The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.

№ 108 (364), 2021 йил 29 май, шанба кунги Янги Ўзбекистон нашри

Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Published by media.yuz.uz, 2021-05-29 01:33:23

Янги Ўзбекистон 29.05.2021

№ 108 (364), 2021 йил 29 май, шанба кунги Янги Ўзбекистон нашри

Keywords: 29.05.2021,Янги Ўзбекистон,янги нашр,янгиликлар,кун янгилиги,бу,УЙ-ЖОЙЛАР,ОЛИЙ МАЖЛИСИ СЕНАТИНИ,ОНКОЛОГИЯ ВА ГЕМАТОЛОГИЯ

2020 йил 25 январдан чиқа бошлаган

Ижтимоий-сиёсий газета № 108 (364), 2021 йил 29 май, шанба

ªЗБЕКИСТОН ПРЕЗИДЕНТИ РОССИЯ СО¡ЛИ¯НИ СА¯ЛАШ
ВАЗИРИНИ ¯АБУЛ ¯ИЛДИ

Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев 28 май куни мамлакатимизда амалий ташриф билан бўлиб турган Россия Федерацияси
соғлиқни сақлаш вазири Михаил Мурашко бошчилигидаги делегацияни қабул қилди.

Ўзбекистон билан Россия ўртасида соғлиқни алоҳида таъкидлади. Пандемияга қарши кура- амалга ошириш масалалари муҳокама қилинди. университети филиали фаолиятини тез фурсат- амалга оширилаётган ислоҳотларни юксак
сақлаш соҳасидаги амалий ҳамкорликни янада шишда кўрсатилган кўмак, жумладан, аҳолини “Электрон соғлиқни сақлаш” тизимини жорий қи- да ташкил этиш, шунингдек, Россиянинг етакчи баҳолаб, Россия ўзбекистонлик шериклар би-
кенгайтириш масалалари кўриб чиқилди. эмлашда амалга оширилаётган самарали ҳам- лиш ва телемедицинани кенг ривожлантиришга клиникалари негизида врачлар алмашиш ва лан соғлиқни сақлаш соҳасидаги кенг кўламли
корлик учун миннатдорлик билдирилди. алоҳида эътибор қаратилди. уларнинг малакасини ошириш дастурларини тизимли ҳамкорликни ривожлантириш ҳамда
Давлатимиз раҳбари бугунги хавф-хатар- кенгайтириш юзасидан келишувга эришилди. тиббиётнинг турли соҳаларида замонавий би-
лар илғор халқаро тажриба асосида самарали Устувор йўналишларда, жумладан, онколо- Юқори малакали тиббиёт ходимларини тай- лимлар ва илғор тажриба билан бўлишишга
соғлиқни сақлаш тизимини ривожлантириш ва гия, гематология, вирусология, нефрология, ёрлаш борасидаги яқин шерикликни давом Соғлиқни сақлаш вазири Михаил Мурашко тайёр эканини таъкидлади.
замонавий технологияларни жорий этиш нақа- трансплантология, фармакология ва бошқа со- эттириш, жумладан, Тошкент шаҳрида Рос- мамлакатимизда аҳолига тиббий хизмат кўр-
дар муҳим эканини яна бир бор кўрсатганини ҳалардаги қўшма дастур ва аниқ лойиҳаларни сиянинг етакчи Н.И.Пирогов номидаги тиббиёт сатиш сифатини тубдан яхшилаш борасида ЎзА

УЙ-ЖОЙЛАРГА ХИЗМАТ КªРСАТИШ ªЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ
ТИЗИМИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ БªЙИЧА ОЛИЙ МАЖЛИСИ СЕНАТИНИНГ
ªН БЕШИНЧИ ЯЛПИ МАЖЛИСИ
ВАЗИФАЛАР БЕЛГИЛАНДИ
Тª¡РИСИДА АХБОРОТ
Президент Шавкат Мирзиёев раислигида 28 май куни кўп қаватли уй-жойлар барпо этиш ва уларга хизмат кўрсатиш тизимини
такомиллаштириш масалалари муҳокамаси юзасидан видеоселектор йиғилиши ўтказилди. 28 май куни Тошкент шаҳрида Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси
Сенатининг ўн бешинчи ялпи мажлиси бўлиб ўтди.
Мамлакатимизда шаҳар ва қишлоқларни янги- Ижтимоий реестрга кирган эҳтиёжманд оилалар- Шаҳарларимизда 15 мингта кўп қаватли уй мар-
лаш, аҳоли учун муносиб турмуш шароитлари яра- га уй-жойларни сақлашга мажбурий тўловлар учун казлашган иссиқлик тармоқларига уланган. Лекин Видеоконференцалоқа тарзида даги ҳисоботлари муҳокама қилинди.
тиш бўйича кенг кўламли ва манзилли ишлар амал- субсидия ажратилади. 2 минг километр қувурлар яроқсиз аҳволда бўлиб, ўтказилган мажлисда Ҳукумат аъзола- Таъкидланганидек, карантин тад-
га оширилмоқда. Сўнгги уч йилда умумий майдони тармоқдаги йўқотишлар ўртача 40 фоизни ташкил ри, вазирлик ва идоралар раҳбарлари
41 миллион квадрат метр бўлган 155 мингта хона- Ахборот технологиялари ва коммуникациялари- этмоқда. ҳамда оммавий ахборот воситалари бирлари муносабати билан респуб-
дон фойдаланишга топширилди. Кўп квартирали ни ривожлантириш вазирлигига шу йил 1 октябрдан вакиллари иштирок этди. ликамиз иқтисодиёти ўсиши 2020 йил
уй-жойлар сони 2 бараварга ошди. бошлаб мажбурий тўловларни биллинг тизимида Шу боис, йил якунига қадар 56 та қозонхона қу- якуни билан 2019 йилга нисбатан 1,6
амалга ошириш бўйича ягона электрон платфор- риш ва реконструкция қилиш, 205 километр тар- Ялпи мажлисни Ўзбекистон Респуб- фоизга секинлашиб, ЯИМ ҳажми 580,2
Янги уйлар, замонавий массивлар кўпайиши мани ишга тушириш вазифаси қўйилди. моқларни таъмирлаш орқали 2 мингдан зиёд кўп ликаси Олий Мажлиси Сенати Раиси триллион сўмни ташкил этган. 2021
билан уларга хизмат кўрсатишнинг долзарблиги қаватли уйларни марказий иссиқлик тармоғига Танзила Норбоева олиб борди. йилнинг I чорагида ЯИМ ўтган йилнинг
ортиб бормоқда. Бу бўйича ўтказилган сўровларда Янги қурилган 3 мингта кўп квартирали уйларга улаш чоралари белгиланди. шу даврига нисбатан 3 фоизга ўсган.
кўп қаватли уйларда яшовчи 35 фоиз аҳоли кўрса- хизмат кўрсатиш йўлга қўйилмагани кўрсатиб ўти- Олий Мажлис Сенатининг ўн бе-
тилаётган хизматлардан норози экани, 65 фоизи либ, улар учун бошқарув компаниялари ташкил қи- — Янги кўп қаватли уйларни яхлит массив шакли- шинчи ялпи мажлисида Ўзбекистон 2020 йилда инфляция даражаси
ширкатлар ишини амалда сезмаётганини айтган. лиш зарурлиги таъкидланди. да қуришдан мақсад — энергия ресурсларини, инф- Республикаси Вазирлар Маҳкамаси белгиланган 12,5-13,0 фоизли прог-
ратузилма харажатларини иқтисод қилиш. Лекин бу томонидан тақдим этилган Ўзбекистон ноз параметрларидан паст бўлиб, 11,1
Бунга сабаб — кўп ширкатларнинг ўзи молия- — Инсоннинг яшаш шароити яхши бўлмаса, ои- бўйича вазирликда ҳам, ҳудудларда ҳам ҳалигача Республикаси Давлат бюджетининг фоизни, 2021 йилнинг I-чорагида 10,9
вий оғир аҳволда. Яхши хизмат кўрсатиб, одамлар ласида тинчлик, ишида унумдорлик бўлмайди. Ме- ягона ёндашув йўқ, — деди Шавкат Мирзиёев. 2020 йил ва 2021 йилнинг биринчи чо- фоизни ташкил этган.
ишончини қозонолмаяпти. Имтиёзлар берилганига нинг энг катта ташвишим — лойиҳа сифатли эмас. раги якунлари бўйича ижроси тўғриси-
қарамай, кредитлар вақтида сўндирилмаяпти. Агар қурилишда коррупция омилларини йўқ қилиб, Турар жойларни замонавий иссиқлик таъминоти- Давоми 2-бетда
иқтисод нуқтаи назаридан халқнинг пули назорати- га ўтказиш, бунга хусусий секторни кенг жалб қи-
Шу билан бирга, уй-жой коммунал хизмат кўрса- ни кучайтирсак, натижа бошқача бўлади, — деди лиш муҳимлиги таъкидланди. МУНОСАБАТ
тиш соҳасида маблағларни самарасиз ишлатиш, давлатимиз раҳбари.
бюджет маблағларини талон-тарож қилиш ҳолатла- Бу йил 183 та янги уй-жой массивлари қурилмоқ- ОНКОЛОГИЯ ВА
ри жуда кўп. Жумладан, охирги 2 йилда соҳанинг Жорий йилда авария ҳолатидаги 212 та икки да. Уларга 185 километр ичимлик суви, 290 километр ГЕМАТОЛОГИЯ СО²АСИДАГИ
100 га яқин мансабдор шахслари коррупциявий қаватли уйларни реновация асосида янгидан қу- оқова тизими, 130 километр электр, 110 километр
жиноятлар содир этгани учун жавобгарликка тор- риш режалаштирилган. Шунингдек, жорий йилда табиий газ тармоқлари тортилади. Бунинг учун за- МУАММОЛАРГА
тилган. 456 та авария ҳолатидаги икки қаватли уйларни рур 415 миллиард сўм маблағнинг манбалари аниқ. МУНОСИБ ЕЧИМ
таъмирлаш ишлари якунига етказилади. Бундан
Йиғилишда кўп қаватли уйларга хизмат кўрса- ташқари, бу йил 2 минг 400 та, келгуси икки йил- Мутасаддиларга ушбу массивларни инфрату- Соғлиқни сақлаш тизимини замон талаблари даражасида
тишни яхшилаш ва уй-жой фондини янгилаш бора- да 4 минг 100 та кўп квартирали уйларни таъ- зилма билан сифатли таъминлаш юзасидан кўр- ислоҳ қилиш кун тартибидаги муҳим масалалардан. Ўн
сидаги устувор вазифалар муҳокама қилинди. мирлаш керак. сатмалар берилди. йиллар мобайнида тиббиёт соҳасида йиғилиб қолган қатор
муаммолар чуқур таҳлил қилиниб, уларни бартараф этиш
Вилоят марказлари, шунингдек, Нукус, Чирчиқ Шу мақсадда Уй-жой коммунал хизмат кўрса- Осиё тараққиёт банкининг 50 миллион доллар бўйича чора-тадбирлар амалиётга жорий этилмоқда.
ва Ангрен шаҳарларида айрим мавзеларни, тажри- тиш вазирлиги ҳузурида уйларни таъмирлашни кредити ҳисобидан аҳоли зич, уй-жойга талаб юқо-
ба тариқасида, малакали бошқарув-сервис компа- молиялаштириш бўйича махсус жамғарма таш- ри бўлган туманларда камида 3 мингта хонадонли Тан олиш керак, онкология ва гема- ҳолат юзасидан давлатимиз раҳбари
нияларига бериш зарурлиги таъкидланди. кил этилиши белгиланди. Унинг маблағлари тенг кўп қаватли уйлар қурилиши қайд этилди. тология соҳаси ўз ҳолига ташлаб қў- бир неча бор танқидий муносабат бил-
улушларда республика ва маҳаллий бюджет ҳисо- йилган эди. Натижада илғор тажриба- дирди. Соҳада ижобий ўзгаришлар
Ушбу компаниялар фаолиятини рейтинг асоси- бидан шакллантирилади. Жорий йилда шу тарз- Уй-жойнинг бошланғич бадали учун субсидия тў- лар амалиётга жорий этилмади. Зарур кузатилса-да, бироқ вазиятни янада
да баҳолаш жорий қилинади. Хизмат кўрсатиши да жами 220 миллиард сўм ажратилиши, қолган лаш тартибини соддалаштириш ҳамда муддатини дори-дармон ва жиҳозлар тақчиллиги яхшилаш учун комплекс, илмий ёнда-
яхши бўлганларига объект сони кўпайтириб бери- 100 миллиард сўмга аҳоли маблағлари жалб қили- қисқартириш бўйича кўрсатма берилди. юзага келди ва беморларнинг соғайиб шувга эҳтиёж бор эди.
лади. Барча бошқарув-сервис компанияларида 24 ниши қайд этилди. кетиш кўрсаткичи пасайиб кетди. Бу
соат ишлайдиган буюртма қабул қилиш марказлари Ҳудудларни обод қилиш, ижтимоий инфрату- Давоми 2-бетда
ташкил этилади. Шундай қилиб, кўп қаватли уйларни таъмирлаш зилмани ривожлантириш бўйича бажарилаётган
харажатларининг 30 фоизи мулкдорлар томони- ишларга ҳам тўхталиб ўтилди. Жорий йилда 7 минг
Яна бир муҳим масала — кўп ҳолларда, шир- дан, қолган 70 фоизи эса жамғарма маблағларидан 794 та қишлоқ ва маҳалладаги шароитларини ях-
катлардаги қарздорлик хизматлар нархидаги но- амалга оширилади. шилаш учун 18 триллион сўм маблағ йўналтирил-
мутаносиблик туфайли келиб чиқарди. Энди уй- ган. Бундан ташқари, аҳолини тоза ичимлик суви
жойларни сақлашнинг минимал хизматлари ва Вилоят ҳокимларига бу маблағлардан мақсадли билан таъминлаш, ички йўллар қуриш ва таъмир-
меъёрларини маҳаллий кенгашлар аҳоли билан фойдаланган ҳолда, реновация ва таъмирлаш иш- лашга яна 300 миллион доллар ажратилган.
келишган ҳолда тасдиқлайди. Бунда, ҳудудий ком- ларини самарали ташкил этиш бўйича топшириқ-
мунал хизмат бошқармаси тариф параметрларини лар берилди. Президентимиз бу борадаги ишлар ижросини
бандма-банд асослаб, қиладиган ишлари ва кўрса- танқид қилиб, мутасаддиларга қолоқликни барта-
тадиган хизматлари бўйича режаларини тақдимот Йиғилишда иссиқлик тизимини модерниза- раф этиш ва лойиҳаларни сифатли бажариш бўйи-
қилади. ция қилиш масалаларига ҳам алоҳида эътибор ча кўрсатмалар берди.
қаратилди.
ЎзА

2 2021 йил 29 май, 108-сон Сиёсат

ЎЗБЕКИСТОН ªЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ
РЕСПУБЛИКАСИ ОЛИЙ МАЖЛИСИ СЕНАТИНИНГ ªН БЕШИНЧИ
ВАЗИРЛАР МАҲКАМАСИДА
ЯЛПИ МАЖЛИСИ Тª¡РИСИДА АХБОРОТ

Бошланиши 1-бетда лари режага нисбатан 104,8 фоизга — бюджет маблағларидан фой- Ушбу Намунавий Низом асосида
ижро этилиб, 47,2 триллион сўмни таш- барча туман (шаҳар) ҳокимликлари
Давлат бюджети даромадлари 2020 кил этган. даланишда йўл қўйилаётган хато- томонидан ўзларининг туман (шаҳар)
йилда 132,9 триллион сўмни ташкил бўйича Низомни шакллантирган ҳол-
этиб, белгиланган 128,7 триллион сўм Шунингдек, ички аудит ва молиявий камчиликлар, уларнинг олдини олиш да тегишинча Халқ депутатлари туман
прогноз 103,3 фоизга ёки 4 192 мил- назорат хизматлари томонидан 2020 (шаҳар) Кенгашига тасдиқлаш вазифа-
лиард сўмга ошириб бажарилган ёки йил давомида 2726 та назорат тадбир- бўйича кўрилаётган чоралар каби си юклатилган.
2019 йилга нисбатан эса 20,8 триллион ларида жами 309,2 миллиард сўмлик
Ўзбекистон Республикасининг “Мах- қўйган масъулиятсиз раҳбарларнинг сўмга ўсган. молиявий хато ва камчиликлар аниқ- долзарб масалаларга ва уларнинг Бугунги кунга келиб, жами 159 та туман
сус иқтисодий зоналар тўғрисида”ги сусткашлиги танқид остига олинди ҳам- ланиб, шундан 1238 та 223,4 миллиард ва шаҳарларда тегишинча Халқ депутат-
қонуни ижроси доирасида амалга оши- да уларга нисбатан таъсирчан чоралар 2021 йилнинг I чорагида Давлат бюд- сўмлик текшириш ҳужжатлари қонуний ечимига қаратилди. лари туман (шаҳар) Кенгашлари томо-
рилаётган ишлар бўйича Ўзбекистон қўлланилиши белгиланди. жети даромадлари белгиланган 31,9 чора кўриш учун ҳуқуқни муҳофаза қи- нидан Намунавий Низом асосида бюд-
Республикаси Вазирлар Маҳкамаси триллион сўм прогнози амалда 33,9 лувчи органларга юборилган. Ўзбекистон Республикаси жет маблағларини жамоатчилик фикри
Раёсатининг навбатдаги мажлиси бўлиб Шунингдек, мажлисда махсус иқтисо- триллион сўмга ёки 2,0 триллион сўмга асосида шакллантирилган тадбирларга
ўтди. Унда вазирликлар, идоралар ва дий зоналар фаолияти самарадорлиги- (106 фоиз) ошириб бажарилган. Даро- Аниқланган молиявий хато ва кам- Президентининг жорий йил 13 апрел- йўналтириш тартибини тасдиқлаш бўйи-
Самарқанд вилояти ҳокимлиги раҳбар- ни янада ошириш, бу борада қабул қи- мадлар ўтган йилнинг мос даврига нис- чиликларнинг 34,3 миллиард сўми тик- ча қарорлар қабул қилдилар. Шунингдек,
ларининг ҳисоботи эшитилди. линган қарорлар ижросини таъминлаш, батан 5,4 триллион сўмга кўпайган. ланиши таъминланган ҳамда профи- даги “Бюджет жараёнида фуқаролар- 46 та туман ва шаҳарларда мазкур Ни-
шунингдек, ушбу зоналарга тўғридан- лактика тадбирлари натижасида 165,8 зомни тасдиқлаш бўйича қарор лойи-
Мажлисда жорий йилнинг 1 май ҳо- тўғри хорижий инвестицияларни кенг Маҳаллий бюджетлар 2020 йил да- миллиард сўмлик ноқонуний тўловлар нинг фаол иштирокини таъминлаш ҳаларини тегишинча Халқ депутатлари
латига кўра: жалб этиш, зона иштирокчиси мақоми- ромадлари 27 триллион 702,9 мил- тўланиши олди олинган. туман (шаҳар) Кенгашларига навбатдаги
ни олган лойиҳа ташаббускорларига лиард сўмни ёки аниқлаштирилган бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғ- сессияда кўриб чиқиш учун киритилган.
Ўзбекистон Республикаси Президен- янада қулай шароитлар яратиб бериш, прогнозга нисбатан 110,9 фоизни таш- Сенат ялпи мажлиси давомида ҳисо-
тининг тегишли қарорларига асосан, зоналарни муҳандислик-коммуникация кил қилган. ботларни кўриб чиқишда асосий эъти- рисида”ги ПҚ-5072-сонли қарорига Шунингдек, маҳаллий бюджетдан
республикада 23 та эркин иқтисодий ва инфратузилма объектлари билан бор: тасдиқланган умумий харажатларининг
зоналар ташкил этилгани ва уларда таъминлаш юзасидан қўшимча чора- 2021 йилнинг I чорагида маҳаллий мувофиқ, барча туман ва шаҳарлар 5 фоизи ва қўшимча даромадларининг
қиймати 2,6 млрд. доллар (шундан 824 тадбирлар амалга ошириш белгилаб бюджетларнинг даромадлар қисми — 2020 йилги ва 2021 йилнинг I чо- 30 фоизи миқдоридаги маблағлар жа-
млн. доллари тўғридан-тўғри инвес- олинди. прогнозга нисбатан 116 фоизга (1,1 рагида Давлат бюджети даромад ва ҳокимликлари томонидан жамоатчи- моатчилик фикри асосида шаклланти-
тиция) бўлган 458 та лойиҳа фойдала- триллион сўмга ортиқ) бажарилиб 7,9 харажатларининг ижроси, ажратилган рилган тадбирларни молиялаштиришга
нишга топширилгани, 36 116 та иш ўрни Бунда қуйидаги муҳим жиҳатларга триллион сўмни, харажатлар эса режа- маблағларнинг мақсадли сарфланиши лик фикри асосида шакллантирилган йўналтирилиш ва унинг мақсадли сарф-
ташкил этилгани таъкидланди; алоҳида эътибор қаратилди: га нисбатан 94,7 фоизга ижро этилиб, ҳолати; ланиши устидан Сенат томонидан дои-
10, 9 триллион сўмни ташкил этган. тадбирларга маблағларни йўналти- мий парламент назорати амалга ошири-
Инвестициялар ва ташқи савдо ва- манфаатдор вазирлик ва идоралар — солиқ ва божхона идорала- лиши қайд этилди.
зирлиги томонидан қиймати 2,8 млрд. билан биргаликда Ўзбекистон Респуб- Давлат бюджетининг 2020 йилдаги ри томонидан белгиланган давлат риш ҳамда ушбу маблағларни бошқа
доллар (шундан 1,2 млрд. доллари ликаси Президентининг 2021 йил 30 ап- харажатлари 100 фоизга таъминланиб, бюджети даромадлари прогнозининг Муҳокамалар сўнгида Олий Маж-
тўғридан-тўғри инвестиция) бўлган релдаги 5101-сон қарори билан тасдиқ- 144,1 триллион сўмни ёки ЯИМ га нис- бажарилишида солиқ ва божхона тў- мақсадларда сарфланишини олдини лис Сенатининг тегишли қарори қабул
446 та лойиҳа маъмурий кенгашларда ланган инфратузилма объектларининг батан 24,8 фоизни ташкил этган бўлса, ловлари бўйича ҳисобланган даро- қилинди.
маъқулланиб, амалга оширилаётгани лойиҳа-смета ҳужжатларини тайёрлаш 2021 йилнинг I чорагида 34,1 триллион мадлар, солиқларнинг ундирувчан- олиш мақсадида бюджетдан ташқари
ҳамда қиймати 2,0 млрд. доллар (шун- ва экспертизадан ўтказиш ишларини сўм ёки ЯИМ га нисбатан 26,6 фоиз лик даражаси, солиқ қарздорлиги, Шунинг билан Ўзбекистон Республи-
дан 1,2 млрд. доллари тўғридан-тўғри якунлаш; бўлган. ортиқча тўловлар; ҳисобрақам кўринишида (жами 205 та) каси Олий Мажлиси Сенатининг ўн бе-
инвестиция) бўлган 199 та истиқболли шинчи ялпи мажлисининг биринчи иш
инвестиция лойиҳалари дирекциялар республиканинг ижтимоий ва ишлаб 2020 йилда ижтимоий харажатларни — маҳаллий бюджетларнинг ижроси “Фуқаролар ташаббуси бюджети” жам- куни якунланди.
ва маъмурий кенгашлар томонидан кў- чиқариш инфратузилмасини ривожлан- молиялаштириш учун Давлат бюдже- ва прогноздан ортиқча тушган даромад-
риб чиқилаётгани таъкидланди; тириш дастури доирасида марказлаш- тидан 74, 2 триллион сўм ёки умумий лардан мақсадли фойдаланилиши; ғармаси очилиши таъминланди. Ўзбекистон Республикаси
ган манбалар ҳисобидан амалга ошири- харажатларнинг 51,5 фоизи миқдорида,
Ҳисобот даврида эркин иқтисодий ладиган эркин иқтисодий зоналарнинг 2021 йилнинг I чорагида эса 18,2 трил- — “Очиқ бюджет” портали орқа- Бундан ташқари, республика бюд- Олий Мажлиси Сенати
зоналарда қиймати 181,7 млн. дол- инфратузилма лойиҳалари бўйича мо- лион сўм (умумий харажатларнинг 53,3 ли маҳаллий бюджетнинг прогноздан
ларлик (шундан 58,1 млн. доллари лиялаштириш очилишини тезлаштириш фоизи) маблағ сарфланган. ошириб бажарилган қисми ҳисобидан жети маблағлари ҳисобидан экспе- Ахборот хизмати
тўғридан-тўғри инвестиция) бўлган ҳамда масъул ташкилотларнинг раҳбар- жамоатчилик фикрининг ҳисобга оли-
18 та инвестиция лойиҳаси фойдала- лари зиммасига иқтисодий зона ишти- Маҳаллий бюджетларнинг харажат- ниши ҳолати; римент ўтказилаётган 14 та туман ва
нишга топширилган ҳамда 4,7 трлн. рокчиларининг объектлари зарур инф-
сўмлик маҳсулотлар ишлаб чиқари- ратузилма тармоқларига уланиши ва шаҳарлар учун жами 92,7 миллиард
либ, 92,0 млн. долларлик маҳсулот ресурслар билан узлуксиз таъминлани-
экспортга йўналтирилган. ши учун шахсий жавобгарликни юклаш; сўм маблағлар тегишинча маҳаллий

Мажлис давомида инвестициялар тижорат банклари томонидан эркин бюджетларга белгиланган тартибда
ва ташқи савдо вазирининг биринчи иқтисодий зоналарда йирик лойиҳалар-
ўринбосари А. Воитов, иқтисодий та- ни молиялаштириш ва амалга ошириш ўтказиб берилиб, ушбу маблағлар “Фу-
раққиёт ва камбағалликни қисқарти- бўйича лойиҳа таклифларини ишлаб
риш вазирининг биринчи ўринбосари чиқиш; қаролар ташаббуси бюджети” жамғар-
С. Холхўжаев, Самарқанд вилояти
ҳокими Э.Турдимов, “Ургут” эркин иқ- “Зомин-фарм”, “Косонсой-фарм”, масига йўналтирилди.
тисодий зонаси дирекцияси раҳбари “Бўстонлиқ-фарм”, “Паркент-фарм” ҳам-
Ж. Ҳайдаров, уй-жой коммунал хизмат да “Бойсун-фарм” ЭИЗлар дирекция- Ўзбекистон Республикаси Олий Маж-
кўрсатиш вазири Ш. Ҳидоятов, “Ҳудудий ларининг сақлаш харажатларини ма-
электр тармоқлари” АЖ бошқаруви раи- ҳаллий бюджет маблағлари ҳисобидан лиси Сенати Кенгашининг 2021 йил 22
си У. Мустафоев, “Ҳудудгазтаъминот” молиялаштириш чораларини кўриш;
АЖ бошқаруви раиси Б. Эшмуратов, апрелидаги “Маҳаллий бюджет маб-
Автомобиль йўллари қўмитаси раиси “Чироқчи” ЭИЗ ҳудудини вилоят
А. Абдувалиевнинг “Махсус иқтисодий марказига яқин, муҳандислик-комму- лағлари сарфланишида жамоатчилик
зоналар тўғрисида”ги Ўзбекистон Рес- никация инфратузилмаси ва логистика
публикаси қонуни талабларига мувофиқ имкониятлари мавжуд бўлган ҳудудга иштирокини таъминлаш тўғрисида”ги
махсус иқтисодий зоналарнинг самара- ўзгартириш;
ли фаолиятини йўлга қўйиш, инвести- ҚҚ-213-IV-сонли қарорига асосан, “Ту-
ция лойиҳаларини амалга ошириш ва Ҳукуматнинг Ургут туманини замо-
молиялаштириш, зоналарни ташқи му- навий ихтисослашган инновациялар ва ман (шаҳар) бюджетлари маблағлари-
ҳандислик-коммуникация инфратузил- инвестициялар ҳудудига айлантириш
маси билан таъминлаш, Ургут туманини бўйича тегишли қарори лойиҳасини иш- ни жамоатчилик фикри асосида шакл-
замонавий ихтисослашган инновация- лаб чиқиш;
лар ва инвестициялар ҳудудига айлан- лантирилган тадбирларга йўналтириш
тириш бўйича амалга оширилган ишлар эркин иқтисодий зоналарда амалга
тўғрисидаги ҳисоботи эшитилди. ошириш учун таклиф қилинган барча тартиби тўғрисида Намунавий Низом”
инвестиция лойиҳаларининг лойиҳаол-
Эркин иқтисодий зоналар фаолияти- ди ҳужжатлари бўйича экспертиза хуло- тасдиқланган.
ни самарали йўлга қўйиш ва инвестиция салари берилишини таъминлаш;
лойиҳаларини ўз вақтида ишга туши- БОҚИЙ МЕРОС
риш, ҳисобот даврида экспорт ҳажмини ҳудудлардаги ҳар бир эркин иқтисо-
ошириш борасидаги камчиликларга йўл дий зоналарнинг фаолиятини 2021 йил ХАЛ¯АРО АЛО¯АЛАРНИНГ ЯНГИ УФ¯ЛАРИ
якунига қадар самарали ташкил этиш
мақсадида “йўл харитаси”ни ишлаб чи- Юртимизда яшаб ижод қилган буюк алломаларимизнинг ҳаёти ва илмий меросини, жаҳон илм-фан тараққиёти ва
қиш ва тасдиқлаш бўйича аниқ чоралар ислом цивилизациясига қўшган ҳиссасини ўрганиш илмий-тадқиқот марказлари ва шу йўналишдаги таълим муассасаларининг олдига
белгиланди.
қўйилган муҳим вазифалардан ҳисобланади.

Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Имом Бухорий ҳамкорлигида қўшма онлайн семинар ўтказилганини “Малайзия қўлёзма фондларида сақланаёт-
халқаро илмий-тадқиқот маркази қатор халқаро илмий таъкидлаш лозим. ган Мовароуннаҳр олимларининг ҳаёти ва ил-
муассасалар билан ҳамкорлик алоқаларини ўрнатган. мий меросига оид асарлар” мавзусида қўшма
Жумладан, Малайзия давлатининг бир нечта тадқиқот Куни кеча эса Марказ билан Ислом цивилизацияси онлайн вебинар, семинар ва конференциялар
ва таълим муассасалари марказнинг яқин ҳамкор- институти ўртасида илмий ҳамкорликни ривожланти- ўтказиш, электрон китоблар, қўлёзмалар алма-
ларидан саналади. Исломий фанлар университети, риш доирасида мамлакатимизнинг Малайзиядаги эл- шувини йўлга қўйиш, Ислом цивилизацияси инс-
Исломни англаш институти билан меморандумлар чихонаси томонидан онлайн учрашув ташкил этилди. титутининг онлайн кутубхонасига киритиш учун
имзоланган. Тадбирда Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот мар- Марказнинг электрон маълумотлар базасида сақ-
кази, “Eurosoft-DecorIT LLC” ахборот технологиялари ланаётган исломшунослик бўйича китобларнинг
Келишувга кўра, Малайзия Исломни англаш инсти- ташкилоти, Малайзия Ислом цивилизацияси институ- электрон нусхасини тақдим этиш, малайзиялик
тутининг “Ислом ва замонавий дунё” илмий журнали ти вакиллари ва дипломатлар иштирок этди. исломшунос олимларни Имом Бухорий халқаро
ҳамда Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот мар- стипендиясига жалб қилиш, Малайзия академик
казининг “Имом Бухорий сабоқлари” журналида ҳар Малайзия Ислом цивилизацияси институти дирек- журналларида Марказ тадқиқотчилари илмий ма-
икки томон олимларининг илмий мақолалари эълон тори профессор Фариза Муҳаммад Шам ушбу муас- қолаларини нашр этиш, магистрлик ва докторлик
қилинди. Бундан ташқари, Малайзия Исломни анг- сасанинг ташкил этилиши, илмий жамоаси, фаолияти диссертацияларини тайёрлашда қўшма илмий
лаш институти радиосида алломаларимиз мероси ҳақида сўзлаб, икки мамлакат ўртасидаги муносабат- тадқиқотлар ўтказиш билан боғлиқ масалалар
ҳақида эшиттиришлар ташкил этилмоқда. Ҳамкор- лар барча соҳаларда, жумладан, илмий-маърифий муҳокама қилинди.
ликнинг самарали қадамлари сифатида жорий йил йўналишда ҳам изчил ривожланаётганини қайд этди.
апрель ойида Ислом цивилизацияси маркази ташаб- Нодир МАҲМУДОВ,
буси билан “Ислом цивилизациясининг буюк аллома- Имом Бухорий халқаро илмий-тадқиқот марказ ди-
лари” мавзусида Малайзия ва Ўзбекистон олимлари ректори Шовосил Зиёдов марказ фаолияти ва илмий “Янги Ўзбекистон” мухбири
ходимлар томонидан амалга оширилаётган ишлар
тўғрисида мухтасар маълумот берди.

МУНОСАБАТ ОНКОЛОГИЯ ВА ГЕМАТОЛОГИЯ СО²АСИДАГИ ва бир қатор муаммоларга сабаб бўлиб
МУАММОЛАРГА МУНОСИБ ЕЧИМ келаётган эди. Қарорда тегишли таш-
Элмира БОСИТХОНОВА, килотларга 2021 йил 1 сентябрга қадар
соғлиқни сақлаш вазири кўрсатмалар берди. Қарорда айни шу маркази таркибидан чиқарилиб, таркибидаги “Аёллар маслаҳатхонаси бў- қилиниши белгиланган. Бу эса кўкрак янги биноларни замонавий талаблар
ўринбосари, масалалар ўз ифодасини топган. мустақил марказ сифатида фао- лими” негизида “онко-назорат” кабинетла- сути бези саратони касаллигини илк асосида, хусусан, катталар ва болалар
Олий Мажлис Сенати аъзоси лият юритиши соҳанинг жаҳон рини ташкил этиш, уларни тўлиқ жиҳозлаш давридаёқ аниқлаш ва беморнинг туза- учун алоҳида жарроҳлик, жонланти-
Давлатимиз раҳбарининг куни кеча стандартларига мос бўлишидаги ва кадрлар билан таъминлаш топшири- лишини 90 фоиз таъминлаш имконини риш, интенсив терапия, трансфузио-
Бошланиши 1-бетда эълон қилинган “Аҳолига гематология муҳим қадамдир. ғи берилган. Бу тузилма аёлларда дунё беради. логия ва трансплантология бўлимлари,
ва онкология хизматларини кўрсатиш бўйича энг юқори ўлим кўрсаткичига са- шунингдек, радио диагностика ва радио
Президентимиз Рамазон ҳайити тизимини янада такомиллаштириш Ҳужжатда икки ой муддатда бола- баб бўлаётган онкологик касалликларни Мутахассисларнинг фикрича, гема- даволаш бўлимлари, бактериологик
кунларида Республика ихтисослаш- тўғрисида”ги қарори онкологик касал- лар гематологияси, онкология ва клиник оммавий скрининг орқали эрта аниқлаш тология ва онкология соҳасида ташхис, лаборатория, махсус овқат тайёрлаш
тирилган гематология ва онкология ликларнинг олдини олиш, уларни сама- иммунология соҳасини ривожлантириш йўли билан даволаш самарасини бир неча лаборатория, даволаш ва интенсив бўлинмасини, болаларга таълим олиш
илмий-амалий тиббиёт марказига рали даволаш, аҳолига тиббий хизмат концепциясини ишлаб чиқиш топши- маротаба оширишга хизмат қилади. муолажа бўлимлари яхлит бир мажмуа- имкониятини яратишни назарда тутган
ташриф буюриб, у ердаги шароитлар кўрсатиш сифатини оширишга қаратил- риғи ҳам берилган. Ушбу концепцияда да бўлиши керак. Бироқ амалдаги тиб- ҳолда, қурилиш ва тиббий техникалар
билан танишди. Оғир касалликдан гани билан аҳамиятли. болалар гематологияси, онкологияси ва Шунингдек, ҳар битта вилоятга биёт марказлари бу талабларга жавоб билан жиҳозланиши юзасидан аниқ ва-
азият чекаётган болалар ва уларнинг клиник иммунологиясини алоҳида соҳа мобиль маммографик ускуна харид бермайди. Бино ва жиҳозлар эскирган зифалар юклатилган.
ота-оналари билан суҳбатлашди, у Қарорнинг муҳим ва тарихий қисми сифатида ривожлантириш, болаларни
ердаги шарт-шароит билан танишди. болалар гематоонкологияси ва онко- даволашда мультидициплинар ёнда- Суяк кўмиги ўзак ҳужайраларини
Масъулларга бу борада қилиниши ло- логиясига бағишланган. Дунё бўйича шувни, кимётерапия учун зарур бўлган кўчириб ўтказиш амалиётини бирин-
зим бўлган вазифалар бўйича аниқ болаларда йилига 200 мингдан ортиқ энг замонавий дори-дармонлар таъми- чи босқичда Республика ихтисослаш-
гематологик ва онкологик ташхис қў- нотини ҳамда иммунногенетик ва ци- тирилган гематология илмий-амалий
йилади. Ривожланган мамлакатларда тогенетик текширувларни йўлга қўйиш, тиббиёт марказида, кейинчалик эса
эса бу хасталикдан ўлиш кўрсаткичи 20 бемор болаларнинг стационар давола- Болалар гематологияси, онкологияси
фоизни ташкил этади. Ўзбекистон бу ниши жараёнида ота-оналар учун ша- ва клиник иммунологияси марказида
борада 30 йил орқада қолган эди. роит яратиш каби кўплаб жараёнларни ўтказиш учун шароит яратилади.
таъминлаш назарда тутилган.
Президент қарорида республи- Қарорга кўра, мамлакатимизда
камизда айнан болалар гематоло- Юқоридагиларни амалга ошириш ўзак ҳужайралари трансплантация-
гияси ва онкологияси соҳасини туб- орқали болалар ўртасида гемато-он- сини йўлга қўйиш режалаштирилган.
дан ўзгартириш тўғрисидаги муҳим кологик касалликлар бўйича шифо то- Жаҳон стандартлари бўйича алоҳида
топшириқлар таъкидлаб ўтилган. пиш имконияти 80, баъзи касаллик тур- махсус жиҳозлар билан жиҳозланган
2022 йил 1 январдан бошлаб Бо- лари бўйича эса 100 фоизга етишига трансплантация бўлимлари ташкил
лалар гематологияси, онкологияси эришилади. қилинади. Бундан ташқари, янги йў-
ва клиник иммунологияси маркази налишлардан бири юқори технологик
Республика ихтисослаштирилган Қарорда ҳар бир туман(шаҳар)даги ҳужайра, ген ва молекула даражасида
гематология илмий-амалий тиббиёт кўп тармоқли марказий поликлиникалар ташхис қўювчи махсус юқори техноло-
гик лабораториялар ташкил қилиниши
ҳамда трансплантация учун ғоят муҳим
ҳисобланган трансфизуология хизмати-
ни янада ривожлантириш, қон ва ўзак
ҳужайралари банки яратиш масалалари
кўзда тутилгани эътиборга молик.

Нигоҳ 32021 йил 29 май, 108-сон

НУҚТАИ НАЗАР САЙЁР ҚАБУЛ

МАКТАБГАЧА ТАЪЛИМГА ¯АМРОВ Суд биносига оғир қадамлар ва маҳзун
нигоҳлар билан кириб келаётган икки
кутилганидан ҳам 2,7 фоиз кўпроқ бўлади киши — Тўхтабой Сиддиқов ва Шарафиддин
Шаденовнинг елкасини ўн йиллик изтироб
Агриппина ШИН, раҳбари Мактабгача таълим вазирлиги Жорий йил бошида қамров кўрсаткичи- Президентимиз раҳбарлигида ўтказилган оғир юкдек босиб турарди. Бу руҳий
мактабгача таълим вазири олдида турган қатор муҳим вазифаларни ни 65 фоизга етказиш режалаштирилган йиғилишдан сўнг биз ҳам соҳадаги кам- жараён уларнинг учинчи шериги Нуркелди
белгилаб берди. Жумладан, Президенти- эди. Давлатимиз раҳбарининг қамровни чиликларимизни яна бир бор таҳлил қил- Тажмахановга ҳам бегона эмас. Нуркелди
Сўнгги йилларда миз таклифига биноан, юртимизнинг 53 та ошириш бўйича берган таклифига биноан, дик. Уларни бартараф этиш, мактабгача оға айни пайтда хорижда бўлгани боис
мамлакатимизда мактабгача туманида 34 минг ўринли икки мингта ои- ушбу кўрсаткич яна 2,7 фоиз оширилади. таълим қамрови ва сифатини ошириш унинг номидан адвокати суд жараёнида
таълим қамрови ва сифатини лавий боғча ташкил этиш чоралари белги- масалаларини мутахассислар билан кенг қатнашди.
оширишга қаратилган саъй- ланди. Бундай боғчаларнинг очилиши қў- Таҳлиллардан кўриняптики, мактаб- муҳокама қилдик.
ҳаракатлар умуммиллий шимча иш ўринлари яратилишига хизмат гача таълим ташкилотлари кўпайгани ЮЗМА-ЮЗ
ҳаракат даражасига кўтарилди. қилади. сари педагог кадрларга эҳтиёж ҳам Президентимиз берган вазифаларни МУЛО¯ОТЛАР
Хусусан, охирги тўрт йилда ошади. Шуни инобатга олган ҳолда, амалга оширишга бутун тизим ходимлари
боғчалар сони 5 минг 211 Йиғилишда яна бир имтиёз ҳақида сўз мактабгача таълим ташкилотларининг сидқидилдан ёндашади. Халқ манфаати САМАРАСИ
тадан 18 минг 300 тага етди. юритилди. Яъни оилавий боғчаларга ўқув 12 минг ходимини ўқитиш ва малакаси- йўлида масъулият билан ишлашга жа-
Болаларни мактабгача таълим қўлланма ва методик материаллар учун ни ошириш бўйича қисқа муддатли курс- моамиз билан қатъий киришамиз. Зимма- Хўш, уларни суд залига қандай ташвиш етаклаб келди?
билан қамраб олиш 27,7 давлат томонидан 30 миллиард сўм ажра- лар ташкил этиш белгиланди. мизга юкланган масъулиятни мактабгача Маълум бўлишича, улар 2010 йил ҳужжатларни қалбаки-
фоиздан 60,9 фоизга кўпайди. тилади ҳамда уларнинг моддий-техник ба- таълим тизимида меҳнат қилаётган барча лаштириш ва давлат мулкини талон-тарож қилишда гумонла-
засини мустаҳкамлаш мақсадида 5 фоиз Мактабгача таълим тизими узлуксиз ходимлар юракдан ҳис қилди, десак мубо- ниб, қамоққа олинган. Икки ой давом этган тергов жараёнида
Давлат томонидан берилган имко- ставкада 30 миллион сўмгача имтиёзли таълимнинг бирламчи, энг асосий бўғини лаға бўлмайди. уларга қўйилган айбловлар тўла исботланмаса-да, тўпланган
ният ва имтиёзлар натижасида хусусий кредитлар берилади. ҳисобланади. Мутахассис ва педагоглар- далиллар айбдор деб топиш учун етарли бўлмаса ҳам суд ҳук-
ва оилавий боғчалар сони ҳам сезиларли нинг илмий хулосаларига кўра, инсон ўз Бу каби имтиёзлар ва имкониятлардан ми билан Тўхтабой Сиддиқов энг кам ойлик иш ҳақининг 200
даражада ошиб боряпти. Бугунги кунда Бугун олис ҳудудларда мактабгача умри давомида оладиган барча ахборот сўнг нодавлат мактабгача таълим таш- баробари, Шарафиддин Шаденов ва Нуркелди Тажмаханов эса
юртимиз бўйлаб мактабгача таълим таш- таълим қамровини кенгайтиришнинг яна ва маълумотнинг 70 фоизини 7 ёшгача килотини барпо этган ташаббускорлар 150 баробари миқдорида жарима жазосига тортилган. Учаласи
килотларида бир миллион етти юз минг бир манбаси — давлат-хусусий шериклик бўлган даврда олар экан. Ана шу далил- ҳам янада шижоат билан ишлайди, тад- ҳам 2 йилга муайян ҳуқуқлардан маҳрум қилинган.
нафар бола тарбияланмоқда. Ваҳоланки, асосидаги боғчаларни ташкил этиш. Ҳо- нинг ўзи болаларимизнинг етук ва бар- биркорлигини ривожлантиради. Биз, мак- Оролбўйидаги оммавий қабулларда Олий суд масъуллари
2017 йилда 708 минг нафар бола мак- зир бундай муассасаларда бир бола учун камол шахс бўлиб вояга етишида мак- табгача таълим соҳаси ходимлари янги Тўхтабой Сиддиқов ва Шарафиддин Шаденов билан юзма-юз
табгача таълим ташкилотларига қамраб сарфланадиган харажатнинг 50 фоизи табгача таълим тарбияси қанчалик катта очиладиган оилавий боғчаларда таълим мулоқот қилгач, Қорақалпоғистон Республикаси судининг жи-
олинган эди. субсидия қилинмоқда. Йиғилишда ушбу аҳамиятга эга эканини тасдиқлайди. сифатини оширишга қаратилган дастур- ноят ишлари бўйича судлов ҳайъати уларнинг шикоятларини
субсидия миқдорини 75 фоизга етказиш, лар яратамиз ва тадбиркорларга яқиндан жиноят иши материаллари билан биргаликда кўриб чиқди.
Шу йилнинг 24 май куни ҳудудларда хусусий боғчаларнинг электр энергияси ва Танқид инсонни ўз фаолиятини туб- кўмаклашамиз. Ушбу уч инсоннинг оқлов ҳукми сўраб қилган мурожаатлари
мактабгача таълим ташкилотлари қам- табиий газ тўловининг 50 фоизини давлат дан ислоҳ қилишга ундайди. Шу маънода, ўрганиб чиқилганда, айбловлар фақат тахмин ва фаразлардан
ровини кенгайтириш масалалари муҳо- бюджетидан қоплаш бўйича кўрсатмалар иборат экани, уларни тасдиқловчи объектив далиллар йўқлиги
камаси юзасидан ўтказилган танқидий- берилди. маълум бўлди. Суднинг ажримига кўра, қилмишларида жиноят
таҳлилий руҳдаги йиғилишда давлатимиз таркиби йўқлиги сабабли Тўхтабой Сиддиқов, Шарафиддин
Бундан ташқари, пандемия сабабли тў- Шаденов ва Нуркелди Тажмаханов оқланди.
лиқ қувватда ишламаган давлат-хусусий — Айбим йўқ деб ҳеч кимни ишонтиролмадим. Нима қи-
шериклик асосидаги боғчаларнинг креди- лишимни ҳам билмадим. 60 кун қамоқда сақланиб, адолат
ти бўйича асосий қарз тўлови муддати ҳам излаб судга мурожаат қилдим, — дейди Тўхтабой Сиддиқов.
йил якунига қадар узайтирилди. — Президентимизнинг одил сиёсати туфайли, бугун суд мени
айбсиз деб топди. Бундан жуда қувондим. Бўлмаса, болала-
Инвестиция дастури асосида давлат римнинг юзига отаси судланган деган қора тамға босилганча
бюджети ҳисобидан янги боғчалар қуриш қолаверар эди.
ишлари ҳам давом эттирилмоқда. 2021- Оролбўйидаги оммавий қабулларда адолат ва ҳақиқатнинг
2022 йилларда мамлакатимиздаги 23 та қарор топиши билан боғлиқ кўплаб бундай ҳолатларга гувоҳ
туманнинг олис ва чекка ҳудудида элликта бўлдик. Тўрткўллик Раъно Карибаева ҳам Тўрткўл индуст-
мактабгача таълим ташкилоти барпо этиш риал педагогика касб-ҳунар коллежида ўқитувчи бўлиб ишлаб
режалаштирилган. Бунинг учун қамров келаётган эди. Аммо нима бўлди-ю, коллеж раҳбарияти уни
даражаси энг паст ва болалар сони 250 сабабсиз ишдан бўшатди. Ўтган гал Оролбўйидаги оммавий
нафардан ошган элликта маҳалла танлаб қабулда Раъно Карибаева ҳуқуқи ҳимоя қилинишини сўраб му-
олинган. рожаат қилган эди. Мурожаатдан сўнг бу масала судда кўриб
чиқилди ва суд қарори билан ишга тикланди. Бундан беҳад се-
2021 йил якунига қадар икки мингта винган Раъно опа оммавий қабулга келиб, ўз миннатдорлигини
оилавий мактабгача таълим ташкилоти, билдирди.
элликта давлат мактабгача таълим таш- Амударёлик Дилором Ёқубова ҳам ўзи ишлаётган ташкилот-
килоти ҳамда қирқ иккита мобиль гуруҳ дан номутахассис деган важ билан ишдан бўшатилган. Омма-
фаолиятини йўлга қўйиш ҳисобига жами вий қабулдаги мурожаатидан сўнг фуқаролик ишлари бўйича
69,4 минг тарбияланувчи ўрни ва шу би- Амударё суди бу масалани кўриб чиқиб, Д. Ёқубованинг ари-
лан бирга, етти минг янги иш ўрни ярати- засини қаноатлантирди. У ўз ишига ва лавозимига қайта тик-
лади. 2021 йил якунига қадар қамровни ланди.
67,7 фоизга кўтариш имконини беради. — Мен ташхис марказига 2011 йил ишга кирганман. Марказ-
да 10 йил ишладим. Бироқ мени номутахассис деган баҳона
БАНДЛИК билан ишдан бўшатишди, — дейди Дилором опа. — Бу адолат-
сизлик туфайли Амударё тумани фуқаролик судига мурожаат
“АЁЛЛАР ДАФТАРИ”ГА КИРГАН қилдим ва мени ташхис марказига психолог шифокор мутахас-
12 229 НАФАР ХОТИН-¯ИЗ ИШЛИ БªЛДИ сиси сифатида ишга тиклашди...
Ботирбой Жалекеев таниши автокредит олиши учун мулки-
Хорижда ҳам Гиламдўз келин ташаббуси ни гаровга қўйиб, алдов қурбонига айланган. Мана, 2 йилдирки,
харидоргир ўз қўли билан тутқазган мулкидан ажраб, сарсон бўлиб юрибди.
Қўштепа туманидаги Дўрмон ма- га “шогирд” тушди. Айни кунда хўжа- лимли, сабр-бардошли, кузатувчан Ботирбой ака оммавий қабулда Олий суд масъулларига муро-
Кимёхон Зокирова уч фарзанди билан Қўштепа тума- ҳалласидан Бағдоднинг Хўжақиш- қишлоқлик аёллар қалб қўри, меҳр бўлиши талаб этилади. Чунки бит- жаат қилгач, бу масала тез орада судда кўриб чиқилиб, қонуний
нидаги “Бўстон” маҳалла фуқаролар йиғинида яшайди. лоғига келин бўлиб тушган Меҳри- ришталарини бериб тўқиган ипак та кичик гиламни маромига етказиб ҳал қилиб бериладиган бўлди.
Мавсумий иш билан бандлиги ортидан топгани рўзғорга нисо Жўраеванинг ипак гиламлар гиламлар Туркия, Германия мамла- тўқиш учун бир неча ҳафта, баъзан Кегейли туманидаги “Гуллене бер халқабад” масъулияти
базўр етарди. Тикувчиликка уқуви бор, аммо дастгоҳ ха- тайёрлаш борасидаги ташаббуси катларига экспорт қилинмоқда. ойлар керак бўлади. Шу боис, ги- чекланган жамияти ўтган йили пандемия шароити туфайли
рид қилишга имконияти йўқ. кўпнинг кўнглидаги гап эди. Бу бежиз ламдўзлар меҳнати асрлар давоми- банкдан олган қарзини тўлай олмади. Банк эса қарздор кор-
эмас. Чунки ёш келин ўзи туғилиб — Гиламдўзлик беназир ҳунар, да қадрлаб келинган. хонани судга берди. Суд қарори билан қарзни ундириш гаров
Кимёхон билан суҳбатлашган Халқ банкининг туман вояга етган маҳаллада ташкил этил- — дейди тадбиркор Меҳринисо Жў- таъминотига қаратилди. Оммавий қабулда жамият юристи Те-
филиали мутасаддилари унинг таклифини қўллаб-қув- ган “Исмоилжон гиламлари” корхо- раева. — Чунки ҳар бир тўқувчи Бу ҳунарга меҳр қўяётган хотин- мурбек Кайлибаев Олий суд масъулларига қарзни қайтариш
ватлади — 30 миллион сўм имтиёзли кредит ажратди. Бу насида ишлаб малака, маҳоратини тўқиган маҳсулот қайсидир жиҳат- қизлар маҳаллада кўпчилик. Айни учун муддат сўраб мурожаат қилгач, тадбиркорнинг аризаси
пулга 6 та тикув машинаси харид қилди ва маҳаллада оширган. Шу боис, маҳалладаги 20 лари билан бир-биридан фарқ қила- кунда тармоқ фаолиятини кенгай- қаноатлантирилиб, суд қарори ижроси тўхтатилди.
бўш турган дўконни ижарага олиб, фаолиятини йўлга қўй- дан ортиқ хотин-қиз гиламдўз келин- ди. Муҳими, бу ҳунарнинг этагидан тириш, қўшимча иш ўринлари яра- Бош прокуратура масъуллари икки кунда алимент ундириш
ди. тутган ҳунарманд ҳар жиҳатдан би- тиш борасида иш олиб борилмоқда. ва кредит олишда амалий ёрдам сўраган 6 та мурожаатни жо-
йида ҳал этди. Хусусан, “Аёллар дафтари”га киритилган Нигора
Тадбиркор аёл дўконнинг бўш турган хоналаридан ҳам Эшимбетова кредит олиб тикувчилик фаолиятини йўлга қўймоқ-
унумли фойдаланмоқда. Ўзи чевар бўлгани учун маҳал- чи бўлган-у, банк унга кредит ажратишни пайсалга солаётган
ладаги 15 нафар қизга тикувчилик йўналиши бўйича ўқув экан. Бош прокуратурага мурожаатидан сўнг бу масала банк
курси ҳам ташкил этди. мутасаддилари билан бирга ўрганилиб, шу жойнинг ўзида ҳал
этилди. Оммавий қабулда Нигора каби яна икки аёлга ўзини
Эндиликда маҳалладаги бежиримгина тикувчилик ўзи банд қилиб, даромад топиши учун шароит яратиб берилди.
цехида буюртма асосида аёллар кийими тикиляпти. Бу Бундан ташқари, кегейлилик Тозагул Худайбергенова 2004
ерда тикилаётган қуроқли ёстиқ жилд ва якандозлар қўш- йилда туғилган фарзандига фуқаролик паспортини олиш учун
ни республика бозорларида ҳам сотилмоқда. давлат божини тўлашга қийналиб қолган экан. Ички ишлар ва-
зирлиги масъулларига мурожаатидан сўнг ички имкониятлар
— Қуроқдан тикилган битта жамламамизда 4 дона ҳисобидан бу маблағ қопланди ва Тозагул опанинг фарзандига
якандоз ва 4 дона ёстиқ жилд бўлади, — дейди опа. — фуқаролик паспорти бериладиган бўлди.
Ҳозирда Қирғизистондан 500 дона қуроқ якандоз ва 500 Элликқалъа, Чимбой, Нукус туманларида суд-ҳуқуқ маса-
дона ёстиқ жилдга буюртма келган. Бундай буюртмани лалари бўйича ташкил қилинган оммавий қабулларда 679 на-
Қорақалпоғистон Республикасидан ҳам олдик. Олдин фар мурожаатчининг 691 та масаласи кўриб чиқилди. Уларнинг
битта ўзим ҳаракат қилган бўлсам, энди кўплашиб иш- 77 таси ижобий, 250 таси ҳуқуқий маслаҳат бериш орқали ҳал
лаймиз. Даромадимиз ҳам шунга яраша бўлмоқда. қилиниб, 2 та мурожаат эгасига тушунтириш берилди ҳамда
362 та масала назоратга олинди.
Янги лойиҳа — янги имкониятлар Бундай мулоқотлар Қонликўл ва Шуманай туманларида ҳам
ташкил қилинди. Президент Халқ қабулхоналари, Олий суд,
Фарғона вилоятида аёллар банд- Фарғона вилояти ҳокимининг хотин- кўп тармоқли кооперацияларга жалб Судьялар олий кенгаши, Бош прокуратура, Ички ишлар вазир-
лигини таъминлаш, фаровонлигини қизлар масалалари бўйича маслаҳат- этиш орқали ҳам хотин-қизлар бандли- лиги масъуллари Элликқалъа, Беруний, Тўрткўл, Чимбой, Тах-
ошириш борасида ўзига хос чора- чиси Дилноза Эргашева. — Айниқса, ги таъминланмоқда. такўпир, Қораўзак, Кегейли, Бўзатов, Нукус, Амударё туманла-
тадбирлар ишлаб чиқилган. Асосий “Аёллар дафтари”га кирган хотин-қиз- ри ва Нукус шаҳридан келган мурожаатчилар билан юзма-юз
эътибор ҳар бир ҳудуднинг ижтимоий лар бандлигини таъминлаш муҳим Хулоса қилиб айтганда, мулоқотлар чоғида, уларни ўйлантираётган масалаларга ечим
ҳолати, анъана ва урф-одатларини амаллардан. Шу кунга қадар 12 минг Президентимиз томонидан илгари излади.
ҳисобга олиб ҳунармандчилик, томор- 229 нафар хотин-қиз бандлиги таъмин- сурилган бешта муҳим ташаббусдан Асосийси, оммавий қабуллардаги мурожаатлар таҳлили
қачилик, чорвачилик ва бошқа кичик ланди. Шунингдек, уларни касб-ҳунар бири — хотин-қизлар бандлигини таъ- асосида ҳудудлар аҳолиси учун долзарб бўлган тизимли муам-
ишлаб чиқариш тармоқлари фаолия- мактабларида ўқитиш, тадбиркорлик минлашга бўлган эътибор оилалар молар ҳам ўрганилиб, уларни ҳал этиш бўйича чора-тадбирлар
тини кенгайтириш, янги ташаббуслар- билан машғул бўлишлари учун сар- тотувлиги ҳамда фаровонлигига хиз- ишлаб чиқилди.
ни қўллаб-қувватлашга қаратиляпти. моялар ажратилмоқда. Айни кунгача мат қилмоқда. Эндиликда уй юмуш-
тадбиркорлик фаолиятини бошлаш ис- лари, фарзанд тарбиясидан ажрал- Мнажатдин ҚУТЛИМУРАТОВ,
— Ҳозирга қадар 44 992 нафар аёл тагида бўлган 2749 нафар аёлга ама- маган ҳолда тадбиркорлик соҳасида
касб-ҳунарга ўқитилди, 1152 нафар лий ёрдам берилди. Бундан ташқари, самарали меҳнат қилаётган аёллар “Янги Ўзбекистон” мухбири
аёлга ишсизлик нафақаси тўланди, фермер ва деҳқон хўжаликлари ҳамда сафи кундан кун кенгаймоқда.
6421 нафар аёлга 108 миллиард 344 томорқа ер эгалари кенгаши томони-
миллион сўм кредит ажратилди, 56 на- дан енгил конструкцияли иссиқхона Расулжон КАМОЛОВ,
фар аёлнинг шахсий томорқасига бе- қуриш, асаларичилик, беданачилик ва “Янги Ўзбекистон” мухбири
пул иссиқхона қуриб берилди, — дейди

4 2021 йил 29 май, 108-сон Жамият

ТАРАҚҚИЁТ МЕЗОНЛАРИ ЯНГИЧА ЁНДАШУВЛАР

САНОАТ ЗОНАЛАРИ КЛАСТЕР — ИЛМ-ФАН
ИНФРАТУЗИЛМАСИ ИНТЕГРАЦИЯСИ ИННОВАЦИОН

РИВОЖЛАНИШ МЕЗОНИ

Амир ОМОНОВ,
“Инновация ва технологияларни жорий қилиш маркази”
МЧЖнинг илмий раҳбари,
қишлоқ хўжалиги фанлари доктори, профессор

ТИЗИМНИ ЯХШИЛАШ УЧУН 2021-2022 ЙИЛЛАРДА Мамлакатимизда иқтисодий тараққиётни таъминлаш
3,4 ТРИЛЛИОН СЎМ АЖРАТИЛАДИ барча етакчи тармоқларни, жумладан, аграр соҳани
модернизациялаш, янги техника ва тежамкор технологияларни
кенг татбиқ этиш билан бир қаторда, қишлоқ хўжалигида
ишлаб чиқариш таркибини тубдан янгилаш, уни ўзгартириш ва
диверсификациялашни тақозо этмоқда.

Ирода ТОШМАТОВА, Маълумки, қишлоқ хўжалиги экин- Андижон вилоятида ҳам жорий эти- Бутун дунёда глобал иқлим ўзгари-
“Янги Ўзбекистон” мухбири ларининг ҳосили сара ва сифатли либ, ҳудуд учун етарли бўлган (3000 ши мевали экинларга салбий таъсир
уруғликка боғлиқ. Айниқса, бошоқли тонна) элита уруғлари тайёрланади. кўрсатиши натижасида ҳосилдорлик
Махсус иқтисодий ва кичик саноат зоналари мамлакатимиз иқтисодий салоҳиятидан дон экинлари ҳосилдорлигининг 50 пасайиб бормоқда. Бу жараённи таҳ-
фойдаланиш даражасини ошириб, тадбиркорликни ривожлантиришнинг замонавий, қулай ва фоизи навнинг биологик хусусиятла- Бугунги кунда республикамизда лил қилиш ва яхшилаш мақсадида
рига, қолган ярми сифатли уруғликка районлаштирилган мош навларининг Ўсимликлар генетик ресурслари ил-
самарали шаклига айланиб бормоқда. ва агротехника тадбирларига боғлиқ. 1000 дона уруғ вазни 50-55 граммни мий-тадқиқот институти Германия-
ташкил этади. Жаҳон бозорида эса нинг GIZ халқаро ташкилоти билан
Сўнгги йилларда юртимизнинг барча 11,7 триллион сўмлик 2 090 та инвестиция энг муҳим масала эркин иқтисодий ва кичик Президентимиз 2019 йил июнь йирик донли мош навларининг нархи ҳамкорликда Россия ва Европа дав-
ҳудудларида ташкил этилаётган бундай лойиҳасини зарур инфратузилма билан саноат зоналаридаги лойиҳаларни ўз вақти- латларининг асосий майдонларида
иқтисодий майдонлар маҳсулотларни ма- таъминлаш имконини беради. Натижада да ишга тушириш эканини таъкидлади. ойида Тошкент вилоятига ташрифи 30-34 фоиз юқори баҳоланади. Инсти- (80 фоиз) етиштириб келинаётган 6
ҳаллийлаштириш, жойларда экспорт са- ҳар иккала тармоқда жами 138,8 мингта иш давомида ҳудудни ижтимоий-иқтисо- тут олимлари томонидан Бутунжаҳон хил мевали экинлар (олма, нок, ги-
лоҳиятини ошириш ҳамда янги иш ўрин- ўрни яратилади. — Жорий йилда эркин иқтисодий зона- дий ривожлантириш, шу жумладан, Сабзавотчилик маркази ҳамкорлиги- лос, олхўри, шафтоли, беҳи) 195 та
ларини яратиш орқали аҳоли бандлигини ларда умумий қиймати 1,1 миллиард доллар ғалла экинлари уруғчилигини тубдан да мошнинг экспортбоп (1000 дона нави интродукция қилиниб, Тошкент
таъминлашда йирик “драйвер”га айланди. Қарор билан ажратилган маблағлар ав- бўлган 332 та лойиҳа, кичик саноат зонала- ислоҳ қилиш, бу борада илмий ташки- уруғ вазни 90-100 грамм) интенсив ва Сурхондарё вилоятлари тупроқ-
Президентимизнинг 2021 йил 30 апрелдаги томобиль йўллари, ичимлик ва оқова сув, рида умумий қиймати 9,5 триллион сўмлик лотлар ва агрокластерлар ҳамкорли- типидаги навлари (“Дурдона”, “Барқа- иқлим шароитида иссиқликка ҳамда
“Махсус иқтисодий ва кичик саноат зонала- электр ва газ тармоқларини қуриш ҳамда 1 минг 845 та лойиҳа ишга туширилиши ре- гини йўлга қўйиш бўйича топшириқ ва рор”) яратилиб, уларнинг бошланғич қурғоқчиликка чидамлигини ўрганиш
ри муҳандислик-коммуникация инфрату- реконструкция қилишга йўналтирилади. жалаштирилган, — дейди Азамат Отеулиев. кўрсатмалар берди. уруғчилик тизими шакллантирилди. бўйича тадқиқотлар олиб борилди.
зилмасини янада ривожлантириш чора-тад- Маблағларнинг жойларда тезроқ ўзлашти- — Инфратузилма масаласи ҳал бўлиши бу Унинг натижасида биргина олманинг
бирлари тўғрисида”ги қарори эса тармоқни рилиши ва сифатли инфратузилмани таш- лойиҳаларни тезроқ ишга тушириш имко- Шунга асосан, ғаллачилик ва бош- Давлатимиз раҳбарининг 2020 30 та навидан атиги 2 таси (“Жеро-
ривожлантириш йўлидаги яна бир муҳим кил этиш бўйича махсус ишчи гуруҳ тузи- нини беради. Лойиҳалар, асосан, иқтисо- қа қишлоқ хўжалиги экинлари уруғчи- йил 23 июлдаги “Ўзбекистон Респуб- майн-1” ва “Жонаголд-1”) нави иссиқ-
қадам бўлди. либ, “йўл харитаси” шакллантирилган. Айни диётимизнинг ўсиш нуқтаси ҳисобланган лигини янада ривожлантириш мақса- ликаси алкоголь ва тамаки бозорини ликка чидамли экани аниқланди. Қол-
пайтда ўрганиш ишлари бошлаб юборилди. электротехника, чарм-пойабзал, қурилиш дида “Инновацион технологияларни тартибга солиш ҳамда виночиликни ган 28 та навнинг 30-100 фоиз ҳосили
Айни вақтда мамлакатимизда 23 та эр- материаллари, нефть-газ, фармацевтика, жорий қилиш маркази” МЧЖ ташкил ривожлантириш агентлиги фаолияти- (+570 С) иссиқ таъсирида тўкилиб,
кин иқтисодий ва 348 та кичик саноат зона- САНОАТ ЗОНАЛАРИ туризм, иссиқхона хўжаликлари, халқ ис- этилди. Унинг зиммасига уруғчилик ҳосилдорлик гектар бошига 12-14 тон-
си фаолият юритмоқда. Эркин иқтисодий ИХТИСОСЛАШТИРИЛАДИ теъмол молларини ишлаб чиқариш саноати соҳасида илмий ва амалий ишларни нани ташкил қилди.
зоналарда умумий қиймати 2,6 миллиард йўналишларида амалга оширилади. Бунинг йўлга қўйиш, бу йўналишда маҳаллий
долларлик 453 та лойиҳа амалга ошири- Ёш тадбиркор Саид Қобилов саноат натижасида 20 минг 298 та янги иш ўрни ва хорижий илмий ташкилотлар би- Танлаб олинган 2 та навнинг ҳо-
либ, 36 мингга яқин иш ўрни яратилган зонасидан жой олиб, ишлаб чиқаришни яратилади. Бу эса шу йилнинг якуни билан лан ҳамкорликни ривожлантириш, аг- силдорлиги 2020 йилда гектаридан
бўлса, кичик саноат зоналарида 5 трил- бошлаганига кўп бўлмади. Аввалига барча 400 миллион долларлик маҳсулот экспорт рокластерлар билан ғалла экинлари 45-50 тоннадан кам бўлмади. Бу
лион сўмлик 1 497 та лойиҳа ишга тушири- ишлар кўнгилдагидай кечди. Аммо саноат қилиш, импорт ўрнини босувчи 350 миллион уруғларини етиштириш ва тайёрлаш, навлар пайвандтаглари (М-26, ММ-
либ, 36 мингдан зиёд кишининг бандлиги зонаси тоғли ҳудудга яқин бўлгани боис, тез- долларлик товарлар ишлаб чиқариш ҳамда ем-хашак ва мойли экинлар самара- 111) Ўзбекистон учун янги бўлиб,
таъминланган. Бу эса мазкур тизимни йўл- тез электр энергияси ўчиб қолиши муаммоси давлат бюджетига қўшимча 2 триллион сўм- дорлигини янада ошириш учун буғдой бор-йўғи 1-2 фоиз майдонни эгал-
га қўйиш борасида зарур тажриба тўплан- юзага кела бошлади. Натижада корхонанинг дан кўп маблағ йўналтиришга имкон беради. ўримидан сўнг экиладиган ультра эр- лайди. Асосий майдонда эса, М-9,
ганидан далолат беради. ишлаб чиқариш қуввати пасайиб, буюртма- тапишар маккажўхори ва кунгабоқар- ММ-106 пайвандтагли навлар экил-
ларни ўз вақтида етказиш қийинлашди... Шунингдек, қарорда 2021 йилда янги нинг бошланғич навларини яратиш ган бўлиб, Сурхондарё шароитида
Ана шундай зоналарда тадбиркорлик ташкил этиладиган саноат зоналарининг вазифаси юклатилди. улар ҳосилдорлиги 18 тоннадан ош-
фаолиятини йўлга қўйиш истагидаги ишби- Бундай муаммолар биргина Саидни ташқи электр ва газ тармоқларини қуриш маяпти. Кўриниб турибдики, бугунги
лармонлар сони ортиб боряпти. Аммо чек- Аввалги уруғчилик тизими ўтган кунда пайвандтаглар селекциясини
ка ҳудудлардаги саноат зоналари етарлича эмас, балки бошқа кўплаб тадбиркорларни ишларига захира сифатида 150 миллиард асрнинг 60- йилларида лалми ерлар кучайтириш олим ва мутахассислар
муҳандислик-коммуникация инфратузил- ҳам қийнаб келаётган эди. Юқоридаги қарор сўм ажратиш кўзда тутилган. Ушбу зона- учун ишлаб чиқилган бўлиб, у сувли олдидаги энг долзарб масала ҳисоб-
масига эга эмаслиги бу ерда иш бошлаган билан айни шу масалаларни тезкор ва си- ларда иш бошлаш истагидаги юртдошла- ерлар учун тўғри келмасди. Бунинг ланади.
кўплаб ўрта ва кичик бизнес вакиллари қа- фатли ҳал этиш, тадбиркорлар учун қулай римиз ва хорижликлар учун киритиладиган устига, элита уруғлари фермер хўжа-
тори хорижлик инвесторларни ҳам қийнаб шароит яратиш орқали мамлакатимизда инвестициялари ҳажмига қараб берилади- ликлари даласига кеч етиб борарди. Шу боис, институтда Ўзбекистон-
келаётгани сир эмас. ишлаб чиқариш кўрсаткичларини ошириш ган айрим солиқ имтиёзлари ҳам бизнесга Бундай иш услубида, биринчидан, нав
вазифаси белгилаб олинди. янада қулайлик яратади. Аммо иқтисодий маънан эскирар, ундан фойдаланиш Янги тизимнинг йўлга қўйилиши ҳисобига бошланғич
Бундан ташқари, ҳозирги кунда жами 8,8 ёки кичик саноат зонаси иштирокчисига ай- муддати эса қисқариб кетарди. Юқори уруғлик етиштириш таннархи 3-4 баробарга камайди.
минг гектар ер майдонига эга иқтисодий зо- Жорий йилнинг 12 май куни Президенти- ланиш учун тадбиркор, аввало, иқтисодий авлодли уруғларни тайёрлаш харажат- Элита уруғлари 3 йилда тайёрланиб, бу жараён эски
наларнинг 3,9 минг гектарида қиймати 5,3 миз раислигида ҳудудлар ва тармоқларда зона дирекцияси билан тузиладиган би- лари, асосан, давлат бюджети мабла- тизимга нисбатан икки баробарга қисқартирилди. Бу,
миллиард долларга тенг 895 та инвестиция иқтисодий ўсишни таъминлаш бўйича би- тимга асосан, киритиладиган инвестиция, ғи ҳисобига амалга оширилган. ўз навбатида, энг асосийси, селекциячи олимларнинг
лойиҳаси жойлаштирилган бўлса, қолган 4,9 ринчи чоракдаги кўрсаткичлар таҳлили ҳам- ишлаб чиқариш, экспорт ҳажмлари ҳамда фундаментал изланишлар кўламини кенгайтириш
минг гектари лойиҳаларни жойлаштириш да жорий йилги устувор вазифалар муҳока- иш ўринларини яратиш талабларини бажа- Янги тизимнинг йўлга қўйилиши учун имкон беради.
мумкин бўлган бўш ер майдонлари ҳисоб- маси юзасидан ўтказилган видеоселектор риши лозим. ҳисобига бошланғич уруғлик етишти-
ланади ва уларнинг 65 фоизида муҳандис- йиғилишида иқтисодий ўсиш учун, аввало, риш таннархи 3-4 баробарга камайди. ни ташкил этиш тўғрисида”ги қарори- да биринчи марта тизимли равишда
лик-коммуникация инфратузилмаси мавжуд энергия ресурсларининг барқарор таъми- Саноат зоналарида ихтисослашувни Элита уруғлари 3 йилда тайёрланиб, да 2020-2024 йилларда техник навли мевали экинларнинг иссиқликка чи-
эмас. 2,4 минг гектар майдонга эга кичик ноти зарурлиги таъкидланганининг боиси йўлга қўйишга ҳам алоҳида эътибор қара- бу жараён эски тизимга нисбатан узумзорлар ва виночилик соҳасини дамли навларини яратиш бўйича се-
саноат зоналарининг ҳам 822 гектари, қо- ҳам ана шунда. Таҳлилларга кўра, саноат тилмоқда. Бу асосий масалалардан бири икки баробарга қисқартирилди. Бу, ўз жадал ривожлантиришни таъминлаш- лекция ишлари бошланди. Кўриниб
лаверса, фаолият кўрсатаётган 60 та кичик тармоқлари, тадбиркорлар ва аҳоли эҳтиёж- бўлиб, иқтисодий зоналар ичидаги турли навбатида, энг асосийси, селекциячи га қаратилган комплекс мақсадли дас- турибдики, бошқа белгилари бўйича
саноат зонаси зарур инфратузилма билан ларини тўла қондириш учун “Ўзбекнефтгаз” тадбиркорлик субъектларига тегишли иш- олимларнинг фундаментал изланиш- турларни амалга ошириш, узумнинг ҳам стресс ҳолатларга чидамли нав-
тўлиқ таъминланмаган. Бу эса мазкур зо- томонидан иккинчи чоракда 9 миллиард куб лаб чиқариш жараёни бир-бирига таъсир лар кўламини кенгайтириш учун им- янги навларини яратиш ва уларни лар яратиш ишлари минтақалар кеси-
наларнинг тўлақонли фаолият кўрсатишига метр табиий ҳамда 165 минг тонна суюлти- кўрсатмаслиги лозим. Масалан, ёнма-ён кон беради. экишни ташкиллаштириш билан боғ- мида олиб борилиши мақсадга муво-
халақит бераётган энг катта тўсиқ ва муам- жойлашган корхоналарнинг бирида озиқ- лиқ вазифалар белгилаб берилган. фиқ бўлади.
молардан бўлиб турибди. рилган газ, “Иссиқлик электр станциялари” овқат, бошқасида ўткир ҳидли бўёқлар қў- Шу тариқа, Президентимиз кўрсат- Айниқса, винобоп узумчиликни ри-
ва “Ўзгидроэнерго” тизимида жами 15,5 шиладиган бирор саноат маҳсулоти ишлаб масига мувофиқ, республикамизнинг вожлантиришда бренд навлар асосий Ҳозирги кунда танлаб олинган нав-
Президентимиз қарори юқоридаги маса- миллиард киловатт электр қуввати ишлаб чиқарилиши қайсидир маҳсулотнинг сифа- суғориладиган майдонлари учун би- ўрин тутади. Масалан, Россия ва Ев- лардан 2021 йилда 1 миллион дона ва
лаларга ечим бўлиши баробарида иқтисо- чиқариш талаб этилади. тига путур етказмай қолмайди. Шу боис, ринчи марта ғалла экинларининг янги, ропа давлатларида бренд ҳисоблан- 2022 йилдан бошлаб эса 1,5 миллион
дий ва кичик саноат зоналарида мавжуд им- махсус ишчи гуруҳ томонидан ҳар бир ҳу- тезкор уруғчилик тизими яратилди. ган винобоп узум навларининг 1 дека- донадан кўчатларини етиштириш ре-
кониятларни кенгайтириш, мамлакатимизда Саноат зоналари инфратузилмасини дудни алоҳида ўрганиш асносида уларнинг Яъни айни кунда Тошкент вилояти- литри 80-100 АҚШ долларига, бренд жалаштирилган.
бизнес муҳитини янада яхшилаш, хорижий яхшилашга ажратилаётган маблағлар янги имкониятларидан келиб чиққан ҳолда, ўсиш даги синов-тажриба ишлари: бошлан- бўлмаган навларники эса, атиги 10-20
ва маҳаллий тадбиркорларни қўллаб-қув- ишлаб чиқилган лойиҳаларни жойлашти- нуқталари белгиланиб, шунга мос тарзда ғич уруғлик (кўпайтириш питомниги) долларга харид қилинади. Шуни алоҳида таъкидлаш жоиз-
ватлаш борасида навбатдаги муҳим қадам ришда тадбиркорларга қулайлик яратади. ихтисослаштириш ишлари олиб бориляпти. — Ўсимликлар генетик ресурслари ки, юқорида қайд этилган Ўсим-
бўлди. Ҳужжат билан муҳандислик-комму- Бу нафақат маҳаллий ишбилармонлар, бал- илмий-тадқиқот институтида, супер- Республикамизда парваришла- ликлар генетик ресурслари ил-
никация инфратузилмалари объектлари- ки чет эллик инвесторлар, учун ҳам катта Мутахассисларнинг айтишича, махсус элита уруғлари — “Инновацион тех- наётган жами 18 та узум навининг мий-тадқиқот институти олимлари
нинг манзилли дастури ва рўйхати шакллан- имконият. Давлатимиз раҳбари эндиликдаги иқтисодий зоналар 13 та йўналишга ихти- нологияларни жорий қилиш маркази” 15 таси 11,5 минг гектар майдонни томонидан ишлаб чиқилган лойи-
тирилиб, амалга ошириладиган ишлар учун сослаштириляпти. Бу тадбиркорларнинг ло- МЧЖ, элита уруғлари — “Агровер” эгаллайди. Атиги 3 та нав бренд ҳи- ҳалар Президентимизнинг 2021
2021 йилда 1,6 триллион сўм, 2022 йилда йиҳалари бир-бирига халал беришининг ол- уруғчилик кластерида, R-1 авлодли собланиб, улар бўлса 2 минг гектар йил 26 февралдаги “Ўзбекистон
қўшимча 1,8 триллион сўм маблағ ажрати- дини олиш баробарида, соҳаси жиҳатидан репродукция уруғлари — агроклас- майдонда экилган. Республикаси қишлоқ хўжалигини
лиши белгиланди. ўзаро яқин корхоналарнинг кооперациялар- терларда олиб борилмоқда. Хусусан, ривожлантиришнинг 2020–2030 йил-
да бирлашиб, биргаликда ишлаши, умумий жорий йилда вилоят учун етарли миқ- Ҳозирги кунда Боғдорчилик ва ис- ларга мўлжалланган стратегиясида
— Шу пайтгача тизимга бир вақтнинг изланишлар асосида янги стандартларни дорда (300-350 тонна) суперэлита, сиқхоналарни ривожлантириш агент- белгиланган вазифаларни 2021 йил-
ўзида бундай катта маблағ ажратилмаган, жорий қилишига туртки бериши кутилмоқда. 4000 тонна элита, R-1 авлодли уруғ- лиги билан ҳамкорликда институт- да амалга ошириш чора-тадбирлари
лар эса 2022 йилда вилоятнинг 5 та нинг жаҳон коллекциясидаги Европа тўғрисида”ги қарорига киритилган
— дейди Инвестициялар ва ташқи савдо Аслида иқтисодий ва кичик саноат зона- агрокластерларида 25000 тоннага ет- давлатларида бренд ҳисобланган бўлиб, бу соҳада илмий ва амалий
вазирлиги Эркин иқтисодий зоналарни ри- ларини ташкил этишдан мақсад ҳам тадбир- казилади. 14 та навидан 8 таси танлаб олиниб, изланишлар давом эттириляпти.
вожлантириш бошқармаси бошлиғи Азамат корларни бир нуқтада жамлаб, улар учун биринчи марта винобоп бренд нав-
Отеулиев. — Улар махсус иқтисодий ва ки- ўзаро тажриба майдонини яратиш орқали 2020-2021 йилларда вилоятнинг ларнинг оналик боғлари ташкил қи- Юқорида қайд этилган қишлоқ хў-
чик саноат зоналари муҳандислик-комму- сифат жиҳатидан хорижникидан кам бўл- суғориладиган ғалла майдонида линди, кўчат етиштириш бошлаб юбо- жалиги соҳасида амалга оширилаёт-
никация инфратузилмасини ривожланти- маган, импорт ўрнини босувчи экспортбоп 19 та нав экилган бўлса, 2022 йилдан рилди. Жорий йилда танлаб олинган ган ишларнинг кластер — илм-фан
ришда туб бурилиш ясайди. Тадбиркорлар маҳсулотлар ишлаб чиқариш кўрсаткичла- бошлаб улар сони 5 тани ташкил эта- навлардан 1,5, 2022 йилдан бошлаб 2 интеграцияси инновация ва иқтисо-
муаммоларига ечим бўлади. Мазкур қарор рини оширишдан иборат. Мазкур иқтисодий ди. Худди шундай уруғчилик тизими миллион дона узум кўчатини етишти- дий ўсиш мезони эканлигини амалда
ижроси эркин иқтисодий зоналарда қийма- зоналарнинг инфратузилмасини тўлиқ таъ- риш режалаштирилган. тўлиқ исботлаши муқаррар.
ти 5,3 миллиард долларга тенг бўлган 704 минлаш эса ушбу мақсадлар йўлида янада
та, кичик саноат зоналарида эса қиймати фаоллашишга хизмат қилади.

Жараён 52021 йил 29 май, 108-сон

1 ИЮНЬ — ХАЛҚАРО БОЛАЛАРНИ ҲИМОЯ ҚИЛИШ КУНИ

СО¡ЛОМ АВЛОД КАМОЛОТИ

Ойбек АБДИМЎМИНОВ, ЙªЛИДАГИ ²АМКОРЛИК тўғрисидаги конвенция лойиҳасини тақдим этиш,
Ўзбекистоннинг энг янги тарихи маркази директори ўринбосари, шунингдек, Ёшлар ҳуқуқлари бўйича махсус маъ-
тарих фанлари бўйича фалсафа доктори рузачи институтини таъсис этиш кабилар халқаро
ҳамжамият томонидан қизғин қарши олинди ва
Ўзбекистон болаларни севадиган ва ардоқлайдиган мамлакат мамлакатимизда соғлиқни сақлаш тизи- қонун имзоланиши билан бошланди. Шундан сўнг қўллаб-қувватланди.
сифатида эътироф этилади. Айниқса, Иккинчи жаҳон уруши мини тубдан ислоҳ қилиш ва ривожланти- 2017–2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини
йиллари ўзбек оилаларининг фронт ичкарисидан келтирилган риш, ўта оғир, юқумли касалликларга бар- янада ривожлантиришнинг бешта устувор йўнали- Президентимизнинг 2019 йил 22 апрел-
200 минг болани бағрига олиб, ўз фарзандидек парваришлагани, ҳам бериш ҳамда камайтириш борасида ши бўйича Ҳаракатлар стратегияси асосида бола- даги “Бола ҳуқуқлари кафолатларини янада
ўқитиб элга қўшгани ҳануз таъкидланади. қатъий чоралар кўрилди. Оналар ўлими икки ларнинг ҳар томонлама интеллектуал, эстетик ва кучайтиришга оид қўшимча чора-тадбирлар
баравардан кўпроқ, болалар ўлими уч бара- жисмоний ривожланиши учун шарт-шароитларни тўғрисида”ги қарорига асосан, Ўзбекистон
Азалдан юртимизда бола таълим-тарбияси ва ва ЮНИСЕФ ҳамкорлигида молиялаштирилди. вар камайди. Аҳолининг ўртача умр кўриши тубдан яхшилаш бўйича ишлар амалга оширила Республикаси Олий Мажлисининг Инсон ҳу-
келажагига алоҳида эътибор қаратилган. Халқи- Ҳамкорликка асосан, 2016 йилга қадар лойи- 67 ёшдан 73 ёшгача, хусусан, аёлларнинг бошланди. қуқлари бўйича вакили (омбудсман) ўринбоса-
мизда “Бир болага етти маҳалла — ота-она”, “Бо- ҳа доирасида 8 минг 493 нафар тиббиёт ходи- умр кўриши 75 ёшгача ошди. 2010 йилда ри — Бола ҳуқуқлари бўйича вакили лавозими
ланинг бегонаси бўлмайди” каби мақол ва ҳаётий мининг малакаси оширилди. Қорақалпоғистон 1 ёшгача бўлган чақалоқлар ўлими 2005 йил- Ўзбекистон Республикасининг бола ҳуқуқларини жорий этилиши бола ҳуқуқлари ҳимояси бо-
иборалар мавжудлиги ҳам бежиз эмас. Айниқса, Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги дагига қараганда, ҳар 1000 аҳолига нисбатан таъминлашга оид сиёсатини амалга ошириш дои- расидаги институционал ислоҳотларни янада
сўнгги йилларда болажонлик, болапарварлик янги беш ёшгача бўлган 3,5 миллион болага тиббий 14,9 тадан 11,7 тага, 5 ёшгача бўлган болалар расида БМТнинг Бола ҳуқуқлари тўғрисидаги кон- такомиллаштиришга хизмат қилмоқда.
босқичга чиқди. Мамлакатимизнинг бу борада ёрдам кўрсатилди. ўлими 20,6 тадан 15,9 тага камайган бўлса, венцияси ҳамда инсон ҳуқуқлари ва эркинликлари
халқаро ташкилотлар, жумладан, ЮНИСЕФ би- 2016 йилга келиб мамлакатда ҳар 100 минг тўғрисидаги бошқа халқаро ҳуқуқий ҳужжатлар, юз- Давлатимиз раҳбарининг 2020 йил
лан ҳамкорлиги муваффақиятли давом этмоқда. БМТнинг 2000-2015 йилларга мўлжалланган чақалоққа нисбатан оналар ўлими 23,1 дан дан ортиқ қонун ва қонуности ҳужжатлари асосида 29 майдаги “Бола ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ти-
Мингйиллик декларацияси ва 2015-2030 йиллар- 19 тага, 5 ёшгача бўлган болалар ўлими болалар ва ёшларнинг маънавий, интеллектуал, зимини такомиллаштириш бўйича қўшимча чо-
Ўзбекистон Республикаси ва ЮНИСЕФ ўрта- да амалга ошириладиган Барқарор ривожланиш 14,8 тадан 13,9 тага, чақалоқлар ўлими 11 та- жисмоний ва ахлоқий жиҳатдан камол топишига кў- ра-тадбирлар тўғрисида”ги қарори асосида мам-
сидаги ҳамкорлик кенг қамровли бўлиб, қатор йў- мақсадлари каби глобал дастурларида болалар дан 10,7 тага камайган. маклашишга оид ҳуқуқий механизм яратилди. лакатимизда Бола ҳуқуқлари бўйича омбудсман
налишларни қамраб олади. Болалар ва оналар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш муҳим вазифалар қато- фаолиятини йўлга қўйишнинг асослари белгилаб
ўлимининг олдини олиш, оилаларда болаларни рида белгиланган. Ўзбекистон оналик ва болаликни муҳофаза қи- Мамлакатимизда болалар меҳнатига бар- берилди.
хавфсиз ва ҳимояланган муҳитда тарбиялаш, лиш, болалар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш масала- ҳам бериш ва бу борада ҳуқуқий саводхонликни
сифатли таълим, соғлиқни сақлаш ва санитария ЮНИСЕФнинг юртимиздаги ваколатхонаси ларида йилдан-йилга яхши натижаларга эришяп- ошириш йўналишида муҳим ислоҳотлар амалга 2019 йил декабрь ойида “Мактабгача таълим
шароитини таъминлаш, гендер ёки этник мансуб- маълумотларига кўра, 2001–2015 йилларда гў- ти. Бу борадаги тадбирлар ва натижалар халқаро оширилди. Айниқса, қишлоқ хўжалиги, пахта йи- тўғрисида”ги қонун қабул қилиниши мамлакати-
лигидан қатъи назар, меҳнатга яроқсиз ёки ало- даклар ва болалар ўлими 1991–2000 йилларга миқёсда ҳам эътироф этилди. Жумладан, “Бола- ғим-терими ва бошқа соҳаларда болалар меҳна- мизда бола ҳуқуқларини ҳимоя қилиш борасидаги
ҳида эҳтиёжга эга шахсларга тенг имкониятлар қараганда камайган. Мамлакатимизда ҳар йили ларни сақланг” (Save the children) халқаро ташки- тидан фойдаланишга барҳам берилиши халқаро ислоҳотларнинг янги йўналиши сифатида намоён
яратиш, болалар манфаатини кўзловчи самарали 2,2 миллион болага ЮНИСЕФ кўмагида А витами- лоти рейтингига кўра, Ўзбекистон болалар сало- ҳамжамият томонидан кенг эътироф этилди. Ху- бўлди.
қонунларни илгари суриш соҳаларида ҳукумат ва ни капсулалари тарқатилади. Ташкилот кўмагида матлиги тўғрисида энг кўп ғамхўрлик кўрсатадиган сусан, 2018 йил Халқаро меҳнат ташкилоти пахта
фуқаролик институтлари саъй-ҳаракатини қўл- 1999 йилдан буён туғиш ёшидаги 4 миллиондан дунёдаги ўнта мамлакат қаторидан жой олди. теримига болалар жалб қилинмаганини қайд этди. Мактабгача таълим тизимини 2030 йилгача
лаб-қувватлаш кабилар шулар жумласидандир. ортиқ аёл ва икки ёшгача бўлган болага таркиби- ривожлантириш концепцияси асосида 3-7 ёшда-
да темир ва фолий кислотаси бўлган қўшимчалар Айни пайтда юртимиз аҳолисининг 10 миллион- Шунингдек, давлатимиз раҳбари ташаббуси ги болаларни мактабгача таълим билан қамраб
Мамлакатимизда кучли ижтимоий ҳимоя сиё- бериш йўлга қўйилган. га яқини болалардир. Шу жиҳатдан олиб қара- билан 2017 ва 2019 йилларда БМТ Бош Ассамб- олиш даражаси 27,7 фоиздан 60,9 фоизга кўтари-
сати доирасида ЮНИСЕФ билан биргаликда ганда, болаларни ҳимоя қилиш мамлакатимизда леяси йиғилишларида болалар ва ёшлар ҳуқуқ- либ, ижобий кўрсаткичга эришилди.
“Ўзбекистонда оналик ва болаликни муҳофаза Ўзбекистонда соғлиқни сақлаш соҳаси- давлат сиёсатининг устувор йўналишларидан би- ларини ҳимоя қилиш борасида муҳим ташаббус-
қилиш хизматларини такомиллаштириш” ло- даги ислоҳотлар ва БМТ билан ҳамкорлик- рига айланган. Янги Ўзбекистонда бола ҳуқуқла- лар илгари сурилди. Хусусан, БМТ шафелигида Ўзбекистонда оила анъанавий қадриятлар-
йиҳаси амалга оширилди. У Европа Иттифоқи нинг самараси туфайли мазкур йўналишда рини ҳимоя қилиш бўйича ислоҳотлар 2016 йили Ёшлар ҳуқуқлари бўйича бутунжаҳон конферен- нинг асоси ҳисобланади. Бола тарбияси, ка-
ижобий натижалар қайд этилди. Жумладан, айнан “Ёшларга оид давлат сиёсати тўғрисида”ги циясини ўтказиш, БМТ Иқтисодий ва ижтимоий молотида маҳалла ва оила институтининг аҳа-
кенгашининг ўнинчи форумида Ёшлар ҳуқуқлари мияти катта. Шу боис, ўтган йили Ўзбекистонда
“Маҳалла ва оила” илмий-тадқиқот институти
КЕЛАЖАК ОЙНАСИ фаолияти йўлга қўйилди. Ушбу саъй-ҳаракат-
лар замирида бола ҳуқуқларини ҳимоя қилиш,
²АР БОЛАДА И¯ТИДОР ЯШАЙДИ уларни маънан ва жисмонан соғлом этиб вояга
етказиш каби олижаноб мақсад мужассам.
Феруза ЖЎРАЕВА, ФАҚАТ УНИ КЎРА БИЛИШ, АНГЛАШ ЗАРУР
журналист бирор мактабга жойлаштирсангиз. Ҳурмат билан
муаллима”, деб ёзилган эди. Она боласининг кўнг-
Тиш докторига бордим. Эшикдан киришим билан оқ халат кийган таниш ли синмаслиги, ўқишга, ўрганишга бўлган иштиёқи
аёлни кўриб, тўғриси, таажжубландим. Чунки у журналистика факультетини сўнмаслиги учун хатда аслида нима ёзилганини
тамомлаганини билардим. Тишимни даволатиш асносида ҳамма айтмаган эди. Ўғлини ўзи уйда ўқитди. Болакай
саволларимга жавоб олдим. уйда жуда кўп мутолаа қилар эди. Айнан волидаси
билан ўтказган машғулотлар унда ихтирочиликка
Бунинг ўзига хос қизиқ тарихи бор экан. Маъ- шарт бўламиз-у, “йўқ, сен у касб эгаси бўлмайсан, ўлими олдидан яқин дўстидан барча қўлёзмала- ғунча очишини, нафис бўй таратишини истаб қол- қизиқиш уйғотган. У умри давомида 1300 га яқин
лум бўлишича, у аввалига отасининг қистови шу ҳам ишми” қабилидаги гаплар билан фарзан- рини ёқиб юборишга ваъда беришини сўрайди. дингиз. Чунки сиз атиргулни ёқтирганингиз учун ихтиро қилган. Телеграф, телефон, киноаппара-
билан иқтисод йўналишида ўқиган. Ўқишни та- димизнинг истакларига қарши борамиз. Гарчи Дўсти эса китобхонларнинг бахтига буни бажар- шуни хоҳладингиз. Аммо кактус бу истагингизни тура, чўғланма лампа, дастлабки электровозлар,
момлагач, бу йўналишда ишлай олмаган. Бошқа боламнинг келажаги яхши бўлсин, деб бошлаган майди. Аксинча, уларни нашр эттиради. Жаҳон бажара олмайди. Чунки унинг имкониятлари бу- фонограф шулар жумласидан. Ўша ихтирочи XIX-
соҳани танлаш истаги билан боши қотган чоғда бўлсак-да, мана шу ҳаракатимизнинг ўзиёқ, асли- адабиёти дурдонасига айланган асарлар муал- тунлай бошқа. Ёки шафтоли дарахтининг теракка XX асрларнинг тенгсиз даҳоларидан бири Томас
онаси уни журналист бўлишга ундайди. Шундан да катта хато. лифи Франц Кафка эҳтимол аввалдан ўзи севган, айланишини кутмаймиз-ку. Эдисон эди.
сўнг у олий журналистика курсида таҳсил олиб, иқтидори бор касбни танлаганида, янаям кўпроқ
ўзини телевидение ва матбуотда синаб кўради. ...Отаси унинг ҳуқуқ соҳасида ўқишини, адво- дурдона асарлар яратишга улгурган, балки ҳаёт Худди шундай ҳар бир инсоннинг ўз “мен”и бор. Психологларнинг таъкидлашича, бола туғил-
Нимадандир кўнгли тўлмаган қаҳрамонимиз, та- кат бўлишини истарди. Мана шу истакни амалга йўллари ҳам бутунлай бошқача давом этган бў- Мана шу “мен”да унинг қобилияти, лаёқати, бажа- ганда ўз касби, ўз вазифаси билан туғилади. Бу
биийки, бу соҳада ҳам узоқ ишлай олмайди. Қай- ошириш учун адвокатлар тайёрлайдиган олийгоҳ- лармиди... ра оладиган вазифалари яширин, лекин доим ҳам вазифа унинг лаёқати ва қобилиятидан келиб
си ташкилотга бормасин, вазифасини уддалай да таҳсил олди. Кунларнинг бирида безорилик қи- юзага чиқавермайди. Уларни қачонки, боламизга чиқиб намоён бўлади. Кўпинча ота-оналар ўз-
олмай, ишдан бўшаган. либ, бир неча ойга қамоққа ҳам олинади. У ердан Ҳар бир инсонда қайсидир соҳага, касбга лаё- яқин дўст бўлсаккина, кўра оламиз. Фақат бу бо- лари билмаган ҳолда ана шу хусусиятларни бў-
севгилисига мактуб ёзади. Хатда унинг бор изти- қат бўлади. Ана шу лаёқат бора-бора қобилият- рада “Менинг болам фалон касб эгаси бўлади”, ғиб қўйишар экан. Уларнинг болани ўзлари орзу
Орада бир неча йил ишсиз ҳам юрган. Турмуш роблари, қалбида туғён ураётган муҳаббат алам- га айланади. Қобилият ривожлантириб борил- деган истагимизни кейинги ўринга қўйиб туриши- қилган шахсга айлантириш истаги айрим ҳоллар-
қуриб, фарзандли бўлгач, ниҳоят касб бўйича асл лари ифодаланган. Нома — “Ёш Вертернинг из- са ва катталар томонидан қўллаб-қувватланса, миз керак. да мана шу хатога сабаб бўлади. Тўғри, ота-она
орзусини амалга ошириш истагида стоматология тироблари” асари эди. У токи қамоқдан чиққунча, келажакда юксак натижаларга эришиш мумкин. фарзандига ёмонликни раво кўрмайди. Шу боис,
соҳасида ўқийди. Ўқишни муваффақиятли якунла- суюклиси мана шу мактубларни нашрга беради. Фарзандимизга юқоридаги саволни кўндаланг ...У жуда ҳаракатчан, аммо кўп касал бўлади- унинг барчага қулай, тинч, сердаромад касб эга-
гач, клиникалардан бирида фаолият юрита бош- Жуда қисқа вақтда у машҳур бўлиб кетади. Қамоқ- қўйишдан олдин унинг лаёқат ва қизиқишларини ган бола эди. Болалигиданоқ секин ривожланиб си бўлишини истайди. Аммо бу борада боланинг
лайди. Ана шунда у ҳақиқатан шу соҳага қизиққани дан чиққанида эса кўплаб одамлар дастхат олиш аниқлашга ҳаракат қилишимиз керак. Бола ни- борувчи карликдан азият чекарди. Биринчи синф- қизиқишлари иккинчи ўринга тушиб қолиши керак
учун уни яхши ўзлаштирганини, ўз ишидан завқ учун уни интиқ кутиб турарди. мадан завқ оляпти, нималарга қизиқиши юқори? да ўқир кезлари муаллима унинг қўлига бир хатни эмас. Ота-онанинг берадиган билими, истеъдо-
олиб ишлашини ҳис этади. Мана шу завқ уни ғай- Қачонки, диққат марказимиз шуларни аниқлашга тутқазди ва онасига беришини тайинлади. Хатни дини ривожлантириш борасидаги ҳаракати, унга
ратлантиради, куч беради. Шу боис, қисқа вақтда Шунда отаси унга дейди: “Ўғлим, сендан бари- қаратилса, унга тўғри йўлни кўрсата оламиз. Бу- ўқиётган онаизорнинг кўзларида ёш айланар эди. кўрсатадиган рағбати боланинг жуда катта ютуқ-
ҳамкасблари ва беморлар эътирофига сазовор бў- бир яхши адвокат чиқмас эди”. Аслида, бу отанинг нинг учун фарзандларимизга алоҳида вақт ажра- “Муаллимам нима деб ёзган экан?”, қизиқиб сўра- ларига сабаб бўлади.
лади. У энди ўзи яхши кўрган, тушунган ва қизиқ- адашганлиги иқрори десак, янглишмаган бўламиз. тишимиз, улар билан самимий муносабатда бўли- ди ўғил. Она боласига ўқитувчинг сенинг билиминг
қан касб билан машғул бўлиш нима эканини яхши шимиз лозим. юқори эканлигини, энди мактабга бормасанг ҳам Дейлик, ўғлингиз ўқитувчи бўлишни хоҳ-
англаган эди. Юқорида келтирилган асар номидан англаган бўлишини тайинлабди, деган мазмунда жавоб лаяпти. Сиз эса унга ўқитувчилик қийинлиги-
бўлсангиз керак, гап машҳур ёзувчи Гёте ҳақида Фараз қилинг, деразангиз токчасида гултувак- берди. Аслида эса мактубда “Сизнинг ўғлингиз ни, ҳуқуқшунос ёки иқтисодчи бўлса, ҳар то-
Болаликда “Келажакда ким бўласан?” деган кетяпти. Отасининг қистови билан ҳуқуқ соҳасини да кактус турибди. Айтайлик, сиз унинг атиргулдек руҳий касал. Илтимос, уни ихтисослашган бошқа монлама яхши бўлишини уқтирасиз. Шундай
савол деярли барчамизга берилган. Унга ҳар ким танлаган йигит тақдир тақозоси билан ўзи тушун- йўл тутиш тўғримикан, аслида? Бунинг ўр-
ҳар хил жавоб берган. Кимдир соҳага қизиққани ган ва қизиққан машғулот билан шуғулланиб кўр- нига ўқитувчи бўлиб ҳам юқори даромад то-
учун, кимдир мутахассисликнинг ижтимоий нуфу- ди, яъни қалб амрига қулоқ солди. Натижаси эса пиш мумкинлигини, унинг ижтимоий мавқеи
зи учун, яна бошқаси ота-онасининг кўрсатмасига сизга маълум: илк қадамларданоқ муваффақият юқорилиги ҳақидаги фикрларни қўллаб-қув-
кўра, ўқимоқчи бўлади. Бунинг сабаблари яна кўп. қозонди. Асарлари қисқа фурсатда оммалашиб, ватлашимиз тўғри бўлар... Унинг кўп даро-
катта шуҳрат келтирди, машҳур ёзувчига айланди. мад топишини истаяпмизми, мактабда дарс
Умуман олганда, биз касб танлашга, бутун умр бериб ҳам, қўшимча иш сифатида тайёрлов
машғул бўлишимиз керак бўлган соҳани танлашга Дунёга машҳур ёзувчи бўлиб танилган Франц курслари очиш, ҳаракат қилса, барчасига ул-
жуда жўн қараймиз. Тўғрироғи, биринчи галда шу Кафка ҳам дастлаб отасининг талабига кўра, юри- гуриши мумкинлигини ўргатайлик, кўмакла-
касбдан келадиган даромадни ҳисобга оламиз, дик соҳада таҳсил олади. Кўп вақт шу йўналишда шайлик.
шундай қилсак, энг мақбул ечимни топган бўла- фаолият олиб боради. Сил касаллигини орттир-
миз, гўё. гач, уйда ўтиришга мажбур бўлди. Ана шу даврда Донишмандлар айтганидек, “Боланинг ичида
у барибир ижод билан билан шуғулланади. Хат даҳо яшайди”. Шу маънода, ҳар бир боланинг,
“Ким бўлмоқчисан?” деган саволни боламизга ва кундаликлар, шунингдек, “Эврилиш” қиссаси, албатта, нимагадир қизиқиши, иқтидори бўлади.
берсак-чи? Очиғи, унинг жавоби бизга ҳам маъқул “Жараён” романини ёзади. У ёзганларини оммага Фақат унга ўзини намоён қилишда кўмак берилса,
келса, қўллаб-қувватлаймиз. Акс ҳолда, гапини маълум қилишни сира хоҳламасди. Шунинг учун бас. Майли, боламиз биз истагандек касб эгаси
бўлмасин. Келинг, унга ўзи қизиқадиган, келажак-
да бошқаларга ҳам фойдаси тегадиган соҳани
танлашида кўмаклашайлик. Шундагина унинг қо-
билияти, иқтидори намоён бўлади. Энг муҳими,
унинг ҳаёт йўли оила, эл-юрт равнақи учун хизмат
қилиш истаги билан уйғунлашиб кетади.

Буни англамоқ учун узоқдан далиллар қиди-
риш шарт эмас, атрофдаги воқеа ва жараёнларга,
ўзингиз билган инсонлар ҳаётига разм солишнинг
ўзи етарли.

6 2021 йил 29 май, 108-сон

АДИБЛАР ХИЁБОНИДА ТИЛ — МИЛЛИЙ ҒУРУРИМИЗ

Президентимиз ташаббуси “аИнБгРлОаЙмИМайЮтСуУрПиОВб.Н.И.” Ҳар қайси давлат, ҳар қайси халқ
билан пойтахтимизда барпо Умуман, у ўзини Қорақалпоқ юрти, ватанисиз тасаввур интеллектуал салоҳияти, юксак маънавияти
этилган Адиблар хиёбонининг бир эта олмайди:
йиллиги яқинда мамлакатимиз билан қудратлидир.
жамоатчилиги томонидан кенг Бир ёним сув, бир ёним чўл бўлмаса, Шавкат МИРЗИЁЕВ,
нишонланди. Айни жазирама Жаннат қуриб берсанг-да, мен бормайман.
кунларда хиёбон ташриф Гул ҳам явшан иси анқиб турмаса, Ўзбекистон Республикаси Президенти
буюрувчилар учун ҳам жисман, ҳам У ерда мен қорақалпоқ бўлмайман.
қалбан оромбахш маскан сифатида
янада гавжум.

Юртимизнинг 20 дан зиёд олий
ўқув юртларини адабиёт оламида
ҳамкору ҳамфикр этган миллатимиз
буюкларининг рамзий сиймолари
табаррук боғнинг “мезбонлари”
сифатида меҳмонларни кутиб
олмоқда.

Улар орасида қардош қорақалпоқ
ёшлари ҳам Ибройим Юсуповдек
миллат ифтихорини янада яқиндан
таний бошлади. Қирғизнинг буюги
— Чингиз Айтматов эътироф этган
адиб ижодини кенг ўрганиш, тарғиб
қилиш уларни фақат ва фақат эзгу
мақсадлар сари етаклайди.

Эркин ЭРНАЗАРОВ, Ўз ватанига бағишланган шеърлар таниш тимсол-
Ўзбекистонда хизмат лар — учиб бораётган ғозлар, шамолдан чайқалаёт-
кўрсатган журналист ган қоратол, ёйилиб ўсаётган саксовул, сарғайган саҳ-
ро орқали ёқимли, юракка яқин янграйди. Шу билан
Пойтахтимиздаги Адиблар хиёбонида бирга, адиб шеърияти ўқувчилар руҳияти, ички дунё- Буюк
қорақалпоқ элининг суюкли шоири сида инсоний фазилатлар, муҳаббат ва садоқат туйғу- қудратимиз
Ибройим Юсупов ҳайкали ҳам ўрин ларини уйғотади.
олган. Буюк адиб Чингиз Айтматов белгиси
унинг ижодини шундай баҳолаган эди: Мунаққидларнинг таъкидлашича, Ибройим Юсу-
“Мен қорақалпоқ халқини ва унинг пов шоирлик маҳорати Алишер Навоий, Умар Хайём, Бошқа тилларни билиш — муваффақият, она тилини билиш бурч,
буюк ўғлони Ибройим Юсуповни Низомий, Саъдий, Ҳофиз, Махтумқули, Ажиниёз, мажбуриятдир. Ўндан ортиқ тилни билиб, ўз тилини билмасликни
севаман. Шеърият жуда мураккаб Бердақ ва Абай устозлик мактаби таъсирида шакл-
нарса. Уни қайси тилда ёзилган ланган. Шунинг учун шоир шеърларидан бирида буни эса маънавиятсизлик дейиш мумкин. Бугун она тилимизнинг,
бўлса, ўша тилда ҳис этиш керак. қуйидагича таърифлайди: маънавиятимизнинг нуфузини оширишга, қаратилган эътибор ҳар
Ибройим Юсупов шеърларининг
таржималарини ўқийман. Бу Саҳро гулларини сочай пойингга, доимгидан-да, долзарблик касб этган.
инсоннинг шеърлари ҳатто таржимада Навоийни суйган қорақалпоқ бўлиб.
ҳам ҳайратга солади ва завқлантиради. — Отамиз ўша давр сиёсатини яхши билар ва жуда Ибройим дер: улуғ руҳинг олдида Норбўта БОБОХОЛОВ, воий номидаги Тошкент давлат ўзбек
Афсуски, уларни аслиятда ўқий эҳтиёткор бўларди, — ҳикоя қилади Шаҳзода Юсупо- Бош эгайин шогирдинг Бердақ бўлиб. тили ва адабиёти университетининг
олмайман... Агар Ибройим Юсупов ўз ва. — Оиламизда раҳбарларни тилга олиш умуман “Ўзбекистон темир йўллари” АЖ Давлат тилида иш юритиш асосларини
омадини насрда синаб кўрса, бу инсон ман этилган эди. Отамиз педагогика институтида дом- Ибройим Юсупов 2000 йилда Тошкент шаҳрида бў- ўқитиш ва малака ошириш маркази би-
нималарга қодирлигини Тангригина лаликдан кейин “Амударё” журнали бош муҳаррири, либ ўтган Қорақалпоғистон Республикаси адабиёт ва бошқаруви раиси маслаҳатчиси лан ҳамкорликда темирйўлчи ишчи-хо-
билган бўларди. Агар қачонлардир Ўзбекистон Фанлар академиясининг Қорақалпоғис- санъат кунларида журналистнинг ижодкор учун ҳаёт димларнинг анъанавий ва масофавий
у бунга азм қилса, буюк даҳолар — тон бўлимида илмий ходим вазифаларида ишлади. сабоқлари нималардан иборат, деган саволига шун- Сўнгги икки йилга яқин вақт мобайни- ўқитилиши ташкил этилди. Шунингдек,
Эрнест Хемингуэй ва Робиндранат Бирин-кетин китоблари чиқа бошлагани, дурустгина дай жавоб берган эди: да мамлакатимизда давлат тилини ри- “Ўзбекистон темир йўллари” АЖ тасар-
Тагор каби юксакларга парвоз қила қалам ҳақи олиб турганига қарамай, жуда камтарона вожлантириш, ўзбек тилининг мавқеини руфидаги Тошкент темир йўл техникуми
оларди”. турмуш кечирардик. — Ҳаётнинг маълум бекатларидан ўтиб, умрингга оширишга қаратилган 20 та норматив- қошидаги кадрлар малакасини ошириш,
умр қўшилгани, кексалик боғига қадам қўйганинг сари ҳуқуқий ҳужжат қабул қилинди. Яъни тайёрлаш ва қайта тайёрлаш марказида
Бошқа атоқли адиблар ҳам Ибройим Юсуповнинг Яхши ёдимда, 1950-йилларнинг охирида Тошкентга ёшлигингда, ўрта ёшлик даврингда хаёлингга келма- ўзбек тилини ривожлантиришнинг қону- ҳам 2021 йил учун ўқув курслари ташкил
ижодини жуда юқори баҳолаган. Машҳур шоир Расул марказий газета мухбири сифатида юборилган (асли- ган кўп нарсалар ҳақида ўйлай бошлайсан экан. Бу ўй- ний асослари янада мустаҳкамланди. этилган. Йил давомида 2000 дан ортиқ
Ҳамзатов уни “қалбларни даволовчи шоир” деб атаган да Москвада нуфузли раҳбарлик лавозимидан ҳай- лар ёшлик ва ундан кейинги даврлардаги қалбингда, раҳбар ва ишчи-ходимнинг давлат ти-
бўлса, Қайсин Қулиев “Навоий ва Махтумқули билан далиб, сургун қилинган) таниқли ёзувчи Константин тафаккурингда кечган ўй-фикрлардан жиддий фарқ “Ўзбекистон темир йўллари” акция- лида иш юритиш малакасини ошириш
бир қаторда турк тилли халқлар шеъриятининг башо- Симонов уйимизга меҳмон бўлиб қилади. Яъни энди қишлоқ шунчаки маскан эмас, ўз дорлик жамиятида ҳам давлат тилини режалаштирилган.
ратчиси” сифатида эътироф этган. Қорақалпоғистон келганида пальтосини осиб қўйиш уйингга, атрофингдагилар шунчаки одамлар эмас, соҳада қўллаш, иш юритишга катта
халқ ёзувчиси Ўразбой Абдураҳмонов эса “Ибройим учун жавон ҳам, ҳатто илгак ҳам қадрдонларингга, табиат, борлиқ шунчаки кўриниш, эътибор қаратилмоқда. Бу борада Темир йўл соҳасида давлат тилини
Юсупов — ХХ асрнинг Бердақи” деб ҳисоблаган. тополмай бироз вақт аланглаб тур- манзара эмас, бошпанангга, меҳрибонингга, юрт шун- амалга оширилаётган ҳар бир ишнинг ривожлантириш борасидаги ишлар Ва-
ган, отам буни пайқагач, кулимсираб чаки гўша эмас, улуғвор Ватанга айланади. Бундай катта-кичиги, иккинчи даражалиси бўл- зирлар Маҳкамасининг Давлат тилини
Шоир эса ўзига шундай таъриф берган: унинг уст кийимини бўйра устига пайтда одамлар ўртасидаги муносабатлардан зид- майди. Шу маънода, уларни таъкидлаб ривожлантириш департаменти билан
тахланган кўрпалар тепасига таш- дият эмас, гўзаллик ахтарасан, умуминсоний фази- ўтиш ўринсиз бўлмас. ҳамкорликда амалга оширилмоқда. Де-
Мен дурагай бир бутоқда унганман: лаб қўйганди. латларни улуғлайсан, югурик ҳаётнинг фалсафасини партамент ташаббуси билан янгидан
Навоий ва Пушкин устоз, илҳомчим. англашга ҳаракат қиласан. Хусусан, мазкур тизимдаги корхона нашр этилган “Давлат тилида иш юри-
Қайнаб турган қоним билан уммонман, Бошқа бир сафар ноқулай об- ва муассасаларнинг идоравий ҳужжат- тиш” амалий қўлланмасининг кирилл
Мен Бердақнинг соф қонидан бир томчи. ҳаво туфайли Москвадан Қирғи- Ибройим Юсупов ўзбек ва қорақалпоқ халқлари лари ҳамда иш қоғозларини юритиш, ва лотин алифбосидаги нашри ҳамда
зистонга учиб келаётган самолёт дўстлиги ва биродарлигининг оташин куйчисидир: шунингдек, муҳр ва тамғаларининг “Ўзбек тилининг изоҳли луғати” кито-
Аммо унинг ижод чўққилари сари йўли равон бўл- Нукусга қўнганида, ўша пайтда Қо- Давлат тили тўғрисидаги қонун ҳуж- бининг темир йўл соҳасига ҳам тақдим
маган. Шоирнинг тўнғич қизи, кимёгар Шаҳзода Иб- рақалпоғистоннинг биринчи раҳба- Ўзбекни ўз оғам этган, жатларига мувофиқ бўлиши назоратга этилиши соҳада давлат тилида иш
ройимовнанинг хотирлашича, боболари Юсуп охун ри Қаллибек Камолов йўловчилар Улкан бахтни инъом этган, олинди. юритиш бўйича темирйўлчиларнинг би-
Бухоро мадрасасида таълим олган, фақат Қорақал- орасида бўлган Чингиз Айтматовни Бир қозонда ош дамлатган, лими, кўникмаси ва малакасини янада
поғистондагина эмас, балки бутун ўлкада таниқли кутиб олган ва ҳукумат қароргоҳига Меҳри иссиқ туғишганлик. Темир йўл соҳасига бошқа тиллар- оширишга хизмат қилмоқда.
уламолардан бўлган. Диндорлиги учун ўтган асрнинг таклиф этган. Аммо у отамизни ўз дан кириб келган ва айни вақтда фой-
30-йиллари бошида қатағон қилиниб, Туркманистон- қадрдони ҳисоблаб, бизнинг уйи- Атоқли шоир Қорақалпоғистон Республика- даланилаётган атамалар хатлов қили- Ўрни келганда, тизим фаолиятида
да дарбадарликда вафот этган. Маъмурлар уламони мизга олиб боришини илтимос қилган. си мадҳиясининг муаллифи ҳам. Адиб ихлос- ниб, уларнинг ўзбек тилидаги муқобили тўлиқ давлат тилида иш юритиш учун
сургун қилиш билан чегараланмасдан, мол-мулкини мандлари унинг шеър ва достонлари, ҳикоя шакллантирилди. Корхона-ташкилот- соҳавий сўз ва атамаларнинг ўзбек ти-
мусодара қилган, бу оиланинг ўз вақтида кўркам ҳи- Машҳур ёзувчи қийшайиб турган ночор уйимизни ва пьесалари, долзарб публицистикаси билан ларнинг бино ва иншоотларидаги рек- лидаги муқобилига эҳтиёж сезилаёт-
собланган уйини трактор билан бузиб ташлаган. Юсуп кўриб, “Шундай истеъдодли ва машҳур шоирингизга яқиндан таниш бўлиши билан бирга, А.Пуш- лама, пешлавҳа ва эълонлар, ахборот ганини тан олиб ўтиш керак. Шу боис,
охуннинг рафиқаси Хонбиби ая болалари билан ертў- тузукроқ иморат қуриб беришга ёрдам берсангиз бўл- кин, М.Лермонтов, Т.Шевченко, Ж.Байрон, матнларининг давлат тилида бўлишини Алишер Навоий номидаги Тошкент
лада яшашга мажбур бўлган. майдими”, деб Қаллибек Камоловични изза қилган. И.Гёте, Г.Гейне, Ф.Шиллер шеърлари, Шекс- таъминлаш юзасидан тушунтириш иш- давлат ўзбек тили ва адабиёти уни-
Аслида бизга 15 йил илгарироқ уй қуришга жой аж- пир сонетлари, Алишер Навоий ва Ҳофиз ға- лари олиб борилди. Бир қатор талабга верситети, “Ўзбекистон темир йўллари”
Шундай ҳам тирикчилик ўтказиш ўта машаққатли ратилган, унинг пойдевори ҳам кўтарилган эди. Аммо заллари, Умар Хайём рубоийларини таржима жавоб бермайдиган ташқи ёзувлар ўз- АЖнинг бир қатор техник-мутахассис-
бўлган ўша даврда “халқ душмани”нинг оиласи — она отамиз янги уй қуришга ҳафсала қилмас, бизга ана шу қилиб, қорақалпоқ тилида сайратиб юборган- гартирилди. лари томонидан темир йўл транспор-
ва унинг уч фарзанди қандай уқубатларга дучор бўл- бошпана ҳам бўлаверади, деб ҳисобларди. ларидан яхши хабардор. Ўзининг шеърлари ти соҳасига бошқа тиллардан кириб
ганлигини ортиқча таърифлашга ҳожат бўлмаса керак. ҳам рус, қозоқ, украин, белорус, грузин, латиш, Ўзбекистон Республикаси Давергео- келган ва ҳозирда фойдаланилаётган
Ночор бўлса ҳам шу хонадонимизда кўплаб таниқ- болгар тилларига таржима қилинган. дезкадастр қўмитаси эксперт комиссия- атамалар хатлов қилиниб, ўзбек тили-
Отаси вафот этганида Ибройим уч яшар болакай ли шоир ва ёзувчилар меҳмон бўлган, улар ҳам янги Ибройим Юсуповнинг ижодий фаолияти ўзининг си билан ҳамкорликда темир йўл тизи- даги муқобиллари шакллантирилди.
бўлган. Турмуш машаққатларига қарамасдан, отаси- уйни қачон қурасиз, деганларини кўп марта эшитган- муносиб баҳосини олган. У Ўзбекистон ва Қорақал- мидаги 244 та станция, 27 та разъезд, Айни кунларда 1300 дан ортиқ сўз ва
дан қолган китобларни мутолаа қилар, бир йўла араб ман. Отамиз Чингиз Айтматов, Расул Ҳамзатов, Қай- поғистон халқ шоири, қўша-қўша орден ва медаллар 2 та блокпост номларининг ўрганиб чи- атамаларни ўз ичига олган “Темир йўл
тилини ўрганар эди. син Қулиев, Давид Қуғултинов, Римма Казакова билан соҳиби, Ўзбекистон Қаҳрамони, Қорақалпоғистон Рес- қилиши ҳам соҳада давлат тилини кенг соҳасига оид сўз ва атамаларнинг изоҳ-
бирга Зулфия, Комил Яшин, Ҳамид Ғулом, Озод Ша- публикасида хизмат кўрсатган санъат арбоби, Бердақ қўллаш йўлидаги саъй-ҳаракатлардан ли луғати” нашри устида иш олиб бо-
Ибройим онасига тиргак бўлиш учун 13 ёшидан иш- рафиддинов, Эркин Воҳидов, Абдулла Орипов билан номидаги давлат мукофоти совриндори. Кўп йиллар бири бўлди. Ўрганиш натижаларига рилмоқда.
лай бошлаган. Билимдонлиги, тиришқоқлиги учун унга дўстлик ва биродарлик, устозлик ва шогирдлик бора- мобайнида Ўзбекистон Олий Мажлиси депутатлигига кўра, “Географик объектларнинг ном-
Чимбой туманидаги жамоа хўжалигида табелчиликни сида ўзаро жуда яқин муносабатда бўлган. Укам Баҳ- сайланган. лари тўғрисида”ги қонун талабларидан Миробод туман ҳокимлиги билан
ишониб топширишган. Бу хизмати учун ойига икки ки- ромнинг исмини Ғафур Ғулом қўйгани ҳам отамизнинг Президентимиз ташаббуси билан ҳозир Қорақал- келиб чиқиб, Эксперт комиссияси томо- ҳамкорликда туман ҳудудида жойлаш-
лограмм буғдой олган. ана шу буюк шоир билан қалин дўстлигининг белгиси, поғистонда Ибройим Юсупов номидаги ижод макта- нидан 90 та географик объектлар номи ган бино, кўча ва объектлардаги пеш-
дейиш мумкин. би ташкил этилди, бу ерда ҳам шоир ҳайкали қад ўзбек тили имло қоидаларига мувофиқ- лавҳа, реклама, эълон ва бошқа ташқи
Ўша йиллари Нукусда педагогика институти таш- ростлаган. лаштирилди. 1 та станция номи қонун ёзувлар давлат тили қонун ҳужжатла-
кил этилгандан кейин талабалар етишмаслиги сабаб- Ибройим Юсупов болалигиданоқ қорақалпоқ халқ Юксак истеъдод соҳиблари оламшумул кашфиёт- ҳужжатлари талабларига номувофиқ рига мослаштирилмоқда.
ли ўрта мактабни тугалламаганларни ҳам имтиҳонсиз оғзаки ижоди, Шарқ ва мумтоз адабиётимиз намуна- лари, ноёб ижодлари, буюк хизматлари билан ўз хал- деб топилиб, номи ўзгартирилмоқда.
ўқишга қабул қилишган. Лекин Ибройим билан бир ларидан хабардор бўлган, талабалик йилларида рус қини, юртини дунёга танитади. Айни пайтда уларнинг Хулоса қилиб айтиш мумкинки, юқо-
курсдагиларнинг деярли ҳаммаси кўп ўтмай ўқишни ва жаҳон адибларининг нодир асарларини қунт билан ўзларини ҳам ватанлари билан айнанлаштиришади. Давлат тилига ҳурмат билан қараш, рида қайд этилган ишлар она тилимиз-
ташлаб кетган. Биргина у таълимни давом эттирган ўрганган. Унинг 1946 йилда эълон қилинган биринчи Ибройим Юсупов номи тилга олинганда ҳам қорақал- қонунларга риоя этиш, аввало, она тили га бўлган ҳурмат ва эҳтиромимизни
ва йигирма ёшлигида шу олий таълим муассасасида асари — “Ватаним” шеъри экани ҳам тасодиф эмас. поқ халқи, ўлкаси гавдалангандек туюлади. Буни На- қоидаларини яхши билишдан бошла- англатибгина қолмай, халқимиз маъна-
талабаларга дарс бера бошлаган. Айни пайтда Қора- зира Матёқубова атоқли шоиримиз таваллудининг 90 нади. Шу маънода, темир йўл ходим- виятининг юксалиши йўлидаги муҳим
қалпоғистон радиосида дикторлик ҳам қилган. йиллигига бағишланган шеърида шундай ифодалаган ларининг давлат тилида иш юритиш қадамлар ҳисобланади.
эди: малакасини оширишга жиддий эътибор
Бу йиллари отасининг қатағон қилинганлигини қаратилган. Жумладан, Алишер На-
яширган, деган баҳона билан ғанимлар Ибройимнинг Балки олимдирсан, балки фузало,
оёғидан чалишга ҳам ҳаракат қилиб кўрган. Аммо Ким бўлсанг ҳам сенга айтай бир ҳақни.
текширишлар натижасида бу ғирт туҳмат эканлиги, Ибройим Юсуповни англамай туриб,
таржимаи ҳолида отаси билан боғлиқ барча маълу- Англаш мумкин эмас қорақалпоқни.
мотларни аниқ баён этгани аниқланган. Шунга қара-
масдан, ёш муаллимга қаттиқ ҳайфсан беришган.

“Янги Ўзбекистон” ва “Правда Востока” Бош муҳаррир: Таҳририятга келган қўлёзмалар тақриз қилинмайди ва Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Навбатчи муҳаррир: Рисолат Мадиева
газеталари таҳририяти” ДУК Салим ДОНИЁРОВ муаллифга қайтарилмайди. Ахборот ва оммавий коммуникациялар агентлиги Мусаҳҳиҳ: Асолат Шербекова
Дизайнер: Хуршид Абдуллаев
МУАССИС: Газетанинг етказиб берилиши учун обунани расмийлаштирган томонидан 2020 йил 13 январда 1047-рақам билан рўйхатга олинган.
Ўзбекистон Республикаси ташкилот жавобгар. Нашр индекси — 236. Буюртма — 1764. Манзилимиз:
79242 нусхада босилди. 100029, Тошкент шаҳри,
Вазирлар Маҳкамаси Газета таҳририят компьютер марказида саҳифаланди. Матбуотчилар кўчаси, 32-уй
Газетанинг полиграфик жиҳатдан сифатли Ҳажми — 3 табоқ. Офсет усулида босилган. Қоғоз бичими А2. ЎзА якуни — 22:45 Топширилди — 23:45
чоп этилишига “KOLORPAK” МЧЖ масъул. Баҳоси келишилган нархда.

Девонхона: (0-371) 233-70-98 Котибият: (0-371) 233-56-60 Эълонлар: (0-371) 233-57-15 E-mail: [email protected] “KOLORPAK” МЧЖ босмахонасида чоп этилди.
Босмахона манзили: Ўзбекистон, 100060.
Тошкент, Янги шаҳар кўчаси, 1-А уй.
Босмахона телефони: (78) 129-29-29


Click to View FlipBook Version