, маданият,
ва ўзаро ишончни кучайтириш тарафдори эканини шимиз муҳим”. дай кўринишига қарши курашишда ҳамкорлик учун соғлиқни сақлаш, туризм, ёшлар алоқалари каби
Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев анжу- маълум қилди. “Чунки жаҳон ҳамжамияти пандемия доим тайёр эканини маълум қилди. соҳаларда ўтказилаётган туркум тадбирларни юқо-
ман арафасида вазирларни қабул қилди. Давлатимиз ҳамда турли можаролардан кейин глобал таъминот Хитой ташқи ишлар вазири “Хитой бирдам, тенг, ри баҳолади. У ҳамкорликнинг шартномавий-ҳуқуқий
раҳбари ШҲТ мамлакатлари вазирларига мурожаат занжирларидаги узилишлар натижасида мисли кў- мувозанатли ва ҳамма баҳраманд бўладиган ше- “Биз ШҲТ доирасида Саудия Aрабистони, Қа- базаси Туризм соҳасидаги ҳукуматлараро битим ва
қилар экан, бугун дунё оқибатларини прогнозлаш- рилмаган энергетика ва озиқ-овқат таъминоти билан риклик йўлидаги глобал ривожланиш бўйича ташаб- тар ва Миср билан янги мулоқотлар ташкил этишга Музей иши соҳасидаги меморандум билан тўлдирил-
тириш мураккаб бўлган, олдиндан айтиб бўлмай- боғлиқ муаммоларга дуч келмоқда. Бундай қийинчи- бусни биргаликда амалга оширишга тайёр” эканини тайёрмиз, шунингдек, Эроннинг ташкилотга тўлақон- ганини ҳамда “ШҲТ яхши ният элчиси” институтининг
диган туб трансформация жараёнларини бошидан ликларга қарши курашиш учун биз кўп томонлама тасдиқлади. ли аъзо сифатида қабул қилинишини қўллаб-қувват- ташкил этилиши ҳам фойдали қадам бўлганини ало-
кечираётганини таъкидлади. Глобал миқёсда ишонч муносабатларни ислоҳ қилишимиз ва қайта тиклаши- лаймиз”, деди Билавал Бхутто Зардарий. ҳида таъкидлади.
ва ўзаро англашув тақчиллиги тобора кучли сезил- миз, шунингдек, таъминот занжирлари яратилишини Қирғизистон ташқи ишлар вазири Жээнбек
моқда. Бундай мураккаб шароитда хавфсизлик ва қўллаб-қувватлашимиз керак”, деди. Кулубаев ўз мамлакати ШҲТ Самарқанд саммитига “Ҳозирги геосиёсий шароитда Россия ШҲТ фао- “ШҲТ ўзининг учинчи ўн йиллигига дунёдаги жадал
барқарор тараққиётга таҳдид солаётган замонавий тайёргарлик доирасида бундан кейин ҳам янада яқин лиятига алоҳида эътибор қаратмоқда, — деди Рос- ўзгаришлар шароитида кирди, — деди Тожикистон
хатарларга мос равишда чора кўриш учун саъй-ҳа- Вазир, шунингдек, ўз мамлакати Афғонистоннинг ҳамкорлик қилишга тайёр эканини баён қилди. сия ташқи ишлар вазири Сергей Лавров. — Таш- ташқи ишлар вазири Сирожиддин Муҳриддин. —
ракатларни самарали мувофиқлаштириш ва кўп то- суверенитети, мустақиллиги, ҳудудий яхлитлиги ва килот маконида сиёсий ҳамкорликнинг мустаҳкам Бундай шароитда ШҲТ минтақада ва дунёда ижодий
монлама асосда яқиндан ҳамкорлик қилишга эҳтиёж миллий бирлиги ҳурмат қилинишини яна бир карра Унинг айтишича, бугунги кунда ШҲТ саммитидан тажрибаси тўпланган, ихтисослаштирилган меха- кун тартибига эга нуфузли омил бўлиб қолиши учун
кучайиб бормоқда. таъкидлар экан, тинч, хавфсиз ҳамда барқарор Афғо- сўнг давлат раҳбарлари томонидан имзоланиши мўл- низмларнинг кенг тармоғи яратилган ва муҳим ҳуқу- биргаликда чора-тадбирларни кўриш муҳимдир.
нистонни қатъий қўллаб-қувватлашини айтди. “ШҲТ жалланаётган турли соҳаларга оид 40 дан ортиқ ҳуж- қий база шаклланган. ШҲТ ана шу бой салоҳиятдан
Пойтахтимиздаги халқаро Конгресс марказида доирасида Ҳиндистон Афғонистонга ҳар томонлама жатни ўз ичига олган салмоқли тўплам экспертлар келиб чиққан ҳолда, адолатли, демократик дунё тар- “Тожикистон ШҲТнинг ижтимоий-иқтисодий кун тар-
бўлиб ўтган ШҲТ ТИВКнинг навбатдаги йиғилишида ёрдам бермоқда. Биз аллақачон Кобулдаги Индира даражасида муҳокама қилинмоқда ва келишилмоқда. тибини шакллантиришга ҳисса қўшишга қодир. Бу тибини бойитишга, минтақанинг барқарор ўсиши ва
Ташкилотга аъзо давлатлар ташқи ишлар вазирлик- Ганди касалхонасига 40 минг тонна буғдой, корона- вазифаларни конструктив кун тартиби асосида аъзо ривожланиши учун миллий ривожланиш стратегияси-
лари раҳбарлари, шунингдек, ШҲТ Бош котиби ва вирусга қарши 500 минг доза вакцина етказиб бер- “Умуман олганда, Қирғизистон томони Ўзбе- давлатларнинг саъй-ҳаракатларини бирлаштириш, ни бирлаштиришга қаратилган ташаббусларни тўлиқ
Минтақавий аксилтеррор тузилмаси Ижроия қўмита- дик”, деди Ҳиндистон ташқи ишлар вазири. кистон раислиги даврида минтақа ва дунёдаги ШҲТ низоми ва бошқа ҳужжатларига мувофиқ ҳолда қўллаб-қувватлашда давом этади, — деди вазир. —
си директори иштирок этди. мавжуд воқелик ҳамда тенденциялардан келиб ўз зиммамизга олган мажбуриятларга қатъий риоя қи- Шунингдек, саноат кооперацияси ва энергетика соҳа-
У Марказий ва Жанубий Осиё ўртасидаги мустаҳ- чиқадиган устувор вазифаларни қўллаб-қувват- лиш орқалигина ҳал этиш мумкин”. сидаги ҳамкорликни кенгайтириш тарафдоримиз.
Учрашувда ШҲТ Давлат раҳбарлари кенгашининг кам алоқалар узоқ тарихга бориб тақалиши ва уни лайди, — дея таъкидлади вазир. — ШҲТнинг бў-
2022 йил 15-16 сентябрь кунлари Самарқанд шаҳри- қайта тиклаш вақти келганини қайд этар экан, 2016 лажак Самарқанд саммитидаги муҳим масалала- У ташқи сиёсатни, биринчи навбатда, БМТ доира- Маълумки, ўтган йили Тожикистоннинг таклифи ва
да бўлиб ўтадиган йиғилишига тайёргарлик жараёни- йилдан бери Ҳиндистон Эрондаги “Чаҳбаҳар” бан- ридан бири Давлат раҳбарлари кенгашининг 2021 сида мувофиқлаштиришни янада кучайтириш, транс- ШҲТ мамлакатлари кўмаги билан ўзаро ҳамкорлик-
га алоҳида эътибор қаратилди. Вазирлар ШҲТнинг даргоҳини ишга тушириш бўйича амалий ишларни йил сентябрдаги қарорлари асосида ШҲТни кен- порт, энергетика ва ахборот хавфсизлиги, қуролла- нинг иккита янги механизмини — ШҲТга аъзо давлат-
навбатдаги саммити учун якуний ҳужжатларнинг давом эттириб келаётганини айтди. “Эрон 2022 йил- гайтириш масаласи бўлади. Хусусан, ташкилотга ниш пойгасининг олдини олиш, ядровий қуролларни лар саноат вазирлари ва энергетика вазирлари учра-
салмоқли жамланмасини тасдиқлади. Ўзбекистон та- да Самарқанд саммитида ШҲТга аъзо давлат сифа- аъзо давлатлар Эрон Ислом Республикасининг тарқатмаслик каби ҳаётий муҳим масалалар бўйича шувини ташкил этишга муваффақ бўлдик.
шаббуси билан ишлаб чиқилган Узоқ муддатли яхши тида қўшилиши билан “Чаҳбаҳар” порти Марказий ШҲТ аъзолигига қўшилиши бўйича зарур ишлар- икки ва кўп томонлама форматларда мунтазам мас-
қўшничилик, дўстлик ва ҳамкорлик тўғрисидаги шарт- Осиё мамлакатлари учун денгизга хавфсиз чиқишни ни олиб борди”. лаҳатлашувлар ўтказиш зарурлигини қайд этди. Бу борадаги ишларни давом эттириб, жорий йил-
номани амалга ошириш мажмуавий режаси, Ўзаро таъминлайди”, деди Ҳиндистон ТИВ раҳбари. да тегишли вазирлик йиғилишларини ўтказаётгани
боғлиқликни ривожлантириш ва самарали транспорт Покистон ташқи ишлар вазири Билавал Бхутто Россия ТИВ раҳбари Афғонистон муаммосига ҳам учун Ўзбекистон раислигидан миннатдормиз.
йўлакларини яратиш бўйича ҳамкорлик концепцияси, Қозоғистон Бош вазирининг ўринбосари, таш- Зардарий тарихий ва гўзал Тошкент шаҳрига таш- алоҳида тўхталар экан, “Кобул билан алоқаларимиз-
Ишбилармон доиралар ўртасида саноат кооперация- қи ишлар вазири Мухтор Тлеуберди минтақавий риф буюрганидан мамнуният билдиргани баробари- да биз амалдаги муваққат ҳукуматни этник-сиёсий Режалаштирилган Ишбилармон доиралар ўртаси-
сини рағбатлантириш дастурлари, “ШҲТнинг яхши хавфсизликни таъминлаш ва ўзаро ишончни чуқур- да ШҲТ ТИВК йиғилишини юксак даражада ташкил инклюзив ҳукумат яратиш, терроризм ва наркотик да саноат кооперациясини рағбатлантириш дастури
ният элчиси” фахрий унвони тўғрисидаги низом ва лаштириш масалалари ўзининг долзарблигини сақ- этгани учун Ўзбекистон раҳбариятига миннатдорлик моддалар савдоси тарқалишига қарши туриш, инсон ва қайта тикланадиган энергия манбаларидан фой-
бошқалар шулар жумласидан. лаб қолаётгани ва улар Ташкилот кун тартибидаги изҳор этди. ҳуқуқларининг асосий тамойилларига риоя қилиш бў- даланиш бўйича ҳамкорлик дастури қабул қилиниши-
“тамал тоши” ҳисобланишини баён қилди. йича мажбуриятларни бажариш зарурлигига даъват ни олқишлаймиз”.
ШҲТга аъзо давлат, кузатувчи давлат ва мулоқот У шу пайтга қадар ШҲТ катта йўлни босиб ўтга- этяпмиз”, деди. Россия ТИВ раҳбари бундай саъй-
бўйича ҳамкор мақомларини олиш бўйича келиб туш- Қозоғистон ташқи сиёсат идораси раҳбари хал- ни ҳамда ҳозирги пайтда тузилма жуда яхши шакл- ҳаракатларни инсонпарварлик ёрдами кўрсатиш ор- ШҲТ бош котиби Чжан Мин Ўзбекистоннинг таш-
ган аризаларни кўриб чиқиш тадбир кун тартибидаги қаро хавфсизлик архитектурасидаги сўнгги тектоник ланган трансминтақавий, трансмиллий ташкилот қали қўллаб-қувватлашини, хусусан, ўз мамлакати килотдаги раислигини юксак баҳолар экан, уларнинг
муҳим масалалардан бўлди. Хусусан, Эрон Ислом силжишларни ҳисобга олган ҳолда, ШҲТ ўзининг бўлиб, дунё аҳолисининг 41 фоизи, умумий қуруқ- июль ойида Афғонистоннинг жануби-шарқида содир натижаларини самарали, дея қайд этди.
Республикасининг ШҲТга тўлақонли аъзо бўлиши замонавий таҳдид ва хавф-хатарларга бўлган ёнда- ликнинг 21 фоизи ва жаҳон ЯИМнинг 23 фоизини бўлган зилзиладан жабр кўрган аҳолига инсонпар-
йўлида бир қарорга келинди. Беларусь Республика- шувларини долзарблаштирмоғи лозимлигини қайд қамраб олишини қайд этди. варлик ёрдами жўнатганини қайд этди. “Ўзбекистон раислигида 100 дан ортиқ тадбирлар
сининг аризасини ўрганиш жараёни бошланди. Миср, этди. Бунда терроризм, экстремизм, наркотикларнинг муваффақиятли ўтказилди, булар сентябрь ойида
Саудия Арабистони ва Қатарга ШҲТнинг мулоқот бў- ноқонуний айланишига қарши курашиш ва халқаро “Покистон Трансафғон темир йўли лойиҳаси бў- Россия ташқи ишлар вазири таъкидлаганидек, бўлиб ўтадиган Самарқанд саммити учун ажойиб
йича ҳамкори мақомини бериш тўғрисидаги меморан- ахборот хавфсизлиги соҳаларида келишилган ва қа- йича ўзбек ва афғон биродарлар билан ҳамкорликни Ўзбекистон томонининг ташаббускорлиги туфайли кўмак бўлиб хизмат қилади, — дея таъкидлади Бош
думлар имзолашга тайёрланмоқда. Шунингдек, Са- бул қилинган дастурий ҳужжатлар ижросини давом кучайтирмоқда. Ушбу лойиҳанинг амалга оширилиши транспорт соҳасида ўзаро боғлиқлик, энергетика котиб. — Жорий йилги саммит якунлари бўйича им-
марқанд саммитида Баҳрайн ва Малдив оролларига эттириш мақсадга мувофиқ бўлади. Марказий Осиё давлатларини Покистон бандаргоҳ- золаш учун таклиф этилган ҳужжатларнинг аксария-
мулоқот бўйича ҳамкор мақомини бериш жараёнини ти вазирлар даражасида келишилган. Ўзбекистон
бошлаш бўйича ҳам қарорлар кўриб чиқилиши режа- У терроризмнинг молиялаштирилишига қарши ташаббуси доирасида томонлар ахборот техноло-
лаштирилаётгани маълум қилинди. курашни, шунингдек, уни озиқлантирадиган терро- гиялари, камбағалликни қисқартириш, ўсимликлар
ристик, сепаратистик ва экстремистик мафкуранинг карантини ва бошқа соҳаларда ҳамкорликнинг янги
Ташқи ишлар вазирлари, шунингдек, ШҲТ фао- тарқалишини олдини олиш учун умумий саъй-ҳара- механизмларини ишга туширди”.
лиятининг турли йўналишлари бўйича ҳамкорликни катларни фаоллаштириш кераклигини таъкидлади.
ривожлантириш, унинг халқаро ҳамкорлар билан Бош котибнинг сўзларига кўра, “ШҲТ оиласи”нинг
институционал алоқаларини кенгайтиришнинг бугун- “ШҲТга аъзо давлатлар терроризмдан холи дунё- кенгайиши янги ривожланишга эришди. “Эронга аъзо
ги ҳолати ва истиқболларини муҳокама қилди. Мин- га эришиши учун Одоб-ахлоқ кодексини янада илга- давлат мақомини бериш ишлари изчил давом этмоқ-
тақавий ва глобал кун тартибидаги долзарб масала- ри суришда тизимли равишда иштирок этиши муҳим, да, — деди Чжан Мин. — Самарқанд саммитида имзо-
лар юзасидан фикр алмашилди. деб ҳисоблаймиз, — деди вазир. — ШҲТга аъзо дав- лаш учун тегишли меморандум тақдим этилади. Миср,
латлар раҳбарларининг ташкилот мамлакатларининг Қатар ва Саудия Арабистонига мулоқот ҳамкори ма-
Йиғилиш раиси, Ўзбекистон ташқи ишлар ва- тегишли ташаббусларини ҳисобга олган ҳолда, ШҲТ- қомини тақдим этиш бўйича изчил ишлар олиб борил-
зири вазифасини бажарувчи Владимир Норов га аъзо давлатлар хавфсизлигига таҳдид ва хавф- моқда. Томонлар, шунингдек, айрим мамлакатларнинг
мамлакатимизнинг ШҲТга раислиги доирасида ўтка- хатарларга қарши курашиш механизмини такомил- ШҲТга аъзо бўлиш мақомини ёки аризаларини кўта-
зилган тадбирлар, шунингдек, Самарқанд саммитида лаштириш тўғрисидаги қарорини амалга оширишга риш масалаларини ҳам фаол муҳокама қилмоқда”.
муҳокама этилиши режалаштирилаётган асосий ма- алоҳида эътибор қаратилиши талаб этилмоқда”.
салалар ҳақида иштирокчиларга маълумот берди. ШҲТ бош котиби, шунингдек, Самарқанд самми-
Хитой ТИВ раҳбари Ван И бирдамлик ва ўзаро ти ШҲТнинг бу йилги энг муҳим воқеаси бўлишини
— Саммитнинг асосий сиёсий ҳужжати — Самар- ҳамкорлик тамойилларига содиқ қолишга даъват таъкидлади. “Мен ушбу қадимий маданий-тарихий
қанд декларацияси лойиҳасида мамлакатларимиз- этди. Жорий йил ШҲТ Хартияси имзоланганининг шаҳарни зиёрат қилиш бахтига муяссар бўлдим ва
нинг энг муҳим минтақавий ва глобал муаммолар 20 йиллиги ва ШҲТга аъзо давлатларнинг Узоқ муд- Ўзбекистон раҳбариятининг ушбу тадбирга пухта
бўйича ҳамжиҳатликдаги позициялари ўз ифодасини датли яхши қўшничилик, дўстлик ва ҳамкорлик тўғ- тайёргарлик кўраётганига бевосита гувоҳ бўлдим”,
топган, — деди у. — Амалий ҳамкорликни янада тако- рисидаги шартномаси имзоланганининг 15 йиллиги деди у.
миллаштириш, минтақавий барқарорлик, хавфсизлик нишонланиши билан тарихга кирди. Вазир шундай
ва барқарор иқтисодий ривожланишни таъминлаш, деди: “Бизларнинг асосий ҳужжатларда мустаҳ- Чжан Мин бўлажак саммит ШҲТ тараққиётининг
транспорт алоқаларини мустаҳкамлаш, шунингдек, камланган мақсад ва тамойилларга риоя қилишимиз, янги даврини бошлаб беришига амин эканини ҳам
билдирди.
“Дунё” АА
30 июль — Халқлар дўстлиги куни 32022 йил 30 июль, 154-сон
Ўзбекистон — улкан имконият ва ресурсларга эга бўлган мамлакат.
Лекин бизнинг энг катта бойлигимиз — турли миллат ва конфессиялар вакиллари
ўртасидаги тинчлик ва барқарорлик, ўзаро ҳурмат ва ҳамжиҳатликдир.
Шавкат МИРЗИЁЕВ,
Ўзбекистон Республикаси Президенти
¡ЗБЕКИСТОН — МИЛЛАТЛАРАРО
ТОТУВЛИК МАСКАНИ
Рустам ҚУРБОНОВ, йўналишда олиб борилаётган ишлар миллат вакилларининг ўзаро тинч-то- 2019 йил 15 ноябрдаги қарори билан “Ўзбекистон — умумий уларнинг фуқаролик бурчини ҳис этиши
Вазирлар Маҳкамаси сўнгги йилларда янги ва янада юксак тув яшаш тажрибаси дунёнинг кўплаб тасдиқланган Ўзбекистон Республика- уйимиз” ва англаши, ватанпарварлик ҳиссини
ҳузуридаги Миллатлараро босқичга кўтарилди. давлатлари учун намуна бўлади. Хусу- сининг миллатлараро муносабатлар со- кучайтириш, бағрикенгликка асослан-
муносабатлар ва хорижий сан, Иккинчи жаҳон уруши даврида Ўз- ҳасидаги давлат сиёсати концепцияси Кўп миллатли жамиятимиз фуқа- ган миллатлараро мулоқот маданияти-
мамлакатлар билан Ҳаммамизга маълумки, бизнинг қа- бекистон халқи ўзининг бағрикенглиги, мамлакатимиз раҳбариятининг миллат- ролари онгида “Ўзбекистон — уму- ни ошириш шулар жумласидан.
дўстлик алоқалари димий заминимиз Буюк ипак йўли чор- инсонпарварлигини яна бир бор яққол лараро тотувликни таъминлаш масала- мий уйимиз”, деган ғоя барча миллий
қўмитаси раиси раҳасида жойлашиб, турли цивилиза- намоён этди. 300 мингдан ортиқ етим ларига кўрсатаётган доимий эътибори- маданий марказларнинг шиорига Чунончи, хорижий тилларда фао-
ция ва маданиятлар ўзаро муносабатга болани ўзбек оилалари ўз фарзандидек нинг ёрқин далилидир. айлангани бежиз эмас. 2022 йилда лият юритаётган оммавий ахборот
БМТ Бош Ассамблеясининг ре- киришган, нафақат савдо, балки гума- қабул қилди. Урушдан олдин ҳам ўз юр- ҳам миллатларнинг дўстлиги ва воситаларини давлат томонидан қўл-
золюциясига мувофиқ, ҳар йили нитар алоқалар амалга оширилган мар- тидан мажбуран кўчирилган неча элат Қўмита юртимизда миллатлараро тотувлигини мустаҳкамлаш ва ри- лаб-қувватлаш ҳамда миллатлараро
30 июль — Халқаро дўстлик куни си- каз бўлиб келган. Бу ерда ёнма-ён яша- ва миллат вакилларига халқимиз бағри- муносабатлар сиёсатини амалга оши- вожлантиришга қаратилган турли муносабатлар соҳасида давлат сиё-
фатида кенг нишонлаб келинади. Кўп ган турли халқлар, маданият ва динлар ни очишдан, меҳр кўрсатишдан қочма- риб, 152 та миллий-маданий марказ ва мавзудаги тадбирлар ўтказилиши сатини ёритаётган оммавий ахборот
миллатли Ўзбекистонда эса бу сана вакилларининг айнан дўстлик, яхши ди, энг оғир дамда уларга ёрдам қўлини 38 та дўстлик жамияти фаолиятини му- режалаштирилган. Шу билан бирга, воситаларининг моддий-техник ба-
2021 йилдан эътиборан “Халқлар қўшничилик муносабатлари минтақа- чўзиб, нонини баҳам кўрди. вофиқлаштирмоқда. хорижий мамлакатларнинг бир қа- засини мустаҳкамлаш борасида қў-
дўстлиги куни” сифатида байрам мизнинг маданий ривожи учун қудратли тор давлат ва нодавлат ташкилотла- шимча чора-тадбирлар кўриш кўзда
қилинади. Юртимизда бу кунга асос омил бўлган. Корейслар, немислар, турклар, пол- Миллий маданий марказлар диё- ри билан ҳамкорлик йўлга қўйилган. тутилган.
солинишининг ҳам фахрли тарихи яклар, греклар, қрим-татарлар, чечен- римизда истиқомат қилаётган бошқа Шунингдек, чет элдаги ватандошлар
бор. Унинг замирида Президентимиз Юртимизда истиқомат қилаётган бар- лар бу бағрикенг заминда ўзининг иккин- миллатлар қадриятларини қадрлаш, билан яқин алоқалар ўрнатилган. Ва- Хорижий давлатлар билан дўстлик
Шавкат Мирзиёевнинг тотувлик, ча миллат ва элатлар учун ўз тили, урф- чи ватанини топди. Шу кунга қадар улар урф-одатларимиз бардавомлигини таъ- колатимиз доирасида ўзбек тили ва алоқаларини ривожлантириш мақса-
ҳамжиҳатлик, диний бағрикенглик, одат ва анъаналари, маданий мероси, ўзбек халқидан миннатдорлигини изҳор минлаш баробарида, ёшларимизни ўзга маданиятини сақлаш, ривожланти- дида дўстлик жамиятлари фаолиятини
виждон эркинлигини таъминлаш, миллий ўзига хослигини сақлаб қолиш этиб келади. Бағрикенглик ва инсонпар- элатлар маданиятини ҳурмат қилиш риш, миллий анъаналаримизни тар- такомиллаштириш биз учун ҳам муҳим
тили, миллати ва эътиқодидан қатъи ва ривожлантириш учун қулай шарт- варлик тамойиллари жамиятимиз ҳаёти- руҳида тарбиялашга муносиб ҳисса қў- ғиб қилишда уларга ёрдам берамиз. вазифалардан биридир.
назар, барча фуқароларга муносиб, шароитлар яратиш давлат сиёсатининг нинг барча бўғинларига, бу юртда исти- шиб келмоқда. Миллий маданий мар- Ҳар йили Қозоғистон, Қирғизистон,
фаровон турмуш тарзини яратиб устувор йўналишларидан биридир. қомат қилаётган ҳар бир миллат вакили казлар фаолияти учун пойтахтимиздаги Хитой, Мўғулистон, AҚШ, Тожикистон, Юртимиз нуфузи
беришдек улуғвор сиёсати мужассам. ҳаётига чуқур кириб борди. энг кўркам бинолардан бири ажратиб Финляндия, Латвия, Литва, Эстония, юксалаверади
Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги берилди. Туркия, Жанубий Корея ва Японияда
Президентимиз мамлакатимизда Миллатлараро муносабатлар ва хо- Президентимиз жамиятда миллатла- истиқомат қилувчи ватандошлар би- Жорий йилда ҳам Халқлар дўстлиги
Халқлар дўстлиги кунини нишонлаш рижий мамлакатлар билан дўстлик раро тотувлик ва диний бағрикенгликни Бугун қўмитамиз Ўзбекистонда лан учрашувлар, видеоконференция- куни байрамини кенг нишонлашга қиз-
ташаббусини 2020 йил 29 декабрдаги алоқалари қўмитасида миллатлараро мустаҳкамлаш масалаларига доимо яшаётган турли миллат фарзандлари- лар ташкил этиб борилади. ғин тайёргарлик кўрилди. Байрам дои-
Олий Мажлисга Мурожаатномасида алоқаларни мустаҳкамлаш ва ривож- катта эътибор қаратиб келади. Бу бора- нинг учрашув жойи, ўзига хос “Дўстлик расида қўмита томонидан ҳокимликлар
илгари сурган эди. Ўшанда давлатимиз лантириш бўйича катта тажриба тўп- даги ишлар сўнгги йилларда сифат жи- саройи”га айланган. Бу ерда мунтазам Бугунги кунда 10 миллиондан зиёд ва турли ташкилотлар билан ҳамкор-
раҳбари, “жамиятда миллатлараро ланган. Ўзбекистонда миллатлараро ҳатидан янги босқичга кўтарилди. равишда миллий халқ байрамлари, ватандошимиз хорижда яшаб келади. ликда мамлакатимизда миллатлараро
тотувлик ва бағрикенглик муҳитини тотувлик ва диний бағрикенглик муно- фестиваллар, концертлар, учрашувлар, Булар этник ўзбеклар ва Ўзбекистон- тотувлик ва диний бағрикенгликни тар-
мустаҳкамлашга қаратилган ишлари- сабатларини сақлашга имкон берадиган Ҳозирги вақтда давлатда тинчлик таниқли маданият арбоблари чиқишла- дан чиққан турли миллат вакилла- ғиб этишга қаратилган концертлар, халқ
мизни сифат жиҳатдан янги босқичга ўзига хос модель яратилган. ва барқарорликни мустаҳкамлаш, сиё- ри, семинарлар ва анжуманлар ўтказиб ридан иборат фуқаролар. Уларнинг сайиллари, маънавий-маърифий ва ил-
олиб чиқиш” ҳақида гапириб, Ўзбе- сий, ижтимоий-иқтисодий ва гуманитар турилади. аксарияти Марказий Осиё, Европа ва мий-амалий тадбирлар, танлов ва кўр-
кистонда “Халқлар дўстлиги куни”ни 130 дан зиёд миллат соҳалардаги ўзгаришларнинг барқа- Осиё мамлакатларида, шунингдек, газмалар ташкил этилмоқда. “Марказий
белгилашни таклиф этди. вакиллари — дўст, рор ривожланиши ва муваффақиятли Муҳташам ва кўркам биномизда рус- AҚШда истиқомат қилади. Дунёнинг Осиё мамлакатларида миллатлараро
амалга оширилиши халқаро майдонда ларнинг “Масленица”, болгарларнинг кўплаб мамлакатларидаги ватандош- тотувликни таъминлаш” мавзусидаги
Бу байрамнинг таъсис этилиши бутун ҳамжиҳат ва ҳамкор мамлакатимиз нуфузи юксалишининг “Мартиница”, арманларнинг “Вардавар”, ларимизга кўмаклашиш, улар билан халқаро конференция байрам дастури-
мамлакатимиз аҳолисининг айни кўнг- муҳим омилидир. полякларнинг ҳосил байрами — “Дожин- алоқаларимизни янада мустаҳкамлаш даги муҳим воқеалардан бири бўлади.
лидаги иш бўлди. Қадимий ва саховатли заминимизда ки”, корейсларнинг “Чхусок”, татар ва масалалари қўмита томонидан олиб
кўп асрлар давомида турли миллат ва Миллатлараро муносабатлар соҳа- бошқирдларнинг “Сабантўй”, греклар- борилаётган асосий йўналишлардан Бу каби тадбирлар жамиятда мил-
Янги Ўзбекистонда миллатлар ва элат, маданият ва дин вакиллари тинч-то- сига ўз ҳиссасини қўшиб келаётган Мил- нинг “Охи” сингари байрамлари барча ҳисобланади. Чет элга ўқиш, ишлаш ва латлараро тотувликни, бағрикенглик
конфессиялараро тотувлик ва ўзаро тув яшаб келган. Меҳмондўстлик, эзгулик, латлараро муносабатлар ва хорижий миллат вакиллари иштирокида катта доимий яшаш учун кетган кўплаб юрт- ва инсонпарварликни, халқлар ва
бир-бирини тушуниш, ёш авлодни қалб саховати ва том маънодаги бағри- мамлакатлар билан дўстлик алоқала- тантанага айланиб кетади. Миллий ма- дошларимиз бугун ўзларининг тарихий давлатлар ўртасидаги дўстона, тенг
бағрикенглик, миллий ва умумба- кенглик бизнинг халқимизга хос фазилат. ри қўмитаси 2017 йил май ойида дав- даний марказларнинг “уч авлод учрашу- ватани — Ўзбекистон билан мунтазам ҳуқуқли ва ўзаро манфаатли муно-
шарий қадриятларга ҳурмат, ватан- Она заминимизда тинч-тотув яшашнинг латимиз раҳбарининг фармони билан ви” тадбирларидаги фаол иштирокини алоқада бўлиб келади. сабатларни мустаҳкамлашга хизмат
парварлик руҳида тарбиялаш дав- муҳим манбаи ўзбек халқининг ўзига хос ташкил этилган. Президентимизнинг ҳам алоҳида таъкидлаш лозим. қилиши шубҳасиз. Зотан, тинчлик ва
лат сиёсатининг энг муҳим устувор менталитетидир. Халқимизнинг асрлар Марказий Осиё, Евроосиё ва Aмери- инсонпарварлик, ҳамжиҳатлик мамла-
йўналишларидан бирига айланган. давомида шаклланган меҳр-оқибат ва када истиқомат қилаётган юртдошла- катимиз нуфузини дунё бўйлаб янада
Барча ватандошларимизга ўз мада- саховат, меҳмондўстлик ва раҳм-шафқат римиз 170 дан ортиқ миллий маданий юксалтираверади.
нияти, анъана ва урф-одатларини каби фазилатлари энг оғир тарихий давр- марказ ва жамиятларни ташкил этган,
ривожлантириш учун зарур шароит- ларда синовлардан ўтган. ҳозирда уларнинг 50 га яқини билан
лар яратилган. Шунинг учун ҳам ушбу мустаҳкам алоқа ўрнатилган.
Ўзбекистон Буюк ипак йўли чорра-
ҳасида жойлашгани боис, асрлар да- Президентимиз Янги Ўзбекистон-
вомида ўзининг бой маданий-тарихий нинг тараққиёт стратегиясида бу йўна-
мероси билан Европа, Яқин Шарқ, Жа- лишдаги давлат сиёсатининг мантиқий
нубий ва Шарқий Осиёни боғлайдиган давоми бўлган бир қатор вазифалар-
ноёб кўприк бўлиб хизмат қилган. Қа- ни белгилаб берди. Хусусан, миллий
дим замонлардан буён мусулмонлар маданий марказларни давлат томони-
христианлар, яҳудийлар, буддистлар ва дан қўллаб-қувватлаш тизимини яна-
бошқа дин вакиллари билан тинч-тотув да такомиллаштириш, миллатлараро
яшаб келади. муносабатлар соҳасида Ўзбекистон
Республикаси давлат сиёсати концеп-
Бугунги кунда мамлакатимизда циясининг изчил амалга оширилишини
130 дан ортиқ миллат ва элат вакил- таъминлаш, турли миллат ёшлари учун
лари бир оила фарзандидек аҳил-иноқ қўшимча қулай шароитлар яратиш,
яшамоқда. 16 мазҳабдаги диний таш-
килотлар ўз фаолиятини эркин амалга
оширади. Улар юртимиз равнақи йўлида
барча соҳа ва тармоқларда фидокорона
меҳнат қилиб, мамлакат тараққиётига
муносиб ҳисса қўшмоқда. Ўзбекистон-
да ҳукм сураётган бағрикенглик, турли
ДªСТЛИК ТАРОНАСИ ЯНГРАР ¯АЛБЛАРДА
Ўғилой ГАЛИЕВА, ривожланаётганининг амалий ифода- мизнинг севимли масканига айланди.
Қорақалпоқ давлат университети туркман сидир. Тошкентдаги катта кўча буюк туркман
тили ва адабиёти кафедраси мудири, шоири Махтумқули номи билан атал-
филология фанлари доктори Сўнгги йилларда юртимизда турк- ди. Шундай эзгу ишларнинг давоми
ман тилида таълим-тарбия берувчи сифатида туркман адабиёти вакилла-
Ўзбекистон ва Туркманистон ўртасидаги дўстлик муносабатлари бир неча умумтаълим мактаби, Нукус ри Давлатмамад Озодий, Махтумқули,
негизида миллатлараро тотувлик, тинчлик, биродарлик шаҳридаги икки олий таълим муас- Мулланафас, Аҳмад Маммедов ва бош-
ривожланиб, ўзаро ишонч тобора ортиб бормоқда. Масалан, сасасида туркман тили ва адабиёти қаларнинг бадиий асарлари ўзбек ти-
Ўзбекистонда яшайдиган бошқа халқлар каби туркманлар кафедралари, бўлимлари очилди. лига таржима қилиниб, китобхонларга
учун ҳам ўз она тилида билим олиш, адабиёти ва маданиятини Бердақ номидаги Қорақалпоқ давлат етказилди.
ривожлантириш бўйича кенг имкониятлар яратилган. университетида 1992 йили ташкил
қилинган “Туркман филологияси” таъ- Тили, менталитети яқин халқлар
Адабиёт дилларни дилларга, эл- ўрнатилди. 2017 йил 18 май куни эса лим йўналиши негизида 2019 йилда Юртимизда Туркман миллий мада- газетаси чоп қилинади. Президентимиз ўртасидаги дўстликни кучайтиришда
ларни элларга боғлайди. Азалдан азим пойтахтимиз марказидаги кўчага туркман тили ва адабиёти кафедра- ний марказлари самарали фаолият ташаббуси билан Тошкент шаҳрида бадиий адабиёт катта роль ўйнайди.
бир дарёдан сув ичиб, қўни-қўшни бў- Махтумқули номи берилиши ва ул зот- си ташкил қилиниб, бу ерда бакалавр юритмоқда. Туркман тилида “Мекан” очилган “Ашхобод” сайилгоҳи халқи- Адабиётлараро кечадиган янгиланиш
либ яшаб келаётган ўзбек ва туркман нинг ёдгорлиги қад ростлагани ўзбек ва ҳамда магистр мутахассислар тайёр- ва ўзгаришлар бир-бирига яқин ёки узоқ
халқларининг қалблари муштарак — туркман халқлари дўстлиги янги, янада ланмоқда. Шунингдек, илмий дара- бўлишидан қатъи назар, истеъдодли
тили, урф-одатлари яқин, маданияти юксак даражага кўтарилаётганини анг- жали фан докторлари (DSc) ҳамда ижодкорларнинг янгича изланишлари
уйғун, адабиёти ва санъати ҳамоҳанг. латган эди. фалсафа докторлари (PhD) ўз дис- самараси саналади.
Туркман халқи Алишер Навоий ғазал- сертация ишларини муваффақиятли
ларини севиб ўқиганидек, ўзбеклар Шунингдек, 2014 йили мамлакати- ҳимоя қилиб, ватанимиз илм-фани Жорий йил 18 май куни Тошкентда
ҳам Махтумқулини ўз шоиридек ар- мизда ҳам Махтумқули таваллуди- ривожига ҳисса қўшмоқда. Туркман миллий маданий маркази то-
доқлайди. нинг 290 йиллиги кенг нишонланган. монидан “Махтумқулининг шеърият
Айни пайтда ўзбек мактабларида 2017-2018 ўқув йилидан бошлаб бўстони” мавзусида катта тадбир ўт-
Махтумқулининг Хивадаги Шерғози- шоир ижоди кенг ўрганилмоқда, олим- Ажиниёз номидаги Нукус давлат педа- казилди. Бу эса ўзбек халқи орасида
хон мадрасасида таҳсил олгани, буюк ларимиз тадқиқотлар олиб бормоқда. гогика институтида “Бошланғич таълим Махтумқули жуда катта обрў-эътибор
ўзбек шоири ва мутафаккири Алишер Шоир асарлари кириб бормаган ўзбек ва спорт тарбия иши”, “Она тили ва ва эҳтиромга эга шоир сифатида ада-
Навоийни ўзига устоз билгани халқла- хонадони кам, тўй-тадбирларимиз адабиёт”, “Математика”, “Педагогика бий алоқаларда кўприк вазифасини
римиз ўртасидаги абадий дўстликнинг Махтумқули шеърларига басталан- ва психология” йўналишлари бўйича бажарганини далиллайди. Юртимиз-
ажойиб намунасидир. ган қўшиқларсиз ўтмайди. Улуғ турк- бакалавр таълими ташкил қилиниши да шундай маданий ва адабий тад-
ман шоирига шундай олий даражада Ўзбекистонда яшаётган туркман ёш- бирлар, форумлар ўтказилиши икки
1996 йил 28 ноябрда Махтумқули ҳурмат-эътибор кўрсатилгани халқ- ларининг ўз она тилида таҳсил олиши- халқни бир-бирига яна ҳам яқинлаш-
бобомиз бир пайтлар ўқиб вояга етган ларимиз ўртасидаги алоқалар изчил га кенг имкониятлар эшигини очди. Бу тиради. Зеро, ушбу муносабатлар
шаҳар — Хивада унга муҳташам ҳайкал ўқув даргоҳларида нафақат ўзбекистон- келажак авлодларимиз учун ўзаро
лик, балки туркманистонлик ёшлар ҳам дўстлик, тинчлик, тотувлик ҳамда
таҳсил олиб, етук кадрлар бўлиб етиш- шерикликнинг намуна мактаби бўлиб
моқда. хизмат қилади.
4 2022 йил 30 июль, 154-сон Тараққиёт мезонлари
¡СИШ
ПИРАМИДАСИ
Ра¿амли и¿тисодиёт ва бандлик масаласи туташган ну¿та
Мансур ЭШОВ, ларни муносиб иш билан таъминлаш
Тошкент давлат иқтисодиёт долзарб вазифалардан бири. Чунки ёш
университети проректори, авлод кўп жиҳатдан жамиятдаги сиёсий,
иқтисодиёт фанлари доктори, иқтисодий ва ижтимоий жараёнларга
профессор таъсир кўрсатади. Юртимиз шароитида
бу кўрсаткич анча юқорилаб боряпти.
Янги Ўзбекистонни барпо этиш нинг ўзи йўқ. Шунчаки ҳар бир давлат активларида хусусий сектор улуши- Масалан, АҚШ, Япония, Буюк Брита- Банкларнинг аҳолига хизмат кўрса- Бугун барча соҳада ёшларнинг фаол
йўлида кечаётган ислоҳотларнинг йўналишни ўзининг тарихий тажрибаси, ни 60 фоизгача етказиш ҳамда банк ния, Жанубий Корея, Германияда ушбу тиш инфратузилмалари самарадорлиги иштирокини кўриш мумкин.
туб моҳиятини ташкил этувчи ўзига хосликлари асосида белгилаши тизимида молиявий барқарорликни хизмат тури анъанавий тарздаги банк деганда, одатда, иқтисодий самарадор-
инсон қадрини улуғлаш ғояси ва уларни ўсиш стратегиясида акс эт- таъминлаш вазифаси белгиланган. хизматига айланиб бўлган. Туркия, Рос- лик тушунилади. Банк хизматлари бозо- Иқтисодий фаоллик, бандлик ва иш-
ҳақида гап кетганда, бир тириши керак. Шунингдек, тез, барқа- Тижорат банкларини ривожлантириш- сия, Хитой, Ҳиндистон, Беларусда “ра- рини ривожлантиришнинг ҳозирги бос- сизлик даражаси ёшларнинг меҳнат бо-
воқеа ёдимга тушаверади: рор ўсиш ўз-ўзидан содир бўлмайди. Бу да асосий эътибор, биринчи навбатда, қамли банк”дан фойдаланувчилар сони қичида иқтисодий самара билан бирга, зоридаги ҳолатини ифодаловчи муҳим
шогирд-укаларимиз билан бир мамлакатнинг сиёсий раҳбарларидан мижозлар базасини оширишга қарати- бошқа хизмат турларига нисбатан юқо- ижтимоий самара ҳамда банк секторига кўрсаткичдир. Демак, ёшлар меҳнат бо-
суҳбатда “иқтисодиётда инсон узоқ муддатли мажбуриятни, шунинг- лади. Бунинг учун банк хизмати тур- ри. Бу банкларга бориб ортиқча вақт ва киритилаётган технологияларни ривож- зори шаклланиши ва давлат томонидан
қадри” деганда ким нимани дек, сабр-тоқат, қатъият ва прагматизм- ларини кўпайтириш, кўрсатиладиган харажат сарфлашдан анча қулай — ис- лантиришдан келадиган самара ҳам тартибга солиниши жараёнларини чу-
тушуниши, айни кунларда у ни талаб қилади. хизмат турлари нархини оптималлаш- талган ерда банк хизматларидан фой- инобатга олиниши зарур. қур таҳлил этиш, иш билан бандлигини
нималарда акс этаётгани ҳақида тириш, юқори малакали ходимлар ва даланиш мумкин. ўрганиш ҳар доим долзарб.
гап очилди. Шунда иқтисодий Тез ривожланиш иқтисодиётларга замонавий технологиялар билан таъ- Таҳлиллар жараёнида мамлакатимиз
ислоҳотлар самаралари, уларнинг дунёнинг қолган қисмидан ғоялар, тех- минлаш талаб этилади. Мамлакатимизда банк инфратузил- банк тизимида масофавий банк хизмат- Жамиятнинг истиқболдаги ривожла-
юртдошларимиз турмуши нологиялар ва ноу-хау импорт қилиш масини ривожлантириш, “рақамли банк”- ларини кўрсатиш ва “рақамли банклар” ниши ёшлар фаолиятининг бошланғич
фаровонлигига ижобий таъсири имконини беради. Ушбу маълумотларга Бугунги кунда мамлакатимиз тижорат ни ташкил этишда, биринчидан, норма- фаолиятини ривожлантириш бўйича қа- шароитларига боғлиқ. Давлатимиз раҳ-
ҳақида турли фактларга бой эга бўлиш усулларидан бири эса тўғ- банклари томонидан масофадан бош- тив-ҳуқуқий ҳужжатларни қабул қилиш, тор муаммолар мавжудлиги ҳам, кўзга барининг: “Сайёрамизнинг эртанги
мулоҳазалар билдирилди. ридан-тўғри хорижий инвестицияларни қарилувчи 12 турдан зиёд хизматлар иккинчидан, “digital” тизими остида иш- ташланади. Масалан, банкларда чет эл куни, фаровонлиги фарзандларимиз
жалб этишдир. Хорижда таълим олиш кўрсатилмоқда. Таҳлил натижаларига ловчи қурилмалар билан таъминлаш валютасини эркин сотиш ва сотиб олиш қандай инсон бўлиб камолга етиши
Эртасига бир шогирдимиз сарғайиб- имкониятини кенгайтириш ҳам яхши кўра, масофадан бошқарилувчи банк лозим. Шунда маҳаллий банклар анъа- механизми яратилган бўлса ҳам, ҳали- билан боғлиқ. Бизнинг асосий вази-
роқ қолган, ғижимланган қоғозни олиб самара беради. Бу турли тармоқларда хизматларининг асосий фойдаланувчи- навий хизмат турларига таяниб қолмай, ҳамон аҳолининг қора бозордан валюта фамиз — ёшларнинг ўз салоҳиятини
келди. Унда 183 кишининг исм-шари- узоқ муддатли халқаро алоқаларни йўл- лари Тошкент шаҳри аҳолиси санала- инновацион хизмат турларини жорий сотиб олишга талаби сақланиб қолмоқ- намоён қилиши учун зарур шароит-
фи ёзилган, рўйхат бошидаги қарийб га қўйишга хизмат қилади. ди. Пластик карточкалар, банкоматлар этишни бошлайди. Аҳоли ҳам ўзи ис- да. Чунки банклардаги валюта айирбош- лар яратишдан иборат”, деган гапи
30 нафарининг устига чизиқ тортилиб, сони жиҳатидан пойтахт етакчи бўлмоқ- таган банк хизматидан исталган жойда лаш шохобчасида шахсни тасдиқловчи фикримиз далилидир.
ўчирилган эди. Ҳайрон бўлдим. Бу рўй- Очиқ дунё иқтисодиёти ривожланаёт- да. Бошқа ҳудудларда ҳам бу кўрсаткич фойдаланиш имкониятига эга бўлади. ҳужжатлар талаб қилиниши, энг асосий-
хат нимани англатиши, мавзуга қандай ган мамлакатларга уларнинг экспорти инфратузилмани яхшилаш билан боғ- си, шанба-якшанба кунлари ишламасли- Ҳозир дунёда 15 ёшдан 24 ёшгача
алоқаси борлиги тўғрисида саволомуз учун чуқур эластик бозорни таклиф эта- лиқ ҳолда ошиб боряпти. Бу борадаги имкониятни кенгайти- ги мижозларнинг хизмат туридан қониқ- бўлган ёшлар сони бир миллиарддан
нигоҳ ташладим. “Бу рўйхатда мен ҳам ди. Меҳнат тақсимоти бозор ҳажми би- ришда инфокиосклар сонини ошириш маслигига сабаб бўлмоқда. ошиб кетган. Улар ер юзи аҳолисининг
борман, охиргиси. Бир пайтлар банко- лан чеклангани сабабли мавжуд юқори Сўнгги йилларда мамлакатимиз- ҳам талаб этилади. Юртимиздаги бан- 20 фоиздан кўпроғини ташкил қилади.
матдан пул ечиш учун навбат ёзилган талаб давлатларга янги экспорт йўна- да банк тизими ва “рақамли банк”ни коматларнинг аксарият қисмини хиз- Тижорат банкларининг мижозлар Ёшлар ўртасидаги глобал ишсизлик эса
қоғоз. Кеча инсон қадри ҳақида сўрага- лишлари бўйича ихтисослашиш ва тур- ривожлантириш, инновацияларга матларга тўловларни амалга оширув- билан масофадан боғланишини таъ- 13,1 фоизни ташкил этади. Бу катталар
нингизда, бир пайтлар пластикни, ўз ли усулларда уларнинг маҳсулдорлиги- асосланган хизмат турларини кенгай- чи инфокиосклар ташкил этади. Аммо минлаб берувчи банкомат, инфокиоск ўртасидаги кўрсаткичдан уч баробар кўп.
пулимизни фоизга нақдлаштиргани- ни оширишга имкон беради. тириш ва мавжуд банк хизматларини “cash by code”, “cash to card”, “card to ва тўлов терминаллари каби алоқа во-
миз, “фоизи камроқ ҳожатбарорлар”ни такомиллаштиришга эътибор ошгани- card”, “cash-in” каби инфокиосклар сони ситалари, асосан, пойтахт ва вилоят Мамлакатимизда инновацион ва ра-
қидирганимиз, банкоматларда кунлаб Бугун ривожланган иқтисодиётлар ни кузатамиз. Гап шундаки, замона- етарли эмас, улар муайян банк ва савдо марказларида жойлашган бўлиб, узоқ қамли иқтисодиётнинг тараққий этиши
навбат кутганимиз ёдимга тушди”, ўзини таркибий жиҳатдан ўзгартиряп- вий дунё барча тизимларни рақамли шохобчаларидагина жойлашган. туман ва чекка ҳудудларда камлигича меҳнат бозорида ишсизлик даражасини
деди у. ти. Ялпи ички маҳсулотнинг ўсишини кўринишга ўтказишни тақозо этяпти. қолмоқда. Банк тизимида замонавий камайтириш, норасмий сектор ва норас-
“дарахтларнинг юқори қисми” билан “Рақамли банк” хизмат турлари ҳам Масалан, “cash by code” тизимида технологиялар ва ахборот-коммуника- мий иш билан бандларнинг расмий сек-
Дарҳақиқат, нақд пул масаласида қиёслаш мумкин. Аммо барча ҳара- оммалашиб, у ўтиш иқтисодиётидаги ишловчи банкомат нақд пул бериш ва ция воситаларидан фойдаланиш дара- торга мослашиши ҳамда иқтисодиётнинг
бундан беш-олти йил олдинги аҳволи- катлар янги шохлар пайдо бўлиши ва давлатлар банк тизимида кенг қўлла- қабул қилиш функциясига эга бўлиб, жаси нисбатан орқада. Масофадан банк барқарор ривожланишига имкон ярата-
миз барчага яхши маълум. Банк тизими- эскирганлари узилиб тушиши билан нилмоқда. Тизимнинг афзалликлари бир вақтнинг ўзида пластик картага хизматларини ташкил этиш ва “рақамли ди. Аҳоли бандлигининг ижтимоий-иқти-
да бугунги кундаги қулайликлар бўлиши боғлиқ. Ўсишга йўналтирилган сиёсат шундаки, фойдаланувчилар ўзлари- нақд пул маблағларини жўнатиш ва банклар” тизими ривожи учун талаб эти- содий ва ташкилий жиҳатларини таҳлил
ҳақида ўша пайтлар гап кетса, кўпчилик га қулай ва ҳамёнбоп хизмат турини қабул қилиш хусусиятига эга. “Cash-in” ладиган тегишли шароитлар, хусусан, этиш эса бу борада мавжуд муаммолар-
ишонмасди. ва ислоҳотларнинг аксарияти ушбу танлаш имкониятига эга бўлади. тизимида ишловчи банкоматлар сони интернетнинг юқори тезлиги, узлуксиз ни ўрганиб, тегишли қарорлар қабул қи-
микроиқтисодий жараёнларни яратиш кўпайиши эса мижозга керакли бўлган электр энергияси билан таъминлаш, лишда муҳим аҳамиятга эга. Ўзбекистон
Жамиятда инсон омили бирламчи ва сўниш жараёнларини рағбатланти- хорижий валюта ёки миллий валютани электрон тижоратнинг эркинлиги каби- меҳнат бозоридаги тенденциялар, иш-
ўринга чиққан вақтда унинг фаровон риш ва энг муҳими, ушбу динамикадан нақд кўринишда олиш имкониятини бе- ларга эҳтиёж бор. сизликнинг реал миқёсдаги ижтимоий-
ҳаётини таъминлаш ҳам асосий ва- таъсирланган одамларни ҳимоя қилиш ради. Ушбу банкомат мамлакатга таш- иқтисодий ва сиёсий оқибатларини баҳо-
зифага айланади. Бугун биз ана шун- учун ишлаб чиқилади. Ривожланишнинг риф буюрувчи сайёҳлар учун қулайлик Умуман, бу каби муаммоларни барта- лаб бориш лозим.
дай жамиятда яшаяпмиз. Одамларни дастлабки босқичларида ўсиш суръати, яратиб, туризмни янада ривожланти- раф этиш ва банк тизимида масофадан
иш билан таъминлаш, камбағалликни асосан, инвестициялар даражаси би- ришга хизмат қилади. хизмат кўрсатишни ривожлантиришда Маълумотларга кўра, 2020 йилда юр-
қисқартириш, озиқ-овқат хавфсизлиги лан чекланади. Ушбу инвестициялар, ўз интернетни тақдим этишда рақобат му- тимизда жами меҳнат ресурслари сони
ва нарх-наво барқарорлигини сақлаш, навбатида, тежаш миқдорига боғлиқ. Ривожланган мамлакатлар тажриба- ҳитини шакллантириш, интернет нархи- 19 миллион 142 минг кишини ташкил
меҳнат унумдорлигини ошириш, пиро- си банклар ўз инфратузилмасига етар- ни кескин камайтириш ва унинг тезли- қилган. Вилоятлар кесимида таҳлил
вардида ялпи ички маҳсулот ўсишига Аслида давлатлар инвестиция эҳ- лича маблағ ажратмас экан, уларнинг гини бир неча баробар ошириш лозим. қиладиган бўлсак, меҳнат ресурслари-
эришиш ҳар кунги долзарб вазифага тиёжларини молиялаштириш учун хо- ўз мижозлар базасини йўқотиш эҳтимо- Шунингдек, “рақамли банк” тизимини нинг энг юқори даражаси — 11,1 фои-
айланган. Ушбу омиллар бевосита бар- рижий капиталга ҳам эътибор қаратиши ли юқори бўлишини кўрсатмоқда. Банк шакллантиришда муҳим омил бўлган за- зи Самарқанд вилояти ҳиссасига тўғри
қарор иқтисодий ўсишни таъминлашга мумкин. Фикримизча, хорижий жамғар- хизматлари мижозлар учун қулай, банк монавий билимга эга дастурчи-молиячи келади. Аҳоли сонига нисбатан олиб
бориб тақалади. малар иқтисодиётнинг тез ўсиб бориши операциялари фойдаланувчилар учун кадрларни тайёрлаш ва қайта тайёрлаш қараганда, Жиззах, Навоий ва Сирдарё
учун зарур инвестицияларни шакллан- янада тушунарли бўлиши, аҳолининг тизимини такомиллаштириш, жисмоний вилоятлари меҳнат ресурслари бораси-
Бугун мамлакатлар барқарор иқти- тиришга ички жамғармалар, жумладан, умумий молиявий саводхонлик даража- шахслар учун тижорат банкларида вал- да энг охирги ўринларни банд этган.
содий ўсиш сифатини оширишнинг ус- давлат жамғармаларининг ўрнини бо- си ошиши, банк фаолиятига оид қонун- юта айирбошлаш кассаларида мижоз-
лубий ёндашувларини такомиллашти- сувчи воситадир. чиликдаги ўзгаришлар ушбу тизим инф- ларни идентификация қилиш мақсадида Ўзбекистонда иқтисодий ўсишни рағ-
ришга алоҳида эътибор қаратмоқда. Бу ратузилмаси ривожланишига хизмат Touch ID тизимини яратиш муҳим. Бун- батлантириш ва аҳоли турмуш даражаси-
борада ҳатто мақсадли илмий изланиш- ЯНГИ ЗАМОН РУҲИ қилади. Иқтисодчи олимлар фикрича, да валюта айирбошлаш кассаларида ни ошириш мақсадида Ҳаракатлар стра-
лар олиб бориляпти. Гап шундаки, бар- банк хизматларига бўлган ёндашувлар- махсус қурилма ёрдамида мижознинг тегияси доирасида бошланган таркибий
қарор иқтисодий ривожланишни таъ- Янги Ўзбекистон тараққиётининг нинг ўзгариши туфайли аҳолига хизмат бармоғи сканерланади (биометрик иден- ислоҳотлар Тараққиёт стратегияси асоси-
минлашда иқтисодий ўсишнинг жадал янги босқичига чиқишда молия тизими- кўрсатиш жараёнида “банк инфратузил- тификация) ва дастур ёрдамида мижоз да давом этмоқда. Жаҳон банки ва Хал-
омилларини фаоллаштириш муҳим. ни ривожлантириш, у орқали миллий маларининг самарадорлиги” тушунча- идентификацияланади, шу тарзда шах- қаро молия корпорациясининг “Бизнесни
Дунё тажрибасига кўра, ривожланган иқтисодиёт учун захираларни аниқ- сига муносабат ҳам ўзгаради. си аниқланади. Бу ортиқча қоғозбозлик- юритиш — 2020” ҳисоботида Ўзбекистон
давлатларда иқтисодий ўсишда жадал, лаш ва сафарбар қилиш, иқтисодиёт- нинг олдини олиш, мижозлар томони- ислоҳотлар кўлами ва самарадорлиги бў-
яъни интенсив омиллар ҳиссаси устун- ни жадал ривожлантириш ва юқори дан банк ходимларига билдириладиган йича дунёдаги энг яхши 20 та ислоҳотчи
лик қилаётган бўлса, ривожланаётган ўсиш суръатларини таъминлаш усту- эътирозлар камайишига олиб келади. давлат қаторига кирди.
мамлакатларда экстенсив омиллар ҳис- вор вазифалардан саналади. Прези-
саси юқорилигини кўриш мумкин. дентимизнинг 2022 йил 28 январдаги Муаммоли кредитлар вужудга кели- “Рақамли Ўзбекистон — 2030”
“2022-2026 йилларга мўлжалланган шига кредитор тўғрисида етарлича маъ- стратегияси яқин йилларда мамлакат
Бу борада Ўзбекистон ҳам ўз йўна- Янги Ўзбекистоннинг тараққиёт ст- лумотга эга эмаслик сабаб бўлаётгани иқтисодиётининг барча тармоқлари,
лишига эга. Яъни миллий иқтисодиётда ратегияси тўғрисида”ги фармонида ҳам жиддий масалалардан биридир. жумладан, вертикал тузилмалар ҳам-
бир вақтнинг ўзида юқоридаги омиллар- давлат улушига эга тижорат банкла- Ушбу ҳолатнинг олдини олишда банк да давлат бошқарувида 280 дан ортиқ
нинг деярли барча фаол ва кенг турлари рида трансформация жараёнларини тизимига йирик маълумотлар базаси IT лойиҳани жорий этишни назарда ту-
мавжуд бўлгани ҳолда, айримлари нис- якунлаб, 2026 йил сўнгига қадар банк — “Big Data”нинг “Data mining” кредит тади. Мамлакатда стартап лойиҳалар-
батан етакчилик қилади. Бизда, асосан, тарихи дастури тизимини жорий этиш ни молиялаштириш учун 12 та венчур
“интенсив” ёки “кенг” иқтисодий ўсиш керак. Ушбу тизим банк мижозларига фонд ишга туширилди, 40 дан ортиқ
тури кўзга ташланади. Мамлакат ижти- кредит ажратишдан олдин мижознинг стартапга хорижий инвесторларнинг
моий-иқтисодий ривожланишининг энг молиявий ва иқтисодий ҳолати бўйича 80 миллион доллардан ортиқ маблағи
муҳим йўналишлари иқтисодиёт етак- таҳлилларни амалга оширишда қўлла- жалб этилди. Юртимизда хорижий ка-
чи тармоқларини модернизация ва ди- нилади. питал иштирокидаги корхоналар сони
версификация қилишга йўналтирилган 11 мингтага етди.
фаол инвестиция сиёсатини юритиш, РАҚОБАТБАРДОШ
кичик бизнес ва хусусий тадбиркорлик МЕҲНАТ БОЗОРИ Мамлакатимизда 2028 йилгача IT
субъектларини кредитлашни кенгай- компанияларга катта солиқ имтиёзла-
тириш, транспорт коммуникацияси ва Иқтисодий ўсиш омиллари ҳақида ри ва преференциялар тақдим этилган.
ижтимоий инфратузилма, шунингдек, гап борганда, асосий жиҳат аҳоли банд- Жумладан, барча турдаги солиқлардан
хусусий секторни ривожлантириш ва лигига бориб тақалади. Айниқса, ёш- тўлиқ озод қилинди. Шунингдек, ходим-
бошқаларда намоён бўлади. лардан олинадиган даромад солиғи
ставкаси 7,5 фоизгача пасайтирилиб,
Иқтисодий ўсиш жамиятда муҳим ва- ускуна ва дастурий таъминотни олиб
зифаларни бажаришга имкон беради. киришда божхона тўловларидан тўлиқ
Барқарор иқтисодий ўсиш кўпчиликни озод қилинди ҳамда валюта ўтказма-
қашшоқлик ва оғир меҳнатдан қутқара лари билан боғлиқ чекловлар бутунлай
олади. Иқтисодий ўрганишларнинг аҳа- олиб ташланди.
мияти шундаки, унда одамларга сама-
рали ишчи ва ижодий шахс бўлиш, ҳаёт Ҳудудларда ITга ихтисослаштирил-
даражасини ошириш, яхши яшашни ган 205 та таълим муассасаси фао-
осонлаштириш бўйича таҳлиллар юри- лият юритяпти. “Бир миллион дастур-
тилади. Тез ривожланаётган мамлакат- чи” лойиҳаси иш бошлади. Ҳозирга
лар хусусиятларини аниқлаш ва бошқа қадар 500 дан ортиқ IT компания IT
ривожланаётган давлатлар, хусусан, парк резиденти ҳисобланади. Айни
Ўзбекистонга уларни қандай жорий вақтда IT парк резидентлари экспор-
этишга қаратилган таклифлар ишлаб тининг 83 фоизи АҚШ бозорига тўғри
чиқилади. Бу сиёсатчилар амалда қўл- келади.
лаши мумкин бўлган формулани ўз ичи-
га олмайди — бундай умумий формула- Чет тилни билиш орқали BPO бўйича
юқори маош олиш имконияти ошиб бор-
моқда. Шунинг учун ҳам Ахборот тех-
нологиялари ва коммуникацияларини
ривожлантириш вазирлиги томонидан
BPO марказларни кўпайтириш устида
тизимли ишлар амалга ошириляпти.
Мазкур лойиҳа ва саъй-ҳаракатларнинг
бари мамлакатимизда барқарор иқти-
содий ўсиш, бу орқали аҳоли фаровон-
лигига эришишни таъминлашга хизмат
қилади.
52022 йил 30 июль, 154-сон
Ўзбекистонда конституциявий “Янги Ўзбекистон” массивлари — Экошаҳарга яқин ҳудудда яшаймиз, —
ислоҳотлар давом этмоқда, дейди меҳнат фахрийси Метин Каримов. — Бу
ислоҳотлар марказида инсон, БУ ЕРДА ЯШАШНИНГ ерга тез-тез келиб, қурувчилар билан суҳбат-
унинг ҳуқуқ ва қонуний ЗАВ¯И БªЛАКЧА лашиб тураман. Кўркам, чиройли уйлар қад
манфаатлари турибди. ростлаётганини кўриб, фарзандларимга шу
Қарорлар қабул қилиниши ердан уй-жой олишни мақсад қилганмиз. Чун-
инклюзивлигини, жараёнлар ки бу ерда яшашнинг завқи бошқача бўлиши
шаффофлигини таъминлаш ҳозирданоқ кўриниб турибди. Уйлар мақбул
ҳамда кенг жамоатчилик, нархларда, узоқ муддатли кредит асосида бе-
хориждаги ватандошлар ва рилиши ёшлар учун катта имконият.
халқаро ҳамжамиятнинг
хабардорлигини ошириш Ўзига хос меъморий қиёфага эга шаҳарча
мақсадида нафақат Ўзбекистон лойиҳаси мамлакатимизда камёб санала-
ҳудудларида, балки хорижда ди. Аҳоли учун яратилаётган шарт-шароит,
ҳам учрашувлар, мулоқот ва инфратузилма, ижтимоий иншоотларнинг
муҳокамалар ташкил этилмоқда. ўзаро ҳамоҳанглиги экошаҳар ҳақиқатан ҳам
Ана шундай тадбирларнинг намунали лойиҳа асосида қурилаётганидан
навбатдаги манзили Япония далолат беради.
бўлди. Ташқи ишлар вазири
ўринбосари Фурқат Сидиқов Шаҳар об-ҳавосини мўътадиллаштириш,
бошчилигидаги давлат ҳудудни обиҳаёт билан таъминлаш мақсади-
ва жамоат тузилмалари да янги канал қазилмоқда. Умумий узунлиги
вакилларидан иборат Ўзбекистон 10 километрдан ортиқ бўлган ариқ Фарғона
делегациясининг хориж туманининг Шодиева номидаги каналидан
сафари Япония сиёсий ва сув олади ва экошаҳар ҳудудидаги 70 гектар
илмий доираларида учрашув, майдонда ташкил этилган “Янги Ўзбекистон”
мулоқотларга бой бўлди. боғини сув билан таъминлаб, ҳаво ҳарорати-
Делегация Япония ташқи ишлар ни меъёрига келтиришга хизмат қилади. Эрта
вазири ўринбосари Т.Сузуки ва кўкламда “Яшил макон” лойиҳаси доирасида
Япония ташқи ишлар вазирининг янги боғда экилган ноёб дов-дарахтлар ри-
парламентдаги ўринбосари вожи авжида. Манзарали дарахтлар орасида
Т.Хонда билан учрашди. пиёда сайр қилиш, велосипедда ҳаракатла-
ниш учун махсус йўлаклар қуришга жиддий
КОНСТИТУЦИЯВИЙ ¯ОНУН Расулжон КАМОЛОВ, эътибор қаратилмоқда.
ЛОЙИ²АСИ ЯПОНИЯДА “Янги Ўзбекистон” мухбири
ТА¯ДИМОТ ¯ИЛИНДИ Илгари бундай уйлар қурилмаган
Айни кунларда Фарғона шаҳри, Фарғона, Ёзёвон туманларида “Янги
Ўзбекистон” массивларини бунёд этиш ишлари авжи паллага кирган. Фарғона туманининг Миндонободидаги 21
Ҳолбуки, беш-олти йил аввал гиёҳ унмас, сув, йўл сингари инфратузилма гектар майдонда қад ростлаётган “Янги Ўзбе-
етиб бормаган кенгликларда замонавий шаҳар қурилади, деган гапга ҳеч кистон” массиви кўҳна маскан қиёфасини туб-
ким ишонмасди. Бугун эса бу ҳақиқатга айланди. дан ўзгартириб юборди.
Бобур БЕКМУРОДОВ, Замонавий шаҳарсозлик анъаналари асо- бунёд этилмоқда. Жорий йилнинг ўзида 4362 Бу ерда жами 1428 хонадонли 33 та уй-жой
“Юксалиш” умуммиллий ҳаракати раиси сида қад ростлаётган янги массивларда аҳоли хонали 80 та кўп қаватли уй-жой қад рост- қуришга киришилди. Шу кунга қадар Фарғона
кундалик ҳаёт тарзи учун муҳим инфратузил- лайди. Шунингдек, 3 та мактабгача таълим туманида 7 ва 9 қаватли бинолар қурилмаган.
Учрашувда мезбонлар Япония ҳукумати бўйича таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқиш, конс- ма тармоқлари, дам олиш масканлари қуриш- ташкилоти, 2 та умумтаълим мактаби, 1 та Аксарият ҳолларда “сув чиқмайди, коммуника-
Ўзбекистон Президенти раҳбарлигида амалга титуциявий ислоҳотларнинг инклюзивлигини га алоҳида эътибор бериляпти. Осмонга бўй- тиббиёт муассасаси бунёд этилади. 60 гектар циямиз кўтармайди”, деган баҳоналарни рўкач
оширилаётган ислоҳотларга ҳар томонлама таъминлаш. лашган биноларга ҳамоҳанг янги хиёбонлар, майдонда кичик саноат зонаси ишга тушири- қилиб, рухсат беришмаган. Чунки уй-жой учун ер
кўмаклашиш сиёсатини изчил қўллаб-қувват- дам олиш масканлари, таълим, тиббиёт, спорт лиши ҳисобига 24 мингта янги иш ўрни ярати- ажратиш, қандай уй қуриш “юқоридан” белгилаб
лаб келаётгани ва бундан буён ҳам шундай Давра суҳбатида Нагоя ва Хоккайдо универ- мажмуалари, савдо ва хизмат кўрсатиш, сер- лади. Бунёдкорлик ишларига фарғоналиклар берилган. Бундан ўн йиллар аввал туманда кўп
давом этишини таъкидлади. Олий даража- ситетлари билан бир қаторда Япония парламен- вис шохобчалари қурилиши уюшқоқлик, ҳам- билан бирга Туркия, Эрон, Покистон, Япония, қаватли уй-жойлар бармоқ билан санарли эди.
даги алоқалар фаоллашгани, хусусан, жорий ти ва Осиё ҳуқуқий алмашинув маркази ҳамкор жиҳатлик билан олиб борилмоқда. Жанубий Корея инвесторлари ҳам катта қи- Бугун эса уларнинг саноғига етиб бўлмайди.
йил апрель ойида Япония ташқи ишлар ва- сифатида иштирок этди. Бу эса муҳокамаларга зиқиш билдирмоқда. Туркиянинг “ВТС Yapi
зири Ёшимаса Хаяшининг Ўзбекистонга таш- нуфузли таҳлил марказлари, йирик жамоат таш- Кўкка бўйлашаётган бинолар A.S” компанияси 18-25 қаватли уйлар қуриш- — Бу ерда 5, 7 ва 9 қаватли уй-жойлар қуриш
рифи ва июнь ойида икки давлат раҳбарла- килотларидан 50 га яқин эксперт ва депутатлар- га киришди. борасида амалий ишлар бошланган, — дейди
рининг телефон орқали мулоқоти томонлар ни жалб этиш имконини берди. Фарғона шаҳридаги “Илғор” МФЙ ҳудудида Фарғона тумани ҳокимлиги уй-жой қурилиши
стратегик шерикликни янада чуқурлаштириш- замонавий экошаҳар қурилиши жадал. Яқин- бўлими бош мутахассиси Одилбек Нўъмонжо-
дан манфаатдор эканидан далолат беришини Ўзбекистондаги конституциявий ислоҳотнинг дагина тупроқ ишлари бажарилиб, пойдевори нов. — Айниқса, юқори қаватдаги уйларни сув
тасдиқлади. инсон ҳуқуқларини таъминлаш, “ижтимоий дав- тикланган 58 та бино кундан-кунга кўкка бўй билан мунтазам таъминлаш учун барча чора-
лат”нинг конституциявий асосларини яратиш, чўзмоқда. Саратон қуёши забтига олиб турган лар кўрилган. Шу мақсадда ҳудудда ичимлик
Халқаро муносабатлар институти бош ди- фуқаролик жамияти институтларини ривожлан- бўлса-да, қўли-қўлига тегмай ғишт тераётган ва оқова сув тизимлари қурилиши учун 7,5 мил-
ректори Ичикава Томоко билан учрашув ҳам тириш, давлат ҳокимияти ва бошқаруви орган- қурувчилар, қудратли техника ҳаракати бир лиард сўм ажратилди. Натижада барча аҳоли
самарали бўлди. Экспертнинг фикрича, ҳозирги ларини ислоҳ қилиш, қонун лойиҳасини ишлаб дам тўхтагани йўқ. Бир вақтлар эътибордан ичимлик ва оқова сув тизимига уланади. Ало-
вақтда барча давлатлар, ҳатто илғор Ғарб де- чиқишда миллий хусусиятларни ҳисобга олиш четда қолган ҳудудда қад ростлаётган яшил ҳида табиий газ тармоқлари тортилади.
мократик давлатлари ҳам конституциявий исло- каби мавзулар қизғин муҳокама қилинди. шаҳар минглаб оилалар учун макон, меҳнат
ҳотларни амалга оширишга тайёрлигини намоён маскани бўлиб хизмат қилиши шубҳасиз. Муҳими, бу ишлар шаҳар марказларидаги-
этолмаяпти, чунки бу зарур ижтимоий-сиёсий ва Жумладан, Нагоя университетининг Олий на эмас, балки чекка ва олис ҳудудларда ҳам
иқтисодий шарт-шароитларни яратишни тақозо ҳуқуқ мактаби профессори М.Сато Ўзбекистон — Биринчи босқичда 140 хонадонга мўл- бўй кўрсатиб боряпти. Жорий йилнинг ўзида
этади. Конституциясининг 13-20-моддаларига кирити- жалланган етти қаватли учта уй қуришга ки- массив шаклида 143 та кўп қаватли уй-жой қу-
лиши таклиф этилаётган ўзгартиш ва қўшимча- ришдик, — дейди “Марғилон бинокор” МЧЖ риш ҳисобига 6738 та оилада уй тўйлари ўтка-
И.Томоконинг таъкидлашича, Япония 1947 лар инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилиш соҳасида иш юритувчиси Улуғбек Тошматов. — Янги уй- зилади. Фақат бугина эмас. 2022 йилда аҳоли-
йилда янги Конституция қабул қилинганидан жаҳон амалиётида мисли кўрилмаган ташаббус ларни Мустақиллик байрамигача битказишни нинг уй-жойга талабини қондириш мақсадида
буён ҳеч қандай тузатиш киритмаган ягона дав- эканини таъкидлади. мақсад қилганмиз. Бетон плита ва ғишт ишлаб шаҳар ва туманлар кесимида 8304 хонадонли
лат. Бугун мамлакат жамиятида Асосий қонунни чиқаришни корхонамизнинг ўзида йўлга қўй- 206 та уй-жой қурилмоқда.
ўзгартириш зарурлиги ҳақида баҳслар давом эт- Сиёсий тадқиқотлар олий мактабида таълим ганмиз. Бу эса уйларни тез ва сифатли, арзон
моқда. Шу боис, Ўзбекистоннинг фуқаролар так- олаётган юртдошимиз Ш.Сафаров Конституция- битказишда ўзига хос имконият беряпти.
лифларини тўплаш ва умумлаштириш, уларни мизга хориждаги ватандошларга ғамхўрлик ва
ушбу жараёнга фаол жалб этиш тажрибаси япон ёрдам кўрсатишни назарда тутувчи қўшимчалар Умумий майдони 300 гектар ерда 40 минг
қонунчилари ва эксперт доираларида катта қи- киритиш кўзланаётганидан мамнунлигини бил- аҳолига мўлжалланган йўлдош шаҳарча
зиқиш уйғотмоқда. дирди. У биринчи марта хорижда бўлгани учун
бундай таклифлар ўз Ватанидан узоқда бўлган ЁЗ — ЎТМОҚДА СОЗ
Япониялик эксперт Ўзбекистоннинг гендер бошқа ўзбекистонликлар қатори демократик жа-
тенглик тамойилларини таъминлаш, хотин-қиз- раёнларда фаол иштирок этиш ҳиссини бергани- БОЛАЛАРНИНГ МАРО¯ЛИ ТАЪТИЛИ
ларнинг ижтимоий-сиёсий жараёнлардаги ро- ни таъкидлади.
лини ошириш учун шарт-шароит яратиш бора- Жиззах вилоятида болаларнинг ёзги Жумабоева. — Давлатимизнинг эътибори, мусобақалари ўтказилмоқда, қўғирчоқ театри
сидаги саъй-ҳаракатларини ижобий баҳолади. Марказий Осиё ва Кавказ мамлакатларини соғломлаштириш мавсумига пухта қолаверса, халқимизнинг бағрикенглиги- томошалари намойиш этиляпти.
Унинг фикрича, мамлакатимизнинг бу борадаги ўрганиш институти бош директори Т.Танаканинг ва уюшқоқлик билан тайёргарлик ни кўриб, кўзимга қувонч кўз ёшлари келди.
тажрибаси кўпгина давлатлар учун дастурила- сўзларига кўра, Япония Ўзбекистонда амалга кўрилди. Бу борада вилоят ҳокимлиги Шундай юртда яшаётганимдан фахрландим. — Мен ҳар йили ёзги таътилда болалар
мал бўла олади. оширилаётган ислоҳотлардан яхши хабардор. ҳамда Ўзбекистон касаба уюшмалари Жиззах шаҳрининг диққатга сазовор жойла- оромгоҳларида дам оламан, — дейди Аҳма-
Токио сиёсатини шакллантирувчи ва эксперт федерацияси Жиззах вилояти рини томоша қилдик. Атоқли давлат арбоби, рой Пиржонова. — Зоминга биринчи марта
И.Томоко, шунингдек, Ўзбекистоннинг таҳ- доиралари Ўзбекистон амалга оширилаётган де- кенгашининг қўшма қарори қабул ёзувчи Шароф Рашидов ҳайкали пойига гул- келишим. Бу ернинг табиати, мусаффо об-ҳа-
лил марказлари ва давлат ташкилотлари би- мократик ислоҳотлар даражаси ва сифати, би- қилиниб, 2022 йилда болаларнинг дам чамбар қўйдик, музейини кўздан кечирдик. воси, айниқса, оромгоҳда яратилган шароит-
лан, жумладан, инсон салоҳиятини ошириш, ринчи навбатда, фуқаролар ҳуқуқларини ҳимоя олиш ва соғломлаштириш мавсумига Бир ҳафтадан бери Зоминнинг сўлим жойида лар жуда ёқди. Кўплаб танишлар, дўстлар
мамлакатимизнинг жадал ривожланаётган қилиш бўйича МДҲда етакчи давлатга айланди, тайёргарлик кўриш ва уни ўтказиш чора- болаларимиз мароқли ҳордиқ чиқармоқда. орттирдим. Китоб ўқиш жону дилим. Шарқи-
иқтисодиёти эҳтиёжларидан келиб чиққан деб ҳисоблайди. тадбирлари белгилаб олинди. Ҳамма шароитлар муҳайё. Болаларнинг кай- роқ сув бўйида, қалин арчазору дарахтлар
ҳолда, юқори малакали кадрлар тайёрлаш со- фияти аъло, мириқиб ўйнамоқда. соясида китоб ўқишнинг ўз гашти бор экан.
ҳасида ҳамкорлик қилишга тайёрлигини бил- Нагоя университетининг Осиё ҳуқуқий алма- Ижтимоий ҳимояга муҳтож, кам таъминлан- Ҳар куни турли-туман кўнгилочар тадбирлар
дирди. шинув маркази (CALE) профессори А.Исматов ган, боқувчисини йўқотган оилалар фарзанд- Оромгоҳда ҳар куни турли танловлар, қи- ўтказилади. Шулардан вақт топиб, албатта,
Стокгольм конференцияси дунёда экологик та- ларига алоҳида эътибор қаратилмоқда. Улар- зиқарли учрашувлар, интеллектуал ўйин- китоб ўқийман.
Япония Парламенти қуйи палатаси депута- мойилларни конституциялаштиришнинг бош- га касаба уюшмалари томонидан имтиёзли лар, маданий-маърифий тадбирлар, спорт
ти, парламентнинг Ўзбекистон билан “Дўстлик ланиши бўлганини қайд этди. Ўзбекистон иқлим йўлланмалар берилмоқда. — Мен Тахтакўпир туманидаги 6-мактаб-
лигаси” ижроия қўмитаси раҳбари К.Сузуки ҳам ўзгариши ва атроф-муҳит деградациясига қарши нинг 8-синфида ўқийман, — дейди Тўмарис
Ўзбекистондаги конституциявий ислоҳотларни курашда, айниқса, Орол денгизи инқирози шарои- — Жорий йил вилоятдаги шаҳар ташқа- Рейимқулова. — Ота-онамдан узоқлашганим
қўллаб-қувватлашини билдирди. Унинг таъкид- тида фаол иштирок этади. Бу нафақат Марказий рисидаги 10 та оромгоҳда 4 минг, таълим сабабми, аввалига озгина бўлса ҳам уй соғин-
лашича, конституциявий ислоҳотлар Ўзбекис- Осиё минтақаси, балки бутун дунёнинг барқарор муассасаларида ташкил этилган 184 та соғ- чи бор эди. Бизни Жиззах темир йўл вокзали-
тонда кенг кўламли сиёсий ва иқтисодий ўзга- ривожланиши учун катта аҳамиятга эга. ломлаштириш майдончасида эса 15 мингдан да жуда катта хурсандлик билан кутиб олиш-
ришларни мустаҳкамлаш ва ортга қайтмас тус зиёд болани соғломлаштириш режалашти- ди. Уй соғинчи бир зумда тарқалди. Зоминнинг
олиши йўлида ўз вақтида қўйилган қадамдир. Шу нуқтаи назардан, Асосий қонунга эколо- рилган, — дейди Ўзбекистон касаба уюшма- табиати мени мафтун этди. Оромгоҳ ёқди.
Мамлакатимиз Асосий қонунини ўзгартиришда гик ҳуқуқларни ҳимоя қилиш бўйича қоидаларни лари федерацияси Жиззах вилояти кенгаши Ҳар бир кунимиз жуда мароқли ва мазмунли
ҳар бир фуқаронинг шахсан иштирок этиши учун киритиш билан боғлиқ конституциявий ўзгариш- бўлим мудири Ш.Баҳриддинов. — Шу кунгача ўтмоқда. Тенгдошларим билан турли спорт
кенг жамоатчиликни жалб этиш, умумхалқ муҳо- лар қулай атроф-муҳитга бўлган ҳуқуқ, экологик 10 та стационар оромгоҳда 2047 нафар ҳам- ўйинлари ўйнаймиз, ҳовузда сузамиз, фан тў-
камаси ва референдум ўтказиш ташаббуси кўри- қонунлар бузилганлиги учун компенсация ва да мактаблар ҳузуридаги 184 та соғломлаш- гаракларига қатнаймиз. Шундай гўзал табиат
лаётганини юқори баҳолади. ишончли маълумотлардан фойдаланиш ҳуқу- тириш майдончасида 10 минг нафардан зиёд қўйнида дам олаётганимдан хурсандман. Бу
қини ўз ичига олади. Шу билан бирга, профес- бола дам олиб, ўз уйларига қайтди. ердан қайтгач, олган таассуротларим ҳақида
Сафар давомида миллий амалиёт билан та- сор экологик муаммоларнинг олдини олиш, ҳал мақола ёзмоқчиман.
ништириш, мавжуд муаммоларнинг самарали этишда шахс ва жамият масъулиятини ошириш Жиззах вилоятининг сўлим оромгоҳларига
ечимларини ишлаб чиқиш мақсадида Токио шаҳ- муҳимлигини таъкидлади. ҳар йили қорақалпоғистонлик кам таъмин- Хулоса қилиб айтганда, вилоятда Ўзбе-
рида “Конституциявий ислоҳотлар — барқа- ланган, ижтимоий ҳимояга муҳтож оилалар кистон касаба уюшмалари федерацияси кў-
рор ривожланишни таъминлаш, инсон ва Умуман олганда, тадбир иштирокчиларига фарзандлари жалб қилинади. Айни пайтда магида “Биз бир элмиз, бир халқмиз, Янги
жамиятнинг интеллектуал салоҳиятини мус- кўра, бўлажак ислоҳотларни муҳокама қилиш- Қорақалпоғистоннинг Тахтакўпир ва Беруний Ўзбекистон бунёдкорларимиз!” шиори остида
таҳкамлаш асоси” мавзусида халқаро давра нинг бундай формати Япония томонига Конс- туманларидан 185 бола Зомин туманидаги қорақалпоғистонлик болажонларнинг Жиззах-
суҳбати ташкил этилди. титуциявий қонун лойиҳасининг моҳияти ва “Энержи” ва “Зомин” болалар оромгоҳларида даги оромгоҳлардаги ёзги таътили, дарҳақи-
мазмуни билан яқиндан танишиш имконини мароқли ҳордиқ чиқармоқда. қат, мароқли, мазмунли ва таассуротларга бой
Мақсад — турли мамлакатларда конститу- берди. Ўзбекистоннинг Японияга вакиллик де- ўтмоқда.
циявий ривожланиш моделларини шаклланти- легациясини юборгани ҳукуматнинг очиқ сиё- — Поезддан тушишимиз билан биз-
риш жиҳатларини муҳокама қилиш, Ўзбекис- сат олиб бориш ва трансформация жараёнини ни тантанали кутиб олишди, — дейди Фарҳод НЕЪМАТОВ,
тонда амалга оширилаётган ислоҳотларнинг давом эттиришга содиқлигини яна бир бор тас- қорақалпоғистонлик тарбиячи Равшан “Янги Ўзбекистон” мухбири
асосий натижаларини тақдим этиш, Ўзбекистон диқлайди.
Республикасининг Конституциясига ўзгартиш ва
қўшимчалар киритиш тўғрисидаги Конституция- Учрашувларда Японияда таҳсил олаётган ўз-
вий қонун лойиҳасини янада такомиллаштириш бекистонлик талабалар ҳам фаол иштирок этди
ва улар томонидан мамлакатимиздаги конститу-
циявий ислоҳотлар қўллаб-қувватланди.
6 2022 йил 30 июль, 154-сон
Ёднома Мозий — ҳақиқат тарозиси
БА²ОР, КЕТМА Улуғ аждодимиз, аллома, имом Абу
МЕНИНГ БО¡ИМДАН Мансур Мотуридий ҳақида, у зотнинг
салоҳияти, ақида, фиқҳ, тафсир илмига
Алиқул ХОНИМҚУЛОВ, қўшган улкан ҳиссаси тўғрисида хос
давраларда, анжуманларда кўп ва
Ўзбекистонда хизмат кўрсатган журналист, ўқиганимда томоғим ачийверади. Кўзу хўб эшитганмиз. Не ажабки, Ҳазрат
Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси аъзоси киприкларим оралиғида бир балолар бил- илгари сурган таълимот, ҳаётий-диний
қиллаб-билқиллаб қўяверади. Шоирнинг тутум, фалсафа бугун ҳам ўз кучини, ўз
зўрлигини мен шу нуқталарда кўраман. Бу долзарблигини йўқотган эмас.
Адабиётимизда ўзига хос ижодий мактаб яратган оташин нуқталар энтикканим, шодланганим, кўз Зеро, турли мафкуралар зимдан
ижодкор, Ўзбекистон халқ шоири Тўра Сулаймоннинг Ватанга ёшларим десам, илтимос, лаб бурманг. курашаётган, ҳар хил фирқалар
муҳаббат ва садоқат, миллий қадриятларимиздан ғурурланиш ва Ўтинаман, оғзингиз зийида совуқ илжайиш кўпайган ҳозирги даврда миллатни,
ифтихор туйғулари сингдирилган асарларини халқимиз, адабиёт зоҳир бўлмасин. айниқса, ёшларни тарбиялашда,
уларнинг маънавиятини ўстиришда,
нотўғри йўллардан қайтаришда имом
Мотуридийнинг улуғвор ғоялари,
ўгитлари ўта муҳим аҳамиятга
эга. Шунинг учун ҳам давлатимиз
раҳбари маънавиятга, маърифатга
оид суҳбатларда улуғ аждодларимиз
таълимотини кенг ёйишга, уларнинг
ҳаёти ва фаолияти ҳақида бадиий
асарлар, фильмлар яратишга даъват
қилиб келади.
ихлосмандлари севиб мутолаа қилади. Шоир асарларининг Бахмалнинг Алдашман қишлоғида туғи- “ИМОМ МОТУРИДИЙ” —
маънавиятимизни юксалтириш, ёш авлод тарбиясидаги ўрни либ, Мирзачўлда февраль адоғида кўксига БИЗ КУТГАН АСАР
ва аҳамиятини ҳисобга олиб, шунингдек, адибнинг бой ижодий чучмомалар тақиб, сурув ортидан юрган
меросини чуқур ўрганиш, тарғиб қилиш ҳамда унинг номини шоир ҳаётда гашт қилиб яшади. Аввал чў-
абадийлаштириш мақсадида жорий йил 9 июнь куни Вазирлар понга чўлиқ бўлди. Кейин ўзи сурув ортидан
Маҳкамасининг “Ўзбекистон халқ шоири Тўра Сулаймон уй- қадам ташлаб, янги туғилган қўзичоқларни
музейини ташкил этиш тўғрисида”ги қарори қабул қилинди. эски чопонининг бағрида қуритиб умргуза-
ронлик қилди. Онаси тикиб берган латта
халтада бир тўғрам нон ва шеърлар машқ
қиладиган дафтар бўларди. У ётиб ёзарди,
Қарорда, уй-музей ҳовлисида шоирнинг тамом бўлаётганини айтганимда ундан у қўйлар ортидан югуриб ёзарди. У туяқо- Чунки буюклар ибратини халқ орасида кенг тарғиб рангга бўяб ташламайди. Уларнинг, аввало, илм эгала-
ҳайкалини ўрнатиш, уй-музей биносини шундай жавобни эшитдим: “Ҳой мусул- рин соясида шеър битишнинг ҳавосини этишда, қалбларга сингдиришда адабиётнинг ўрни кат- ри эканлигини доимо назарда тутади. Илм эгалари эса,
реконструкция қилиш, қўшимча бинолар моннинг боласи, хўжалик тинч деяпман-ку! олганди. тадир. Шу нуқтаи назардан қараганда, яқинда Ўзбекистон табиийки, қатор инсоний фазилатлардан холи бўлмайди.
қуриш ва атрофини ободонлаштириш, 2022 Мана ҳозир аканинг кўчасидан ўтиб боряп- Ёзувчилар уюшмасида тақдимоти бўлиб ўтган, таниқли Масалан, Восиқ Лаълий ўз насабига бино қўйиш, ҳасадга
йил охирига қадар уни фойдаланишга топ- ман. Уйи ҳам, айвони ҳам, анорзору узумзо- Мирзачўл шамоллари зах ерларнинг адиб Луқмон Бўрихон қаламига мансуб “Имом Мотури- берилиш оқибатида болалик чоғларидан бери дўсти бўл-
шириш билан боғлиқ чора-тадбирлар на- ри ҳам соғ-омон турибди...” захини қуритарди. Шамоллар Тўра Сулай- дий” романи худди шундай эзгу ниятда битилган, давр ган инсоннинг рақибига айланса-да, уни тез-тез виждон
зарда тутилган. монни қорайтириб юборди. У шу заминга, талабига мос, биз кўпдан бери кутган асар бўлди, деб бе- безовта қилиб туради. Жумладан, ҳоким имом Абу Ман-
Ўзбек ушлаб кўрмаса ишонмайди, деган шу баланд-паст барханларга кўнгил қўйди. малол айтишимиз мумкин. сурни жазолаш учун кетганини эшитиб изтиробга тушади,
Шу ўринда таъкидлаш лозимки, юрти- гап бор. Гўшакни Тўра акага бердим. Бир Мотуридийнинг ўлдирилишини асло хоҳламайди. Кўнгли-
мизда Президентимиз раҳбарлигида ада- гапни айтайми, Тўра аканинг юзи серажин Янги узилган қовунлардек бўлиб бирин- Романда сомонийлар замонасига хос тарихий воқеа- да тавба-тазарруга, соғинчга ўхшаш эзгу ўйлар чарх ура-
биётга, адабиёт орқали маънавиятга катта одам эди. Хўжалик раҳбари билан беш да- кетин шеърий китоблари одамлар қўлига лар, жараёнлар қатида Ҳазрати имом сиймоси яққол на- ди. Муҳаммад билан баҳслашиш учун унинг уйига борган
эътибор қаратилмоқда. Чекка ҳудудларда қиқа гурунг қилгач, юзидаги ажинлари бало- етиб бора бошлади. Мактаб ўқитувчиси моён бўлади. Ўзбекистон Қаҳрамони, йирик адабиётшунос Восиқнинг кечинмасини ёзувчи қуйидагича ифодалайди:
яшаб ўтган, бугун ижод қилаётган шоир дек ёзилди. Кулди, кейин ўзини ростмана бўлмиш Тўра Сулаймоннинг довруғи қиш- олим Иброҳим Ғафуров китоб сўз бошисида таъкидлага-
ҳамда ёзувчилар меросини ўрганиш, ки- бўш қўйди. Қулинг ўргилсин кайфият Тўра лоқни ҳатлаб туманга ёйилди. Унинг номи нидек, ёзувчи Луқмон Бўрихон тарих саҳифаларида етиб “Восиқ ва Муҳаммад қучоқ очиб кўришдилар. Восиқ
тобларини чоп этиш, шу орқали ёшлари- аканинг кўнгил дарвозасини тақиллатмас- туманни айланиб ўтиб вилоятни, кейин- келган маълумотларни мисқоллаб йиғиб, ўрганиб, таҳлил дўстини бағрига босаркан, унинг озиб-тўзиб, бир ту-
мизда мутолаа маданиятини юксалтириш дан кириб келди-ю, шоирни бағрига олиб чалик эса юртни забт этди. Тошкентдаги ва талқин қилиб, буюк илоҳиётшунос олимнинг ҳаётий, тамгина бўлиб қолганини пайқади. Ўкинчми, меҳрми,
энг муҳим масалага айланмоқда. Сирдарё қўя қолди. Тўра ака яйради. Тўра ака яш- нашриётларда, турли уюшмаларда савлат инсоний қиёфасини бадиий тарзда ёритишга эришган. шафқатми кўнглидан лип этиб ўтди”.
вилоятининг чекка бир қишлоғида яшаб, нади. Кимдир хўрозқандини тортиб олган ва тўкиб ўтираркан, танишу хешлари энди Роман мароқ билан ўқилади. Ўқувчини беҳад завқ-шавққа
ижод қилган оташин шоир Тўра Сулаймон яна қайтариб берган бола янглиғ ака ўзида уни ўрнидан туриб кутиб оладиган бўлди. кўмади. Ҳатто соҳа мутахассисларини ҳам баъзан зерик- Шу парчада ҳам биз ҳасад гирдобида сарсон юрган
уй-музейини ташкил этишга ҳукумат миқё- йўқ шодумон эди. Буни қарангки, айнан ўша кезлари қиш- тириб қўядиган илмий, ақидавий баҳс-мунозаралар ҳам виждоннинг ғира-шира шарпасини илғаймиз.
сида эътибор қаратилгани ҳам юқоридаги лоқда турли-туман паст-баланд гаплар қизиқарли, ҳаяжонли ифода этилган. Энг муҳими, китобхон
фикримиз исботидир. Гап кўп. Сўз кўп. Воқеалар бисёр. Га- тарқалди. “Тўра Сулаймон Тошкентга ке- “Имом Мотуридий”ни ўқиб шунчаки қизиқарли, ҳаяжонли Романдаги Холид Халаж образи ҳам ўзига хос. У та-
пираман, десанг сира уларнинг адоғи кў- тармиш. Пойтахтдан унга уй ажратилибди. воқеалар занжирига ошуфта бўлиб қолмайди, балки қай- биатан мард, жасур жангчи. Салтанатга, динга садоқати
Қуйида журналист ва адиб Алиқул Хо- ринмайди. Тўра ака нимадир бўлди-ю, Катта шоир биз билан девор-дармиён бў- сидир маънода илмга ҳам эришади. Баҳс-мунозараларда бисёр. Лекин у очиқ душман билан майдонда савашишга
нимқуловнинг Тўра Сулаймон ҳақидаги хо- “Сирдарё ҳақиқати” газетасига ишга кириб либ яшармиди?” кўтарилаётган масалаларнинг ҳақиқатини, ақида бобидаги ўрганган, холос. Тақдир тақозосига кўра, Самарқандга му-
тиралари билан танишасиз. қолди. Зўр шоирлигинг, таниқли ижод- устувор йўналишларни ўрганиб олади. ваққат ҳоким бўлгач, олимлар ўртасидаги зиддиятларга,
корлигинг таҳририятдаги режа олдида уч Бир балоси бўлмаса, шудгорда қуйруқ на фитналарга дуч келади. Ҳамма аҳли илмни ҳам зиёли,
*** пул эканлигини кошки бу одам билса! У қилур, деган нақл бор. Аммо бу сафар ушбу Бироз кенгроқ таърифлайдиган бўлсак, роман бадиий тақводор деб билгани учун осонгина алданади, қарама-
Нонни санчқида олиб ермиш... Миш- асабийлашар, ручкани тескари тишлаб нақлнинг асл маъноси ҳам сариқ чақага ар- асар бўлишига қарамасдан, уни ўқиган китобхон ислом қаршиликлар гирдобида қолади. Сири фош бўлган Шо-
мишнинг бўйи-басти бўлмайди, миллатию қош-қовоқ уяр, ён-атроф билан мулоқотни зимайдиган бўлиб қолди. Тўра ака қишлоқ- динининг соф ақидасидан ўзига хос таълим олади. Аҳли мийни қатл қилган лаҳзадаги унинг руҳий ҳолатини ёзувчи
жинси бўлмайди. У айтилади. У эшитила- деярли тўхтатиб ташларди. Ўша йиллари ни “жоним” дея бағрига босгандек бўлди. суннат вал жамоат мазҳабининг эътиқодий масалалари чиройли, сермазмун ифодалайди:
ди. У тарқалади. Миш-миш тарқатувчи гашт мен газетада адабий котиб эдим. Одамларни эса “менинг бор-йўғим сизлар- Абу Мансур Мотуридий номидан романдаги диалогларга
қилади, роҳат қилади. Бўйи бир баравар ку”, дея қабатига чорлади. Анор кўчатла- моҳирлик билан сингдириб юборилган. Фикримча, айнан “Холид Халаж худди хумори босилган майхўрдай эн-
ўсиб, танаси салкам тўрт эн кенгаяди. У — Алиқулжон, Махсум аканинг ошини еб ри ўтқазди, узум новдалари барг чиқариб, мана шу асарнинг энг асосий жиҳатидир. Чунки Пай- тикиб, сузилиб турарди. У қози томонидан жўнгина
миш-мишга зўр беради. Кўзлаган кимсани шунақа маза қилдимки, ўлган одам тири- новдалар қуёшга талпина бошлади. Олмаю ғамбаримиз алайҳиссалом ва у зотнинг саҳобаларидан алдангани, оёғи сингани, аҳли пешво тилини тополмай
йиқитмоқчи бўлади. Ўша одамнинг шаъни- либ кетади-ёв, деб ўйладим. Сизам эркак, шафтолилари ўғил-қизларининг лаблари- нақл қилинган ва ота-боболаримиз амал қилиб келган хотинига куни қолгани, ҳамма-ҳаммаси учун гўё қасос
ни, номусини товон остига олиб эзғилашни бизам эркак. Шу ўн беш кунлик лаънати ни ширадан қорайтириб юборди. У бўлди, эътиқод масалаларини билиш бугунги кунда ҳар қачонги- олган эди”.
бирам яхши кўрадики, бирам яхши кўради... “строк”нинг сал кифтини келтиринг. Қулинг бу бўлди, Тўра ака қишлоқдан жилмади. дан ҳам муҳим ва долзарбдир. Зеро, мана шу қадимий
Юқоридаги миш-мишлар тарқалган кун- ўргилсин ош мана биздан. Кўнглингиз суй- Этагини силтаб пойтахтга интилмади. Бу асосий эътиқодни, яъни аҳли суннат вал жамоат мазҳа- Сомонийлар ҳукмронлиги даврида илм-фан, маданият,
ларнинг бирида Тўра ака хонамга кириб ган одамни қабатингизга олиб ўтаверасиз. яхшими ёки ёмон? Буни фақат унинг ўзи би- бининг эътиқодий масалаларини билмаганлар адашиб, адабиёт ва санъат гуллаб-яшнагани тарихий асарлардан
келди. “Сиз ҳам эшитдингизми?” Мен ку- ларди. Қоронғу уйдаги нишонга беҳуда тош турли бузуқ ниятдаги янги чиққан ақидапараст фирқалар- маълум. Луқмон Бўрихоннинг “Имом Мотуридий” романи-
ламан. Кўнглига тегмасин, дея кафтим би- Мен қурғур кўнмайман, денг. Қовоғимни отишнинг не кераги бор?! га эргашиб кетиши натижасида муқаддас ислом динимиз да жонлантирилган амир Аҳмад Сомоний образи ҳам ёр-
лан оғзимни ёпиб илжаяман. Аканинг бир уйиб, оғзида толқон бор одамдек жим ўти- бузиб кўрсатилаётгани, бундай адашган ёшлар эса дунё қин бўёқларда ўқувчига тақдим этилган. Мазкур шахснинг
қоши баланд, бир қоши паст бўлиб кетади. раман. Гапига-гап қўшмайман... Биз юқорида Тўра ака ўзининг юби- ҳамжамиятига катта ташвиш келтириб чиқараётгани бу- илмга, эътиқод масалаларига ғоят эътиборли эканлиги
“Эй ака, бу иғвогарлар нималар демайди. лейлари яқинлашганида хавотир аралаш гун барчага маълум. Бир йирик халқаро конференцияда таъсирчан, жонли лавҳаларда ўз аксини топган. Дарвешо-
Уларнинг гапига қулоқ тутаверсангиз, нақд Бу шеърмикан? Бу қўшиқмикан? Эҳти- андак чўчиш билан яшаганини қистириб таъкидланганидек, бунинг давоси — буюк бобокалонимиз на либосда ҳазрат Мотуридий зиёратига бориши, сарой-
жинни бўлиб қоласиз. Қўйинг, бошқа гап- мол, юрак ноласидир? Балки, дарддир? ўтиб эдик. Унинг ҳар бир юбилейи яқин- Абу Мансур Мотуридий ҳазратлари кўрсатиб берган йўл- да ғоят жиддият билан олимлар баҳсини ташкил этиши,
лардан гаплашайлик. Дунёда мавзу қуриб Балки, “Одамлар, сизлар ҳам тушунинглар лашганда Тошкентга юмалоқ хатлар ғирил- дан юрмоқ ва ул зотнинг таълимотига амал қилмоқдир. динга, илмга муносабати шулар жумласидан. Аҳмад Со-
кетибдими?..” ахир!” деган нидодир. Умуман, Тўра Су- лаб қоларди. Аста-аста у киши бу баланд- моний образи орқали ўтмишда барча ҳукмдорлар ҳам зо-
Тўра аканинг чиройи очилмайди. Нега- лаймоннинг шеъри ундоқ эди, бундоқ эди, паст гапларга ҳам кўникиб борди. Уни Асарнинг тағин бир эътиборли жиҳати шундаки, гар- лим, жоҳил бўлмаганига, улар орасида адолатни, эътиқод
ки, юзига тундлик расм чизиб кетади. Бош деб ёзишни мақсад қилиб қўйганим йўқ. кўпинча мукофотларга, унвонларга тақдим чанд у мақтовга лойиқ улуғ зот ҳақида бўлса-да, муаллиф софлигини, халқ манфаатини жидду жаҳд билан ҳимоя
бармоғи ва шаҳодат бармоғи ила аввал оғ- Бунинг мен уддасидан ҳам чиқа олмайман. қилишарди. Тўра ака эса буларни ҳатто қаҳрамонини кўр-кўрона, баландпарвоз сатрлар тизмаси қилганлари ҳам кўплигига яна бир карра гувоҳ бўламиз.
зини, сўнг эса қошларини обдан силаб-сий- Унинг юқорида келтирилган сатрларини хаёлига ҳам келтирмасди. Хайриятки, ви- билан мадҳ этишдан қочади. Унинг дарвешона қиёфаси
палагач, дейди: “Нега улар шунақанги паст лоятда виждонли одамлар талайгина. Асл ва феъл-атворини, худди шу содда, оддий сурат остига Албатта, мен бир оддий ўқувчи сифатида роман муто-
бўлишади-я. Нега уларнинг онаси номард шеъриятни уққанлар анчагина. Ва ниҳоят улкан қалб, улкан билим, мустаҳкам эътиқод жо бўлга- лааси жараёнида ўзим илғаган жиҳатларга бироз тўхта-
қилиб туққан-а?” устозга Ўзбекистон халқ шоири унвони бе- нини самимий сатрларда маҳорат билан ифодалайди. либ ўтдим, холос. Унинг бадиий хусусиятларини, ёзувчи-
...Тўра ака туғилган кунлардан қўрқарди. рилди. У кишининг севгиси ҳам бошқача: хаёлотида жонланган нинг маҳоратини кенг ва чуқур таҳлил қилиш, таърифлаш
Ўзининг юбилейларидан юраги безиллар- пок, ҳур, гўзал сиймога кўнгил қўяди. Бу ерда адиб та- адабиётшунослик мутахассисларига ҳавола. Лекин фур-
ди. “Чўғни ана босаман, мана босаман, Сирдарёда тўй бўлиб кетди. Байрам саввуф унсурларини яхши билиши, улардан унумли фой- сатдан фойдаланиб, мазкур асарнинг энг муҳим хислати-
дегандек таҳлика билан кун ўтказарди. Ана бўлиб кетди. Вилоят ҳокимияти аканинг далангани кўриниб турибди. Асарда имом Абу Мансур ни тилга олиб ўтишни истардим. Луқмон Бўрихон алло-
шундай кунларда таниш-билишларининг, юбилейини ўтказишга бош-қош бўлди. Мир- Мотуридийнинг баҳс-мунозараларга сабаб масалалар- ма Абу Мансур Мотуридий ҳаёти ва ижоди ҳақида қалам
яқинларининг оғзига тикилиб гап кутарди. зачўлдан олдин Бахмалдаги тантаналарни нинг моҳиятини чуқур англаши, билимдонлиги, закийли- тебратар экан, у зотнинг фаолиятидаги бугунги кунда ҳам
Яна нима иғво тарқалди, деган ўйда юраги ҳам қистириб ўтсак, нур устига нур бўла- ги ишонарли, теран ифодаланган. Шунингдек, у зотнинг ўз долзарблигини, аҳамиятини йўқотмаган қирраларини
зирқираб турарди. ди. Шоирга халқ эҳтироми сифатида ўша мардлик, ҳозиржавоблик, олижаноблик каби инсоний бўрттириб кўрсатади. Ҳазрат имомнинг эътиқодда со-
Бир куни бундай бўлди. Тўра ака билан даврнинг энг зўр автомобили ҳадя этилди. хусусиятлари ҳам сатрлар аро яққол кўринади. Умуман, битлиги, ислом ақидасининг жасур муҳофизи эканлиги,
бирга ишлардик. Хонадаги телефон жи- Гулистондаги юбилейида эса Ўзбекистон- Луқмон Бўрихон қаламига мансуб мазкур романда деярли диний бағрикенглиги, илмга интилиши, илмгина дунёни
ринглади. Гўшакнинг нариги томонидаги нинг манаман деган ҳофизлари Тўра Су- барча образлар, персонажлар пухта ишланган. Муаллиф, қутқаради, деб билиши шулар жумласидан. Холид Халаж
одам ваҳима қилар, бақириб-чақирарди. лаймоннинг қўлларидан тутиб гўзал алёр- гарчанд салбий йўсиндаги образлар бўлишига қарамай, маҳкум Шомийни қатл қилгач, Ҳазратнинг изтироб билан
Тўра аканинг кўзларида қўрқув пайдо бўл- лар айтишди. Восиқ Лаълий, Идрис Шомий каби образларни қоп-қора айтган қуйидаги сўзлари гўё бугуннинг ҳам шиори каби
ди. Қопонғич ит қувган соқов ҳолига тушди. жаранглайди:
Қанча зўрламайлик, кўзини бир нуқтадан Суҳбат-хотирамиз адоғига етмоқда. Тўра
узмай, тош бўлиб қотиб қолганди. “Бундай Сулаймонга аталган гап бўлмаса-да, бир “— Қилич иши?! Ул саваш майдонида эмасму? Ахир
эмас-да энди, устоз! Гап демайсиз, сўз де- нарсани тилга олгим келаверади. Бу одам Идрис Шомий бу ён тиғ ўқталиб келмади. Анинг яроғи
майсиз”. ўзбекнинг эрка шоири эканини барчангиз фикр эди, ғоя эди. Фикрни фикр ила, ғояни ғоя ила даф
Тўра ака ўрнидан турди. “Қишлоқдаги яхши билардингиз. Унинг шеърлари катта этмоқ, буни аҳли илм, аҳли қалам бажармоқ лозим эди”.
уйимга ўт кетибди. Ҳозиргина шуни ай- адабиётга дахлдор эканини яхши илғар-
тишди. Мол-дунём йўғу, барибир бошпа- дингиз. Аммо, лекин, бироқ... қанчадан- Бугун мамлакатимизда олиб борилаётган оқилона,
нам-да у”. қанча иғволар, қанчадан-қанча иддаолар, одилона сиёсатнинг туб моҳиятида юртимизни барча со-
қанчадан-қанча фисқу фужурлар бу танти ҳаларда равнақ топтириш, халқ фаровонлиги, Ватанимиз
шоирнинг умрини қисқартирганини билар- шону шуҳратини дунёга ёйишдек эзгу ғоялар ётибди. Бу-
мидингиз? нинг учун миллатни, айниқса, ёшларни юксак маънавият,
маърифат руҳида тарбиялаш лозим саналади. Шунинг
— Битта гап айтайми? Назаримда, сиз- учун ҳам Президентимиз томонидан илмга, таълимга,
га душманингиз қўнғироқ қиляпти-ёв, мана адабиёт ва санъатга бемисл даражада эътибор қаратил-
кўрасиз. Ичи қора одам қўнғироқ қиляпти, Бу дунё ўткинчи. Фақат асл нарсаларгина сақланиб қолади. Темирларда, қояларда, китоб- ган. Чунки мазкур соҳаларгина таълим-тарбия, руҳий юк-
сизни кўролмайдиган кимсалар юрагингиз ларда, одамларнинг қалбию хотираларида улар узоқ йиллар умргузаронлик қилади. салиш борасидаги энг муҳим омиллар сирасига киради.
қувватини суғуриб олмоқчи. Илтимос, жо- Ўлмасликка ишора — ўланга ошиқлигим, Шу нуқтаи назардан олиб қараганда, ёзувчи Луқмон
йингизга ўтиринг. Ҳозир мен Турғун Аҳме- Саодатга ишора — замонга ошиқлигим, Бўрихоннинг “Имом Мотуридий” романи биз юқорида тил-
дов хўжалигига телефон қиламан. Ҳаммаси Теранликка ишора — уммонга ошиқлигим, га олган эзгу мақсадларга хизмат қилишига ишонамиз.
ёлғонлиги аён бўлади-қолади, ташвишлан- Гўзалликка ишора — бўстонга ошиқлигим, Янги Ўзбекистоннинг янгича дунёқарашига, янгича мав-
манг. Баҳор, кетма менинг боғимдан. қеига мос шундай гўзал, сермазмун асарлар кўпаяверсин.
Телефон қилдим. Аммо айтиб қўяй: ўзим Масъудхон ИСМОИЛОВ,
ҳам хавотир қучоғию довдираш исканжаси- Ўзбекистон халқаро
да эдим. Хайрият, хайрият ва яна бир бор Буюклар сўзини ишлатиш ҳар доим одамни иккилантиради. Истиҳола пайдо қилади.
хайрият! Хўжалик раиси аввал гап нимада- Жимгина турайлик-да, устознинг бир-биридан гўзал шеърларини ёдга олайлик. Ана шунда ислом академияси доценти,
лигини тушунмади. Ва ниҳоят, Тўра аканинг иккиланиш ҳам, истиҳола ҳам ном-нишонсиз қаергадир сингиб кетишини сезгандек, илға- тарих фанлари номзоди
гандек бўламиз.
“Янги Ўзбекистон” ва “Правда Востока” Бош муҳаррир: Таҳририятга келган қўлёзмалар тақриз қилинмайди ва Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Навбатчи муҳаррир: Шаҳзод Ғаффоров
газеталари таҳририяти” ДУК Салим ДОНИЁРОВ муаллифга қайтарилмайди. Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги Мусаҳҳиҳ: Умар Қодиров
Дизайнер: Хуршид Абдуллаев
МУАССИС: Газетанинг етказиб берилиши учун обунани расмийлаштирган томонидан 2020 йил 13 январда 1047-рақам билан рўйхатга олинган.
Ўзбекистон Республикаси ташкилот жавобгар. Нашр индекси — 236. Буюртма Г-764. Манзилимиз:
82285 нусхада босилди. 100029, Тошкент шаҳри,
Вазирлар Маҳкамаси Газета таҳририят компьютер марказида саҳифаланди. Матбуотчилар кўчаси, 32-уй
Газетанинг полиграфик жиҳатдан сифатли чоп этилишига Ҳажми — 3 табоқ. Офсет усулида босилган. Қоғоз бичими А2.
Баҳоси келишилган нархда. ЎзА якуни — 02:15 Топширилди — 03:15
“ШАРҚ” НМАК масъул.
Босмахона телефони: (71) 233-11-07 “ШАРҚ” нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси
босмахонасида чоп этилди.
Девонхона: (0-371) 233-70-98 Котибият: (0-371) 233-56-60 Эълонлар: (0-371) 233-57-15 E-mail: [email protected]
Босмахона манзили: Тошкент шаҳри, Буюк Турон кўчаси, 41-уй.
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
№ 154 (676), 2022 йил 30 июль, шанба Янги Ўзбекистон нашри кунги
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Янги Ўзбекистон 30.07.2022
- 1 - 6
Pages: